[เสียงดนตรี] (ครูศิริรัตน์) สวัสดีค่ะนักเรียนทุกคน พบกับครูศิริรัตน์อีกครั้งนะคะ ในบทที่ 1 เรื่องของอากาศค่ะ ซึ่งหัวข้อที่ครูจะพูดในวันนี้นะคะ จะมี 2 หัวข้อด้วยกัน นั่นก็คือหัวข้อ 1.4 การใช้ประโยชน์จากอากาศ แล้วก็หัวข้อ 1.5 มลพิษทางอากาศค่ะ ซึ่งครูจะขอเริ่มที่หัวข้อ 1.4 ก่อนนะคะ นั่นก็คือการใช้ประโยชน์จากอากาศค่ะ จากที่นักเรียนทราบแล้วว่าอากาศนี่ค่ะ ประกอบไปด้วยสารเคมีทั้งที่เป็นธาตุ แล้วก็สารประกอบนะคะ อย่างเช่น แก๊สไนโตรเจน แก๊สออกซิเจน แล้วก็แก๊สอื่น ๆ อย่างเช่น แก๊สอาร์กอน แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ แล้วก็แก๊สฮีเลียมนะคะ ซึ่งในชีวิตประจำวันค่ะ มีการนำแก๊สเหล่านั้นน่ะค่ะในอากาศ มาใช้ประโยชน์อย่างมากมายเลยนะคะ ครูจะขอยกตัวอย่างที่นักเรียนน่าจะคุ้นเคย แล้วก็รู้จักกันเป็นอย่างดีนะคะ อย่างเช่น การเผาไหม้ค่ะ นักเรียนคงทราบแล้ว ว่าแก๊สออกซิเจนนี่ค่ะ ช่วยให้ไฟติดนะคะ นั่นก็คือแก๊สออกซิเจน มีประโยชน์ในปฏิกิริยาการเผาไหม้นั่นเองนะคะ อย่างในรูปนี่ค่ะ ก็คือการเผาไหม้ของเทียนนะคะ นอกจากนี้ค่ะ มนุษย์เราจะใช้แก๊สออกซิเจน ในการหายใจนะคะ ส่วนพืชค่ะ จะใช้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ในการสังเคราะห์ด้วยแสงนะคะ นี่ก็คือประโยชน์ของการนำอากาศ หรือว่าแก๊สในอากาศค่ะ มาใช้ประโยชน์นะคะ ทีนี้ค่ะ ถ้าเราต้องการนำแก๊ส แค่เพียงบางชนิดเท่านั้นจากอากาศ มาใช้ประโยชน์จะต้องทำอย่างไรนะคะ นักเรียนคงทราบแล้วว่าอากาศนี่เป็นสารผสม เนื่องจากว่ามีแก๊สอยู่หลายชนิดผสมกันอยู่นะคะ การจะนำแก๊สแต่ละชนิดออกมานี่ จะต้องทำอย่างไรนะคะ ก็ต้องไปผ่านกระบวนการแยกด้วยวิธีการต่าง ๆ อย่างเช่น การกลั่นลำดับส่วน หรือการผ่านเยื่อเลือกผ่านนะคะ ซึ่งวิธีการเหล่านี้นะคะ นักเรียนจะได้ศึกษาในระดับสูงต่อไปนะคะ นั่นก็คือเมื่อเรานำอากาศนี่ มาผ่านกระบวนการแยกวิธีการต่าง ๆ แล้วนี่ เราก็จะได้แก๊สในแต่ละชนิดออกมานะคะง เมื่อได้แก๊สแต่ละชนิดออกมาแล้วค่ะ เราก็สามารถที่จะนำแก๊สเหล่านั้นน่ะค่ะ ไปใช้ประโยชน์ได้นะคะ ครูก็จะขอยกตัวอย่างการนำแก๊สเหล่านั้นน่ะค่ะ ไปใช้ประโยชน์นะคะ โดยเริ่มจากแก๊สออกซิเจนค่ะ นะคะ แก๊สออกซิเจนเอาไปทำอะไรได้บ้าง ไปดูกันนะคะ แก๊สออกซิเจนค่ะ จะใช้บรรจุในถังช่วยหายใจสำหรับผู้ป่วยนะคะ หรือบรรจุในถังช่วยหายใจสำหรับนักประดาน้ำ แล้วก็นักบินอวกาศ นะคะ นอกจากนี้ค่ะ แก๊สออกซิเจนนี่ ทำปฏิกิริยากับแก๊สอะเซทิลีน จะได้เปลวไฟที่มีความร้อนที่สูงมากเลยนะคะ และเปลวไฟที่มีความร้อนสูงขนาดนี้น่ะค่ะ สามารถที่จะใช้ในการตัด แล้วก็เชื่อมเหล็กได้ด้วยนะคะ แล้วก็แก๊สออกซิเจนค่ะ จะเพิ่มประสิทธิภาพ การเผาไหม้เชื้อเพลิง ในจรวด แล้วก็เครื่องบินไอพ่นได้ ไปดูตัวอย่างตัวต่อไปนะคะ นั่นก็คือแก๊สไนโตรเจนนั่นเองค่ะ นะคะ เมื่อแยกแก๊สไนโตรเจนจากอากาศมาแล้วนี่ นำไปใช้ประโยชน์อะไรบ้าง ไปดูกันค่ะ นะคะ เราจะนำแก๊สไนโตรเจนค่ะ ทำให้เป็นไนโตรเจนเหลว ที่ใช้ในกระบวนการผลิตอาหารแช่แข็งนะคะ อย่างในรูปนี่ค่ะ ก็จะเป็นสตรอว์เบอร์รีแช่แข็งนั่นเองนะคะ เรานำแก๊สไนโตรเจนบรรจุในถุงขนมค่ะ เพื่อป้องกันความชื้น แล้วก็แก๊สออกซิเจน เพื่อคงความกรุบกรอบ แล้วก็คุณภาพของอาหารนะคะ แล้วเราก็นำแก๊สไนโตรเจนค่ะ ป้องกันการเกิดปฏิกิริยาเคมี ระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ กับแก๊สออกซิเจนในอากาศได้นะคะ แล้วนอกจากนี้ค่ะ แก๊สไนโตรเจนนี่ค่ะ ก็เป็นสารตั้งต้น ในการผลิตปุ๋ยไนโตรเจนด้วยนะคะ ดูตัวอย่างแก๊สตัวต่อไปค่ะ นะคะ จะเป็นแก๊สมีสกุล ถ้านักเรียนจำได้นะคะ แก๊สมีสกุลนี่ค่ะ จะเป็นธาตุที่อยู่ในหมู่ 8A นั่นเองนะคะ แต่ที่ครูยกตัวอย่าง การใช้ประโยชน์จากอากาศที่เป็นแก๊สมีสกุล จะมีด้วยกัน 4 ตัวด้วยกัน นั่นก็คือ แก๊สอาร์กอน แก๊สฮีเลียม แก๊สนีออน แล้วก็แก๊สซีนอน ไปดูกันค่ะ เราไปใช้ประโยชน์อะไรได้บ้างนะคะ นั่นก็คือแก๊สอาร์กอนค่ะ จะใช้บรรจุในหลอดไฟแบบมีไส้ เพื่อป้องกันไส้หลอดทำปฏิกิริยา กับแก๊สออกซิเจนในอากาศ แล้วเกิดการลุกไหม้ นะคะ แล้วเราก็นำแก๊สฮีเลียมค่ะ ไปบรรจุในลูกโป่งสวรรค์ นักเรียนรู้จักลูกโป่งสวรรค์ไหมคะ มันก็จะเป็นลูกโป่งที่มันจะลอยได้นะคะ ที่ต้องผูกเชือกไว้นะ ซึ่งในลูกโป่งนั้นน่ะค่ะ เขาจะบรรจุแก๊สฮีเลียมไว้นะคะ แล้วก็มีแก๊สนีออน แล้วก็แก๊สซีนอนนะคะ แก๊สพวกนี้เอาไปทำอะไรนะคะ เขาจะใช้บรรจุในหลอดไฟที่ให้แสงสีต่าง ๆ นักเรียนอาจจะเคยเห็นตามร้านอาหาร หรือว่าตามงานวัดนะคะ นั่นก็คือหลอดไฟ ที่เขาบรรจุแก๊สพวกนี้อยู่นั่นเองค่ะ นะคะ นอกจากการ โยชน์จากแก๊สในอากาศแล้วนี่ค่ะ รอบตัวเรายังมีธาตุอื่น ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อีกหรือไม่ นักเรียนลองคิดสิคะ เราสามารถนำธาตุอื่นนี่ มาใช้ประโยชน์ได้ไหมนะคะ ได้ค่ะ ก็เนื่องจากว่าสิ่งต่าง ๆ รอบตัวเรานี่ค่ะ ประกอบไปด้วยธาตุ ทั้งที่เป็นธาตุ Representative แล้วก็ธาตุ Transition นะคะ ซึ่งธาตุแต่ละชนิดนี่ค่ะ ก็จะมีสมบัติ ประโยชน์ แล้วก็อันตรายที่แตกต่างกันนะคะ ครูจะยกตัวอย่างให้ดูนะคะ อย่างเช่น ธาตุซิลิคอนค่ะ ธาตุซิลิคอนนี่ค่ะ เป็นธาตุ Representative หรือว่าธาตุ Transition คะนักเรียน ถ้ายังตอบไม่ได้ เดี๋ยวครูใบ้ให้นิดหนึ่งนะ นะคะ ซิลิคอนนี่ค่ะ อยู่ในหมู่ 4A ตอบได้แล้วไหมคะ ว่าเป็นธาตุ Representative หรือว่าธาตุ Transition นะคะ ก็จะเป็นธาตุ Representative นั่นเองนะคะ ไปดูการซิลิคอนมีสมบัติเป็นอย่างไรนะคะ ซิลิคอนค่ะ เป็นของแข็งสีเทาเป็นมันเงานะคะ สามารถเกิดปฏิกิริยากับแก๊สออกซิเจน ได้สารประกอบออกไซด์ที่มีความเสถียรนะคะ เรานำซิลิคอนค่ะ ไปใช้ในอุตสาหกรรมการทำแก้ว เส้นใยแก้ว แล้วก็เส้นใยนำแสง แล้วก็เป็นสารกึ่งตัวนำในวงจรไฟฟ้านะคะ แต่ว่านะคะนักเรียน ถ้าสูดดมเอาผงซิลิเกต ซึ่งเป็นสารประกอบออกไซด์ของซิลิคอน ที่อยู่ในแร่ใยหินนี่ค่ะ ก็จะเป็นอันตรายต่อปอดของเราได้นะคะ อีกสักตัวอย่างหนึ่งนะคะ นั่นก็คือคอปเปอร์ หรือว่าทองแดงค่ะ ทองแดงนี่เป็นธาตุ Representative หรือธาตุ Transition ค่ะ นะคะ ทองแดงนี่ค่ะ เป็นธาตุ Transition นะคะ ไปดูสมบัติกันนะคะ ทองแดงค่ะ จะเป็นของแข็งสีส้มแดง เป็นมันเงานะคะ สามารถที่จะนำความร้อนแล้วก็นำไฟฟ้าได้ดีนะคะ เราก็เลยนำทองแดงนี่ค่ะ มาเป็นลวดนำไฟฟ้า ในสายไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้านะคะ แล้วทองแดงนี่ล่ะค่ะ เป็นธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย ที่ช่วยเอนไซม์ในการถ่ายโอนพลังงาน ในเซลล์ได้ด้วยนะคะ แต่ว่ามนุษย์เรานี่ค่ะ จะต้องการธาตุทองแดง ปริมาณเพียงเล็กน้อยเท่านั้นนะคะ ถ้าได้รับในปริมาณมากไปนี่ค่ะ อาจจะทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรมได้นะคะ นี่ก็คือเนื้อหา ในหัวข้อ 1.4 การใช้ประโยชน์จากอากาศนะคะ ครูจะขอเข้าสู่หัวข้อ 1.5 มลพิษทางอากาศค่ะ เนื่องจากว่าในอากาศนี่ค่ะ นอกจากว่าจะมีแก๊ส ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้แล้วนี่ค่ะ ก็ยังมีสารหรือว่าแก๊สบางชนิดค่ะ ที่เป็นสารมลพิษ ที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศได้นะคะ โดยอากาศที่มีปริมาณของฝุ่นละออง แก๊สพิษ ควัน หรือเขม่ามากเกินไปนี่ค่ะ ก็จะทำให้เกิดมลพิษทางอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้นะคะ ซึ่งสารมลพิษเหล่านี้น่ะค่ะ อาจเกิดขึ้นตามธรรมชาติ อย่างเช่น ภูเขาไฟระเบิด หรือว่าเกิดจากการกระทำของมนุษย์ อย่างเช่น การเผาไหม้เชื้อเพลิงในรถยนต์ หรือว่าการปล่อยแก๊ส จากโรงงานอุตสาหกรรมนะคะ เดี๋ยวครูจะขอยกตัวอย่างสารมลพิษนะคะ แหล่งกำเนิด แล้วก็ผลกระทบ ให้นักเรียนได้ดูกันนะคะ ครูจะขอเริ่มจากฝุ่นละอองค่ะ นะคะ ฝุ่นละอองนี่ นักเรียนก็น่าจะรู้จักกันดีอยู่แล้วนะคะ หรือว่าบางคนค่ะ อาจจะเคยได้ยินฝุ่นละออง ที่เขาเรียกว่า “PM 2.5” กันมาบ้างนะคะ ถ้าใครได้ติดตามข่าว หรือว่าได้อยู่ในพื้นที่ ที่มีฝุ่นละอองที่เรียกว่า “PM 2.5” นะคะ ก็อาจจะต้องคุ้นเคยกับตัวนี้นะคะ ฝุ่นละออง PM 2.5 ค่ะ เป็นฝุ่นละอองชนิดหนึ่งค่ะ ที่มีขนาดเล็กมาก ๆ เลย ไม่เกิน 2.5 ไมโครเมตรนะคะ หรือว่ามีขนาดที่เล็กกว่าเส้นผมเรานี่ หลายเท่าเลยนะคะ ฝุ่นละอองโดยทั่วไปนี่คะ มีแหล่งกำเนิดมาจากตรงไหน ไปดูกันนะคะ ฝุ่นละอองนี่ค่ะ ก็เกิดจากการเผาไหม้ถ่านหิน แล้วก็เชื้อเพลิงชีวมวลนะคะ หรือเกิดจากการเผาขยะ หรือไฟป่า หรือเกิดจากการก่อสร้างนะคะ ถ้าเรา ถูกฝุ่นละอองเหล่านี้ค่ะเข้าตา จะทำให้ระคายเคืองตาได้นะคะ หรือว่าถ้าหากหายใจเอาฝุ่นละอองพวกนี้ค่ะ เข้าไปเป็นเวลานานนี่ ก็จะส่งผลต่อระบบหายใจได้นะคะ ไปดูสารมลพิษตัวต่อไปดีกว่านะคะ นั่นก็คือแก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์นะคะ มีสูตรเคมีเป็น CO นะคะ แก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์ค่ะ จะเกิดจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์นะคะ จากการเผาไหม้เชื้อเพลิงในรถยนต์ จากการเผาขยะ หรือว่าไฟป่านะคะ เมื่อได้รับแก๊สนี้เข้าไปค่ะ จะทำให้เกิดอาการมึนงง วิงเวียนศีรษะ และหากได้รับในปริมาณมาก ก็มีอันตรายถึงชีวิตได้เลยนะคะ ครูขอยกตัวอย่างอีกสักสารหนึ่งแล้วกันนะคะ ที่เป็นสารมลพิษนะคะ นั่นก็คือสารปรอทนั่นเองค่ะ มีสัญลักษณ์ธาตุเป็น Hg นะคะ สารปรอทค่ะ มีแหล่งกำเนิดจากตรงไหนคะ ก็มีแหล่งกำเนิดมาจากการเผาไหม้ถ่านหิน หรือการเผาขยะนะคะ หรือเกิดจากโรงงานผลิตแบตเตอรี่ หรือเกิดจากการถลุงโลหะนะคะ ซึ่งเมื่อได้รับสารนี้ค่ะ หากสะสมในปริมาณมาก จะทำให้ระบบประสาทของเรานี่ค่ะ ถูกทำลาย แล้วก็อาจรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้เหมือนกันนะคะ เอาล่ะค่ะ เรามาสรุปบทเรียนกันนะคะ ในชีวิตประจำวันและในอุตสาหกรรมค่ะ มีการนำแก๊สจากอากาศนี่มาใช้ประโยชน์ อย่างมากมายเลยนะคะ แล้วนอกจากนี้ค่ะ สิ่งต่าง ๆ รอบตัวเรานี่ ก็ล้วนแล้วแต่ประกอบไปด้วยธาตุทั้งนั้น ทั้งที่เป็นธาตุ Representative แล้วก็ธาตุ Transition ซึ่งธาตุแต่ละชนิดนี่ค่ะ ก็จะมีสมบัติ ประโยชน์ แล้วก็อันตรายที่แตกต่างกัน นะคะ แล้วในอากาศค่ะ นอกจากจะมีประโยชน์แล้วนะคะ อาจจะมีสารมลพิษที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศได้ โดยอาจเกิดขึ้นตามธรรมชาติ หรือจากการกระทำของมนุษย์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิต แล้วก็สิ่งแวดล้อมได้นะคะ นี่ก็คือเนื้อหา ในหัวข้อ 1.4 การใช้ประโยชน์จากอากาศ แล้วก็ 1.5 มลพิษทางอากาศนะคะ นักเรียนสามารถที่จะไปสืบค้นข้อมูล เกี่ยวกับประโยชน์ อันตราย หรือว่าสารมลพิษอื่น ๆ เพิ่มเติมได้นะคะ สำหรับบทที่ 1 ในเรื่องของอากาศ ก็จะจบลงเพียงเท่านี้นะคะ นักเรียนสามารถที่จะไปทำแบบฝึกหัดท้ายบท ในหนังสือเรียนวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพเล่ม 1 เพื่อเป็นการทบทวนความรู้ได้นะคะ สำหรับวันนี้ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]