[เสียงดนตรี] (ดร.ปุณิกา) สวัสดีค่ะนักเรียนทุกคน กลับมาพบกันอีกครั้งนะคะ กับคุณครูปุณิกา เรายังอยู่ด้วยกันบทเดิม ก็คือบทที่ 3 อาหาร ในคลิปนี้นะคะ เราก็จะมาเรียนรู้กันในหัวข้อที่ 3 โปรตีน ซึ่งในหัวข้อก่อนหน้า นักเรียนยังจำกันได้ไหมคะ ว่าเราเรียนรู้เรื่องอะไรไปแล้วบ้าง ในหัวข้อแรกนะคะ ไขมันแล้วก็น้ำมัน เราเชื่อมโยงกันไปถึงเรื่องของสารประกอบ ไฮโดรคาร์บอน ซึ่งมีทั้งชนิดอิ่มตัวแล้วก็ไม่อิ่มตัว ส่วนหัวข้อที่ 2 นะคะ คาร์โบไฮเดรต คุณครูก็พาไปเรียนรู้ เกี่ยวกับพอลิเมอร์ มอนอเมอร์ แล้วก็สมบัติทางกายภาพของพอลิเมอร์บางชนิด ส่วนในคลิปนี้นักเรียนมาดูสิคะ ว่าเรื่องของโปรตีน เราจะเชื่อมโยงไปถึงเรื่องใดได้บ้าง โปรตีนนะคะ เป็นสารอาหาร ที่เป็นแหล่งพลังงานที่สำคัญของมนุษย์ นักเรียนรู้ไหมคะ ว่าการรับประทานโปรตีน 1 กรัม ให้พลังงานถึง 4 กิโลแคลอรี โปรตีนมีบทบาทสำคัญอย่างมากในสิ่งมีชีวิต เช่น เป็นโครงสร้างในกล้ามเนื้อ ขน ผม และเล็บ นอกจากนี้นะคะ ยังทำหน้าที่เป็นเอนไซม์ เป็นฮอร์โมน หรือระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย การรับประทานอาหารจากพวกเนื้อสัตว์ ไข่ นม ถั่ว แล้วก็ธัญพืชต่าง ๆ นี่ ก็จะทำให้เราได้รับโปรตีน ในปริมาณเพียงพอในแต่ละวันนะคะ แต่ถ้าร่างกายได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ ก็อาจจะอ่อนเพลีย หรือถ้าเป็นเด็กนี่ ก็อาจจะแคระแกร็น หรือว่าส่งผลให้ร่างกายเจริญเติบโตไม่เต็มที่ค่ะ โปรตีนเป็นพอลิเมอร์ที่เกิดจากกรดแอมิโน หลายชนิดมาเชื่อมต่อกันด้วยพันธะโคเวเลนต์ โปรตีนแต่ละชนิดนะคะ ก็จะมีการจัดเรียงตัวของกรดแอมิโนนี่ที่ต่างกัน โดยกรดแอมิโนนะคะนักเรียน จะแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ ก็คือกรดแอมิโนจำเป็น แล้วก็กรดแอมิโนไม่จำเป็นนะคะ ซึ่งกรดแอมิโนไม่จำเป็นนี่ค่ะ ร่างกายสามารถ… ขอโทษค่ะ กรดแอมิโนจำเป็นนี่ ร่างกายจะสังเคราะห์เองไม่ได้นะคะ ต้องได้รับจากการรับประทานอาหารเท่านั้นค่ะ ทีนี้เรามาดูสูตรโครงสร้างของกรดแอมิโนกันนะ โดยโมเลกุลของกรดแอมิโนนี่ จะประกอบไปด้วยหมู่แอมิโน ที่คุณครูระบายสีเขียวไว้นะคะ แล้วก็มีหมู่คาร์บอกซิล ซึ่งบริเวณที่ครูระบายเป็นสีส้มนะ แล้วก็มีหมู่แอมิโน มีหมู่คาร์บอกซิลแล้วนี่ เขาจะเชื่อมต่อกันด้วยคาร์บอนที่หมู่แทนที่ ซึ่งแสดงด้วยหมู่ R โดยกรดแอมิโนแต่ละชนิดค่ะ จะมีหมู่แทนที่ที่แตกต่างกัน ซึ่งหมู่คาร์บอกซิลนะคะ จะแสดงสมบัติเป็นกรด ในขณะที่หมู่แอมิโนจะแสดงสมบัติเป็นเบส โดยทั่วไปแล้วนี่ กรดแอมิโน จึงสามารถแสดงสมบัติเป็นได้ทั้งกรดและเบสค่ะ ครูจะให้ดูสูตรโครงสร้างของเมไทโอนีนนะคะ ซึ่งเมไทโอนีนนี่ เป็นกรดแอมิโนจำเป็นชนิดหนึ่ง ที่พบในนมที่เราดื่มกันเป็นประจำค่ะ ซึ่งบริเวณ… นักเรียนดูนะคะ บริเวณที่ครูระบายสีเขียวไว้ก็คือหมู่แอมิโนนั่นเอง ส่วนสีส้ม ก็คือหมู่คาร์บอกซิลแล้วส่วนของสีฟ้า ก็คือบริเวณของหมู่แทนที่นั่นเองค่ะ คราวนี้นะคะ ครูจะให้นักเรียน มาทบทวนความรู้เดิมกันหน่อย จากสูตรโครงสร้างค่ะ นักเรียนบอกครูได้ไหมคะ ว่าเมไทโอนีนเป็นสารประกอบอินทรีย์ หรือสารประกอบอนินทรีย์ จำกันได้ไหมเอ่ย ความหมายของสารประกอบอินทรีย์ สารประกอบอนินทรีย์ น่าจะตอบได้แล้วนะคะ ครูจะเฉลยเลยนะคะ ค่ะ เฉลยนะคะ เมไทโอนีนเป็นสารประกอบอินทรีย์ ทำไมถึงเป็นสารประกอบอินทรีย์ ก็เพราะว่าเมไทโอนีนค่ะ มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นธาตุคาร์บอน ซึ่งนักเรียนจะสังเกตนะคะ ว่าธาตุคาร์บอนนี่ สร้างพันธะโคเวเลนต์กับไฮโดรเจน หรือว่าธาตุคาร์บอนด้วยกันเอง ซึ่งก็ตรงกับความหมาย ของสารประกอบอินทรีย์นั่นเองค่ะ ทีนี้นะคะครูจะถามต่อเลยค่ะ ว่าเมไทโอนีนน่ะค่ะ เป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอน ชนิดอิ่มตัวหรือว่าไม่อิ่มตัวคะ นักเรียนลองพิจารณาที่สูตรโครงสร้าง ของเมไทโอนีนอีกครั้งนะคะ แล้วตอบครูค่ะ น่าจะได้แล้วนะคะ คำตอบค่ะ ผิดทั้งคู่ค่ะ เมไทโอนีนนะคะ ไม่ใช่สารประกอบไฮโดรคาร์บอน นักเรียนลองดูโครงสร้าง สูตรโครงสร้างของเขานะคะ จะเห็นว่าสารประกอบไฮโดรคาร์บอนน่ะ คุณครูทวนก่อนแล้วกันนะ จะทวนคำว่า “สารประกอบไฮโดรคาร์บอน” ก่อน สารประกอบไฮโดรคาร์บอนนี่ ก็คือสารที่มีเฉพาะธาตุคาร์บอนกับไฮโดรเจน ทีนี้เรามาดูสูตรโครงสร้างของเมไทโอนีนนะ จะเห็นว่าในสูตรโครงสร้างของเขาน่ะ นอกจากจะมีคาร์บอน มีไฮโดรเจนแล้วนี่ ยังมีไนโตรเจน มีออกซิเจน แล้วก็มีกำมะถันอีกด้วย นั่นแสดงว่าเมไทโอนีนนะคะ ไม่ใช่สารประกอบไฮโดรคาร์บอน นักเรียนต้องพิจารณากันดี ๆ นะคะ ในทำนองเดียวกัน สารประกอบอินทรีย์ ที่สูตรโครงสร้างมีหมู่คาร์บอกซิล ก็จะแสดงสมบัติเป็นกรด หรือถ้ามีหมู่แอมิโนนะคะ ก็จะแสดงสมบัติเป็นเบส แต่สังเกตนะคะ ว่าหมู่แอมิโนนี่ อาจเป็นไปได้ถึง 3 แบบจากที่นักเรียนลองดู ในที่ครูเขียนไว้ในวงเล็บนะคะ คราวนี้เราจะมาพิจารณาสมบัติกรด-เบส ของสารประกอบอินทรีย์กันค่ะ มาดูที่สารแรกกันเลยค่ะ กรดแอซีติก หรือว่ากรดน้ำส้มนั่นเองนะคะ จะเห็นว่าสารนี้นี่ มีหมู่คาร์บอกซิลในสูตรโครงสร้าง นั่นแสดงว่าสารนี้นะคะ ก็เป็นกรด มาดูสารถัดไปกันเลย แอมเฟตามีนนะคะ นักเรียนคุ้นหูกับชื่อแอมเฟตามีนไหมคะ แอมเฟตามีนนี่เป็นสารที่ เป็นส่วนประกอบ อยู่ในยาระงับประสาทนะคะ หรือว่าที่เรารู้จักกันว่าแอมเฟตามีนนี่ อยู่ในยาบ้านั่นเอง นักเรียนดูสูตรโครงสร้างของแอมเฟตามีนนะคะ จะเห็นว่าในสูตรโครงสร้างของเขามีอะไรคะ มีหมู่แอมิโน นั่นแสดงว่า แอมเฟตามีนนี่ มีสมบัติเป็นเบสค่ะ จากสไลด์ที่ผ่านมานะคะ ครูก็ได้สอนเกี่ยวกับสมบัติกรด-เบส ของสารประกอบอินทรีย์ คราวนี้เรามาลองตรวจสอบ ความเข้าใจกันหน่อยนะคะ คำถามถามว่าจากสูตรโครงสร้าง ของสารประกอบอินทรีย์ต่อไปนี้ สารใดเป็นกรด แล้วสารใดเป็นเบส ครูจะเว้นเวลาให้นักเรียนคิดสักครู่นะคะ น่าจะตอบคำถามเสร็จกันทุกคนแล้วนะคะ อย่างนั้นดู อย่างนั้นมาดูเฉลยกันเลยค่ะ ค่ะ แต่ก่อนที่เราจะไปเฉลยกันนะคะ การที่เราจะระบุสมบัติกรด-เบส ของสารเหล่านี้ได้นี่ เราก็ต้องดูที่สูตรโครงสร้างเขาก่อนนะ ว่าถ้ามีสูตรคาร์บอกซิลก็จะเป็นกรด แต่ถ้ามีหมู่แอมิโนก็จะเป็นเบส คราวนี้มาดูกันที่สาร A ค่ะ ดูสูตรโครงสร้างของสาร A กันเลยนะคะ ที่สาร A จะเห็นว่า มีหมู่คาร์บอกซิลนะคะ ดังนั้น สาร A ก็จะเป็นกรดค่ะ ต่อมาที่สาร B กันบ้าง นักเรียนดูสาร B นะคะ สูตรโครงสร้างของสาร B ทางด้านขวามือของนักเรียนนะคะ จะเห็นว่าสาร B นี่ ในสูตรโครงสร้างมีหมู่อะไรคะ มีหมู่แอมิโน นั่นแสดงว่าสาร B เป็นเบสค่ะ มาดูสาร C กันบ้างนะคะ ดูที่สูตรโครงสร้างของสาร C ก่อนนะ จะเห็นว่าที่สูตรโครงสร้างของสาร C มีหมู่แอมิโน นั่นก็แสดงว่าสาร C ก็จะเป็นเบสเช่นกันค่ะ มาดูโครงสร้าง… สูตรโครงสร้างสุดท้ายกันนะคะ สาร D นักเรียนดูสูตรโครงสร้างของสาร D นะ จะเห็นว่าสาร D นี่ มีหมู่คาร์บอกซิลถึง 2 หมู่เลยนะคะ นั่นแสดงว่าสาร D Dog นี่ เป็นกรดค่ะ ค่ะ เป็นอย่างไรกันบ้างคะ สำหรับคำถามข้อแรกนี้นะคะ ไม่ยากใช่ไหมคะ แล้วเรามาต่อกันที่คำถามข้อที่ 2 เลยนะคะ อะดรีนาลีนเป็นฮอร์โมนที่ร่างกายจะหลั่งออกมา เมื่อมีอารมณ์โกรธ หวาดกลัว หรือว่าตื่นเต้น เมื่ออะดรีนาลีนหลั่งค่ะ ก็จะไปกระตุ้นให้กล้ามเนื้อ ระบบหายใจ แล้วก็หัวใจนี่ ทำงานเร็วกว่าปกติ อาการที่แสดงว่ามีการหลั่ง ของฮอร์โมนอะดรีนาลีนนะคะ ก็เช่น เขินจนหน้าแดง ตื่นเต้นจนมือสั่น หรือว่าหัวใจเต้นตุบ ๆ เคยเป็นกันไหมคะนักเรียน ถ้าเคยเป็น แสดงว่าในช่วงเวลานั้นนี่ อะดรีนาลีนของนักเรียนนี่หลั่งนะคะ จากสูตรโครงสร้างของอะดรีนาลีนนะคะ มีคำถามดังนี้ค่ะ อะดรีนาลีนมี pH น้อยกว่า มากกว่า หรือเท่ากับ 7 จงอธิบายเหตุผลประกอบ เดี๋ยวครูจะเว้นเวลาให้นักเรียนคิดสักครู่นะคะ เป็นอย่างไรบ้างคะนักเรียน น่าจะตอบกันได้ทุกคนแล้วนะคะ มาดูเฉลยพร้อมกันเลยค่ะ การที่จะตอบคำถามข้อนี้นะคะ นักเรียนก็ต้องพิจารณาสูตรโครงสร้าง ของอะดรีนาลีนกันก่อน จะเห็นว่าที่สูตรโครงสร้างของสารนี้นะคะ มีหมู่แอมิโน นั่นแสดงว่าอะดรีนาลีนมีสมบัติเป็นเบส ถ้าเป็นเบสก็ควรมี pH มากกว่า 7 ดังนั้น ถ้าจะตอบคำถามนี้นะคะ ตอบว่า pH มากกว่า 7 เพราะจากสูตรโครงสร้างของอะดรีนาลีน จะเห็นว่ามีหมู่แอมิโนแสดงสมบัติเป็นเบส ทีนี้เราจะมาสรุปบทเรียนกันนะคะ โปรตีนเป็นพอลิเมอร์ ที่มีกรดแอมิโนเป็นมอนอเมอร์ กรดแอมิโนประกอบด้วยหมู่แอมิโน หมู่คาร์บอกซิล เชื่อมต่อกับคาร์บอนที่มีหมู่แทนที่ หมู่แอมิโนแสดงสมบัติเป็นเบส ในขณะที่หมู่คาร์บอกซิลแสดงสมบัติเป็นกรด สารประกอบอินทรีย์ที่ในสูตรโครงสร้าง มีหมู่คาร์บอกซิล จะระบุได้ว่าสารนั้นเป็นกรด ส่วนสารประกอบอินทรีย์ที่มีหมวดแอมิโน ก็จะระบุได้ว่าสารนั้นเป็นเบส ค่ะ สำหรับหัวข้อโปรตีนในวันนี้นะคะ เราก็เชื่อมโยงไปถึงสมบัติกรด-เบส ของสารประกอบอินทรีย์ ก็หวังว่านะคะ นักเรียนจะกลับไปทบทวน และฝึกทำแบบฝึกหัดกันค่ะ สำหรับหัวข้อโปรตีนในวันนี้ค่ะ ก็ขอจบเพียงเท่านี้นะคะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]