(อาจารย์) สวัสดีค่ะ เป็นอย่างไรคะ วันนี้สบายดีไหมคะนักเรียน นักเรียนทุกคนสบายดีไหม สังเกตวันนี้ใส่เสื้อแขนยาวกันหมดเลยลูก แสดงว่าทุกคนนี่หนาวหมดเลยใช่ไหม เหมือนกันเลยนะคะ ตื่นเช้าขึ้นมานี่ มีแสงแดดนิด ๆ แต่ว่าอากาศเย็นมากเลยนะคะ วันนี้ ขี้เกียจใช่ไหม อากาศทำให้เราขี้เกียจ พอมันหนาวปุ๊บนี่ ลูก ๆ ก็ไม่อยากตื่นเลย ไม่อยากตื่นเลยใช่ไหม ถามจริง ๆ อาบน้ำกันไหมเมื่อเช้า ได้อาบน้ำกันไหม ได้อาบน้ำกันไหมลูก อาบ ใช่ เพราะว่าเราโตแล้วนะลูก เราโตแล้ว เราต้องรักษาความสะอาดนะคะ ของทุกคนเลยนะคะ ทุกคนนี่สบายดี วันนี้ทุกคนสบายดีใช่ไหม พรุ่งนี้วันอะไรคะ พรุ่งนี้วันสำคัญอะไรรู้ไหม มีเบนซ์ตอบอยู่คนเดียว ความรัก วันแห่งความรักใช่ไหมคะ ครูถามหน่อย พรุ่งนี้ กรรมการนักเรียนใช่ไหมลูก มีกิจกรรมที่จะจัดให้กับน้อง ๆ ใช่ไหมคะ หรือเปล่า มีไหม มีนะคะ มี ๆ ๆ นะคะ เพราะว่าเมื่อวันเสาร์ ครูได้รับ LINE บอกว่าวันพรุ่งนี้นะคะ ตอนเช้า ตั้งแต่เช้าเลยจนถึงเที่ยงน่าจะจัดกิจกรรมนี่ เกี่ยวกับวันที่ 14 นี่แหละนะคะ เพราะฉะนั้น ความรักนะลูก ความรักเป็นสิ่งที่สวยงามนะ ความรักนี่เป็นสิ่งที่สวยงามเลย ความรักไม่จำเป็นจะต้อง... เป็นความรักแบบไหนคะ ไม่จำเป็นจะต้องเป็นแฟนเสมอไปใช่ไหม ไม่จำเป็นต้องเป็นแฟนเสมอไป รักของพ่อของแม่ รักของเพื่อน รักของครูที่มีให้กับเด็ก ๆ ทุกคนใช่ไหมคะ รักของคุณตาคุณยาย ความรักนี่จะทำให้เราเกิดความเขาเรียกว่าอะไรล่ะ อยากจะให้คนที่เรารักนั้นน่ะเจอแต่สิ่งที่ดี ๆ อันนี้คือความรักที่ถูกต้องนะคะ ความรักจะส่งเสริมกัน ทำให้... อย่างเช่น เพื่อน ถ้าเรารักเพื่อน ถ้าเรารักเพื่อนนะคะ เราก็อยากให้เพื่อนนี่ ตั้งใจเรียนใช่ไหม อยากให้ตั้งใจเรียน แล้วก็เป็นห่วงเพื่อน เวลาเพื่อนไม่สบายนะคะ อันนี้ครูฝากเอาไว้ หรือว่าพี่น่ะ ที่อยู่หอนอนนี่ รักน้อง ๆ ใช่ไหมคะ เพราะว่าเราอยู่เป็นหอนอนนะ เป็นเรือนนอน พี่นี่มีความรักให้น้อง ๆ อยากให้น้องมีความสุขนะคะ เด็ก ๆ ที่อยู่ในห้องนอนนี่มาจากต่างจังหวัด เพราะฉะนั้น เราเป็นพี่ ตอนนี้ ม. 6 เหลือเวลาอีกกี่เดือนลูก นับเวลาหรือยัง เราจะสอบนะลูก เราจะสอบนี่วันที่เท่าไร ครูเอาไว้ก็คือวันที่ 7 ที่ 8 มีนาคมนะคะ สอบ 7-8 มีนาคม แล้วจะทำกิจกรรม ออกมาคุยกับพี่เขาเอง ออกมาคุยกับพี่เอง เบนซ์ออกมาคุยกับพี่เอง ม. 6 อยากทำอะไร ขออะไรพี่เขา โอเคนะคะ เวลา เวลานะคะ เหลืออีกนิดหนึ่ง ช่วงนี้ ช่วงนี้ลูกคุยกันเลย คุยกันเลยนะคะ ว่าจะทำอะไรกิจกรรมอะไรนะคะ วางแผนเอาไว้นะ วันที่เท่าไรนะ ที่ปัจฉิม วันที่เท่าไรคะ ลูกรู้หรือยัง กิจกรรมปัจฉิมนิเทศ วันที่ 14 นะคะ 14 มีนาคมนะ เราสอบ 7-8 มีนาคม แล้วกิจกรรมปัจฉิมนะคะ 14 มีนาคม ประชุมผู้ปกครอง วันที่ 15 มีนาคม เพราะฉะนั้น กิจกรรมปัจฉิมนะคะ เราจะมีก่อน… ก่อนที่จะประชุมผู้ปกครอง ให้น้อง ๆ นะคะ ให้น้อง ๆ นี่ อยู่ร่วมแสดงความยินดีกับพี่ ๆ ด้วย เพื่อน ม. 6 ทั้งหมดมีกี่คนคะ เพื่อน ม. 6 ทั้งหมดเลยจริง ๆ มีทั้งหมด มีทั้งหมดอยู่ 10 คน 10 คน แต่ตอนนี้มาเรียน มาเรียนแค่ 7 คนใช่ไหมลูก พอมาเรียนแค่ 7 คน อีก 3 คนนี่ ไปบ้างมาบ้าง กลับบ้านบ้างนะคะ เตือนเพื่อนหน่อยนะคะ เตือนเพื่อนให้มา มาในช่วงกิจกรรมไหน ไม่ใช่มาแต่กีฬาสี มาแต่กิจกรรมที่แบบเอออยากร่วม อันนี้ไม่เอานะคะ เวลาเราจะอยู่ด้วยกันน่ะ อีกแค่เดือนเดียวนะคะ เดือนเดียวเท่านั้นเอง มันก็จะหมดแล้ว แล้วที่สำคัญเราจะต้องถ่ายภาพรวม ตอนที่จบนะคะ ฝากตามเพื่อนมาด้วยนะคะ โอเคนะ เริ่มเลยทีนี้ สัปดาห์ก่อนที่เราเรียนเราได้ทำ PowerPoint นำเสนอใช่ไหมคะ ในแต่ละกลุ่มที่เราทำผลงานการศึกษา ศึกษาอะไร ศึกษาใบของมะนาว ใบของมะนาว ในเรื่องของอะไรลูก รูปร่าง รูปร่าง สี ผิว แล้วก็ขนาดนะคะ ที่เราศึกษาเราศึกษาไปทำไมนะคะ อันนั้น เหตุผลเพราะอะไรเหตุผลก็เพราะว่ามะนาวเป็นพืชที่ลูก ๆ ได้เลือก เป็นพืชศึกษา พืชที่ลูกสนใจในปีนี้ พืชที่เราสนใจ เราจะต้องรู้เขาก่อน ว่าเขามีรูปร่างลักษณะเป็นอย่างไรนะคะ แล้วสิ่งรอบข้าง วันนี้ที่ครูจะให้ลูก ๆ ได้สำรวจนะคะ ก็คือสรรพสิ่งล้วนพันเกี่ยว พันเกี่ยวกับอะไร พันเกี่ยวกับต้นมะนาวนะคะ ในภาพลูกเห็นนะ สาระนี้จริง ๆ ตอนนั้นน่ะ ตอนที่สอนน่ะ ลูกยังอยู่เด็ก ๆ อยู่เลยนะคะ พี่ ๆ เขาทำกันหลายปีแล้วนะคะ พี่ ๆ เขาทำกัน แต่ว่าลูก ๆ น่ะอยู่ประถม ลูกอาจจะไม่ได้สัมผัส ไม่เคยไปได้เรียนเรื่องนี้ ไม่ได้เก็บข้อมูลเรื่องนี้นะคะ แต่ว่าวันนี้ครูปิ๊กจะมาเล่าให้ฟัง แล้วตอนช่วงเวลาคาบ 3 คาบ 4 เราจะวางแผนกัน ว่าเราจะเก็บข้อมูลนี้แบบไหนนะคะ เพราะว่ามันเป็นสิ่งสำคัญมาก การที่จะอยู่ อยู่คนเดียวได้ไหมลูก เราอยู่คนเดียวได้ไหม อยู่คนเดียวได้ไหมคะ อยู่ในบ้าน อยู่ในโรงเรียน เราอยู่คนเดียวได้ไหม มันอยู่ไม่ได้ ทุกสิ่งมันจะต้องหลายอย่างมารวมกัน ใช่ เหมือนกันกับต้นไม้ เขาจะอยู่ดี ๆ เขาจะอยู่คนเดียวนี่ ไม่ได้ มันจะต้องมีหลายอย่างมาผูกพันกับเขา มาสัมพันธ์กับเขา อย่างเช่นอะไร ในภาพลูกเห็นไหมคะ อันนี้คือชะพลู ต้นชะพลูที่เราเอาไปห่อเมี่ยง เมี่ยงกินน่ะ เป็นพืชศึกษาของเราใช่ไหม จำได้ไหมคะ ใช่ อันนี้คือชะพลู แล้วสิ่งที่มันมาพันเกี่ยวกับชะพลูน่ะ ที่เด็ก ๆ ที่พี่ ๆ เขาได้ไปสำรวจกันนะคะ ในบริเวณใกล้ ๆ ต้นชะพลู มีอะไรบ้าง มีหอย มีหอยนะนี่ ทำไมมันถึงมีหอย อันนี้สิ่งที่เราจะต้องไปหาคำตอบนะคะ แล้วมีอะไรสีขาว ๆ อยู่ด้านหลังใบ เพลี้ย เอ๊ะ เพลี้ยนี่ มันเป็นประโยชน์ไหม แล้วไอ้หอยนี่มันมีประโยชน์ไหมกับต้นชะพลู มีมดแดงแล้วก็มดดำ อันนี้คือสิ่งที่เข้ามาเกี่ยวพันกับต้นไม้นะคะ เหมือนกัน ลูกได้เรียนต้นมะนาวที่ลูกได้ศึกษา ลูกได้ศึกษาลักษณะของใบแล้ว สีของใบแล้วนะคะ จริง ๆ ลูกจะต้องศึกษาให้ครบส่วน ก็คือตั้งแต่ราก ได้เรียนหรือยัง ได้ไปศึกษาหรือยังคะ เรื่องรากของมะนาว ยังใช่ไหม ที่ลูกได้ไปเก็บข้อมูลแล้ว มีในส่วนของลำต้น ลำต้นไปเก็บแล้วใช่ไหม ลำต้น มี ลำต้นแล้ว ใบล่ะคะ ใบเราทำแล้ว ดอกหรือยัง มีดอกเราไปสำรวจหรือยัง เราเก็บข้อมูลหรือยัง ดอกก็ยังนะคะ ผลล่ะลูก ผล ผลของมะนาว ลูกมะนาวนี่ ยังใช่ไหมคะ ทั้งหมดที่เราเรียน ที่ไปศึกษาต้นมะนาว เราจะต้องไปดูให้ครบ ตั้งแต่รากจนถึงดอกถึงผลนะคะ ของเขา อันนี้ลักษณะการเก็บข้อมูลเหมือนกัน เปลี่ยนแต่ส่วนประกอบนะคะ ครูก็จะไม่… ไม่พาลูกทำแล้ว เพราะว่าครูได้พาลูกทำในการเก็บเรื่องของใบแล้ว วิธีการขั้นตอนนะคะ เป็นแบบนั้น จนลูกได้ทำรายงานสรุปเป็นนำเสนอเรียบร้อยแล้ว อันนี้คือวิธีการเก็บข้อมูล การนำเสนอข้อมูลนะคะ ทีนี้มาดูกัน ไอ้ตัวสาระนี้ สรรพสิ่งล้วนพันเกี่ยวนี่ มันเป็นอย่างไรนะคะ สิ่งที่ลูกจะต้องได้เรียนรู้ แล้วก็เอาไปเล่าให้น้อง ๆ ฟัง เราจะมีอยู่ 3 หัวข้อด้วยกัน รู้ความสัมพันธ์ ความสัมพันธ์นะคะ คืออะไร ครูกับเบนซ์มีความสัมพันธ์กันแบบไหน เป็นคุณครูกับลูกศิษย์ใช่ไหมคะ ความผูกพัน ครูกับลูกศิษย์นี่ เขาเรียกว่าอะไร พอมาอยู่ด้วยกัน พอมาสอน อยู่ด้วยกันตั้งแต่อนุบาลจนถึง ม. 6 ตอนนี้ถามหน่อย เบนซ์ เบนซ์รักครูไหม รักไหมคะ เบนซ์รักครูปิ๊กไหม รัก ครูก็รักลูกศิษย์หมดทุกคนเลยนะคะ ในห้อง เพราะอะไร เพราะเราได้สัมพันธ์กันมาตั้งแต่อนุบาลเลย อนุบาล ตอนนี้น่ะ ลูกมาถึง ม. 6 แล้ว ก็เลยเกิดความผูกพันกันขึ้น พอเกิดความผูกพันแล้ว ถาม มารู้อีกรู้หนึ่ง ก็คือรู้ดุลยภาพ อันนี้คือความสมดุล ความเหมาะสม ถ้าอย่างเช่น ครู ครูรักผูกพันกับเบนซ์มาก แล้วครูแบบลำเอียง เหมือนกับรัก รักแล้วลำเอียง อะไรก็ให้เบนซ์คนเดียว อะไรก็แบบเบนซ์ทุกอย่างเบนซ์หมดเลย อันนี้ดีไหม อันนี้ไม่สมดุลแล้ว ไม่ใช่แล้วนะคะ เหมือนกัน ใช่ จะต้องเท่า ๆ กัน อันไหนที่มันพอดี บางทีน้องอาจจะต้องการแบบหนึ่ง พี่อาจจะต้องการแบบหนึ่ง เพราะฉะนั้น เหมือนกันกับต้นมะนาวที่เราจะไปดูนี่แหละค่ะ ว่าอะไรบ้าง ที่มันมาเกี่ยวกับต้นมะนาวนะคะ สัตว์ต่าง ๆ ที่จะอยู่อาศัยอยู่ในต้นมะนาวนี่มันได้ประโยชน์ หรือว่ามันเสียประโยชน์นะคะ แล้วมันมีมาก หรือมีน้อย หรือมีพอดีนะคะ จนทำให้เกิดความสมดุล อันนี้คือสิ่งที่ลูกจะต้องได้เรียนรู้ เพราะอะไร เวลาลูกจบออกไปเรียนนะคะ ในระดับมหาวิทยาลัย หรือว่าไปทำงาน ลูกสามารถใช้หลักการนี้ ไปคิดแล้วก็ไปปรับใช้ได้ในสังคมของลูกนะคะ กับเพื่อนร่วมงานนะคะ หรือว่าหัวหน้าของลูก ถ้าลูกไปทำงาน ข้อแรกเลย เราจะมาดูในเรื่องของธรรมชาติของทรัพยากรชีวภาพอื่นที่เข้ามาเกี่ยวข้อง อันนี้คือข้อแรก เรียนรู้ธรรมชาตินะคะ เรียนรู้ธรรมชาติของทรัพยากร ชีวภาพอื่นที่เข้ามาเกี่ยวข้อง ทรัพยากร ตีความหมายได้หลายอย่างนะลูก เยอะมากเลย ทรัพยากรทางด้านอะไรบ้าง แต่ข้อนี้เขาเลือกแค่ชีวภาพ ชีวภาพ คือ สิ่งที่มีชีวิตนะคะ ที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับพืชที่เราสนใจ ก็คือมะนาว ข้อที่ 1 หมายถึง เราจะต้องไปเรียนรู้สิ่งมีชีวิตทุกอย่างที่มาเกี่ยวข้องกับต้นมะนาว วิธีการเรียนรู้ทำอย่างไร ครูจะมีใบงานให้ อันนี้คือใบงานสำรวจนะลูก ให้ทำเป็นกลุ่ม แบ่งเลย เพราะว่าอันนี้ มันจะเป็นช่วงเวลาในกระบวนการขั้นตอนวิธีการทำ สอนวิธีการทำนะลูก มันจะมีตอนเช้า แล้วก็ตอนเย็น ตอนกลางคืนด้วย เพราะฉะนั้น ใบงานนี้ครูจะให้เป็นแบ่งกลุ่มเป็นผู้หญิงกับผู้ชายนะคะ ไม่คละ เพราะว่าลูกอยู่หอหญิงกับอยู่หอชาย มันจะต่างกันนะคะ แล้วต้นมะนาว ของหอหญิงมันอยู่ตรงไหนที่มันใกล้ ๆ ที่ลูกจะสามารถลงไปเรียนรู้ได้ มีไหมคะ มะนาว อยู่ด้านหลังตรงนี้ อยู่ใกล้ ๆ นี่ใช่ไหม อยู่ตรงโรงน้ำนี่ก็มีนะคะ โรงน้ำดื่ม อยู่ใกล้กับหอหญิง แต่ว่าหอผู้ชายก็อยู่หน้าหอใช่ไหมลูก อยู่หน้าหอเลยอันนี้ หอชายนี่ใกล้ที่สุดแล้ว ต้นมะนาว ใบงานนี้นะคะ มันมีหลายหน้านะ ครูจะให้ลูกลงไปเก็บข้อมูลนะ เก็บข้อมูล เห็นไหมคะ วงกลมนี่ เขาบอกว่าเป็นเวลา นี่นะ เวลา แล้วก็ชื่อพืชที่ศึกษา พืชตัวนี้ก็คืออะไร ที่เราสนใจตอนนี้คืออะไร มะนาว ลูกจะต้องไปสังเกตต้นมะนาว เวลาที่ลูกไปศึกษานะคะ เช้า ตอนช่วงเช้า ตอนช่วงสาย บ่าย เย็น และกลางคืน มีกี่ระดับ มีกี่ช่วง เช้า สาย บ่าย เย็น