[เสียงดนตรี] (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะนักเรียนคะ พบกับครูอ้อมอีกเช่นเคย ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยีค่ะ สำหรับวันนี้นะคะ ก็ขอทบทวนก่อนว่า ในวิชานี้ประกอบด้วยเนื้อหา 3 ส่วนด้วยกัน ซึ่งส่วนแรก ก็คือส่วนที่เรียกว่า "เทคโนโลยีน่ารู้" ประกอบด้วยเนื้อหา 3 บท สำหรับวันนี้ คือ บทที่ 3 ค่ะ ชื่อบทว่าผลกระทบของเทคโนโลยี ซึ่งเป็นหัวข้อแรกนะคะ วันนี้หัวข้อแรก เราจะได้เรียนเกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยี ต่อมนุษย์ สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม เราเคยได้เรียนเรื่องของระบบทางเทคโนโลยี ที่ซับซ้อนมาแล้ว เรียนเรื่องของการเปลี่ยนแปลง ทางเทคโนโลยีมาแล้ว วันนี้เราจะได้เรียนเรื่องผลกระทบกันนะคะ ก่อนอื่นครูขอแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ค่ะ วันนี้อยากให้นักเรียนนั้นสามารถวิเคราะห์ ผลกระทบของเทคโนโลยี ทั้งด้านบวก ด้านลบที่มีต่อมนุษย์ สังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมด้วย พร้อมกันหรือยังคะ เราจะไปเริ่ม ที่กิจกรรมแรกเลยค่ะ กิจกรรมแรกเราทราบแล้วว่า เทคโนโลยีรอบตัวเรานั้นมีอยู่มากมายเหลือเกิน ครูอยากให้นักเรียนได้ลองคิด ถึงผลกระทบของเทคโนโลยีบางตัว ซึ่งครูจะยกตัวอย่างมานี้นะคะ มีอะไรบ้าง มีรถยนต์ค่ะ มีเครื่องปรับอากาศ และเครื่องถ่ายเอกสาร คิดว่านักเรียนหลาย ๆ คน ก็คงคุ้นเคยกันเป็นอย่างดี อยากให้นักเรียนลองคิดถึงผลกระทบ ทั้งในด้านบวกและด้านลบ ว่ามีผลกระทบต่อนักเรียนอย่างไร ครูจะให้เวลาในการคิด เกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยีทั้ง 3 ชนิดนี้ สักประมาณ 30 วินาทีนะคะ อยากให้นักเรียนได้ลองย้อนว่า เทคโนโลยี 3 ตัวนี้ มีผลกระทบกับนักเรียนอย่างไร พร้อมกันหรือยังคะ ครูจะเริ่มจับเวลาแล้วนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงเอฟเฟ็กต์] (ดร.พิมพร) หมดเวลาค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะนักเรียน คิดเรื่องผลกระทบด้านบวกกับด้านลบ ของเทคโนโลยี 3 ชนิดนี้ได้มากหรือน้อยอย่างไร เราไปดูกันเลยนะคะ ว่าจะเป็นอย่างไรกันบ้าง เรามาเริ่มกันที่เทคโนโลยีตัวแรกค่ะ นั่นก็คือเทคโนโลยีรถยนต์ อย่างที่นักเรียนทราบแล้วว่า ในผลกระทบด้านบวก ก็คือเป็นข้อดีของการมีรถยนต์ นั่นก็คือช่วยอำนวยความสะดวก ในการเดินทางใช่ไหมคะ แต่แน่นอนว่าถ้ามีปริมาณมากเกินไป ก็อาจจะส่งผลให้เกิดมลพิษทางอากาศ อันเนื่องมาจากควันไอเสียของรถยนต์นั่นเอง ก็ถือว่านี่ก็คือผลกระทบด้านลบการมีรถยนต์นะคะ ต่อไป เทคโนโลยีต่อไป คือ เครื่องปรับอากาศ แน่นอนว่าผลกระทบด้านบวก ของเครื่องปรับอากาศ ก็คือทำให้เรามี... ทำให้อากาศที่เราอยู่ในห้อง ที่มีเครื่องปรับอากาศนั้น อากาศเย็นสบายใช่ไหมคะ สามารถควบคุมอุณหภูมิภายในห้องได้ตามต้องการ แต่เมื่อไหร่ก็ตาม ถ้าเราดูแลบำรุงรักษาเครื่องปรับอากาศได้ไม่ดี ก็อาจจะกลายเป็นแหล่งสะสมเชื้อโรคได้ อีกทั้งมีส่วนประกอบของเครื่องปรับอากาศ เราทราบดีว่ามีสารทำความเย็น ซึ่งสารทำความเย็นนี่เป็นสารชนิดหนึ่ง ที่ทำให้ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนได้ ก็ถือว่าเป็นผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบ ที่มาพร้อมกันของเครื่องปรับอากาศนั่นเองค่ะ เทคโนโลยีต่อไป ก็คือเครื่องถ่ายเอกสาร ข้อดีหรือว่าผลกระทบด้านบวก คือ สามารถสำเนาเอกสารได้ ในปริมาณมากและรวดเร็วใช่ไหมคะ แต่นั่นแหละ ถ้าในเครื่องถ่ายเอกสาร ที่อาจมีการทำงานบกพร่อง หรือว่ามี... ใช้ระยะเวลาในการใช้งานนานนี่ ฝุ่นละอองของหมึก ก็อาจจะออกมาทำให้เป็นอันตรายต่อผู้ใช้ โดยเฉพาะพนักงาน ที่รับบริการถ่ายเอกสารนาน ๆ นี่ ก็อาจจะส่งผลต่อสุขภาพของผู้ใช้ได้ นั่นก็เป็นกระทบที่ด้านลบใช่ไหมคะ ที่อาจจะส่งผลให้ผู้ใช้นั้น เกิดอันตรายต่อสุขภาพได้ด้วย เหล่านี้ก็เป็นตัวอย่าง ของผลกระทบด้านบวก ด้านลบที่คิดแบบไว ๆ แล้วก็มีตัวอย่างที่เป็นเทคโนโลยีใกล้ตัวของเรา แต่ถ้ามองในภาพรวมค่ะ เราก็จะเห็นว่าเทคโนโลยีโดยภาพรวมนั้น มีผลกระทบต่อ 3 ส่วนหลัก ๆ ซึ่งครูจะได้นำเสนอให้นักเรียน ดูทีละส่วน ทีละส่วน ในวันนี้นะคะ นั่นก็คือผลกระทบที่มีต่อมนุษย์และสังคม แล้วก็ผลกระทบที่มีต่อเศรษฐกิจ และสุดท้าย ก็คือผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมนั่นเอง เราไปดูกันว่าแต่ละด้านนั้น มีรายละเอียดอย่างไรนะคะ เริ่มกันที่ด้านแรก ผลกระทบของเทคโนโลยี นักเรียนคิดว่าในรูปนี้เป็นผลกระทบด้านใดคะ แน่นอนว่ามันอาจจะไม่สามารถแยกได้ เป็นด้าน ๆ อย่างชัดเจน แต่นักเรียนจะสังเกตได้ว่าในรูป 2 รูปนี้ รูปด้านซ้ายก็เป็นแรงงานคนใช่ไหมคะ แรงงานมนุษย์ที่ทำให้การผลิตอุตสาหกรรมนั้น สามารถดำเนินไปได้ แต่ถ้านักเรียนพิจารณาด้านขวามือ ก็จะเห็นว่ามีหุ่นยนต์ ที่เข้ามาแทนที่แรงงานมนุษย์ นั่นทำให้ระบบการผลิตระบบเชิงอุตสาหกรรมนั้น มีความคล่องตัวมากยิ่งขึ้น มีความแม่นยำ สามารถเกิดผลิตภัณฑ์ ที่มีปริมาณมากและได้ตามมาตรฐาน นี่ก็ทำให้เรามองเห็นได้ว่า เทคโนโลยีในเชิงอุตสาหกรรมนั้นมีผลดี ถ้ามองในแง่นี้ก็ทุกคนนี่ ก็จะชอบเทคโนโลยีที่นำมาใช้แน่นอนใช่ไหมคะ เพราะว่าทำให้เราสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น แต่เราอย่าเพิ่ง เราอย่าเพิ่งสรุปว่ามีเฉพาะด้านดี เราอาจจะต้องมองอีกด้านหนึ่งค่ะ อย่างเช่น ในข้อมูลด้านนี้ ในข้อความบอกว่าจับตาสถานการณ์ยานยนต์ หุ่นยนต์เปิดฐานการผลิตใหม่ ค่ายยักษ์ใหญ่เลิกจ้าง ส่งออกร่วง เรียกร้องขึ้นแรงงาน แรงงานไทยอยู่ตรงไหน ? ถ้ามองในแง่นี้ ก็จะกลายเป็นว่ามีคนอีกกลุ่มหนึ่ง ที่ได้รับผลกระทบจากการใช้หุ่นยนต์ มาในระบบอุตสาหกรรม นั่นก็คือแรงงานมนุษย์นั่นเอง แน่นอนว่าเมื่อหุ่นยนต์ทำได้แม่นยำกว่า ทำได้ในปริมาณที่มากกว่า ก็อาจเป็นจุดที่เสี่ยง ต่อการเกิดการว่างงานของมนุษย์ได้ เพราะฉะนั้นในเทคโนโลยีเดียวนี่ มีทั้งข้อดีและมีข้อ... อาจจะเกิดข้อเสียได้ด้วย เราจึงนี่ล่ะค่ะ เป็นเหตุผลที่เราจะต้องศึกษาให้รอบด้าน ว่าผลกระทบด้านต่าง ๆ นั้นเป็นอย่างไร ก่อนที่เราจะเลือกใช้เทคโนโลยี เลือกพัฒนาเทคโนโลยี เราก็ต้องมองถึงผลกระทบที่มีต่อด้านต่าง ๆ ด้วย ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้เราต้องพิจารณา เรื่องของผลกระทบของเทคโนโลยีนะคะ เริ่มกันที่ผลกระทบของเทคโนโลยี ต่อมนุษย์และสังคมค่ะ ครูขอยกตัวอย่าง เรื่องของเทคโนโลยีด้านอุตสาหกรรม อย่างในรูปที่ครูได้นำเสนอก่อนหน้านี้มาแล้ว แน่นอนว่าด้านบวกหรือข้อดี อย่างเช่น อุตสาหกรรม ที่มีหุ่นยนต์หรือมีระบบอัตโนมัติมาใช้นี่ แน่นอนว่าสามารถทำกิจกรรมแทนมนุษย์ได้ ในหลาย ๆ เรื่อง ที่เป็นความเสี่ยงต่อชีวิตของมนุษย์ใช่ไหมคะ อย่างเช่น การสูดดมกลิ่นที่มีอันตราย อุตสาหกรรมของสีอย่างนี้นะคะ ก็จะเป็นข้อดีที่ทำให้นำมาใช้ นำมา... นำหุ่นยนต์มาใช้ได้ อีกอย่างหนึ่ง ก็คือการที่ชิ้นงานจากหุ่นยนต์ หรือว่าระบบอัตโนมัตินี่ ก็จะมีคุณภาพตามมาตรฐาน มีความแม่นยำ ส่งผลให้เกิดการประหยัดทรัพยากร และลดต้นทุนการผลิตในเชิงอุตสาหกรรมได้ด้วย ส่วนด้านลบที่มีต่อมนุษย์และสังคม แน่นอนว่าครูได้เสนอภาพของการว่างงาน ภาพคนว่างงาน นั่นแหละค่ะ คือ ความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้ หากเรามีการจัดการที่ไม่ดีพอ พอเกิดการว่างงาน แล้วก็อาจจะกลายเป็นปัญหาสังคมอื่น ๆ ตามมา อย่างเช่น ปัญหาอาชญากรรม การลักขโมย หรือแม้กระทั่ง ถึงเรื่องของอาชญากรรมอื่น ๆ ได้ด้วย เพราะฉะนั้น ขอยกตัวอย่างอีกอันหนึ่งค่ะ ที่เป็นเทคโนโลยีทางด้านการแพทย์ ที่มีผลต่อมนุษย์และสังคมนะคะ อย่างเช่น ผลกระทบด้านบวกที่มีต่อมนุษย์ ในเรื่องของการมีอายุยืนยาว เนื่องจากเทคโนโลยีการแพทย์ที่ก้าวหน้ามากขึ้น ทำให้มนุษย์นั้นมีอายุยืนยาว หรืออย่างเช่น ระบบแพทย์ทางไกล ก็จะทำให้ผู้คนนั้น สามารถเข้าถึงการรักษาอย่างทันท่วงที นี่ก็เป็นข้อดีของผล... ของเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่พัฒนามากยิ่งขึ้น