1
00:00:00,001 --> 00:00:08,661
[เสียงดนตรี]

2
00:00:08,661 --> 00:00:14,978
(คุณจารุจิตร) สวัสดีค่ะ ขอต้อนรับเข้าสู่ e-Learning
ชุด Data ใกล้ตัว... ถามให้ชัวร์

3
00:00:14,978 --> 00:00:16,180
(ดร.ชาลี) ตอบให้เคลียร์

4
00:00:16,769 --> 00:00:18,982
กระผม ดร.ชาลี วรกุลพิพัฒน์ ครับ

5
00:00:19,139 --> 00:00:20,947
(คุณจารุจิตร) ดิฉัน ไอซ์ จารุจิตร ค่ะ

6
00:00:21,241 --> 00:00:27,990
พี่ชาลีขา รู้ไหมคะว่าทุกวันนี้นี่ พวกเราน่ะ
จะต้องอยู่กับข้อมูลจำนวนมากมายมหาศาล

7
00:00:28,206 --> 00:00:30,643
โหย แบบเยอะแยะเต็มไปหมดเลยนะคะ

8
00:00:30,741 --> 00:00:36,772
ยิ่งในยุคนี้ค่ะ เป็นยุคดิจิทัล
ที่อะไร ๆ ก็ดำเนินการขับเคลื่อนไปด้วยข้อมูลทั้งนั้น

9
00:00:36,909 --> 00:00:40,633
เพราะฉะนั้นแล้วค่ะ
การที่พวกเราจะมีทักษะทางด้าน Data Literacy นี่

10
00:00:40,947 --> 00:00:43,654
จึงถือได้ว่าเป็นสิ่งจำเป็นแล้วก็สำคัญอย่างยิ่งเลย

11
00:00:43,772 --> 00:00:47,295
ไม่แน่ใจว่าตรงส่วนนี้นี่
พี่ชาลีมีแนวคิดว่าอย่างไรบ้างคะ

12
00:00:47,393 --> 00:00:51,155
(ดร.ชาลี) ครับเรามักจะได้ยินประโยค
ที่เขาบอกว่า Data is a new oil. นะครับ

13
00:00:51,155 --> 00:00:52,763
นั่นหมายความว่า Data หรือข้อมูลนี่

14
00:00:53,214 --> 00:00:58,220
เป็นสิ่งสำคัญหรือเป็นขุมทรัพย์
ที่ใหม่ที่สุดขององค์กรในปัจจุบันนะครับ

15
00:00:58,357 --> 00:01:02,135
นั่นหมายความว่าถ้าองค์กรนี่
สามารถเก็บข้อมูลได้มากนะครับ

16
00:01:02,135 --> 00:01:06,327
แล้วก็สามารถนำประโยชน์นะครับ
นำมาใช้ประโยชน์จากข้อมูลให้ได้มากที่สุดนี่

17
00:01:06,915 --> 00:01:10,791
ก็จะถือว่าได้เปรียบนะครับ
ได้เปรียบมากกว่าองค์กรอื่น ๆ นะครับ

18
00:01:11,105 --> 00:01:17,020
(คุณจารุจิตร) แล้วแบบนี้ค่ะพี่ชาลี ใครบ้างล่ะคะ
ที่จำเป็นจะต้องมีทักษะทางด้าน Data Literacy

19
00:01:17,648 --> 00:01:20,032
(ดร.ชาลี) พอเราพูดถึงคำว่าข้อมูลสำคัญนี่นะครับ

20
00:01:20,032 --> 00:01:25,619
เนื่องจากมันสำคัญ นั่นแปลว่าทุกคนในองค์กร
จะต้องมีทักษะในเรื่องของ Data Literacy นะครับ

21
00:01:25,717 --> 00:01:29,857
ซึ่งทักษะตรงนี้นี่นะครับ
มันจะรวมถึงตั้งแต่การใช้ข้อมูล

22
00:01:30,406 --> 00:01:33,114
การวิเคราะห์ข้อมูล การรวบรวมข้อมูล และอื่น ๆ

23
00:01:33,114 --> 00:01:38,509
ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับหน้าที่ของแต่ละคนในองค์กรนะครับ
ว่าจะต้องกระทำการใด ๆ กับข้อมูลต่าง ๆ