แล้วก็กลางคืน ตอนเช้านี่ลูก ตอนเช้านี่หมายถึงเช้า เช้าขนาดไหนนะคะ  ตอนเช้าเวลาที่ลูกตื่นกี่โมง ลูกตื่นกี่โมง ลูกตื่นกี่โมง ที่หอต้นตื่นกี่โมงลูก ตื่นเท่าไร ตอนเช้า ตี 5 อันนี้คือเช้าของลูกคือ ตี 5 นะคะ ครูจะเขียนไว้ก่อนนะ เช้า เช้าจริง ๆ เลย สายหน่อยเวลาไหนคะ ตอนช่วงสาย ๆ หน่อย คือประมาณเท่าไร 9-10 โมง ลูกจะเอาแบบไหน ลูกเรียนคือเรียนเสร็จออกคาบ 2 ก่อน 10 โมง 10 โมงนะคะ สายครูจะให้เวลาประมาณ 10 โมงนะคะ 10 โมง บ่ายกินข้าวเสร็จประมาณบ่าย 2 แล้วกันนะ บ่าย 3 มันจะแบบไอ้นั่นไป บ่าย 2 นะคะ เย็น เช้า สาย บ่าย เย็น เย็นประมาณ 5 โมง กินข้าวเสร็จนะ ไม่ใช่สิ ลูกกินข้าวตอน 5 โมงเย็น เพราะฉะนั้น เย็นนะ เอาเท่าไร เอา 4 ครึ่ง มันใกล้ไหมลูก มันใกล้กับ 14 ไหม ถ้าลูกกินเสร็จ… ลูก 6 โมงเย็นน่ะ 18.00 น. ได้ไหมคะ ได้อยู่นะ ได้อยู่นะ เดี๋ยวครูปิ๊กจะขอครูเรือนนอนน่ะ ว่าตอนเย็น เช้า สาย บ่าย เย็น แล้วก็กลางคืน กลางคืนเอาเวลาไหน ผู้ชายจะปิดไฟนอนกี่ทุ่มลูก เอาจริง ๆ อันนี้ความจริง ประมาณ 21 21 ใช่ไหม วันเสาร์-อาทิตย์ก็นอน 21 เหรอ เสาร์-อาทิตย์ก็นอน วันศุกร์กับวันเสาร์น่ะลูกนอนดึกไหม 22 เอาอันไหน จะลงมาเก็บข้อมูลตอนไหน 21 หรือ 22 อยาก 21 หรือ 22 เอา 21 นะ 21 ดูนะคะ ทีนี้ เวลา ลูกมีแล้วนะ ทั้งหมดมีอยู่ 5 ช่วงเวลา ตามที่ครูเขียนไว้ใน… นะคะ  ลูกต้องลงไปดู แล้วบันทึกข้อมูลลงมาอยู่ตรงนี้ ช่องแรกนะ ตารางลำดับ ลำดับ คือ เริ่มจาก 1 2 3 นะคะ ไล่ไปเรื่อย ๆ สิ่งมีชีวิตที่ลูกไปพบ ให้ลูกเดินไปที่... ของผู้ชายต้นนี้ก็ไปต้นเดิมนะคะ ไปต้นเดิมทุกช่วงเวลา 5 ช่วงเวลาให้ไปหาต้นเดิม ไม่ใช่ว่า... ตอนเช้านี่ ฉันจะไปสายหน่อย ต้นเดิม... ให้ไปดูต้นเดิมที่ลูกเลือกนะคะ บันทึกอะไร ชื่อสิ่งมีชีวิต ลูกไปดูนะคะ 1. เวลาลูกไปเจออะไรบ้าง สิ่งมีชีวิต อย่างเช่นอะไร… มีอะไรคะ หอยทาก นอกนั้นอาจจะมีพวกแมลงต่าง ๆ  พวกตั๊กแตนนะคะ หรืออะไร อาจจะมีหนอนก็ได้นะ ลูกสังเกตดูดี ๆ มีอะไรบ้างที่ต้นมะนาว อันนี้นะเข้าใจนะไปเจอสัตว์อะไรบ้าง บันทึกลงมานะคะ บันทึกลงมา เข้าใจนะ คอลัมน์นี้ บันทึก เสร็จแล้วเวลาที่พบ เวลาที่พบ เขาเริ่มต้นลงไปศึกษา อย่างเช่นตอนสาย ๆ นะคะ 10 โมง 10 โมงที่ลูกลงไปศึกษา 10 โมง เจอ… ครูให้ทั้งหมด 20 นาที ทุกช่วงเวลานะคะ ที่ลงไปสำรวจนี่ 20 นาทีเท่ากัน เพราะฉะนั้น ตอนตี 5 ก็จะถึงตี 5.20 น. 21.20 น. ทุกอย่างบวกไปเลย 20 นาที ลงไปปุ๊บ... ดึกด้วยนะคะ ดึกด้วย เดี๋ยวครูจะขออนุญาตครูเรือนนอนให้ ให้ลูกลงมาในช่วง 3 ทุ่ม บันทึกนะคะ เวลาตรงไหมในนี้… เจอปุ๊บ อาจจะเป็นหอย หอยทาก สังเกตเห็นง่ายมากเลย หอยทาก เวลาที่ลูกเจออาจจะเป็น ตี 5 2 นาที ตี 5 2 นาทีนะคะ ตรงนี้หลังจากลูกเห็นหอยทาก ลูกก็มองดูรอบ ๆ บริเวณนั้นอีก… ต้นมะนาวนะคะ  ก็ใส่เวลาให้เชื่อมโยงกัน ให้ใส่เรียงเวลา เวลาลูกต้องใส่เรียงนะลูก ลำดับที่ 1 ลูกจะต้องพบก่อน ลำดับที่ 2 ไล่เวลามาเรื่อย ๆ ไม่ใช่สลับเวลา เอ้า อันที่ 3 เจอก่อน เจอก่อนอันที่ 1 เวลานี้น่ะไม่ได้ ลูกจะต้องไล่ไปเรื่อย ๆ เข้าใจนะ เสร็จแล้ว คอลัมน์ที่ 4 คืออะไร ความเกี่ยวพัน ลูกดู ลูกสังเกตดูว่า ไปนับจำนวนด้วยนะ มันมีกี่ตัว ตำแหน่งที่พบ ต้นมะนาวอยู่ตรงนี้ มันพบอยู่ตรงไหนนะคะ  พบอยู่ตรงไหนแล้วมันทำอะไรอยู่ มันทำอะไรอยู่กับต้นมะนาว อันนี้ถ้าลูกเขียนไม่ได้ ลูกอาจจะอัดเป็นภาษามือวิดีโอเอาไว้นะคะ ว่าลูกไปเจออันที่ 1 อัดคลิปภาษามือเอาไว้ว่าไปเจออย่างมด เวลาที่พบตี 5 10 นาทีนะคะ จำนวน5 ตัว บนใบมะนาวนะคะ ทำรังอยู่ กำลังอยู่ในไอ้นั่นเลย อยู่ในรัง ทำรังอยู่ด้านหลังของใบมะนาว นี่ ลูกเขียนแค่นี้ หรือมดมันทำอะไร มันเดินขึ้น มันเดินหลบ เดินแบกอาหารนะคะ แล้วก็หลบเข้าไปอยู่ในใต้ใบไม้ที่หล่นใต้ต้นมะนาว อันนี้ก็คือใส่บรรยายเข้าไป เพราะลูกจะต้องเอาไปวิเคราะห์ว่า เอ๊ะ มดนี่มันทำอะไร มันเกี่ยวกับต้นมะนาวอย่างไร อันนี้เข้าใจนะ เข้าใจไหม มีคำถามไหมลูก ถามไหม ถามไหม เข้าใจนะ เพราะว่าลูกจะต้องได้ทำนะ อันนี้่น่ะ ได้ทำจริง ๆ นะคะ เพราะครูอยากให้ลูกได้เก็บข้อมูลจริง ๆ ของตัวนี้ เสร็จแล้วนะ ใบงานนี้… เสร็จแล้ว เมื่อลูกเก็บข้อมูลมาได้ มันจะเป็นใบงานต่อมา ครูจะให้ลูกมาใส่พิกัด อันนี้คือเวลา ใส่เป็นช่วง มันจะมีทั้งหมดอยู่ 5 ใบ เวลา 05.00-05.20 น. นะ อันนี้ใบที่ 1 ตอนช่วงเช้า ไอ้ตัวกากบาทน่ะลูก จุดตัดของเขา จุดตัดตรงนี้ จุดตัดตรงนี้ คือ ลำต้นของมะนาวนะ ที่เราลงไปสังเกตนะคะ เราไปสัมผัสนี่ ต้นมะนาว อันนี้ ตรงจุดตัดตรงนี้ คือ ต้นมะนาว ให้เรามอง ให้เรามองจากข้างบน เรามุมมองจาก Top View นะคะ มองจากข้างบนลงไป อันนี้ ฝั่งด้านนี้เรากากบาทแล้ว ต้นมะนาวอยู่ตรงกลาง ครูจะให้วัดรัศมีนะคะ รัศมีที่ห่างออกจากต้นมะนาว 1 เมตร 1 เมตรนะ นี่ วัดห่างไป 1 เมตร รอบเป็นวงกลมเลยนะคะ วงกลมรอบต้นมะนาว เสร็จแล้วกากบาทอยู่ข้างบน คือ ทิศเหนือ ข้างล่าง คือ ทิศใต้ ด้านขวามือนะคะ คือ ทิศตะวันออก และทิศตะวันตกอยู่ด้านซ้ายมือของต้นมะนาว