แต่ในแง่ของผลกระทบด้านลบที่อาจเกิดขึ้น เมื่อมีอายุยืนยาวขึ้น ก็แน่นอนว่าจะเกิดสังคมผู้สูงอายุแน่นอน คราวนี้ถ้าเกิดสังคมผู้สูงอายุ เมื่อไม่มี... ถ้าไม่มีการจัดการที่ดี ก็เป็นเรื่องปัญหาตามมา การจัดการทรัพยากรที่ไม่เหมาะสม แบบนี้ก็จะเกิดขึ้น ทำให้เป็นปัญหาต่อมนุษย์และสังคมได้เหมือนกัน หรือว่าแน่นอนว่าเมื่อมีสังคมผู้สูงอายุ ก็ต้องมีการจัดการ มีการเพิ่มต้นทุนในการจัดการสังคม จัดการทรัพยากรต่าง ๆ นั่นเองค่ะ นี่ก็เป็นผลกระทบของเทคโนโลยี เป็น... ถือว่าเป็นตัวอย่างในด้านอุตสาหกรรม แล้วก็ด้านทางการแพทย์ ที่มีผลต่อมนุษย์และสังคมนะคะ เมื่อนักเรียน... อยากให้นักเรียนพิจารณารูปนี้ค่ะ นักเรียนเห็นอะไรบ้างในรูปนี้ นักเรียนเห็นภาพชนบท ที่มีการผลิตโดยใช้แรงงานมนุษย์ ในการทำการเกษตรกรรม ส่วนอีกภาพหนึ่ง นักเรียนอาจจะเห็นระบบอุตสาหกรรม ที่ใช้เป็นระบบโรงงานนะคะ มีคนทำงานอยู่ในโรงงานนั้นด้วย แน่นอนค่ะ ว่าเมื่อระบบอุตสาหกรรม หรือแม้แต่เทคโนโลยีอื่น ๆ ที่ถูกนำมาใช้ แน่นอนว่ามีเรื่องของเศรษฐกิจมาเกี่ยวข้อง ทำให้สังคมนั้นมีความเจริญก้าวหน้า เกิดความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และมีข้อดีเพียงแค่นี้หรือเปล่า แล้วอะไรคือจุดเสี่ยง หรือว่าผลกระทบด้านลบที่อาจเกิดขึ้น ถ้าเทคโนโลยีนั้นทำให้เศรษฐกิจดีขึ้น นักเรียนคิดว่าจะเป็นอย่างไรคะ เฉลยค่ะ ด้านเศรษฐกิจค่ะ อย่างเช่น เทคโนโลยีด้านอุตสาหกรรม แน่นอนว่าผลกระทบด้านบวก ก็ต้องเกิดการขยายตัวทางเศรษฐกิจ อันเนื่องมาจากการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง มีระบบการผลิต ทำให้ระบบการผลิตสินค้าบริการที่มีคุณภาพ ก็ต้องทำ... สามารถทำรายได้ให้กับสังคมได้ดียิ่งขึ้น ในแง่ของทางเศรษฐกิจใช่ไหมคะ ดังนั้น ก็จะเป็นข้อดี ส่วนด้านลบล่ะคะ แน่นอนถ้าระบบหุ่นยนต์ในอุตสาหกรรมถูกใช้ เกิดปัญหาการว่างงาน เกิดการย้ายถิ่นฐาน จากสังคมเกษตรกรรม ย้ายมาสู่สังคมเมือง เพราะเหตุผลทางเศรษฐกิจมีรายได้ดีกว่า ใช่ไหมคะ หรือบางกลุ่มธุรกิจ ที่มีเทคโนโลยีที่ก้าวหน้ากว่ารายอื่น ๆ อาจจะเป็นพื้นที่ ทำให้เกิดการผูกขาดทางการค้าก็เป็นได้ หรือ... และแน่นอนว่าเมื่อมีการผูกขาดทางการค้า ก็จะทำให้เกิดการเสียดุลทางการค้า อย่างเช่น ประเทศของเรา หากมีการพึ่งพาเทคโนโลยี จากต่างประเทศมากเกินไป ก็อาจเกิดการเสียดุลทางการค้าได้ อย่างนี้ก็เป็นผลกระทบของเทคโนโลยี ที่มีต่อเศรษฐกิจในเชิงอุตสาหกรรมค่ะ อีกด้านหนึ่ง อย่างเช่น การเจริญก้าวหน้า ความเจริญก้าวหน้าของเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายอินเทอร์เน็ต นักเรียนคิดว่ามีผลกระทบด้านบวก