24
00:01:39,196 --> 00:01:43,546
(คุณจารุจิตร) Oh My Gosh!
ถ้าเกิดว่าเกี่ยวข้องกับคนทั้งองค์กรขนาดนี้

25
00:01:43,762 --> 00:01:49,308
แล้วเราจะมีการผลักดันให้บุคลากรของเรานี่
มีทักษะทางด้าน Data Literacy อย่างไรคะ

26
00:01:49,916 --> 00:01:52,387
(ดร.ชาลี) เราพูดถึง Data Literacy ในองค์กรนะครับ

27
00:01:52,505 --> 00:01:55,254
คือพนักงานทุกคนนี่
จะต้องมีความรู้เรื่องนี้อยู่แล้ว

28
00:01:55,254 --> 00:02:00,479
เพียงแต่ว่าทักษะนี่อาจจะแตกต่างกัน
ในแต่ละตำแหน่งหรือบทบาทนะครับ

29
00:02:00,479 --> 00:02:04,594
อย่างถ้าเกิดเป็นผู้บริหารนะครับ
ก็จะต้องรู้จักการวิเคราะห์ข้อมูลนะครับ

30
00:02:04,594 --> 00:02:08,550
ว่าจะเอาข้อมูลเหล่านี้นี่
มาใช้ประโยชน์ให้สูงที่สุดได้อย่างไรบ้างนะครับ

31
00:02:08,600 --> 00:02:12,788
ส่วนฝ่ายไอที จะต้องคำนึงถึง
เรื่องของการดีไซน์ Database นะครับ

32
00:02:12,788 --> 00:02:16,233
หรือการออกแบบฐานข้อมูลอย่างไร
ที่จะให้ข้อมูลเหล่านั้นนี่

33
00:02:16,645 --> 00:02:20,102
ถูกนำมาใช้ได้อย่างรวดเร็วและปลอดภัยนะครับ

34
00:02:20,102 --> 00:02:24,796
ส่วนผู้ใช้งานระดับทั่วไปก็จะต้องรู้ว่ามีระบบใดบ้าง

35
00:02:24,796 --> 00:02:28,910
ที่เราจะได้มีการนำพวกนั้นนี่
มาใช้ให้ได้เกิดประโยชน์สูงสุดนะครับ

36
00:02:29,342 --> 00:02:34,405
(คุณจารุจิตร) โห พี่ชาลีเล่ามาขนาดนี้แล้วนี่
ไอซ์ก็เริ่มที่จะเห็นความสำคัญของข้อมูลแล้วล่ะค่ะ

37
00:02:34,621 --> 00:02:39,464
ถ้าสมมติว่าไอซ์น่ะ
กำลังกุมข้อมูลอยู่จำนวนมากมายมหาศาลเลย

38
00:02:39,641 --> 00:02:44,514
แต่ปัญหาก็คือ ไอซ์น่ะ
ไม่รู้ว่าจะต้องนำข้อมูลนั้น ๆ น่ะ มาใช้ประโยชน์อย่างไร

39
00:02:44,612 --> 00:02:49,724
รู้แหละว่าข้อมูลมีเยอะน่ะ ยิ่งดี
แต่ว่าไอซ์นำออกมาใช้ประโยชน์ไม่เป็นน่ะ

40
00:02:49,724 --> 00:02:52,571
ตรงส่วนนี้อยากจะให้พี่ชาลีช่วยชี้แนะนิดหนึ่งนะคะ

41
00:02:53,140 --> 00:02:56,127
(ดร.ชาลี) ครับ ตรงนี้ก็ขึ้นอยู่กับองค์กร
หรือ สวทช. นะครับ

42
00:02:56,127 --> 00:02:59,780
ที่จะต้องมีการสื่อสารให้กับพนักงานทุกระดับ
ทั่วทั้งองค์กร

43
00:02:59,780 --> 00:03:03,943
ให้ทราบว่า สวทช. นี่
มีระบบสารสนเทศใด ๆ บ้างนะครับ

44
00:03:03,943 --> 00:03:05,427
มีการเก็บข้อมูลใดบ้าง

45
00:03:05,427 --> 00:03:10,612
และข้อมูลใดที่สามารถนำมา Reuse
หรือนำมาใช้งานได้ทันทีนะครับ

46
00:03:10,612 --> 00:03:14,741
อย่างยกตัวอย่างนะครับ อย่างสมมติฝ่ายบุคคล
ก็จะมีข้อมูลของบุคคลอยู่นะครับ

47
00:03:14,741 --> 00:03:17,864
แล้วถ้าเกิดอนาคตเราอยากพัฒนาระบบ
ที่เกี่ยวข้องกับ...