ทิศใครเคยเรียนแล้วบ้าง ลูกเสือ ไหนถามหน่อย เรดาร์ พี่เร ทิศตะวันออกอยู่ทางไหน ทิศตะวันออกอยู่ทางไหน ชี้ให้ครูดูหน่อยสิ ตะวันออกขึ้นฝั่งนู้นใช่ไหม อันนี้คือธรรมชาติเลยบ่อย ๆ ครูจะไม่ใช้เข็มทิศนะ ให้ใช้การสังเกตเอง ทิศตะวันออก ตะวันออก ออกอยู่ทางโน้น ตื่นเช้ามา เห็นตะวันออกอยู่ฝั่งด้านนู้นเลยนะคะ ด้านหน้าโรงเรียนเรานี่ คือทิศตะวันออกบ่อย ๆ เลยนะคะ แล้วตอนเย็นพระอาทิตย์จะตกอยู่ฝั่งด้านหลัง ก็คือด้านหลังหอนอน ใช่ไหม หอนอนนี่ พระอาทิตย์จะคล้อยไปแล้วก็ตกอยู่ทางฝั่งโน้น อันนี้คือทิศตะวันตกนะคะ ทิศเหนือทิศใต้อยู่ตรงไหน ซ้ายมือ ซ้ายมือจะเป็นทิศเหนือ ขวามือจะเป็นทิศ... ข้อมูลแบบนี้ ที่ลูกไปเก็บในแต่ละช่วงเวลา ลูกไปเจออะไรบ้างล่ะลูก ไปเจอลูกก็ถ่ายรูปมาด้วยนะ ให้ลูกถ่ายรูปมาด้วย ถ่ายภาพ ถ่ายภาพ ถ่ายให้ชัดนะคะ วิธีการถ่ายภาพถ่ายอย่างไร อันไหนที่มันอยู่ในบริเวณที่เรารัศมีเอาไว้ ก็คือ 1 เมตรของลำต้นมะนาว ถ่ายภาพ ถ่ายภาพ แล้วก็อย่าลืมนับจำนวนด้วยนะคะ อย่างหอย หอยนี่ หอยตัวเล็ก ๆ นี่ ถ่ายแค่ภาพ 2 ภาพก็พอ ไม่ใช่มี 10 ตัวก็ถ่ายมา 10 ตัว อันนี้ไม่เอานะคะ ถ่ายแค่มาเป็นตัวอย่าง ว่ามันมีมันพบอะไรนะคะ เผื่อลูกไม่รู้จักชื่อ เขียนไม่ถูก ลูกก็จะได้เอาภาพนั้นน่ะ มาให้ครูดูนะคะ โอเคนะ ตอนที่เขียน อันนี้คือสิ่งที่ลูกได้ไปสังเกตนะคะ อันนี้คือกายภาพแล้ว กายภาพ พวกหิน พวกดิน ครูไม่เอา ครูจะเอาแค่ชีวภาพนะคะ ชีวภาพที่มันมาพันเกี่ยวกับต้นมะนาวนะ อันที่มีสิ่งมีชีวิตน่ะลูก ไอ้พวกนี้ พวกหินพวกดินน่ะ ยังไม่ต้องเรียนรู้นะคะ เดี๋ยวเราค่อยไปเรียนอีกทีหนึ่ง ให้น้องเรียนอันนี้นะคะ  เสร็จแล้ว เราจะมาเลือกสิ่งมีชีวิต เราจะมาเลือกสิ่งมีชีวิต มาเรียนรู้อะไร รูปลักษณ์นะคะ รูปร่างของเขาเป็นอย่างไร สีเขาเป็นอย่างไร ผิวเขาเป็นอย่างไร ในแต่ละส่วนนะคะ รู้คุณสมบัติเป็นอย่างไร คุณสมบัติ คุยกับเพื่อน คุยกับน้องอะไร น้องเดินไปทำอะไร อย่าไปคุยกับน้องข้างนอกนะ ดูดี ๆ ดูพี่ล่ามดี ๆ นะคะ อันนี้คือครูตาลได้ทำชื่อส่วนประกอบนะคะ ส่วนประกอบทางกายภาพของสิ่งมีชีวิต อันนี้ง่าย ๆ เวลาลูกไปเจอ ใช่ อันนี้ครูตาล  ตั้งแต่ครูตาลยังเด็ก ๆ อยู่ เลย เห็นไหม ที่มัธยม ที่เขาได้เรียนนะคะ ตอนนั้นเด็ก ๆ น่ะเรียนอยู่อนุบาลมั้ง ม. 6 น่ะ เรียนอยู่อนุบาลมั้ง ที่พี่ ๆ เขาได้เก็บข้อมูลนะคะ ส่วนประกอบทางกายภาพของสิ่งมีชีวิต เวลาลูกลงไปสำรวจแล้ว มันก็จะมีส่วนของหัวนะคะ ส่วนของหัว ส่วนของลำตัวนะคะ อันนี้ส่วนของท้องมั้ง ครูก็ลืมไปแล้ว เดี๋ยวมาดูกันนะคะ เพราะอะไร เพราะว่าเมื่อกี้ที่เด่นที่สุด คือ หอย ไอ้ตัวหอยนี่ มันมีอะไรบ้าง พอลูกได้ไปสำรวจแล้ว ส่วนประกอบของหอย รูปมันก็จะเป็นอย่างนี้ ส่วนหัว ส่วนอะไร ส่วนลำตัวใช่ไหมคะ ส่วนท้องด้วยนะ ตัวนั้นน่ะ เมื่อกี้ที่ครูตาลทำนะคะ อันนี้มันจะลึก มันจะลึก เดี๋ยวลูกยังไม่ต้องไปศึกษาให้มากนะคะ อันนี้เอาไว้ก่อน แค่ไปสำรวจมาให้ได้ว่ามันเจออะไรบ้างนะคะ มันเจออะไรบ้างในสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่อยู่ในต้นมะนาวนะคะ อันนี้ที่พี่เขาทำ ส่วนของเปลือก เมื่อกี้ื ที่ครูตาลไปดู ก็คือหอยใช่ไหม มีวาดภาพหอยทาก ในส่วนของหัว ลำตัว แล้วก็เปลือกนะคะ อันนี้เป็นส่วนประกอบของหอยทาก หัวของเขาก็จะมีหนวดนะคะ  มีหนวดเลย มีตา แล้วก็มีปาก มันมีปากจริงหรือเปล่าหอยน่ะ แสดงว่าพี่ ๆ เขาส่องกล้องดูใช่ไหม หรือว่าอาจจะเป็นกล้อง อาจจะเป็นแว่นขยายน่ะ มาดูก็ได้นะคะ ทำไมพี่ ๆ เขาถึงรู้นะคะ ส่วนของลำตัว หอยนี่ มันมีเท้า มันมีเท้าไหม ครูตาลเขียนเอาไว้ว่าเท้านะคะ  เขาบอกว่ามีเท้า อันนี้เราก็ต้องไปสืบค้นข้อมูลดู ส่วนของเปลือกนี่ อันนี้ชัดเจน ใครก็รู้ว่าอันนี้คือเปลือกหอยใช่ไหม เมื่อกี้ ภาพวาดใช่ไหม อันนี้คือภาพถ่ายลูก น่ารักไหม หอยน่ารักไหม น่ารักไหม น่ารักนะ เวลาลูกลงไปเรียนรู้นะ ลูกก็จะเห็นสัตว์ต่าง ๆ นะคะ เห็นความน่ารักของเขานี่ เอามือไปแตะ ลองเอามือไปแตะดูนะ แต่ห้ามไปแตะงูนะ ถ้าสมมติไปเจอแล้วแบบเห็นงู แล้วเอามือไปแตะ อย่างนี้น่ะไม่เอาอันตรายลูก อันตราย ถ้าเป็นหอยพวกนี้น่ะ มันน่ารัก มันน่ารักนะ มองดูดี ๆ มันน่ารักนะคะ ลองไปแตะ ๆ ดู พอไปแตะดู ลูกจะเห็นปฏิกิริยาของหอยใช่ไหม ถ้าเอามือไปแตะหอยปุ๊บ มันเป็นอย่างไร มันจะเก็บใช่ไหม มันตกใจมันก็จะเก็บม้วน ๆ ๆ ๆ ๆ เก็บเข้าไปอยู่ในเปลือกมันเลยนะคะ ป้องกันตัวเองจากอันตราย อันนี้ ก็คือสังเกต ลูกจะต้องสังเกตด้วยนะ ตอนที่ลูกไปดูน่ะ ตอนที่ลูกไปดูน่ะ ลูกจะต้องสังเกตด้วยนะคะ ว่ามันเป็นอย่างไร อันนี้ก็บันทึกข้อมูลทั้งหมด ในทั้งหมด ก็คือในด้านของรูปลักษณ์ คุณสมบัติ แล้วก็พฤติกรรมของหอย อันนี้รอก่อน ลูกคงจะทำไม่ทัน งานที่ลูกจะต้องได้ทำ ก็คือแค่ลงไปสำรวจน่ะลูก แล้วก็เขียน เขียนชาร์ตให้ได้ว่าในแต่ละช่วงเวลาไปเจอหอย ไปเจออะไรน่ะ อยู่กี่ตัวนะคะ แล้วก็มันมีเท่าไร อยู่ตรงไหน ทำอะไรอยู่ พฤติกรรมของเขาเป็นอย่างไรนะคะ แต่ตรงนี้ ศึกษารูปลักษณ์ คุณสมบัติแล้วก็พฤติกรรมของสัตว์นี่ ครูจะให้ลูกเลือกแค่ 1 ชนิด เมื่อไหร่ที่เราทำเก็บข้อมูลอันนั้นเสร็จปุ๊บ อันไหนที่ทุกช่วงเวลา ที่ทุกช่วงเวลาใน 5 ช่วงเวลานี่ ลูกไปพบเยอะที่สุด อย่างเช่น ลูกไปเจออะไร ลูกไปเจอมด ไปตอนเช้าตี 5 ก็เจอ ไป 10 โมงก็เจอมด ไป 14.00 น. ก็เจอมด 18:00 น. ก็เจอมด 21:00 น. ก็เจอมดอีก ครูจะให้ลูกเลือกสิ่งมีชีวิตที่เจอบ่อย ๆ ที่เจอมากที่สุดนะคะ เอามาทำตัวนี้ เอามาทำตัวนี้นะ เมื่อไหร่ที่ลูกเจอบ่อยที่สุด แสดงว่ามันมีความสัมพันธ์ มีความพันเกี่ยวกับต้นมะนาวมากที่สุดนะคะ เข้าใจนะ เราจะทำให้ไม่ต้อง... ข้อมูลไม่ต้องเอาหลายอย่าง ให้เอาเฉพาะตัวที่ไปเจอมากที่สุด แล้วก็เจอบ่อยที่สุดนะ โอเค รูปลักษณ์ของหอย อันนี้คือเขาไปเจอหอยน่ะบ่อยที่สุด ไปเจอทุกช่วงเวลาด้วยซ้ำไปนะคะ สิ่งที่เขาไปดู ในด้านของรูปลักษณ์มีอะไรคะ เรียนรู้รูปลักษณ์ สีใช่ไหม สีนะคะ รูปทรงนะคะ ลูกเห็นอะไร ลูกก็บันทึกไป อย่างหอยในส่วนของเปลือกนะคะ เปลือกหอยมีสีอะไร มีสีออกเหลือง ๆ น้ำตาล ๆ ใช่ไหมคะ ลูกก็จะบันทึก อธิบายไปว่ามันมีสีอะไร อาจจะมีสีน้ำตาลปนหน่อยหนึ่ง มีสีเหลืองนะคะ สีเหลืองเป็นจุด เป็นจุด ให้อธิบายเขียนตรงนี้ เห็นประโยชน์ของการถ่ายภาพหรือยัง เห็นหรือยังคะ ถ้าลูกเขียนคำศัพท์ไม่ได้ ถ้าลูกเขียนคำตอบไม่ได้ ให้ลูกถ่ายภาพมาแบบนี้ ในสิ่งที่ลูกพบ ถ่ายภาพ ถ่ายให้ชัดนะ แล้วก็ซูมด้วย ใครใช้โทรศัพท์ถ่ายภาพแบบสวย ๆ เป็น มีไหม ซูมเข้าไปนะคะ เอาเฉพาะนี่แหละ สิ่งที่เราสนใจนะคะ รูปทรงเป็นอย่างไร อันนี้คือทรงกลมใช่ไหมคะ เป็นวงกลมเลยเปลือกหอย เราสังเกตตัวไหนเราก็บันทึกตรงนั้นนะ ด้านคุณสมบัติทีนี้ คุณสมบัติ สิ่งที่จะต้องเลือก ก็คือตัวนี้ เขาบอกว่าความแข็ง ความแข็ง เปลือกหอยนี่แข็งไหม แข็งหรือนิ่ม ลูกจะต้องไปสัมผัสแล้วใช่ไหม เอามือไปแตะ ๆ ดู ทดสอบนะคะ แตะดู แข็งไหม นิ่มไหมนะคะ แล้วก็ลำตัว การยืดหยุ่นของลำตัว มันยืด มันหดอย่างนี้ได้ไหม มันยืดได้ไหมลูก ลำตัวน่ะ ลำตัวของหอยน่ะ นี่ ยืดหด ยืดหดได้ไหม ได้ไหม ใช่ มันได้นะลูก เห็นไหม ตอนที่มันเดินน่ะ กระดึ๊บ ๆ ๆ ไปน่ะ ก้าวไป ยืด วึบ ๆ ๆ ไปเลย ใช่ไหม อันนี้ ก็คือคุณสมบัติของเขานะคะ แต่ก่อนที่จะไปศึกษาด้านนี้น่ะ เดี๋ยวครูจะมาบอกลูกอีกทีหนึ่งว่ารูปลักษณ์จะได้ศึกษาอะไร เพราะว่ามันต้องขึ้นอยู่กับว่าลูกเลือกสัตว์ประเภทไหน ที่ลูกไปเจอบ่อย ๆ นะคะ เพราะว่าสัตว์แต่ละประเภทก็มีส่วนประกอบที่แตกต่างกันนะคะ มีรูปลักษณ์ที่แตกต่างกัน คุณสมบัติที่แตกต่างกัน ที่เราจะลงไปเก็บ อันนี้คือพฤติกรรม อย่างที่ครูบอก ตอนที่เราไปสัมผัสหอยน่ะลูก เห็นไหม หัวมันก็จะฟรึบเข้าไปอยู่ในหลบภัยใช่ไหม มันจะแบบหลบเข้าไปอยู่ในเปลือกของมันเลยนะคะ แล้วเวลาเขาเคลื่อนที่ หอยเคลื่อนที่อย่างไร สังเกต ด้านหลังไอ้ตรงลำตัวของเขานะคะ หัวกับไอ้ตรงหางของเขาน่ะ มันจะเข้ามาอยู่ตรงกลาง มันจะอย่างนี้เวลาเดิน ก็ต้องสังเกตนะคะ อันนี้ต้องสังเกต เหมือนกันกับคนเลย แต่ละคนเดินเหมือนกันไหม ท่าเดินก็ไม่เหมือนกันแล้วลูก นี้สังเกตดี ๆ นะคะ เสร็จแล้วก็จะเอามาสรุป อันนี้เป็นตัวอย่างของน้อง ๆ ที่ทำ ตัวอย่างของน้องที่ทำนะ แต่เป็นต้นชะพลูนะลูก เพราะว่าปี 2555 ของเรานี่ ศึกษาต้นชะพลูนะคะ เราลงไปดูลำดับที่ 1 ไปเจออะไรบ้าง น้องมีวาดภาพด้วยนะ ลูกเรา ม. 6 ห้ามแพ้น้องนะ ต้องวาดออกมาให้สวย ๆ ให้เหมือนเลยนะ ให้เหมือนเลย มดมันมีกี่ขานะ วาดขามาให้ครบนะลูก วาดให้เหมือนนะคะ วาดให้ครบ เสร็จแล้วก็บรรยายความพันเกี่ยวด้วย โอเคนะ อันนี้คือใบงานต่อมาที่บอกว่าอันนี้คือต้นชมพูนะ อยู่ตรงกลางนี่ แล้วรอบ ๆ  ของต้นชะพลู มันเป็นอย่างไร สัตว์ที่เราบันทึกในใบงานแรกน่ะลูก ลูกจะต้องเอามาวาดตำแหน่งลงในภาพให้ได้นะคะ เมื่อกี้เราบันทึกใช่ไหม เราบันทึกข้อมูลแล้ว เสร็จแล้วตัวนี้ใบงานนี้ มันจะออกมาเป็นภาพ ถ้ามันมีมด มดอยู่ตรงไหน อยู่ตรงต้นชะพลู เขาก็วาดมดนะคะ อยู่ตรงต้นชะพลูที่ อยู่ที่ใบ มันมีกี่ตัวที่เราบันทึก ลูกก็ต้องวาดให้ครบตัวนะ ไม่ใช่ในบันทึกบอกว่า 5 ตัว แล้วลูกวาดมา 6 ตัว อีกตัวหนึ่งมาจากไหนก็ไม่รู้นะคะ อันนี้ก็ไม่เอา ลูกจะต้องมีความละเอียดรอบคอบ ในการบันทึกข้อมูลแล้วก็การทำงาน โอเคไหม วาดออกมาอย่างนี้แล้ว อย่างไรต่อ ใบงาน เมื่อกี้ที่ลูกศึกษา ที่เด็ก ๆ เขาศึกษา คือหอยทาก เพราะว่าเขาไปเจอหอยทากน่ะบ่อยที่สุดนะคะ บ่อยที่สุดแล้วก็เยอะ แสดงว่าหอยทากน่ะมันชอบอยู่ใช่ไหม มันชอบอยู่ตรงไอ้ต้นชะพลูน่ะลูก ตรงต้นชะพลูน่ะหอยทากน่ะชอบอยู่มากเลย เขาก็เลยเลือกศึกษารูปลักษณ์ คุณสมบัติ แล้วก็พฤติกรรมของหอยทากนะคะ อันนี้ของพี่ ๆ มัธยม เมื่อกี้เป็นผลงานของประถมนะ อันนี้เป็นของมัธยม ของมัธยม เขาเขียนนะ แต่เขาไม่วาดภาพนะคะ ของพี่มัธยม ให้เขาเขียน เขียนเลย เห็นหอยทาก เห็นยุง เห็นหนอนเห็นอะไรนี่ มีพืชอื่นก็คือมีต้นหญ้าด้วย แล้วก็ตัวนี้แทนที่จะวาดภาพแล้วเป็นอะไรลูก พี่มัธยมเขาเปลี่ยนเป็นสัญลักษณ์แล้ว