[เสียงดนตรี] (คุณครูนุกูล) สวัสดีค่ะนักเรียน วันนี้ครูมาทำอะไรที่นี่เหรอคะ ก็มารอรถโดยสารประจำทางค่ะ ว่าจะเดินทางเข้าเมืองเสียหน่อย แต่รอจนแบตโทรศัพท์ใกล้จะหมดแล้วค่ะ รถโดยสารประจำทางก็ยังไม่มาเลยนะคะ เสียเวลามาก ๆ เลยค่ะ คงจะดีไม่น้อยนะคะนักเรียน ถ้ามีแอปพลิเคชันอะไรสักอย่างหนึ่ง ที่สามารถบอกครูได้ว่ารถโดยสารประจำทาง ที่ครูรอจะมาถึงจุดที่ครูรอในเวลาเท่าไร เอาล่ะค่ะ จากประเด็นปัญหาดังกล่าวนะคะ เราจะมีแนวคิดในการแก้ปัญหาได้อย่างไรบ้างคะ เดี๋ยวคลิปนี้นะคะ เราจะไปศึกษาเกี่ยวกับการพัฒนาโครงงานนะคะ เพื่อนำแนวทางดังกล่าว ไปใช้แก้ปัญหากันค่ะ มารู้จักจุดประสงค์ในการเรียนรู้กันก่อนเลยนะคะ หลังจากที่นักเรียนศึกษาคลิปนี้แล้วนะคะ นักเรียนจะต้องสามารถระบุปัญหา ในชีวิตประจำวัน ที่สามารถแก้ไขได้ด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศค่ะ แล้วก็ต้องสามารถวางแผนและออกแบบ การพัฒนาโครงงานได้ด้วยนะคะ และสุดท้ายค่ะ ต้องสามารถนำแนวคิดเชิงคำนวณ ไปใช้ในการพัฒนาโครงงาน ที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันค่ะ โดยการพัฒนาโครงงานนะคะ เป็นกิจกรรมที่เริ่มจากการศึกษา สิ่งที่นักเรียนสนใจ จากนั้นดำเนินการออกแบบวางแผน ลงมือปฏิบัติจนเกิดเป็นผลลัพธ์ และเผยแพร่ผลงานนั้นให้ผู้อื่นรับทราบ นักเรียนจะเกิดการเรียนรู้ และเข้าใจในสิ่งที่สนใจนั้นอย่างถ่องแท้ รวมทั้งได้รับประสบการณ์โดยตรงจากการปฏิบัติ ศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง การแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นในสภาพความเป็นจริง การทำงานเป็นกลุ่ม โดยจุดมุ่งหมายในการเรียนรู้นี้นะคะ มุ่งเน้นให้เกิดการพัฒนาทักษะในด้านต่าง ๆ เราสามารถดูตัวอย่างของการพัฒนา โครงงานได้จากเว็บนี้ค่ะ การพัฒนาโครงงานนะคะ ประกอบไปด้วยห้าขั้นตอนดังนี้ค่ะ 1. การกำหนดปัญหา 2. การศึกษาและกำหนดขอบเขตของปัญหา 3. การวางแผนและออกแบบโครงงาน 4. การดำเนินงาน และ 5. การสรุปผลและการเผยแพร่ค่ะ ในส่วนของการกำหนดปัญหานะคะ ซึ่งถือเป็นจุดเริ่มต้นในการพัฒนาโครงงาน โดยการพัฒนาโครงงานที่ดีนะคะ ควรมีการระบุปัญหาให้ชัดเจน ว่าปัญหาคืออะไร เกิดจากสาเหตุใด สาเหตุของปัญหานั้น มีประเด็นอะไรบ้าง ที่เกี่ยวข้องหรือส่งผลกระทบ เราอาจจะใช้ Pain Point หรือ Gain Point ช่วยในการระบุปัญหาก็ได้ค่ะ ซึ่ง Pain Point นะคะ ก็หมายถึงสิ่งที่เป็นเรื่องยุ่งยากใจ ยกตัวอย่างเช่น การรอรถโดยสารประจำทางนาน ๆ เมื่อกี้นี้ล่ะค่ะ ส่วน Gain Point นะคะ ก็คือสิ่งที่เราต้องการ เช่น การพัฒนาฟังก์ชันต่าง ๆ ของโทรศัพท์เคลื่อนที่ ที่สามารถตอบโจทย์ ความต้องการของเราได้นั่นเองค่ะ หลังจากที่เราได้หัวข้อ ในการพัฒนาโครงงานแล้วนะคะ สิ่งสำคัญที่จะช่วยให้เรา สามารถพัฒนาโครงงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีอะไรกันบ้างนะคะ สิ่งแรกที่ครูจะแนะนำ ก็คือในเรื่องของการแบ่งการดำเนินการ ออกเป็นกิจกรรมย่อย ๆ ค่ะ ยกตัวอย่างเช่น การพัฒนาระบบเฝ้าระวัง ผู้สูงอายุภายในอาคาร ซึ่งมีขั้นตอนการทำงาน 6 ขั้นตอน ดังนี้ค่ะ 1. การวางแผน 2. การสำรวจ 3. การศึกษาเทคนิคที่เกี่ยวข้อง 4. การพัฒนาโปรแกรม 5. การทดสอบและปรับปรุงโปรแกรม และ 6. การจัดทำเอกสาร และเผยแพร่ผลงานค่ะ โดยในแต่ละขั้นตอนนะคะ ยังแบ่งออกเป็นกิจกรรมย่อย ๆ ได้ดังนี้ค่ะ ซึ่งในแต่ละกิจกรรมย่อย ๆ นะคะ เราก็ควรมีการกำหนดรายละเอียดต่าง ๆ ได้แก่ ผู้รับผิดชอบ ระยะเวลา ทรัพยากรที่ใช้ สิ่งที่ต้องมีก่อนเริ่มกิจกรรม และผลที่ได้จากกิจกรรมย่อยค่ะ เรามาดูตัวอย่างการพัฒนาโครงงาน ระบบเฝ้าระวังผู้สูงอายุ ภายในอาคารเมื่อกี้นี้นะคะ สมมุติโครงงานนี้นะคะ ประกอบไปด้วยสมาชิก 3 คน ก็คือธีรธรรศ ธีรายุ และ ธีร์วริทธิ์ นะคะ เราอาจกำหนดรายละเอียดกิจกรรมย่อย ให้สมาชิกแต่ละคนได้ดังนี้ค่ะ จากตัวอย่างกิจกรรมย่อย 4.4 นะคะ ซึ่งได้มอบหมายให้ธีรายุเป็นผู้รับผิดชอบ ก็ต้องมีการกำหนดว่าจะต้องใช้เวลา ในการดำเนินการทั้งหมด 1 สัปดาห์ ใช้ทรัพยากรด้านเวลาประมาณ 20 ชั่วโมง ต้องใช้คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์สมาร์ตโฟน สำหรับพัฒนาโปรแกรมและทดสอบ สิ่งที่ต้องมีก่อนเริ่มกิจกรรมนี้นะคะ ก็คือกิจกรรมนี้ จะดำเนินการไม่ได้เลย ถ้ากิจกรรมที่ 4.1 ถึง 4.3 ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ และหลังจากกิจกรรมนี้เสร็จสิ้นลงนะคะ กลุ่มนี้ก็จะได้ต้นแบบที่ใช้งานได้จริง พร้อมสำหรับการทดสอบแล้วล่ะค่ะ จากตัวอย่างดังกล่าวนะคะ จะเห็นว่าการกำหนดลำดับขั้นตอนก่อน-หลัง ของแต่ละกิจกรรม จะช่วยให้เราดำเนินงาน ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งอาจใช้ผังกิจกรรม เพื่อแสดงลำดับการทำงาน ของแต่ละกิจกรรมย่อยได้ดังรูปนะคะ จากแผนผังกิจกรรม นักเรียนก็จะสังเกตเห็นนะคะ ว่ากิจกรรม 1.1 ต้องสำเร็จก่อนเริ่มดำเนินการกิจกรรม ที่ 2.1, 3.2 หรือ 3.3 และกิจกรรม 4.1, 4.2 หรือ 4.3 จะเริ่มดำเนินการได้ ก็ต่อเมื่อกิจกรรม 3.1, 3.2 และ 3.4 เสร็จเรียบร้อยแล้วค่ะ และนักเรียนยังสังเกตเห็นอีกใช่ไหมคะ ว่าบางกิจกรรม สามารถดำเนินการไปพร้อม ๆ กันได้ ซึ่งจะทำให้งานเราสำเร็จ ได้รวดเร็วขึ้นนั่นเองค่ะ จากผังกิจกรรมดังกล่าวนะคะ จะช่วยสื่อถึงลำดับขั้นตอนการทำงาน ของแต่ละกิจกรรมย่อยอย่างชัดเจน ทีนี้เราก็จะต้องมาประเมินระยะเวลา ในการทำงานกันค่ะ สมมุติว่าแต่ละกิจกรรมย่อยนะคะ มีระยะเวลาในการดำเนินการดังนี้ค่ะ เราจะสามารถคำนวณระยะเวลา ในการทำงานจากจุดเริ่มต้น ไปจนถึงจุดสิ้นสุดได้ทั้งหมด 9 เส้นทางค่ะ และเราก็จะสังเกตเห็นนะคะ ว่าเส้นทางลำดับที่ 2 และ 8 มีผลรวมเวลามากที่สุด ทำให้เราสามารถสรุปได้ว่า เราจะต้องใช้เวลาอย่างน้อย 10 สัปดาห์ ในการพัฒนาโครงงานนี้ค่ะ ซึ่งปกตินะคะ เราก็มักจะนิยมใช้แผนภูมิแกนต์ค่ะ เพื่อแสดงกิจกรรมผู้รับผิดชอบ และช่วงเวลาในการดำเนินงานทั้งหมด ของโครงงานนะคะ เพื่อนำเสนอในข้อเสนอโครงงาน หรือนำเสนอต่อบุคคลภายนอกค่ะ นอกจากของการแบ่งการดำเนินงาน ออกเป็นกิจกรรมย่อยแล้วนะคะ อีกเรื่องที่จะช่วยให้โครงงาน ของเรามีประสิทธิภาพ นั่นก็คือในเรื่องของการนำเสนอค่ะ ถ้าเรานำเสนอดี ก็มีชัยไปกว่าครึ่งแล้วใช่ไหมละคะ แล้วเราจะทำอย่างไร ให้โครงงานของเราน่าสนใจ เราไปดูกันเลยค่ะ อันดับแรกนะคะ เราก็ควรนำเสนอจุดสำคัญของโครงงานค่ะ ว่าโครงงานนี้ช่วยแก้ปัญหาอะไรได้บ้าง จากนั้นจึงอธิบายกระบวนการดำเนินการ ที่เน้นเฉพาะขั้นตอนสำคัญเท่านั้นนะคะ และค่อยนำเสนอผลลัพธ์ให้น่าสนใจ ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบโปสเตอร์ หรือคลิปวิดีโอก็ได้ค่ะ เอาล่ะค่ะ หลังจากที่นักเรียนได้ศึกษา ขั้นตอนการพัฒนาโครงงานกันแล้วนะคะ นักเรียนก็จะพบว่าการพัฒนาโครงงาน ไม่ยากเลยใช่ไหมล่ะคะ แต่ตอนนี้ครูไม่ไปไหนแล้วล่ะค่ะ ร้อนเหลือเกิน อย่างไรเดี๋ยวจะรอนักเรียนมาพัฒนาโครงงาน เพื่อแก้ปัญหานี้ให้ครูก่อนแล้วกันนะคะ สำหรับคลิปนี้ บ๊ายบายค่ะ [เสียงดนตรี]