48
00:03:18,257 --> 00:03:20,407
ยกตัวอย่างเช่นข้อมูลโครงการนะครับ

49
00:03:20,407 --> 00:03:26,186
ก็สามารถดึงบุคคลมาใส่
ในช่องของสมาชิกในโครงการนั้นได้นะครับ

50
00:03:26,186 --> 00:03:31,089
นั่นถือว่าเราเป็นการนำข้อมูลมาใช้...
ข้อมูลที่อยู่แล้วมาใช้ได้นะครับ

51
00:03:31,089 --> 00:03:33,497
โดยไม่จำเป็นต้องมีการกรอกข้อมูลใหม่นะครับ

52
00:03:33,497 --> 00:03:35,242
หรือยกตัวอย่างที่ Advance ขึ้น

53
00:03:35,654 --> 00:03:39,023
ก็คือถ้าเกิดเราอยากสร้างระบบผู้เชี่ยวชาญ
หรือระบบ Expert System

54
00:03:39,023 --> 00:03:41,419
อยากรู้ว่าพนักงานคนไหนเชี่ยวชาญด้านไหน

55
00:03:41,654 --> 00:03:45,508
ก็ไม่ใช่ว่าต้องไปรวบรวมจากพนักงานใหม่
ว่าคนนี้ชื่ออะไร เชี่ยวชาญด้านไหน

56
00:03:45,959 --> 00:03:47,791
จริง ๆ ก็สามารถดึงข้อมูลบุคคลมาได้

57
00:03:47,791 --> 00:03:52,709
เราก็สามารถลิงก์ หรือวิเคราะห์จากโครงการ
ที่พนักงานคนนั้นได้เคยทำอยู่

58
00:03:52,905 --> 00:03:55,744
ก็จะรู้ได้ว่าคนนี้เชี่ยวชาญด้านไหนนะครับ

59
00:03:55,744 --> 00:03:58,023
อันนี้คือเป็นการวิเคราะห์ข้อมูล

60
00:03:58,160 --> 00:04:03,485
หรือมีการดึงข้อมูลมาใช้ให้เกิดประโยชน์
ได้แบบอัตโนมัติโดยคร่าว ๆ นะครับ

61
00:04:04,368 --> 00:04:08,281
(คุณจารุจิตร) พี่ชาลีขา
สมมติว่าอันนี้ไอซ์แอบกระซิบดัง ๆ ถามนะ

62
00:04:08,281 --> 00:04:11,232
ว่าถ้าเกิดไอซ์อยากจะรวยทางลัดอย่างนี้ค่ะ

63
00:04:11,232 --> 00:04:16,730
แล้วแบบ เอ๊ย ไอซ์เอาข้อมูลของบุคลากร สวทช.
ไปขายให้มิจฉาชีพ

64
00:04:16,848 --> 00:04:19,159
ทีนี้ไอซ์จะมีความผิดอะไรไหมล่ะคะ

65
00:04:19,846 --> 00:04:24,702
(ดร.ชาลี) ก็ชัดเจนนะครับ
สมมุติเราอยากรวยทางลัดก็แปลว่าเราน่าจะผิดนะ

66
00:04:24,702 --> 00:04:27,797
ถ้าเกิดเอาข้อมูลมาใช้โดยที่เราไม่มีสิทธิ

67
00:04:27,797 --> 00:04:31,534
หรือเราพยายามเอาประโยชน์
จากลาภชิ้นที่มิควรได้นะครับ

68
00:04:31,534 --> 00:04:35,862
นั่นหมายความว่าเราขโมยข้อมูลแบบไปขาย
ก็ผิดแน่นอนอยู่แล้วนะครับ อันนี้ก็ค่อนข้างเคลียร์ครับ

69
00:04:36,097 --> 00:04:39,768
(คุณจารุจิตร) อืม แล้วโอเคเมื่อสักครู่นี้
ไอซ์แบบผิดโดยตั้งใจนะ

70
00:04:39,905 --> 00:04:41,836
แล้วถ้าเกิดว่าไอซ์ไม่ได้ตั้งใจแหละ

71
00:04:41,836 --> 00:04:45,287
เช่นแบบ เออ เอากระดาษ Reuse น่ะ
ไปชั่งกิโลฯ ขาย

72
00:04:45,366 --> 00:04:49,503
แล้วอีกหน้าหนึ่งของกระดาษนี่
เป็นข้อมูลแบบลับสุดยอดของ สวทช. น่ะ

73
00:04:49,640 --> 00:04:53,819
อันนี้ได้ตั้งใจจริง ๆ น่ะ
พยายามเต็มที่แล้วจะมีความผิดอยู่ไหมคะ

74
00:04:54,859 --> 00:04:58,302
(ดร.ชาลี) เราอาจจะเคยได้ยินคำว่า
"ผิดแบบรู้เท่าไม่ถึงการณ์" นะครับ

75
00:04:58,302 --> 00:05:02,434
ซึ่งความเป็นจริงตรงนี้นี่
มันก็ไม่รู้ว่าตั้งใจหรือไม่ตั้งใจ

76
00:05:02,434 --> 00:05:07,283
หรือรู้ถึงการณ์หรือไม่ถึงการณ์อันนี้ก็บอกไม่ได้นะครับ
ก็ต้องมีการวิเคราะห์นะครับ

77
00:05:07,283 --> 00:05:08,926
มีการสืบสวนต่อไปนะครับ

78
00:05:09,240 --> 00:05:14,213
อย่างยกตัวอย่างน่ะ สมมติถ้าเกิดเราไม่ตั้งใจนะครับ
เพราะว่าเราใช้กระดาษ Reuse นี่นะครับ

79
00:05:14,546 --> 00:05:17,597
แต่ถ้าเกิดมีการสืบสวนได้ว่าความเป็นจริงนี่ คือ

80
00:05:18,000 --> 00:05:21,397
เราจะต้องมีการ Classify
หรือแยกข้อมูลที่เป็นความลับอยู่แล้ว

81
00:05:21,594 --> 00:05:23,352
มีมาตรการการทำลายเอกสารที่เป็นความลับ

82
00:05:23,685 --> 00:05:25,756
การที่เอากระดาษที่เป็นความลับมา Reuse

83
00:05:25,756 --> 00:05:30,690
นั่นแปลว่าเราไม่ดำเนินการมาตรการ
การทำลายเอกสารนะครับ

84
00:05:30,690 --> 00:05:32,780
นั่นก็ถือว่ามันก็ผิดอยู่แล้วนะครับ

85
00:05:32,780 --> 00:05:35,542
ถึงแม้ว่าเราจะไม่ได้ตั้งใจนะครับ
ก็ถือว่าเป็นความผิด

86
00:05:35,760 --> 00:05:40,887
ในรูปแบบของอาจจะเป็นการประมาทเลินเล่อ
หรืออย่างไรก็ต้องวิเคราะห์อีกทีหนึ่งครับ

87
00:05:41,181 --> 00:05:46,912
(คุณจารุจิตร) ค่ะ โหย พี่ชาลีเราพูดกัน
ถึงเรื่องข้อมูลหลุดนี่ มาสักระยะหนึ่งกันแล้วนะ

88
00:05:46,912 --> 00:05:49,332
ทีนี้ค่ะ ไอซ์อยากจะสอบถามไปเพิ่มเติมว่า

89
00:05:49,764 --> 00:05:54,403
เกี่ยวกับนโยบายของ สวทช.
ซึ่งหลาย ๆ ท่านนี่ น่าจะมีความคุ้นชินแล้วแหละนะ

90
00:05:54,403 --> 00:05:59,414
ว่านโยบายของ สวทช.
คือพวกเรานี่จะต้องใช้งานอีเมล ระบบ

91
00:05:59,414 --> 00:06:02,571
รวมไปถึงซอฟต์แวร์ต่าง ๆ
ที่ สวทช. เป็นผู้ดูแลนะ

92
00:06:02,846 --> 00:06:09,244
ทีนี้ค่ะ ไอซ์ก็เป็นเด็กดี ไอซ์ก็ใช้ทุกอย่าง
ขององค์กรของเรานะคะ ตามนโยบายเลย

93
00:06:09,439 --> 00:06:12,559
ทีนี้ เผอิญข้อมูลหลุดซะงั้น

94
00:06:12,559 --> 00:06:17,801
อันนี้ก็หมายความว่า ระบบของเรา
ไม่ได้มีความ Secure เลยเหรอคะพี่ หรืออย่างไร

95
00:06:18,468 --> 00:06:21,209
(ดร.ชาลี) คือความผิดพลาดนะครับ
ในการทำข้อมูลหลุดนี่

96
00:06:21,209 --> 00:06:25,519
ผมใช้คำว่า
เป็นเรื่องปกติที่เกิดได้กับทุกคนนะครับ

97
00:06:25,852 --> 00:06:30,497
ซึ่งความผิดพลาดตรงนี้นี่ มันก็เกิดได้ทั้ง 2 แบบ
อาจจะเป็น Human Error คือเราทำผิดเองนะครับ

98
00:06:30,497 --> 00:06:32,148
หรืออาจจะเกิดจากระบบก็ได้นะครับ

99
00:06:32,148 --> 00:06:34,780
อันนี้ก็ต้องวิเคราะห์สืบสวนต่อไปนะครับผม

100
00:06:34,780 --> 00:06:38,619
ตัวอย่างอันหนึ่ง คือระบบที่...
ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นได้บ่อยที่สุดนี่

101
00:06:38,776 --> 00:06:41,489
ก็เช่นหรือเป็นการส่งอีเมลผิดคนนะครับ

102
00:06:41,489 --> 00:06:46,885
หรือเราเผลอใส่ช่อง CC แทนช่อง BCC นะครับ

103
00:06:46,885 --> 00:06:50,290
ซึ่งทำให้คนที่รับอีเมลนี่
จะรู้หมดเลยว่าเราส่งหาใครบ้าง

104
00:06:50,290 --> 00:06:54,785
กรณีถ้าอีเมลนั้นเป็นความลับ
ที่ไม่ต้องการให้รู้ว่าส่งไปยังใครบ้าง

105
00:06:54,785 --> 00:06:56,706
ซึ่งถ้ามันเกิดเหตุการณ์แบบนี้ปุ๊บแล้วนี่นะครับ

106
00:06:56,784 --> 00:06:59,477
ก็อาจจะมองว่า
มันก็คือเป็น Human Error นั่นแหละนะครับ

107
00:06:59,477 --> 00:07:01,407
คือไม่ใช่เป็นเรื่องของระบบนะครับ

108
00:07:01,407 --> 00:07:07,808
ถ้าเกิดไรขึ้นมาก็ปรึกษาผู้บังคับบัญชา
หัวหน้าโครงการ หรือผู้ที่เชื่อถือได้ต่อไปนะครับ

109
00:07:08,181 --> 00:07:10,457
ซึ่งตรงนี้ก็ไม่เกี่ยวข้องกับระบบนะครับ

110
00:07:10,987 --> 00:07:13,588
(คุณจารุจิตร) อยากจะให้พี่ชาลี
ช่วยคอนเฟิร์มนิดหนึ่งค่ะ

111
00:07:13,588 --> 00:07:18,672
ว่า สวทช. ของเรานี่
มีระบบที่บอกว่าปลอดภัยอย่างยิ่งเลยให้เพื่อน ๆ ใช้

112
00:07:19,535 --> 00:07:25,085
(ดร.ชาลี) คือระบบ สวทช. นี่นะครับ
ถ้าเอาตามตรงก็คือระบบสารสนเทศนะครับ

113
00:07:25,085 --> 00:07:30,563
ก็ได้รับมาตรฐาน Security ISO 0781 อยู่
ก็ถือว่ามีความน่าเชื่อถือในระดับหนึ่งนะครับ

114
00:07:30,877 --> 00:07:37,535
ประกอบกับบุคลากรนะครับ นักเทคโนโลยี
ผู้เชี่ยวชาญ นักเทคนิค ในฝ่ายไอที Security นี่

115
00:07:37,790 --> 00:07:43,503
ก็มีประสบการณ์สูงนะครับ
ก็น่าจะถือว่าเชื่อมั่นได้ในระดับหนึ่งนะครับ

116
00:07:43,503 --> 00:07:47,747
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น มันไม่มีระบบใด
ที่ปลอดภัย 100 เปอร์เซ็นต์ในโลกนี้นะครับ

117
00:07:47,747 --> 00:07:49,925
ซึ่งก็อาจจะยังมีช่องโหว่อยู่นะครับ

118
00:07:49,925 --> 00:07:55,844
เราก็เรียกว่าจะขอความร่วมมือทุกท่านนะครับ
ช่วยกันใช้แล้วก็วิเคราะห์ช่องโหว่

119
00:07:55,844 --> 00:08:01,003
ถ้าเกิดเจออะไรที่มันผิดพลาดขึ้นมา
ก็สามารถแจ้งมายังฝ่ายไอทีของ สก. ได้นะครับ

120
00:08:01,140 --> 00:08:05,033
แล้วก็ ไอที สก. ก็จะช่วยกันแก้ไขต่อไปครับ

121
00:08:05,621 --> 00:08:09,618
(คุณจารุจิตร) มาถึงเรื่องของการแชร์
แล้วก็การเปิดเผยข้อมูลบ้างดีกว่าค่ะพี่ชาลีขา

122
00:08:09,834 --> 00:08:15,207
พี่ชาลีมีคำแนะนำไหมคะ ว่าเราควรที่จะแชร์
หรือเปิดเผยข้อมูลอย่างไรจึงจะไม่เกิดปัญหา

123
00:08:16,050 --> 00:08:19,872
(ดร.ชาลี) พอเราพูดถึงเรื่องของการแชร์ข้อมูลนี่นะครับ
ก็ให้จำไว้คำหนึ่งเลยว่า

124
00:08:20,402 --> 00:08:25,619
แชร์ข้อมูลหรือเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็น
ใช้คำนี้ "เท่าที่จำเป็น" นะครับ

125
00:08:25,717 --> 00:08:35,121
แต่ก็อย่าไปกังวลจนเกินไปจนทำให้เราปิดกั้น
การแชร์ข้อมูล การสร้างความร่วมมือนะครับ

126
00:08:35,396 --> 00:08:38,184
อันนั้นก็แปลว่าเราแค่กลัวนะครับ

127
00:08:38,184 --> 00:08:40,514
แต่เราไม่สามารถสร้างประโยชน์จาก Data ได้

128
00:08:40,514 --> 00:08:45,025
หรือเราไม่สามารถนำประโยชน์ที่ใช้คำว่า
Data is a new oil. นี่ มาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้

129
00:08:45,025 --> 00:08:47,710
ฉะนั้นเราต้องบาลานซ์ 2 ส่วน ก็คือ

130
00:08:48,142 --> 00:08:51,912
การใช้ประโยชน์จากข้อมูล
กับ Data Literacy หรือ Privacy ครับ

131
00:08:52,402 --> 00:08:57,169
(คุณจารุจิตร) แล้วอย่างในช่วงนี้ค่ะ
ที่แบบว่า AI กำลังมาแรงเลย อะไร ๆ AI ทั้งนั้น

132
00:08:57,346 --> 00:08:58,974
ไอซ์เชื่อว่าเพื่อน ๆ หลายท่านนี่

133
00:08:59,190 --> 00:09:01,231
เคยใช้ AI ในการที่จะเป็นตัวช่วย

134
00:09:01,231 --> 00:09:05,402
ให้การทำงานของพวกเรานี่ สะดวกสบาย
แล้วก็รวดเร็วมากยิ่งขึ้นแน่นอนนะคะ

135
00:09:05,402 --> 00:09:09,768
ไม่ว่าจะเป็นทั้ง ChatGPT เอย Gemini
หรือว่าแพลตฟอร์มอื่น ๆ ก็ตามแต่ค่ะ

136
00:09:09,964 --> 00:09:13,654
และสำหรับใครที่เคยใช้นะ
น่าจะมีความคุ้นชินแล้วแหละว่า