เขาไม่วาดต้นชะพลู เป็นที่รู้กันว่าอันนี้คือต้นชะพลูนะคะ เสร็จแล้วเขาใช้สัญลักษณ์ จุด แล้วก็สีที่แตกต่างกัน แทนสัตว์ชนิดนั้น ใช่ ไอ้จุดตรงกลางนี่ คือต้นชะพลู ที่เราไปศึกษา ลูกจะเห็นความแตกต่างของน้องประถมนะ น้องประถมนี่เขาเขียนคำศัพท์… คำศัพท์นี่อาจจะยังไม่ได้ เขาก็เลยวาดภาพมาก่อน แล้วคุณครูค่อยไปเพิ่มคำศัพท์ให้ แต่ลูก ๆ น่ะ น่าจะรู้คำศัพท์ว่าสิ่งที่พบอยู่ในต้นมะนาวนั้นมีอะไรบ้างนะคะ ก็เขียนออกมาได้เลย แล้วลูกไม่จำเป็นจะต้องวาดภาพเหมือนน้อง ลูกโตแล้ว ให้ลูกใช้สัญลักษณ์มา Plot อย่างนี้ เวลา อันนี้คือสัตว์นะคะ มีกี่ตัว เราจะใส่ไอ้สัญลักษณ์นี่ สี สีน้ำตาล กับสีเขียว มันมีกี่ตัวนะคะ มันจะเชื่อมโยงกับใบงานแรก ที่ลูกลงไปบันทึกนะ มันจะเหมือนกัน เท่ากัน ถ้าอยู่ทางทิศเหนือ สีเขียวคืออะไรนะคะ มีกี่ตัว มันก็ต้องจุดให้ตรงตำแหน่ง แล้วก็จำนวนให้มันเท่ากัน โอเค อันนี้ถามไหมคะ เข้าใจไหม เข้าใจนะ ถือว่าเข้าใจนะ เดี๋ยวครูจะพรินต์ พรินต์ตัวอย่าง เอามาไว้ให้ลูกดูด้วยนะคะ เพื่อให้ลูกได้เป็นแนวว่าเออเวลาลูกเก็บงานน่ะ ลูกจะประมาณนี้นะคะ ครูเชื่อเลยว่าเด็ก ๆ จะต้องลืมแน่เลย เห็นไหม อันนี้เขาไปเจอมดดำ เขาไปเจอมดดำบ่อยสุด เขาก็เลยศึกษารูปลักษณ์ คุณสมบัติ พฤติกรรมของมดดำ น้องประถมเขาศึกษาหอยใช่ไหมคะ หอยทาก ทีนี้พี่มัธยมเขาศึกษามดดำ ก็เอามาเหมือนเดิม ใบงานเหมือนเดิมนะคะ นี่ลงไปเป็นช่วงเวลานะคะ ก็ให้… ให้ลงไปดู ว่ามันเจออะไรบ้าง ลักษณะเหมือนกันเลยนะ ไปขุดดูก็ได้ เพราะว่าไส้เดือนมันก็จะอยู่ในดินนะคะ  แต่ไม่ต้องขุดจนทำลายต้นมันนะลูก ไม่ใช่ขุดลงไปแบบถอนต้นไม้ออกมาเลย ไม่เอา ขุดเพื่อที่จะให้สังเกตว่ามันมีไหมคะ มันมีไหม หรือไม่ขุดก็ได้นะ เขี่ย ๆ เอา เขี่ยนบนพื้นนี่บนพื้นของต้นมะนาวนะคะ ข้างล่างนี่ ใบมันตกลงมานะคะ มันร่วงลงมา มันอาจจะมีสัตว์ต่าง ๆ นี่ แอบซ่อนอยู่ตรงนั้นก็ได้ แล้วพี่เขาก็มาวาดภาพมดดำ แบบนี้ เราเลือกมาแค่ชนิดเดียวนะคะ วาดออกมาเป็นส่วน ๆ มดดำ มันประกอบไปด้วยอะไรบ้าง ส่วนของหัว ลำตัว ส่วนของ เขาเรียกว่าอะไรล่ะ ท้อง อันนี้คือท้องของเขานะลูก มีครบหมดเลย รูปลักษณ์ คุณสมบัติ แล้วก็พฤติกรรม อยากทำหรือยัง ลูกอยากทำไหม อยากไปดูไหม อันนี้คืออีกพืชชนิดหนึ่งที่พี่ ๆ เขาได้ไปเรียนรู้ ผักชีลาว เมื่อกี้ปี 2555 น่ะ ที่เราไปศึกษา ก็คือต้นอะไร ต้นชะพลู อันนี้คือต้นผักชีลาว น้องกับพี่เขาก็ไปศึกษาเหมือนกัน แล้วสิ่งที่เขาพบสัตว์ต่าง ๆ ที่เข้าไปพบนี่ มันเหมือนหรือมันต่างกันนะคะ แต่ตอนนี้เราเปลี่ยนพืชศึกษาแล้ว ก็คือมะนาว ครูจะให้ลูกมัธยมนี่ทำเป็น… ทำเป็นตัวอย่างก่อนนะคะ ทำเป็นตัวอย่างก่อน แล้วเทอม… เทอม 1 นี่ครูก็จะให้น้อง ๆ เขาเอาไปทำ ให้น้อง ม. 5 ม. 4 นะคะ เอาไปทำในช่วงวันหยุด พี่ ม. 6 นี้งานหนักนะนี่ พี่ ม. 6 ต้องทำเป็นตัวอย่างให้น้องดูก่อนนะลูกนะ ที่ครูอธิบายไปเข้าใจแล้วนะ อันนี้ก็เป็นใบงานเหมือนกันลูกในสิ่งที่พบ อันนี้เขาไปเจอหนอน เพราะอะไร ต้นผักชีลาว ลูกเห็นไหม ลูกเคยเจอหนอนที่ต้นผักชีลาวไหม มีบ่อยด้วยใช่ไหมคะ หนอนไอ้ตัวเล็ก ๆ สีเขียว ๆ นี่ มันเจอบ่อยด้วย อันนี้เกิดจากการสังเกต ว่ามันไปเจออะไรบ่อยที่สุดนะ นี่เราก็มาวาดภาพ มีแค่นี้เองลูก เห็นไหม อันนี้ลงไปสำรวจแล้วก็มา Plot ลงไปในกราฟนะคะ ในกระดาษนะคะ ว่าไปเจออะไรบ้าง มีเท่าไรนะคะ พฤติกรรมเป็นอย่างไร แล้วก็มาเลือกมา 1 ชนิด ตัวนี้เข้าไปเจอมดแดง มดแดง เขาก็วาดภาพมดแดงออกมา แค่นี้เองนะคะ อันนี้ในเรื่องของกายภาพแล้ว ครูจะหยุดอยู่แค่นี้ ครูจะเอาแค่ชีวภาพอย่างเดียว ก็คือสิ่งมีชีวิตนะคะ สิ่งที่มีชีวิตที่เข้ามาพันเกี่ยวกับต้นมะนาว เข้าใจนะ  ทีนี้ งานที่ครูจะมอบให้ลูก งานที่ครูจะมอบให้ลูก ใบงาน แบ่งเป็นกลุ่มนะคะ กลุ่มผู้หญิงกับกลุ่มผู้ชายนะ แบ่งเป็นกลุ่มผู้หญิงกับผู้ชายนะคะ เสร็จแล้ว ใบงานแรกที่ลูกลงไปเก็บข้อมูลตัวนี้ ครูจะพรินต์ให้ 5 ใบ 5 ใบ เพราะว่าเวลามีกี่ช่วงเวลา มีกี่ช่วงเวลาคะ ถามทวน ใครตอบได้บ้าง ครูบอกว่าให้ไปเก็บกี่ช่วงเวลานะ ให้เก็บกี่ช่วงเวลา ทั้งหมด 5 ช่วงเวลานะลูก 5 ช่วงเวลา จำให้ได้นะ แล้วไปให้ตรงเวลาที่กำหนดด้วย อันนี้คือข้อตกลงของเรา ขั้นตอนของการเรียนรู้นะคะ ไม่ใช่เราบอกว่าตี 5 แต่ลูกไม่ตื่น อันนี้ไม่เอา ถ้าเป็นตี 5 ก็คือตี 5 จริง ๆ ตี 5 คือ ตี 5 จริง ๆ นะคะ [เสียงหัวเราะ] เรดาร์ เรดาร์เป็นอะไร ยอมรับไหม ได้นะคะ โตแล้วลูก เพราะว่าอันนี้ลูกบอกเองนะ ลูกบอกว่าลูกตื่นตี 5 ลูกตื่นตี 5 ครูก็เลยจด ตี 5 ตื่นปุ๊บแล้วลงมาสำรวจ ได้ไหม ได้ไหมคะ ผู้ชายมีทั้งหมดอยู่ 3 คนใช่ไหมลูก  3 คนอยู่หอเดียวกันไหม ทั้งหมดนี่ 3 คนอยู่หอเดียวกันไหมลูก นอนหอเดียวกันหรือเปล่า แยกกันเลยเหรอ 3 หอ จะตื่นพร้อมกันไหมนี่ ไม่เป็นไร เดี๋ยวเวลาเราทำ เราแก้ปัญหาด้วยกันนะคะ ได้ ๆ ถ้าสมมติต้นตื่นแล้ว ต้นตื่นแล้วต้นก็ไปตามเพื่อนนะ ไปปลุกเพื่อน เวลาลงไปลูกจะต้องลงไปครบนะทั้ง 3 คน ผู้หญิงนี่ ผู้หญิงก็อยู่หอต่างกันใช่ไหมคะ  