[เสียงดนตรี] (ครูจันทิมา) สวัสดีค่ะ สวัสดีนะคะ คุณครูและนักเรียนปลายทางที่น่ารักทุกคนค่ะ วันนี้นะคะ เรากลับมาพบกันนะคะ ในรายวิชาศิลปะสาระดนตรีนาฏศิลป์ค่ะ พบกับคุณครูจันทิมา อนุกูล หรือว่า "ครูแต๊ก" ค่ะ และ... (ครูปิยะณัฐ) คุณครูปิยะณัฐ หนูรัตน์ หรือ "คุณครูเบส" นั่นเองครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ และในวันนี้นะคะ ครูแต๊กและครูเบสนะคะ จะมาให้ความรู้ค่ะ ในเรื่องของนะคะ สาระดนตรีนาฏศิลป์นั่นเองค่ะ วันนี้นะคะ เรื่องที่เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้กันนะคะ กับครูแต๊กนะคะ นั่นก็คือเรื่อง เครื่องดนตรีและวงดนตรีไทย ค่ะ เด็ก ๆ ก็จะได้เรียนรู้กันค่ะวันนี้ ก่อนที่จะเข้าสู่เนื้อหาบทเรียนนะคะ เดี๋ยวเรามาทราบจุดประสงค์กันก่อนเลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ดีเลยครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ จุดประสงค์การเรียนรู้ของเราวันนี้นะคะ ที่เด็ก ๆ จะได้เรียนรู้กันนะคะ ข้อ ๑ เลยนะคะ เด็ก ๆ จะต้องระบุค่ะ เครื่องดนตรีไทยนะคะ และวงดนตรีไทยแต่ละประเภทค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ และข้อ ๒ นะครับ จำแนกเครื่องดนตรีไทยและวงดนตรีไทย แต่ละประเภทครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ และข้อ ๓ นะคะ นักเรียนจะตระหนักและเห็นคุณค่านะคะ การนำเครื่องดนตรีไปใช้ประโยชน์ค่ะ และนี่นะคะ ก็คือจุดประสงค์ค่ะ ที่เด็ก ๆ ของเรานะคะ จะได้เรียนรู้กันค่ะ คุณครูมีคำถามค่ะ คำถามครูนะคะ อยากทราบว่า นักเรียนของคุณครูค่ะ เคยพบเห็นเครื่องดนตรีไทยอะไรบ้างคะ อีกครั้งนะคะ นักเรียนเคยพบเห็นเครื่องดนตรีไทยอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) คุณครูเบสเชื่อว่า เด็ก ๆ ปลายทางของเรา จะต้องเคยเห็นอย่างแน่นอนครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ นักเรียนสามารถนะคะ ยกมือตอบกับคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ เครื่องดนตรีที่เด็ก ๆ ได้พบเห็นนะคะ นั่นก็คือเป็นเครื่องดนตรีไทยนะคะ เอ๊ะ เคยเห็นอะไรบ้าง ครูเบสคะ ครูเบสเคยพบเห็น เครื่องดนตรีไทยอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) สำหรับครูเบสนะครับครูแต๊ก ครูเบสเห็นมาหลายชนิดหลายอย่างมากเลยครับ แต่วันนี้นะครับ เดี๋ยวครูเบสจะยกตัวอย่าง ให้นักเรียนปลายทางได้ฟังอยู่ ๓ อย่างนะครับ อย่างที่ ๑ นะครับ นักเรียนครับ ระนาดเอกครับ (ครูจันทิมา) ขนาดเอกค่ะ (ครูปิยะณัฐ) อย่างที่ ๒ นะครับ จะเข้ครับ (ครูจันทิมา) จะเข้ค่ะ (ครูปิยะณัฐ) อย่างที่ ๓ ครับนักเรียนครับ ขลุ่ยเพียงออครับ (ครูจันทิมา) ขลุ่ยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) มีนักเรียนคนไหนเห็นแบบคุณครูบ้าง เหมือนกับครูบ้างครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ วันนี้เลยค่ะเด็ก ๆ คะ เราจะมาจับกลุ่มค่ะ มาแยกประเภทกันนะคะ ว่าเครื่องดนตรีที่เด็ก ๆ ได้ตอบไปนี่ค่ะ จัดอยู่ในกลุ่มประเภทอะไรค่ะ แล้วก็ยังมีเครื่องดนตรีอะไรอีกค่ะ เดี๋ยวเรามาดูกันเลยนะคะ เครื่องดนตรีไทยค่ะ จะแบ่งออกเป็นทั้งหมด... ๔ ประเภทค่ะ ๑. เลยก็คือ... (ครูปิยะณัฐ) เครื่องดีดครับ (ครูจันทิมา) เครื่องดีดค่ะ ๒. ค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ๒. เครื่องสีครับ (ครูจันทิมา) ๓. ค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ๓. เครื่องตีครับ (ครูจันทิมา) และ ๔. ค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ๔. เครื่องเป่า นั่นเองครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) นักเรียนคะ จำง่าย ๆ เลยนะคะ นั่นก็คือ ดีด สี ตี เป่า ดีด สี ตี และเป่านะคะ อันนี้ก็คือประเภทของเครื่องดนตรีไทยนะคะ ดีด สี ตี เป่า นักเรียนท่องตามคุณครูค่ะ ดีด สี ตี เป่า (ครูปิยะณัฐ) อีกครั้งหนึ่งครับ ๑ ๒ ๓ ดีด สี ตี เป่า (ครูจันทิมา) จำง่าย ๆ เลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) เรามาดูประเภทแรกกันเลยค่ะครูเบส ว่ามีเครื่องดนตรีอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) ประเภทเครื่องดีดนั่นเอง (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เครื่องดนตรีประเภทของเครื่องดีดนะคะ เรามาดูว่ามีเครื่องดนตรีอะไรบ้างค่ะ ภาพที่คุณครูยกตัวอย่าง มาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันวันนี้นะคะ นั่นก็คือ... (ครูปิยะณัฐ) จะเข้ครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) จะเข้เห็นไหมคะ มีเด็ก ๆ คนไหนตอบบ้างคะ ใครเคยพบเห็นบ้างยกมือค่ะ อันนี้ก็คือจะเข้นะคะ จะเป็นลักษณะของการ... เราจะมีไม้ดีดนะคะ แล้วใช้ไม้ในการดีดนะคะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ ส่วนตัวเครื่องดนตรี ก็จะคล้าย ๆ กับจะเข้ใช่ไหมครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ อันนี้ก็คือจะเข้นะคะ เรามาดูเครื่องดนตรีต่อไปค่ะ ที่คุณครูนำมานะคะ นั่นก็คือซึงค่ะครูเบสนะคะ (ครูปิยะณัฐ) สำหรับซึงนี่ นิยมเล่นภาคไหนครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ซึงนะคะ เป็นเครื่องดนตรี ของภาคเหนือค่ะครูเบส จะเป็นลักษณะ... เด็ก ๆ สังเกตเหมือนกีตาร์ไหมคะ (ครูปิยะณัฐ) คล้าย ๆ เลยครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) คล้าย ๆ นะคะ เราจะใช้วิธีการดีดนะคะ อันนี้ก็คือเป็นเครื่องดนตรีประเภทของเครื่องดีด เรามาดูต่อไปค่ะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) ครับ (ครูจันทิมา) ต่อไปนะคะ ก็คือพิณเพียะ ลักษณะของพิณเพียะเห็นไหมคะ จะมีกะลากลม ๆ นะคะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ วันนี้ครูเบสมีคำถามครับ มีข้อสงสัยครับครูแต๊กครับ พิณเพียะครับ ทำไมจะต้องเล่น เฉพาะผู้ชายครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ พิณเพียะนะคะ ผู้ชายค่ะ จะเป็นผู้เล่นเท่านั้นค่ะ เพราะว่าเขาจะถอดเสื้อค่ะ เขาจะไม่สวมเสื้อนะคะ ในการเล่น (ครูปิยะณัฐ) ไม่สวมเสื้อเลยหรือครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แล้วก็เอาตรงกะลากลม ๆ ค่ะ มาครอบไว้ที่หน้าอกค่ะ แล้วก็ดีดนะคะ จะมีสายนะคะ ลากยาวลงไปถึงด้านล่างตรงปลายนะคะ แล้วก็ดีดค่ะ แบบนี้เขาจึงให้ผู้ชายเป็นผู้เล่นเท่านั้นค่ะ (ครูปิยะณัฐ) เฉพาะผู้ชายนั่นเองครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ อันนี้ก็คือเป็น เครื่องดนตรีของภาคเหนือเช่นเดียวกันค่ะครูเบส เรามาดูต่อไปนะคะ กระจับปี่นะคะ เด็ก ๆ สังเกตดูนะคะ เห็นไหมคะ ลักษณะเมืองกีตาร์ไหมคะ เหมือนเลยนะคะ อันนี้ก็คือทำหน้าที่ดีดเหมือนกัน คุณครูให้ข้อสังเกตนิดหนึ่งนะคะ เด็ก ๆ จะต้องจำด้วยนะคะ เผื่อเราจะมีในข้อสอบค่ะครูเบส กระจับปี่ เอ๊ะ ปี่ ปี่นี่จะต้องเป่า (ครูปิยะณัฐ) จริง ๆ จะต้องเป่า เป็นเครื่องเป่าครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แต่ว่ากระจับปี่ เป็นเครื่องดนตรีประเภทของเครื่องดีดนะคะ เด็ก ๆ จะต้องจำด้วยนะคะ กระจับปี่นะคะ อันนี้ก็คือเครื่องดนตรีนะคะ ตัวอย่างที่คุณครูนำมาให้ชมนะคะ ในส่วนของเครื่องดีดค่ะ ต่อไปค่ะ เรามาดูเครื่องดนตรีนะคะ ประเภทต่อไป นั่นก็คือเครื่องสีค่ะ เครื่องสีคุณครูนำมามีอะไรบ้างคะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) มีซออู้ครับครูแต๊กครับ แล้วก็ซอด้วงนั่นเองครับ (ครูจันทิมา) ซออู้กับซอด้วงนะคะ เด็ก ๆ สังเกตดูนะคะ เขาจะมีคันชักนะคะ เอาไว้สีที่สายนะคะ ซออู้กับซอด้วง เด็ก ๆ สังเกตดูค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ว่ามีลักษณะตรงไหนที่ไม่เหมือนกัน (ครูจันทิมา) ใช่ค่ะ บางคนจำสับสนค่ะ ว่าอันไหนซออู้ อันไหนซอด้วงนะคะ สังเกตง่าย ๆ เลยนะคะ ซออู้นะคะ ตรงด้านล่างกะโหลกซอด้านล่างค่ะ เขาจะใช้กะลามะพร้าวใหญ่ ๆ ค่ะ ก็คือถ้าเป็นกะโหลกใหญ่นี่ ก็คือซออู้นะคะ ถ้าเป็นกระบอกไม้ไผ่เล็ก ๆ ก็คือซอด้วงนั่นเองค่ะ (ครูปิยะณัฐ) และน้ำเสียงก็ยังแตกต่างกันด้วย ใช่ไหมครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ ซออู้นะคะ เสียงก็จะทุ้มต่ำมากกว่าค่ะ ซอด้วงเสียงก็จะสูงแหลมค่ะ อันนี้นะคะ ก็คือซออู้และซอด้วง (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ นักเรียนอย่าลืมนะครับ อย่าลืมนะครับ จำให้แม่นเลยนะครับ ว่าซออู้เสียงจะทุ้ม ซอด้วงเสียงจะแหลม (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แล้วก็สังเกตลักษณะของมันด้วยนะคะ ต่อไปค่ะ ยังมีซออีก ๑ อย่างค่ะ ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ดูกันนะคะ (ครูปิยะณัฐ) ไปดูกันเลยครับ (ครูจันทิมา) นั่นก็คือ... (ครูปิยะณัฐ) ซอสามสาย (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ ซอสามสายนั่นเองค่ะ ทำไมเขาถึงเรียกว่าซอสามสาย เพราะว่ามีทั้งหมดสามสายนั่นเองค่ะ อย่างซออู้และซอด้วงนี่ ก็จะมีสองสายค่ะครูเบสนะคะ ลักษณะก็จะเหมือนคันธนูค่ะ เห็นไหมคะ อันนี้เราเรียกว่า "ซอสามสาย" เด็ก ๆ คะ เด็ก ๆ จะต้องจำด้วยนะคะ เพราะว่าเดี๋ยวจะทำกิจกรรมในช่วงท้าย ในส่วนของเครื่องดนตรีประเภทต่าง ๆ นี่คะ ถ้ามีสมุดจดบันทึกนะคะ เด็ก ๆ จะต้องเตรียมสมุดนะคะ ไว้ ๑ เล่มนะคะ ปกอ่อนก็ได้ค่ะ เผื่อจะทำกิจกรรมในช่วงท้ายค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ ถ้าเราฟังไปด้วยแล้วจดไปด้วย ก็ยิ่งดีนะครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เรามาดูต่อนะคะ ต่อไปนะคะ จะเป็นในส่วนของประเภทเครื่องตีค่ะ เครื่องตีนะคะ จะเป็นเครื่องดนตรี ที่มีมากที่สุดเลยค่ะครูเบส โดยเราจะแบ่งออก เป็นทั้งหมดอีก ๓ ประเภทค่ะครูเบส มีอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) มีทำจากไม้ครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ต่อไปค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ต่อไปทำจากโลหะครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ ต่อไปค่ะ (ครูปิยะณัฐ) และสุดท้ายครับ ทำจากหนังนั่นเองครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ เห็นไหมคะเครื่องตีนี่ จะแยกประเภทไปอีกนะคะ นั่นก็คือทำจากไม้ ทำจากโลหะ แล้วก็ทำจากหนังนั่นเองนะคะ เห็นไหมคะ แยกออกมาเป็น ๓ ประเภทนะคะ เรามาดูประเภทแรกเลยค่ะครูเบส ทำจากไม้ค่ะ มีอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) มีระนาดเอกครับนักเรียนครับ แล้วก็ระนาดทุ้มครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ ที่ครูนำมาเป็นตัวอย่างนะคะ ก็จะมีระนาดเอกเห็นไหมคะ เด็ก ๆ เคยพบเห็นเยอะเลยค่ะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ (ครูจันทิมา) แล้วก็มีระนาดทุ้มนะคะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ และทั้ง ๒ ระนาดนี่ มีความแตกต่างอย่างไรบ้างครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ในส่วนของลักษณะนี่ ก็แตกต่างกันแล้วใช่ไหมคะ ด้านล่างนะคะ มีตรงโขนนะคะ ทั้ง ๒ ด้านก็แตกต่างกัน แล้วก็สังเกตง่าย ๆ ก็คือลูกค่ะ ลูกระนาดนี่ ลูกระนาดเอก จะมีเยอะกว่าลูกระนาดทุ้มเห็นไหมคะ ลูกระนาดเอกจะเล็กกว่า ลูกระนาดทุ้มนั่นเองนะคะ สังเกตง่าย ๆ เลยค่ะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) แล้วก็น้ำเสียง ก็จะแตกต่างกันด้วยครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เรามาดูนะคะ เครื่องตีที่ทำจากไม้ต่อไปค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ นั่นก็คือกรับคู่ แล้วก็กรับพวงครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ อันนี้นะคะ เป็นเครื่องประกอบจังหวะนั่นเองค่ะ กรับนะคะ กรับคู่ กรับพวงเห็นไหมคะ ยังมีกรับอื่น ๆ อีกนะคะ เช่น กรับเสภานะคะ แต่ยังมีเครื่องดนตรีอื่น ๆ อีกมากมายเลยค่ะ ที่คุณครูไม่ได้ยกตัวอย่างนะคะ อันนี้นำมาแค่ตัวอย่างเท่านั้นค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ (ครูจันทิมา) เรามาดูนะคะ ประเภทต่อไปนะคะ ก็คือทำจากโลหะค่ะ โลหะมีอะไรบ้างคะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) โลหะนะครับ ก็จะมีฆ้องวงใหญ่ ฆ้องวงเล็กครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ เห็นไหมคะ ฆ้องวงใหญ่กับฆ้องวงเล็กนะคะ ลักษณะก็จะแตกต่างกันที่ลูกนะคะ สังเกตดูนะคะ ฆ้องวงเล็กนี่ ลูกก็จะเล็กกว่านะคะ แล้วก็มีเยอะกว่านะคะ เห็นไหมสังเกตง่าย ๆ เลยค่ะ วิธีการบรรเลงก็จะแตกต่างกันค่ะ (ครูปิยะณัฐ) แตกต่างกันด้วยใช่ไหมครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ จะมีเสน่ห์คนละแบบค่ะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) น้ำเสียงก็แตกต่างกัน เช่นเดียวกันเหมือนกันใช่ไหมครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เรามาดูเครื่องตีทำจากโลหะต่อไปค่ะ ที่คุณครูนำมานะคะ ก็คือ... (ครูปิยะณัฐ) ฉิ่งครับ แล้วก็ฉาบครับ (ครูจันทิมา) ฉาบนะคะ ฉิ่ง แล้วก็ฉาบ อันนี้ก็เป็นเครื่องประกอบจังหวะ เช่นเดียวกันค่ะครูเบสนะคะ ฉิ่งเด็ก ๆ ก็อาจจะเคยพบเห็น ฉาบใช่ไหมคะ เป็นเครื่องประกอบจังหวะนะคะ อันนี้ก็คือเครื่องตีที่ทำจากโลหะนั่นเองค่ะ ต่อไปค่ะ สุดท้ายค่ะ เครื่องตีที่ทำจากหนังค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ก็จะมีตะโพนไทยครับนักเรียนครับ แล้วก็กลองแขกครับ (ครูจันทิมา) มีตะโพนไทย มีกลองแขกนะคะ กลองแขกนี่ ก็จะมี ๒ ลูกค่ะ อย่างตะโพนนะคะ ก็จะมีตะโพนอื่นอีก นั่นก็คือมีตะโพนมอญค่ะ ลักษณะก็จะใหญ่กว่าตะโพนไทยค่ะ แล้วก็มีกลองแขกนะคะ ดูต่อนะคะ จะมีกลอง... (ครูปิยะณัฐ) ชาตรีครับ แล้วก็กลองยาวครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) กลองยาวเด็ก ๆ อาจจะ... (ครูปิยะณัฐ) อาจจะคุ้นเคย (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ ในพื้นที่ ละแวกชุมชนของนักเรียน อาจจะมีวงกลองยาวก็ได้นะคะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ (ครูจันทิมา) อันนี้นะคะ ก็คือเครื่องตี ที่ทำจากหนังนะคะ คุณครูยกตัวอย่างมาให้เพียงเท่านี้นะคะ เดี๋ยวเราไปดูต่อนะคะ ต่อไปจะเป็นประเภทของเครื่องเป่าค่ะ ประเภทสุดท้ายค่ะ เด็ก ๆ ลองดูนะคะ ว่าเครื่องเป่านี่ เรามีอะไรบ้างค่ะ (ครูปิยะณัฐ) มาเลยครับ เราจะมีขลุ่ยเพียงออครับ แล้วก็ขลุ่ยอู้ครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ขลุ่ยเพียงออ แล้วก็ขลุ่ยอู้นะคะ ลักษณะก็จะ... (ครูปิยะณัฐ) คล้ายกันเลยครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) คล้าย ๆ กันค่ะ แต่ว่า ขลุ่ยเพียงออ... ขออภัยค่ะ ขลุ่ยอู้นี่จะใหญ่กว่าแล้วก็เสียงจะทุ้มต่ำกว่าค่ะ แล้วก็ขลุ่ยเพียงออนะคะ ถ้าเด็ก ๆ นะคะ อยากฝึกเครื่องตีชนิดหนึ่ง ที่ฝึกง่าย ๆ เลย พกพาง่ายนะคะ (ครูปิยะณัฐ) แล้วก็ราคาไม่สูงด้วย (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ (ครูปิยะณัฐ) สามารถหาซื้อได้เลย (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ นั่นก็คือ ขลุ่ยเพียงออนั่นเองนะคะ เด็ก ๆ สามารถหาซื้อได้ ตามร้านเครื่องเขียนทั่วไปก็มีแล้วค่ะครูเบสนะคะ อันนี้นะคะ ก็คือเครื่องเป่าค่ะ สังเกตอีกอย่างหนึ่งค่ะ เครื่องเป่านะคะ จะมี ๒ แบบค่ะ นั่นก็คือแบบมีลิ้นกับไม่มีลิ้นนะคะ ขลุ่ยนี่จะไม่มีลิ้นค่ะ เราจะเป่าผ่านไม้นะคะ เด็ก ๆ ลองดู ถ้าเกิดเป็นปี่ค่ะ ปี่จะมีลิ้นเห็นไหมคะ เด็ก ๆ ลองสังเกตดูด้านบนนะคะ เขาจะเสียบลิ้นปี่อยู่นะคะ ซึ่งทำมาจากแกนโลหะนะคะ แล้วก็จะมีแผ่นใบตาลค่ะ เอามาเหลานะคะ (ครูปิยะณัฐ) ใบตาลหรือครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เอามาเหลา เอามาพับเป็นลิ้นนั่นเองค่ะ อันนี้ก็คือลักษณะของปี่ในแล้วก็ปี่นอกค่ะ ยังมีปี่อื่นอีกค่ะ นั่นก็คือปี่... (ครูปิยะณัฐ) ชวาครับ แล้วก็ปี่มอญครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ปี่ชวาแล้วก็ปี่มอญนั่นเองค่ะ อันนี้นะคะ ก็คือเครื่องดนตรีค่ะ ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันค่ะ นั่นก็คือเครื่องดนตรีทั้ง ๔ ประเภทเลยค่ะ ก็จะมีดีด สี (ครูปิยะณัฐ) ตี เป่า (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ จะมี ๔ ประเภทนะคะ (ครูปิยะณัฐ) อันนี้เป็นเพียงตัวอย่างเท่านั้น ใช่ไหมครับครูแต๊ก จริง ๆ เรามีอีกเยอะแยะ มากมายเลยครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แล้ววันนี้นะคะ คุณครูไม่มีเพียงแค่ภาพเท่านั้นค่ะครูเบส เรายังมีตัวอย่างเครื่องดนตรี มาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันด้วยค่ะ เด็ก ๆ พร้อมไหมคะ ถ้าพร้อมแล้วนั่งตัวตรงค่ะ เดี๋ยวเราไปดูตัวอย่างเครื่องดนตรีกันเลยค่ะ และนี่นะคะ ก็คือเครื่องดนตรีจริงค่ะ ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันนะคะ เครื่องดนตรีประเภทของเครื่องดีดนะคะ นั่นคือจะเข้ค่ะ ถ้าพร้อมแล้วนะคะ เราลองไปฟังเสียงจะเข้กันค่ะ [เสียงจะเข้] (ครูจันทิมา) และนี่นะคะ ก็คือจะเข้ค่ะ เราไปดูเครื่องดนตรีชิ้นต่อไปกันเลยค่ะ ค่ะ และนี่นะคะ ก็คือเครื่องดนตรีนะคะ ประเภทของเครื่องสีค่ะ นั่นก็คือซอด้วงค่ะ เดี๋ยวเราลองไปฟังเสียงกันค่ะ [เสียงซอด้วง] (ครูจันทิมา) และนี่นะคะ ก็คือซอด้วงค่ะ เราไปดูเครื่องดนตรีชิ้นต่อไปกันเลยค่ะ ค่ะ ต่อไปนะคะ ก็คือประเภทของเครื่องตีค่ะ และคุณครูนะคะ ก็มีวิทยากรพิเศษนะคะ นั่นก็คือครูอาร์ตค่ะ ค่ะ ครูอาร์ตนะคะ จะมาสาธิตเครื่องดนตรีนะคะ ร่วมกับครูแต๊กค่ะ เดี๋ยวเราไปดูนะคะประเภทของเครื่องตี ที่ทำจากไม้ก่อนเลยนะคะ อันนี้เราเรียกว่า "กรับพวง" คะ และครูแต๊กนะคะ จะมีฉิ่งค่ะ อันนี้คือเครื่องตีที่ทำจากโลหะค่ะ เดี๋ยวเราไปฟังเสียงกันเลยนะคะ โดยครูแต๊กนะคะ จะตีฉิ่งฉับ และให้ครูอาร์ตตีตรงคำว่า "ฉับ" ค่ะ พร้อมแล้วเราไปฟังกันเลยค่ะ [เสียงฉิ่งและกรับพวง] (ครูจันทิมา) ค่ะ และนี่นะคะ ก็คือเครื่องตีที่ทำจากไม้และทำจากโลหะค่ะ เรามาดูประเภทสุดท้ายนะคะ ก็คือเครื่องตีที่ทำจากหนังค่ะ ที่คุณครูนำมานะคะ ก็คือโทนชาตรีค่ะ ถ้าพร้อมแล้วเราไปฟังเสียงกันเลยค่ะ [เสียงโทนชาตรี] (ครูจันทิมา) และนี่นะคะ ก็คือเครื่องตีนะคะ ทั้ง ๓ ชนิดนะคะ ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันค่ะ เดี๋ยวเราไปดูชิ้นต่อไปกันเลยค่ะ ค่ะ และนี่นะคะ ก็คือประเภทสุดท้ายนะคะ ก็คือเครื่องเป่าค่ะ ที่ครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันวันนี้นะคะ เราเรียกว่า "ขลุ่ยเพียงออ" ค่ะ ถ้าพร้อมแล้วเราไปฟังเสียงขลุ่ยกันค่ะ [เสียงขลุ่ยเพียงออ] (ครูจันทิมา) ค่ะ แล้วนี่นะคะ ก็คือเสียงของขลุ่ยเพียงออค่ะ เด็ก ๆ คะ เดี๋ยวเราลองเอา เครื่องดนตรีเหล่านี้ มารวม ๆ วงกันนะคะ ดูสิว่าเสียงจะเป็นอย่างไรค่ะ และมีความไพเราะ มีความสนุกสนานมากเพียงใดค่ะ เดี๋ยวเราไปชมกันเลยค่ะ ค่ะ และนี่นะคะ ก็คือเครื่องดนตรีนะคะ ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันนะคะ ก็คือมีกลองยาวค่ะ เห็นไหมคะ เครื่องตีที่ทำจากหนังค่ะ อีก ๑ ชนิดนะคะ เดี๋ยวเราลองไปฟังนะคะ ว่าจะมีความสนุกสนานเพียงใดค่ะ [เสียงเครื่องดนตรี] (ครูจันทิมา) เอาล่ะค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะ สนุกสนานกันน่าดูเลยใช่ไหมคะ และนี่นะคะ ก็คือเครื่องดนตรีตัวอย่างทั้งหมด ที่ครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันค่ะ เอาล่ะค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะ สำหรับเครื่องดนตรีตัวอย่าง ที่คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ไพเราะหรือเปล่าครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แต่ละชนิดนะคะ มีความแตกต่างกันนะคะ คุณครูนำมาให้เด็ก ๆ ได้ชมกันนะคะ (ครูปิยะณัฐ) อย่างชัดเจนเลย (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เราแยกประเภท อย่างชัดเจนนะคะ ทีนี้เรามาดูกันต่อค่ะ ในเมื่อเรามีเครื่องดนตรีแล้วใช่ไหมคะ วันนี้เราจะมาเรียนรู้ในเรื่องของวงด้วยค่ะ เราจะนำเครื่องดนตรีแต่ละชนิดนะคะ มาผสมค่ะ รวมกันค่ะ กลายเป็นวงดนตรีนั่นเองค่ะ เรามาดูในส่วนของวงดนตรีกันค่ะ วงดนตรีไทยนะคะ จะแบ่งออกเป็นทั้งหมด ๓ ประเภทค่ะ มีอะไรบ้างคะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) วงที่ ๑ นะครับนักเรียนครับ วงปี่พาทย์ครับ วงที่ ๒ ครับ วงเครื่องสายครับ วงที่ ๓ ครับ วงมโหรีครับนักเรียนครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ จะมีทั้งหมดนะคะ ๓ วงนะคะ ก็มีวงปี่พาทย์นะคะ วงเครื่องสาย แล้วก็วงมโหรีนั่นเองค่ะ เดี๋ยวเราจะมาดูนะคะ แต่ละวงค่ะ มีวงอะไรบ้างค่ะ เป็นแยกย่อยออกไปนะคะ ได้เลยค่ะ เรามาดูวงปี่พาทย์กันก่อนค่ะ วงปี่พาทย์นะคะ เป็นวงดนตรีไทยค่ะ ที่ใช้เครื่องเป่านะคะ เป็นหลักนะคะ ในการบรรเลงค่ะ และมีเครื่องตีค่ะ ในการให้จังหวะค่ะ ซึ่งวงปี่พาทย์นะคะ ยังสามารถเอามาแบ่งแยกย่อยออกนะคะ เป็นได้อีกหลายรูปแบบเลยค่ะ ก็จะมีดังนี้ค่ะ ๑. เลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ๑. เลยนะครับ ปี่พาทย์ชาตรีครับนักเรียนครับ ๒. ครับ ปี่พาทย์ไม้แข็งครับ ๓. ครับ ปี่พาทย์ไม้นวมครับ ๔. ครับ ปี่พาทย์ดึกดำบรรพ์ครับ ๕. ครับ ปี่พาทย์นางหงส์ และสุดท้ายครับครูแต๊กครับ ปี่พาทย์มอญนั่นเองครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ อันนี้นะคะ ก็คือในส่วนของวงปี่พาทย์ค่ะ ก็จะมีหลากหลายวงเลยนะคะ จริงๆ แล้วนี่ วงปี่พาทย์นี่ก็จะมีเครื่องตีนะคะ เป็นส่วนหลักนะคะ แล้วก็จะมีเครื่องเป่านะคะ เป็นปี่ค่ะ เป็นในส่วนของปี่นะคะ ที่จะแบบเป็นหลักนะคะ แล้วก็จะมีเครื่องประกอบจังหวะนั่นเองค่ะ เรามาดูวงต่อไปกันเลยค่ะ วงต่อไป ก็คือวงเครื่องสายค่ะ ในส่วนของวงเครื่องสายนะคะ ก็จะเป็นวงดนตรีไทยค่ะ ที่ใช้เครื่องสายเป็นหลักค่ะ เครื่องสายประกอบไปด้วยอะไรบ้างคะ ยกตัวอย่างเช่น เครื่องที่ทำหน้าที่สีนะคะ ดีด นั่นก็คือก็จะมีซออู้ ซอด้วง (ครูปิยะณัฐ) จะเข้ได้ไหมครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) จะเข้ด้วยค่ะ เพราะว่าเราใช้สายนะคะ ในการดีดนะคะ พวกนี้นะคะ ก็จะเป็นในส่วนของเครื่องสายนั่นเองนะคะ แล้วก็จะประกอบไปด้วยเครื่องตี เครื่องให้จังหวะนั่นเองนะคะ ก็พวกกลองค่ะ ฉิ่งฉาบ กรับ อย่างนี้ค่ะ ก็จะ... เครื่องประกอบจังหวะนี่ เราจะอยู่ในทุกวงอยู่แล้วค่ะ ค่ะ แล้วก็จะมีเครื่องหลักนะคะ อย่างวงเครื่องสายก็จะเป็นพวกซอนั่นเองค่ะ เรามาดูค่ะ วงเครื่องสายว่ามีวงอะไรบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ มาเลยครับ สำหรับวงเครื่องสายนะครับ จะแยกออกมาอีกนะครับ ก็คือเครื่องสายเล็กครับนักเรียนครับ ต่อมาครับ เครื่องสายเครื่องคู่ครับ ต่อมาครับ เครื่องสายผสมครับ และสุดท้ายครับ เครื่องสายปี่ชวาครับ (ครูจันทิมา) ก็คือจะมีเครื่องสายเครื่องเล็กนะคะ เครื่องคู่นะคะ เครื่องผสม แล้วก็เครื่องสายปี่ชวา ถ้าเป็นเครื่องสายปี่ชวานี่ เขาก็จะนำปี่ค่ะ ปี่ชวานะคะ มาผสมอยู่ในวงเครื่องสายด้วยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) แล้วก็ถ้าเป็นเครื่องสายเครื่องคู่ ก็จะ... แต่ละชนิด ก็จะต้องมี ๒ หรือครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ ยกตัวอย่างเช่นซออู้ ๒ คัน ซอด้วง ๒ คันแบบนี้ค่ะ เขาจะมาเป็นคู่นะคะ จำง่าย ๆ เลยนะคะ อันนี้ก็คือเป็นในส่วนของวงเครื่องสายค่ะ เรามาดูวงต่อไปค่ะ นั่นก็คือวงโมโหรี ใช่แล้วค่ะ วงมโหรีนั่นเองนะคะ วงมโหรีนะคะ จะเป็นการผสมผสานค่ะ เครื่องดนตรีนะคะ ทุกประเภทเลยค่ะ ทั้งดีด สี ตี เป่า เลยค่ะ รวมไปถึงการใช้ซอสามสายนะคะ เข้ามาผสมเป็นตัวนำในวงมโหรีด้วยค่ะ ก็จะมีวงอะไรบ้างคะครูเบส (ครูปิยะณัฐ) มีมโหรีขนาดเล็กครับนักเรียนครับ ๒. นะครับ มโหรีเครื่องคู่ครับ และ ๓. ครับ มโหรีเครื่องใหญ่ครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) วงมโหรีนะคะ ก็จะแบ่งแยกย่อยไปตามนี้นะคะ ตามที่คุณครูได้นำมาให้เด็ก ๆ ได้เรียนรู้กันนะคะ ในส่วนของเรื่องของวงดนตรีนั่นเองนะคะ วันนี้นะคะ คุณครูก็ยังมีค่ะ เป็นเครื่องดนตรีค่ะ เป็นวงดนตรีนะคะ ที่คุณครูนำมาเป็นสื่อวีดิทัศน์ ให้เด็ก ๆ ได้ชมกันนะคะ (ครูปิยะณัฐ) ตัวอย่างการบรรเลงใช่ไหมครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เป็นในส่วนของวงปี่พาทย์นั่นเองค่ะ เด็ก ๆ พร้อมไหมคะ เราไปดูนะคะ ในส่วนของวงปี่พาทย์ค่ะ ว่าเขามีวิธีการบรรเลงอย่างไร มีการรวมวงกันอย่างไรค่ะ ถ้าพร้อมแล้วเราไปชมกันเลยค่ะ [สื่อวีดิทัศน์] [เพลง "สาธุการ"] (ครูจันทิมา) เอาล่ะค่ะเด็ก ๆ คะ เรามาปรบมือให้กับการบรรเลงชุดนี้ด้วยค่ะ [เสียงปรบมือ] (ครูปิยะณัฐ) เอาล่ะครับ เป็นอย่างไรกันบ้างครับนักเรียนครับ ไพเราะมาก ๆ เลยใช่ไหมครับ แถมนักเรียนยังจะได้เห็นวิธีการเล่น เครื่องดนตรีต่าง ๆ ด้วยครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ จะเป็นในส่วนนะคะ เครื่องดนตรีที่เราได้เรียนรู้กันไปค่ะ แล้วก็วันนี้นะคะ คุณแต๊กขอบคุณค่ะ สื่อวีดิทัศน์นะคะ การบรรเลงดนตรีค่ะ วงปี่พาทย์ไม้แข็งค่ะ โดยกลุ่มดุริยางค์ไทยค่ะ สำนักงานสังคีต กรมศิลปากรค่ะ เด็ก ๆ ก็ได้เรียนรู้ไปนะคะ ครูเบสนะคะ ในส่วนของทั้งเครื่องดนตรีและก็วงดนตรีนะคะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับและยังมีตัวอย่าง ให้นักเรียนได้รับชมอีกด้วยครับครูแต๊กครับ อย่างครบครันเลยครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ วันนี้ค่ะเด็ก ๆ เราจะมาทำกิจกรรมกันค่ะ วันนี้นะคะ ให้เด็ก ๆ นะคะ เตรียมสมุดนะคะ เตรียมสมุดแล้วก็อุปกรณ์การเรียน ให้เรียบร้อยเลยค่ะ ในส่วนของกิจกรรมนะคะ เครื่องดนตรีและวงดนตรีไทยวันนี้นะคะ คุณครูมีงานให้เด็กทำ ๑ ชิ้นค่ะ โดยเราจะทำลงในสมุดได้เลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) เดี๋ยวเรามาดูคำชี้แจงกันครับ ครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ เราไปดูเลยนะคะ คุณครูนะคะ จะให้นักเรียนนะคะ ทำแผนผังความคิดนะคะ ตั้งใจฟังนะคะ นักเรียนจะต้องทำแผนผังความคิด ประเภทของเครื่องดนตรีไทยนะคะ ลงในสมุดแล้วก็พร้อมกับตกแต่งให้สวยงาม อีกครั้งนะคะ ให้นักเรียนนะคะ ทำแผนผังความคิดค่ะ โดยเราจะใช้หัวข้อ ว่าประเภทของเครื่องดนตรีไทยนะคะ ดนตรีไทยแบ่งออกเป็นทั้งหมดกี่ประเภทคะ ๔ ประเภทใช่ไหมคะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ นั้นก็คืออะไรครับนักเรียนครับ ดีด สี ตี และเป่านั่นเองครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เด็ก ๆ ก็ต้องมีหัวข้อใหญ่ นั่นก็คือประเภทของเครื่องดนตรีไทยนะคะ แล้วก็แยกออกไปเป็น ๔ ประเภท (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ (ครูจันทิมา) เครื่องดี เครื่องสี เครื่องตี เครื่องเป่า โดยคุณครูจะให้เด็ก ๆ ค่ะ ยกตัวอย่างนะคะ มาประเภทละ ๒ ชนิดค่ะ แค่ ๒ ชนิดเท่านั้นนะคะ แล้วก็พร้อมกับตกแต่งระบายสีให้สวยงามนะคะ ตามจินตนาการของเด็ก ๆ เลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วนะครับ สามารถว่าเครื่องดนตรี ลงไปด้วยก็ได้ใช่ไหมครับครูแต๊กครับ (ครูจันทิมา) ได้เลยค่ะ เรามาดูในส่วนของคุณครูบ้างคะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ และสำหรับบทบาท ของคุณครูปลายทางนะคะ ให้ครูปลายทางดูแลความเรียบร้อยครับ ในการจัดนักเรียน และช่วยแนะนำในการทำกิจกรรมครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ วันนี้นะคะ เด็ก ๆ จะต้องทำแผนผังความคิดค่ะครูเบสนะคะ ในเรื่องของประเภทของเครื่องดนตรีไทยนั่นเอง โดยยกตัวอย่างนะคะ ประเภทละ ๒ ชนิดค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่ครับ และอย่าลืมระบายสี ให้สวยงามด้วยครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ เด็ก ๆ คะ เดี๋ยวคุณครูจะวนสไลด์ ให้เด็กได้ดูกันด้วยนะคะ เผื่อเด็ก ๆ อาจจะจำไม่ได้นะคะ ไม่ต้องตกใจเลยนะคะ พร้อมนะคะ ถ้าพร้อมแล้ว เราไปทำกิจกรรมนี้กันเลยค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ [เสียงดนตรี] (ครูจันทิมา) เอาล่ะค่ะเด็ก ๆ คะ เรียบร้อยไหมคะ บางคนอาจจะเสร็จเรียบร้อยแล้วค่ะ (ครูปิยะณัฐ) ใช่แล้วครับ แต่ถ้าใครที่ยังไม่เสร็จ สามารถนำกลับไปทำที่บ้านก็ได้นะครับ (ครูจันทิมา) ใช่เลยค่ะ กลับไปทำต่อ เป็นการบ้านได้เลยค่ะ ในส่วนของวันนี้ค่ะครูเบส เราได้เรียนรู้นะคะ ในเรื่องของประเภทของเครื่องดนตรีไทยนะคะ ทั้ง ๔ ประเภทค่ะ นั่นก็คือ... (ครูปิยะณัฐ) ดีด สี ตี และเป่าครับ (ครูจันทิมา) ใช่แล้วค่ะ แล้วก็ยังเป็นในส่วนของวงค่ะ ก็จะมีวงเครื่องสาย วงปี่พาทย์นะคะ แล้วก็วงมโหรีค่ะ ในครั้งต่อไปค่ะครูเบส เราจะเรียนในเรื่องของอะไรคะ (ครูปิยะณัฐ) ครับ สำหรับในครั้งต่อไปนะครับ นักเรียนปลายทางจะได้เรียนรู้ในเรื่องของ เครื่องดนตรีและวงดนตรีสากลครับ (ครูจันทิมา) ค่ะ วันนี้นะคะ คุณครูก็ฝากไว้เพียงเท่านี้ แล้วพบกันใหม่ในครั้งหน้า สำหรับวันนี้สวัสดีค่ะ (ครูปิยะณัฐ) สวัสดีครับ [เสียงดนตรี]