137
00:09:13,811 --> 00:09:18,329
พวกเราจะต้องป้อนข้อมูลลงไปก่อน
เพื่อที่จะให้ AI ทำอะไรให้กับเราสักอย่างหนึ่ง

138
00:09:18,447 --> 00:09:21,916
ทีนี้ถ้าเกิดว่าข้อมูลที่เป็นความลับหลุดออกไป
จะทำอย่างไร

139
00:09:21,916 --> 00:09:26,234
พี่ชาลีช่วยแนะนำนิดหนึ่ง
ว่าเราจะใช้ AI อย่างไรจึงจะปลอดภัยคะ

140
00:09:26,803 --> 00:09:30,125
(ดร.ชาลี) ครับที่คุณไอซ์กำลังพูดถึงนี่
เขาเรียกว่า Generative AI นะครับ

141
00:09:30,262 --> 00:09:33,260
คือเราป้อนคำถามเข้าไปหรือป้อนไฟล์ก็ได้นะครับ

142
00:09:33,260 --> 00:09:36,801
และ Generative AI ก็จะตอบคำถามกลับมานะครับ

143
00:09:36,801 --> 00:09:40,167
เหมือนเป็นผู้ช่วย
หรือเป็นเลขานุการของเราได้นะครับ

144
00:09:40,579 --> 00:09:42,670
แต่สิ่งหนึ่งที่เราจะต้องคำนึงก็คือว่า

145
00:09:43,102 --> 00:09:47,470
พอเราป้อนข้อมูลเข้าไปนี่
และถ้าเกิดข้อมูลนั้นเกิดมีข้อมูลส่วนบุคคลอยู่

146
00:09:47,843 --> 00:09:51,352
หรือมีข้อมูลที่เป็นความลับขององค์กร
หรือทรัพย์สินทางปัญญา

147
00:09:51,724 --> 00:09:57,896
นั่นหมายความว่าเรากำลังแชร์ข้อมูลเหล่านี้
ให้กับ Third Party หรือบุคคลที่ 3 นะครับ

148
00:09:57,896 --> 00:10:00,517
มันไม่ต่างอะไรกับเราส่งไฟล์
หรือส่งข้อมูลไปยังคนอื่นเลย

149
00:10:00,517 --> 00:10:03,004
เพียงแต่ว่าอันนี้เราส่งไปยังระบบอื่นนะครับ

150
00:10:03,004 --> 00:10:08,441
ซึ่งเราจะรู้ได้อย่างไรว่าระบบของ Generative AI นี่
จะเอาข้อมูลเราไปทำอะไรนะครับ

151
00:10:08,441 --> 00:10:11,988
ฉะนั้นเราต้องระวังตรงนี้ไว้ด้วย ซึ่งวิธีป้องกันก็คือ

152
00:10:12,400 --> 00:10:14,561
ก็ไม่ต่างอะไรกับเราส่งข้อมูลส่วนบุคคลให้กับคนอื่น

153
00:10:14,718 --> 00:10:18,157
คือเราจะต้อง
ทำการลบข้อมูลส่วนบุคคลที่ไม่จำเป็นก่อน

154
00:10:18,510 --> 00:10:20,826
เพราะว่าบางทีที่เราถามข้อมูลใน Generative AI นี่

155
00:10:21,042 --> 00:10:25,375
เราต้องการถามอะไรบางอย่าง
เช่น อาจจะให้ช่วยแก้ไขภาษาอังกฤษ ยกตัวอย่างนะ

156
00:10:25,669 --> 00:10:26,797
หรือช่วยวิเคราะห์อะไรบางอย่าง

157
00:10:26,797 --> 00:10:31,452
ซึ่งข้อมูลส่วนบุคคลมันไม่จำเป็นที่จะต้องใช้ให้เขาเลย
เราก็ต้องทำการลบ หรือมีการใส่ข้อมูลปลอมไปก่อน

158
00:10:31,452 --> 00:10:36,000
ซึ่งตรงนี้เรียกว่าการทำข้อมูลนิรนาม
หรือ Anonymization นะครับ