ใครอยู่ด้วยกันบ้างน่ะ  ใครอยู่ด้วยกัน หอ 1 อยู่ 2 คน อันนี้ก็อยู่คู่กันหรือเปล่า แยก เพราะฉะนั้น เวลาลูกลงมานะคะ โทรศัพท์ที่ลูกมีนะ ลูกมีนะ เพราะว่าคุณครูเขาให้ใช้อยู่ใช่ไหมคะ ครูจะไม่ให้ลูกเก็บข้อมูล วันจันทร์ วันอังคารนะคะ พวกนี้ครูจะให้ลูกเก็บข้อมูลวันเสาร์ วันเสาร์ที่ 17 นะคะ 17 กุมภาพันธ์ อันนี้คือวันที่ลูกจะต้องเก็บข้อมูล ห้ามลืม ลืมไม่ได้ วันเสาร์วันเดียว ต้นมะนาว ต้นไหน เดี๋ยวเราจะไปเลือกกันในคาบต่อไปนะคะ ใช่ ต้นมะนาวคือต้นที่ลูกไปเลือก เดี๋ยวครูจะพาลงไปเลือกตำแหน่งให้ว่าต้นนี้นะ ตำแหน่งนี้ ให้ทำวันเสาร์ลูก วันปกติไม่เอา เพราะว่าลูกติดเรียนนะคะ ลูกมีเรียน วันเสาร์นี่ลูกสามารถลงมาเก็บข้อมูลได้นะคะ โอเคไหม ได้ไหมคะ ผู้ชายก็เหมือนกัน ผู้ชายก็เหมือนกัน ทำวันเสาร์เหมือนกัน ทำวันเสาร์เหมือนกันนะคะ ผู้ชายก็ทำเก็บข้อมูลวันเสาร์ที่ 17 กุมภาพันธ์นะคะ วันเสาร์ตี 5 ลูกต้องตื่น ตื่นแล้วไปทำอะไร มาบันทึกข้อมูล มาเก็บข้อมูลนะ พอเก็บข้อมูลน่ะ อย่าลืมถ่ายภาพด้วยนะลูก ต้นเป็นคนบอกครู ไม่ต้องถามทำไมถึงตี 5 เพราะต้นเป็นคนบอกครูว่าตอนเช้าคือตื่นตี 5 ใช่ไหมลูก ไหวไหม ถามหน่อย ตื่นได้ไหมคะ ตี 5 นี่ตื่นได้ไหม เลื่อนเวลาไหม เลื่อนมาสักหน่อยไหม หรือว่าเอาตี 5 จริง ๆ เอาจริง ๆ นะเพื่อน ๆ รับได้ไหม เพื่อน ๆ รับได้กับที่ต้นบอกไหม ตี 5 นี่ โอเคไหม ถ้าโอเคน่ะ เป็นข้อตกลงของเรานะ ครูไม่ว่าถ้าลูกจะเขยิบเวลานิดหนึ่ง ตื่นขึ้นมานี่ไม่ใช่งัวเงียนะ ตื่นแบบให้ตื่นไปล้างหน้าหน่อยนะลูก สะลึมสะลือนับ บางทีมีอยู่ 5 ตัว แล้วลูกง่วงแล้วนับไปเป็น 10 โอเค เบนซ์ เบนซ์บอกว่าจะตื่นตี 4 ตี 4 ได้ ๆ ๆ โอเค เดี๋ยวครูจะมีวิดีโอคอลมาเป็นกลุ่มนะ เป็นกลุ่มของพวกเรา ตี 4 ครึ่งครูจะโทรศัพท์มาเลย ตั้งสั่นเอาไว้นะลูก ตั้งสั่นเอาไว้ เสร็จแล้วพยายาม เราจะต้องอยู่ในกลุ่มนะ อยู่ในกลุ่ม แล้วเอาวิดีโอมาดูนะคะ ครูก็จะดูด้วยว่ามีใครบ้างที่ลงไปเก็บข้อมูลนะ เก็บข้อมูลอย่างไร เพื่อนต้องช่วยกันนะ ช่วยกัน วันเสาร์ ตอนตี 5 ครูอาจจะไม่อยู่ด้วย ครูจะเข้ามาดูลูกเก็บข้อมูลตอน 10 โมง ครูจะเข้ามาแค่ช่วงเดียว ครูจะเข้ามาช่วงเดียวนะ ได้ไหมคะ ครูจะเข้ามาดูลูกแค่ช่วงเดียว ก็คือช่วง 10 โมง ใช่ ๆ แต่ว่าใบงานนี้ครูจะให้ลูกแล้ว ไม่เอา ไม่เอาต้นชะพลู เพราะว่าตอนนี้พืชศึกษาของเราคือต้นอะไร ที่เราเลือกต้นใหม่ คือ ต้นมะนาว เพราะฉะนั้น ลูกจะต้องไปเลือกต้นมะนาวนะคะ มี ที่หอน่ะ มีอยู่ใกล้ ๆ เรายังไม่ไปสำรวจ ตี 5 มันตื่นแล้วนี่ ลุงยามก็อยู่อยู่ ครูหอก็อยู่อยู่ เดี๋ยวไม่เป็นไรตอนตี 5 น่ะ เช้าแล้วลูก มันสว่างแล้ว พ่อ ๆ น่ะตื่นขึ้นมากวาดใบไม้กันหมดแล้วนี่ ตี 5 เข้าใจไหม ที่ครูบอก โอเคนะ ทีนี้เราเก็บข้อมูลนะคะ วันเสาร์ เก็บได้หมดเรียบร้อย ทุกอย่าง อันนี้คือข้อมูลที่ลูกได้มานะคะ แล้วอีกใบงานหนึ่ง เดี๋ยวเรามาทำวันจันทร์ด้วยกัน เมื่อเก็บข้อมูลได้ ตัวนี้วันจันทร์เอามา Plot นะคะ ลงไปใบงานที่ 2 ใส่ ว่ามันเป็นอย่างไร ทีนี้ไอ้การเก็บข้อมูลของลูก ถ้าสมมติว่ามันมีอยู่ 5 ช่วงเวลา แล้วลูกพลาดไปช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง ลูกจะต้องมาเก็บข้อมูลใหม่ในวันอาทิตย์ที่ 18 ในกรณีไหนอันนี้ ในกรณีไหน ในกรณีที่ลูกตื่นไม่ทัน ตื่นไม่ทันเลยตี 5 ของวันเสาร์ ข้อมูลสมบูรณ์ไหมลูก มันไม่สมบูรณ์ เพราะฉะนั้น ลูกจะต้องเก็บใหม่ ลูกจะต้องไปเก็บวันที่ 18 ในช่วงเวลาตี 5 เข้าใจนะ เพราะฉะนั้นสำคัญเลย ถ้าลูกเก็บข้อมูลภายในวันที่ 17 นี่ลูก ถ้าลูกทำสำเร็จนะคะ ครบทั้ง 5 ช่วงเวลา วันอาทิตย์ลูกสบายเลยนะคะ วันอาทิตย์นี่ลูกก็สามารถไปทำกิจกรรมอย่างอื่นได้ ไม่ต้องมาพะวงกับเรื่องการเก็บข้อมูลตัวนี้ มีคำถามไหมคะ  ไม่มี ไม่มีนะ ถ้าไม่มีคำถาม เดี๋ยวครูจะให้ลูก เดี๋ยวจะให้ช่วยกันดูใบงานนะคะ ดูใบงานว่าลูกมีข้อสงสัยตัวไหน มีคำถามไหม  มีคำถามไหม เข้าใจมากเลยใช่ไหม เข้าใจแล้วนะ ทำไมครูถึงให้ลูกได้เก็บข้อมูลตัวนี้ สัตว์น่ะครูยังไม่รู้ว่าลูกจะไปเจออะไรบ้าง ลูกจะได้ไปหาความจริงนี่แหละลูก ใช่ อยู่ในช่วงเวลาไหน อันนั้นคือคาบวันจันทร์ ที่เอามาทำเป็น Plot กราฟ Plot ลงในตารางนี่ ใช่ ไปเก็บข้อมูลไปเขียนนะคะ เดี๋ยวนะ ใบงานนี้ เห็นไหม มันมีหลายใบ มันมีหลายใบ เพราะเขาแบ่งเป็นช่วงเวลา ใบเดิม ใบเดิมนี่ลูก ใบงานเดิมนะ ใบงานที่ 1 เหมือนกัน แต่อันนี้เป็นช่วงเที่ยง อันนี้เป็นช่วงสาย อันนี้เย็น แต่ของเราที่เรากำหนดมีกี่ช่วง มี 5 ช่วง เพราะฉะนั้นใบงานนี้มีทั้งหมด 5 5 รอบที่ลูกลงไปสังเกต อันนี้เช้า สาย บ่าย เย็น แล้วก็กลางคืน ตอนนี้นี่เข้าใจ แต่ตอนทำจริง ๆ นี่ จะเข้าใจไหม พี่เรดาร์ เข้าใจ เข้าใจจริงนะ อันนี้ครูฝากความหวังนะลูก ครูฝากความหวังไว้กับพี่ ม. 6 เลย เพราะว่าน้อง ๆ ยังไม่ได้ทำอันนี้นะคะ น้องยังไม่ได้เก็บข้อมูลเลย เพราะเราเปลี่ยน… เปลี่ยน… เปลี่ยนต้นพืชศึกษาใหม่ สิ่งที่ลูกจะต้องปฏิบัตินะคะ สิ่งที่ลูกจะต้องไปปฏิบัติ ตอนช่วงที่ลูกลงไปสำรวจ พี่เบนซ์ เบนซ์ดูนะ ตอนที่ลูกลงไปสำรวจ ลูกจะไปแล้วเสียงดังได้ไหม เล่นกันน่ะ ไม่ได้ ไม่ได้เพราะอะไร เดินลงไปปุ๊บ วิ่ง แล้วเล่นแบบเสียงดังมาก พวกสัตว์พวกแมลงต่าง ๆ ตกใจ  เขาตกใจ แล้วเขาก็แอบ ลูกก็จะไม่เห็นเขานะคะ ลูกก็จะไม่เห็นเขา ลูกก็จะไม่สามารถที่จะนับจำนวนได้ เพราะฉะนั้น ไปเหมือนโจรเลยนะ ไปแบบเงียบ ๆ นะคะ พากันไปแบบเงียบ ๆ ไม่ต้องคุยกันนะคะ ไม่ต้องคุยกัน แอบย่องไปดู ถ้าเราไปแบบเสียงดัง เล่นกันไปนี่ สัตว์ต่าง ๆ นี่ตกใจนะคะ ให้เราเดินไปเงียบ ๆ นะคะ ไปเงียบ ๆ อันนี้คือสิ่งที่ลูกจะต้องปฏิบัตินะ อุปกรณ์ที่ลูกจะต้องเอาไปด้วย มีอะไรบ้าง 1. โทรศัพท์ ทุกคนมีโทรศัพท์ใช่ไหม เอาโทรศัพท์ไปด้วยนะคะ เอาโทรศัพท์ไปด้วย 2. ใบงานตัวนี้นะคะ เอาไปเพื่อที่จะบันทึก ที่สำคัญครูกลัวจริง ๆ เลยนะ ครูกลัวว่าลูกน่ะ ไปแล้วลูกจะนับจำนวนไม่ครบถ้วน สังเกต เวลาลูกสังเกตน่ะ ลูกจะต้องละเอียดนะ ลูกจะต้องดูดี ๆ ว่ามันมีกี่ตัว มันมีเยอะมากน้อยแค่ไหนนะคะ ถ้าเราเก็บข้อมูลเราลงไปแล้ว เราเก็บข้อมูล แล้วสมบูรณ์หมดเลยนี่ อันนี้ เราจะไม่ได้มา กลับมาแก้ ไม่ได้ กลับมาซ่อมใหม่ แต่ถ้าลงไปแล้วแบบเล่น ไม่ละเอียดรอบคอบ ครูจะให้ลูกทำใหม่ในสัปดาห์ต่อไป แล้วครูจะไม่ให้ลูกจบ ม. 6 ดีไหม ไม่ต้องจบ รออีกปีหน้าเก็บข้อมูลใหม่ ดีไหม ถ้าทำเล่น ๆ น่ะ ไม่ต้องจบ ม. 6 ได้ไหม ได้เหรอ ยอมรับเหรอเรดาร์ อันนี้ ถ้าทำไม่เสร็จนี่ ครูไม่ให้จบ ม. 6 ได้ไหม ครูเห็นเบนซ์อยากอยู่โรงเรียนต่อ เบนซ์อยากกลับบ้านแล้ว โอเค เพราะฉะนั้นให้ลูก ๆ ตั้งใจทำกิจกรรมนี้ให้ดีนะคะ ทำกิจกรรมนี้ให้ดี มีติดตรงไหนอีกไหมคะ ติดตรงไหนอีกบ้าง ครู หลังจากที่เรียนเสร็จแล้วนะคะ ครูจะพาลูกลงไปเลือกต้นมะนาวที่อยู่ใกล้ ๆ กับเรือนนอนของลูก แล้วก็จะมีสัญลักษณ์นะคะ เราจะไปตีจองไว้เลย ครูจะมีเชือกฟางให้ แล้วให้ลูกไปทำพื้นที่นะคะ ตัดเส้นระหว่างต้นมะนาว ทิศนะ ทิศ นี่ ตัวนี้ เราจะไปวงกลมเอาไว้ รัศมี 1 เมตร ทิศเหนือครูจะให้ใช้เชือกฟางนะคะ ดึงผ่านนะคะ ดึงผ่านได้เลย เพื่อลูกจะได้ลงไปสำรวจได้ ว่า อ๋อ ไอ้สัตว์ตัวที่ลูกเจอน่ะ มันอยู่ในช่องไหนนะคะ มันอยู่ในช่องไหน ทิศเหนือ ทิศใต้ ตะวันออก ตะวันตกนี่ มันก็จะง่าย ตอนที่ลูกลงไปบันทึกสำรวจ ลูกมีกันทั้งหมดกี่คนในกลุ่ม อย่างผู้หญิง ผู้หญิงมีทั้งหมดอยู่ 4 คนใช่ไหมคะ 4 คน ลูกลงไปต้นมะนาว คนหนึ่งอาจจะไปดู ไปมองจากทิศเหนือ ก็คืออยู่ในช่วงนี้ ในขอบเขตของพื้นที่ของลูก อีกคนหนึ่งไปมองในทิศใต้ คนที่ 3 คนที่ 4 ไม่จำเป็นจะต้องลงไปที่เดียว เพราะว่าจะเป็นการเก็บข้อมูลที่เร็วนะคะ อันนี้รวดเร็ว แล้วลูกค่อยเอาข้อมูลมารวมกัน อย่างเช่น มา เบนซ์ เบนซ์อยู่ทิศเหนือ เพชรลดาอยู่ทิศใต้ พี่ปิ่นอยู่ตะวันออกนะคะ แล้วอีกคนหนึ่งอยู่ทิศตะวันตก ลงไปดูปุ๊บ ภาษามือเลยเงียบ ๆ นะคะ เบนซ์บอกเจอมด มดดำ เบนซ์นับเลยมดดำที่อยู่ในพื้นที่ของเบนซ์นี่มีกี่ตัว แล้วมันทำอะไรอยู่นะคะ เสร็จแล้วทุกคนก็ดู มองหาสำรวจมด มดดำของแต่ละด้าน ของแต่ละพื้นที่ แล้วก็มาบันทึกแค่นั้น ลูกก็จะได้ข้อมูลที่รวดเร็วนะคะ แล้วจำนวนก็จะไม่ผิดด้วย ไม่ใช่ลูกเดินอ้อมไปกัน 4 คน เบนซ์มาเดินอยู่ฝั่งด้านทิศตะวัน... ทิศเหนือแล้ว แล้วลูกก็เดินมาทางทิศตะวันออก เดินมาทางทิศใต้ เดินทางทิศตะวันตก ลูกคิดว่าเวลาที่ลูกเดินน่ะ สัตว์ต่าง ๆ มันมีการเคลื่อนย้ายไหม สัตว์ต่าง ๆ มีการเคลื่อนย้ายนะ มดมันอาจจะเดินมาทางทิศนี้ แล้วลูกก็จะนับ นับจำนวนน่ะ ตัวเดิมนะคะ ซ้ำ นับซ้ำ เพราะฉะนั้น แบ่งหน้าที่กันดี ๆ ว่าใครจะสังเกตอยู่ตรงไหน ตำแหน่งให้อยู่ในตรงนั้นนะคะ ดูเฉพาะพื้นที่ของตัวเอง เมื่อเราทำงานเป็นกลุ่ม เพราะฉะนั้น เราต้องแบ่งหน้าที่กันให้ดี เข้าใจนะ ไม่ถามเหรอ เข้าใจหมดแล้วใช่ไหม ถามไหม คิดว่าทำได้ไหม คิดว่างานนี้เราจะทำได้ไหม พี่ต้นทำได้ไหม ทำได้ไหม จะทำภารกิจนี้สำเร็จไหม ต้องทำให้สำเร็จนะ เพราะว่าเราทั้งหมดมีอยู่ 3 คนนะคะ แล้วก็โตแล้ว โตแล้ว รับปากครูแล้ว ครูก็ชื่นใจ ทำงาน ถ้าลูกน่ะทำงานนี้สำเร็จนะ แล้วมีขนมให้ เอาขนมหรือจะเอาอะไรดี เอาลูกอมนะ เดี๋ยวครูจะแจกลูกอมคนละชิ้น คนละเม็ด คนละเม็ดดีไหม เอาลูกอมคนละเม็ด ไม่เอา ไม่เอานะคะ โอเค ไม่เอาก็ไม่เอา ถ้าไม่มีอะไรจะถาม เดี๋ยวครูจะเอาใบงานให้ดูนะคะ เอาใบงานให้ลูก ๆ ดู กังวลเรื่องอะไรไหม ถ้าไม่กังวล เหลืออีก 20 นาที อยากถ่ายรูป เดี๋ยวเราถ่ายตอนนี้เลยเหรอ มา ๆ ๆ เดี๋ยวครูจะไปตาม เดี๋ยวครูจะไปตาม เบนซ์ไปแล้ว ค่ะ เดี๋ยวมาถ่ายรูปกับพี่เขาก่อนนะคะ เดี๋ยวครูก็จะให้ดูใบงานนะคะ ถ้าสงสัยอะไร ให้ถามครูนะ ถามครู เพราะว่าตอนวันเสาร์นี่ วันเสาร์นะลูก ตอนช่วงวันเสาร์น่ะ ครูไม่ได้อยู่ด้วย ครูจะโทรศัพท์มาเตือนแค่ตอน ตี 4 ครึ่ง ครูจะโทรศัพท์มาตามตี 4 ครึ่ง ตื่น ๆ ๆ ใน LINE กลุ่มนะคะ แล้วลูกทำเอง ลูกทำเองตัวนี้  เดี๋ยว… เดี๋ยวขอเด็ก ๆ ถ่ายภาพด้วยแป๊บหนึ่งนะคะ ค่ะ เดี๋ยวคุณครูจะให้ลูกดูใบงานนะคะ ขอบคุณมากค่ะ [สิ้นสุดการถอดความ]