กับผลกระทบด้านลบที่มีต่อเศรษฐกิจอย่างไร ด้านบวกนะคะ แน่นอนว่าพอมีความก้าวหน้า ในด้านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เราจะเห็นว่าเกิดธุรกิจแนวใหม่ ที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจสูงขึ้น เช่นการออกแบบโปรแกรมประยุกต์ ธุรกิจออนไลน์ประเภทต่าง ๆ ซึ่งล้วนแล้วแต่เกิดรายได้เพิ่มมากขึ้น แต่แน่นอนว่าอาจจะมีผลกระทบด้านลบค่ะ โดยเฉพาะการโจรกรรมทางออนไลน์ ในรูปแบบต่าง ๆ ก็จะทำให้ความสูญเสียทางเศรษฐกิจ ที่มีมูลค่ามหาศาลทีเดียวนะคะ อันนี้ก็อาจจะเกิดจากการที่ความก้าวหน้า ของเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ และเครือข่ายอินเทอร์เน็ต แล้วเอาไปใช้ในทางที่ผิด เอาไปใช้ในการโจรกรรมทางออนไลน์ กลายเป็นผลเสีย กลายเป็นผลกระทบด้านลบ นี่ก็เป็นตัวอย่างให้... จะทำให้นักเรียนได้เห็นเรื่องของผลกระทบ ของเทคโนโลยีที่มีต่อเศรษฐกิจนะคะ ด้านต่อไปที่เทคโนโลยีนั้นมีส่วนมากเลยทีเดียว ก็คือผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นักเรียนเห็นรูปเขื่อน นักเรียนคิดว่าเขื่อน การสร้างเขื่อนแน่นอน เขื่อน ก็คือเทคโนโลยีเทคโนโลยีหนึ่ง ที่ใช้ได้หลายวัตถุประสงค์เลยทีเดียว นักเรียนคิดว่าเขื่อน มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างไร เราลองมาพิจารณากันนะคะ โดยครูขอจัดเขื่อนนั้น อยู่ในกลุ่มประเภทเทคโนโลยีการชลประทานค่ะ แน่นอนว่าด้านบวกนั้น เขื่อนสามารถผลิตไฟฟ้าจากพลังงานได้ ซึ่งก็ถือว่าเป็นพลังงานทดแทน เป็นพลังงานที่ลดปัญหาด้านมลพิษได้ดีทีเดียว ช่วยแก้ไขปัญหา เรื่องของการขาดแคลนแหล่งพลังงาน ในอนาคตได้ด้วยนะคะ นอกจากนี้ ถ้ามองในแง่บวกแล้วภูมิทัศน์ ภูมิทัศน์ในบริเวณโดยรอบเขื่อนนั้น ก็เกิดความสวยงาม สามารถส่งเสริมเป็นแหล่งท่องเที่ยวได้ นี่ก็คือข้อดี หรือว่าเป็นผลกระทบด้านบวกของเทคโนโลยี ที่ครูยกตัวอย่าง นั่นก็คือเขื่อน แต่ถ้าเป็นด้านลบล่ะคะ แน่นอนว่าการสร้างเขื่อนนั้น ต้องสูญเสียพื้นที่ป่าบางส่วน ในส่วนนี้แหละ ก็อาจจะทำให้สัตว์ป่านั้นไร้ที่อยู่อาศัย ปลาบางชนิด ก็ไม่สามารถผสมพันธุ์ตามฤดูกาลได้อีกต่อไป จึงเกิดกลายเป็นผลเสีย ในเรื่องของระบบนิเวศสูญเสียสมดุล ดังนั้น ในการสร้างเขื่อนแต่ละครั้งนี่ จึงต้องมีการวิเคราะห์ผลกระทบ ด้านสิ่งแวดล้อมด้วยเสมอ นี่ก็เป็นเรื่องของผลกระทบของเทคโนโลยี ที่มีต่อสิ่งแวดล้อมที่ครูยกตัวอย่างมา ก็คือเทคโนโลยีด้านการชลประทาน ก็คือเขื่อนนั่นเองนะคะ มีตัวอย่างอื่นไหม อย่างเช่น เทคโนโลยีการเกษตรนะคะ ถ้าเป็นผล ถ้าเรามองในแง่ด้านบวก อย่างเช่นปุ๋ยเคมี ก็มีผลกระทบด้านบวกนะคะ ก็คือเป็นข้อดีค่ะ ช่วยให้เป็น... กำจัดวัชพืช ทำให้พืชเจริญเติบโตได้ดี ทำให้เกษตรกรมีผลผลิตสูง เกิดรายได้ และเทคโนโลยีบางชนิด ก็เป็นจุดที่ทำให้สามารถปรับปรุงธรรมชาติ เพื่อให้เหมาะสมต่อการทำการเกษตรได้ อย่างเช่น โครงการแกล้งดิน ซึ่งเป็นการปรับสภาพดิน เพื่อให้เหมาะสมต่อการทำการเกษตร เป็นต้นนะคะ แต่ถ้าเป็นอย่างไรก็ตามนะคะ ถ้าใช้ในปริมาณไม่เหมาะสม เช่นใช้ในปริมาณมาก หรือว่าใช้ต่อเนื่องกันยาวนาน เพิ่มปริมาณขึ้นเรื่อย ๆ แน่นอนค่ะ ว่าก็ต้องมีสารตกค้างหรือสารปนเปื้อนในดิน รวมถึงอาจจะมีในน้ำได้ด้วย ซึ่งจะเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมพอสมควร อีกทั้งระบบนิเวศนะคะ ก็จะเสียสมดุล หากขาดการจัดการที่ดี เพราะฉะนั้น เทคโนโลยีทางการเกษตรนี่ จึงต้องมีการวิเคราะห์ให้รอบด้าน ก่อนใช้เทคโนโลยีเสมอนั่นเองนะคะ นี่ก็เป็นตัวอย่าง ที่ทำให้นักเรียนได้พอได้เห็นแนวคิด เรื่องของผลกระทบของสิ่ง... ของเทคโนโลยี ที่มีต่อสิ่งแวดล้อม มีต่อมนุษย์และสังคม รวมถึงที่มีต่อเศรษฐกิจนะคะ ถ้านักเรียนสนใจที่จะค้นคว้าแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม อย่างเช่น ครูเคยพูดถึง เรื่องของการผูกขาดการขายสินค้า นักเรียนก็อาจจะไปตามดู ใน QR Code ที่ครูให้ไว้นะคะ หรือเรื่องของการย้ายถิ่นฐาน จากชนบทสู่ชุมชนเมือง หรือแม้แต่การ... เรื่องของเทคโนโลยีการบำบัดน้ำเสีย ก็อาจจะเป็นแนวทางที่จะทำให้นักเรียนนั้น ได้สามารถวิเคราะห์ เรื่องของผลกระทบของเทคโนโลยีได้ดียิ่งขึ้นค่ะ ค่ะ จากที่ครูได้กล่าวมาทั้งหมดนะคะ ก็เป็นเรื่องของผลกระทบของเทคโนโลยี 3 ด้านหลัก ๆ นั่นก็คือมนุษย์ที่... มนุษย์และสังคม ผลกระทบด้านที่มีต่อเศรษฐกิจ แล้วก็ผลกระทบที่มีต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งแน่นอนว่าผลกระทบที่ครูพูดถึงนั้น มีทั้งด้านบวกและก็ด้านลบ ซึ่งเราจำเป็นต้องวิเคราะห์ให้รอบคอบ วิเคราะห์ให้รอบด้าน เพราะว่าการวิเคราะห์ให้รอบคอบรอบด้านนี่ จะนำไปสู่การเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม ต่อชีวิตของมนุษย์ของพวกเราต่อไป นอกจากเลือกใช้แล้ว เราก็อาจจะใช้เป็นแนวทาง ในการเลือกพัฒนาเทคโนโลยี เลือกต่อยอดเทคโนโลยีใด ๆ ที่ทำให้ชีวิตของมนุษย์นั้น เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน แล้วก็ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อมด้วย ครูก็หวังว่านักเรียนจะสามารถใช้ความรู้นี้ ในการไปใช้ในการวิเคราะห์ เลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสมนะคะ สำหรับในหัวข้อนี้ก็ขอจบไว้เพียงเท่านี้ พบกันใหม่ในหัวข้อต่อไป สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]