159
00:10:36,176 --> 00:10:37,493
อันนี้ก็ต้องระวังไว้ครับ

160
00:10:38,317 --> 00:10:42,720
(คุณจารุจิตร) นอกจากนี้ไม่แน่ใจว่าพี่ชาลี
มีประเด็นอื่น ๆ ที่คิดว่าสำคัญมาก ๆ

161
00:10:42,720 --> 00:10:47,827
สำหรับแจ้งให้กับเพื่อน ๆ ชาว สวทช. ได้ทราบ
แล้วก็เพื่อที่จะนำไปปฏิบัติบ้างไหมคะ

162
00:10:48,415 --> 00:10:55,309
(ดร.ชาลี) ก็อย่างแรกเลยก็คงจะต้องรู้เราก่อน
"รู้เรา" ก็คือรู้ว่า สวทช. มีระบบอะไรบ้างนะครับ

163
00:10:55,309 --> 00:10:57,701
แล้วก็ "รู้สิทธิ์ของตัวเอง" นะครับ

164
00:10:57,701 --> 00:11:01,534
ว่าเราจะต้องให้ข้อมูลเท่าที่จำเป็นนะครับ
ข้อมูลของเรา

165
00:11:01,534 --> 00:11:06,817
รวมถึงพอเราไป Collect ข้อมูลจากที่อื่น
ก็ต้องเก็บข้อมูลเท่าที่จำเป็นเช่นกันนะครับ

166
00:11:06,817 --> 00:11:11,534
ขณะเดียวกันก็พยายามบาลานซ์
ระหว่างใช้งานนะครับ

167
00:11:11,671 --> 00:11:14,092
การสร้างประโยชน์จาก Data ข้อมูลนะครับ

168
00:11:14,190 --> 00:11:17,196
Security กับ Privacy นี่
อย่างที่ได้บอกไปเมื่อสักครู่นี้นะครับ

169
00:11:17,196 --> 00:11:18,459
พยายามบาลานซ์กัน 2 ฝ่าย

170
00:11:18,890 --> 00:11:22,009
ถ้าเกิดไม่มั่นใจ ปรึกษาผู้บังคับบัญชานะครับ

171
00:11:22,892 --> 00:11:26,955
(คุณจารุจิตร) ค่ะ และนี่นะคะก็เป็นสิ่งดี ๆ
และก็เป็นประเด็นสำคัญ ๆ

172
00:11:26,955 --> 00:11:32,562
เกี่ยวกับ Data Literacy ที่ทางพี่ชาลีและก็ไอซ์ค่ะ
นำมาแชร์ให้กับเพื่อน ๆ ได้รับทราบกัน

173
00:11:32,562 --> 00:11:38,343
เพื่อที่จะทำความเข้าใจ นำไปปรับใช้เกี่ยวกับข้อมูล
ให้เต็มประสิทธิภาพมากที่สุดนั่นเองนะคะ

174
00:11:38,538 --> 00:11:43,400
และถ้าสมมติว่าเพื่อน ๆ มีคำถาม มีข้อสงสัย
หรือว่ายังมีความกังวลใด ๆ อยู่

175
00:11:43,635 --> 00:11:45,913
ก็สามารถสอบถามพี่ชาลีได้เลย

176
00:11:46,070 --> 00:11:49,410
หรือว่าจะเป็น 3 ช่องทางหลักของทีมไอทีก็ได้ค่ะ

177
00:11:49,626 --> 00:11:54,735
ไม่ว่าจะเป็นระบบบริการไอที LINE: KhunSe
หรือว่าเบอร์ 1111 ก็ตามค่ะ

178
00:11:55,245 --> 00:12:00,458
สำหรับ e-Learning
ชุด Data ใกล้ตัว... ถามให้ชัวร์

179
00:12:00,458 --> 00:12:01,644
(ดร.ชาลี) ตอบให้เคลียร์

180
00:12:02,527 --> 00:12:04,798
แล้วพวกเรา 2 คนก็ขอตัวลาไปก่อน

181
00:12:05,053 --> 00:12:07,062
พบกันใหม่โอกาสหน้า สวัสดีครับ

182
00:12:07,297 --> 00:12:10,569
(คุณจารุจิตร) สวัสดีค่ะ บ๊ายบาย

183
00:12:10,569 --> 00:12:19,640
[เสียงดนตรี]