[เสียงดนตรี] (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะนักเรียนคะ คุณครูอ้อมนะคะ วันนี้ก็ยินดี ที่ได้มีโอกาสได้มาจัดการเรียนรู้ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบและเทคโนโลยี สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 นะคะ ในวิชานี้นะคะ จะมีหัวข้ออะไรบ้าง ครูอ้อมขอชี้แจง ก่อนอื่นเลยนะคะ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบ และเทคโนโลยีของเรานี่นะคะ ประกอบด้วย 7 บท ซึ่ง 7 บทนั้น ถูกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนค่ะ ส่วนแรกเรียกว่า "เทคโนโลยีน่ารู้" ซึ่งประกอบด้วย 3 บทเรียนด้วยกันนะคะ ครูอ้อมก็จะได้จัดการเรียนรู้กับพวกเรา ทั้ง 3 บทเลย วันนี้ค่ะ เป็นเรื่องของบทที่ 1 ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อน ซึ่งหัวข้อแรกของวันนี้เลยนะคะ ก็ชื่อว่า "ระบบคืออะไร" นะคะ ครูอ้อมก็จะได้พูดถึงความหมายของระบบ ว่าคืออะไร แล้วก็ระบบทางธรรมชาตินะคะ กับระบบทางเทคโนโลยี หรือเป็นระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนั่นเองนะคะ ก่อนอื่นขอชี้แจงจุดประสงค์นะคะ เมื่อนักเรียนเรียนรู้เรื่อง หัวข้อเรื่อง ระบบคืออะไรนี่นะคะ ครูก็คาดหวังให้นักเรียน สามารถอธิบายความหมายของระบบได้นะคะ สามารถเชื่อมโยงความสัมพันธ์ ขององค์ประกอบต่าง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกัน ภายในระบบได้นะคะ ก็ขอให้นักเรียนตั้งใจเรียน เพื่อที่จะบรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้ของเรา หรือทั้ง 2 ข้อนะคะ ก่อนอื่นเลยนะคะ ครูอยากให้นักเรียนบอกความสัมพันธ์ ของ 2 ภาพนี้นะคะ อาจจะยังเห็นไม่ชัดเจน เดี๋ยวครูอ้อมเอาตัวเองออกก่อน ออกจากภาพก่อนนะคะ ออกหรือยังเอ่ย ออกแล้วนะคะ นักเรียนจะได้เห็นชัดมากขึ้นนะ 2 ภาพนี้สัมพันธ์กันอย่างไรคะนักเรียน วิธีการง่าย ๆ ที่เรามักจะใช้นะคะ ที่เรามักจะใช้ในการมองภาพ หรือว่าหาความสัมพันธ์ของ 2 ภาพ ก็คือการนึกถึงคำ คำที่เกี่ยวข้องกับภาพนี้ มีอะไรบ้างล่ะคะ ครูอ้อมคิดนะ อาจจะไม่ใช่เค้ก แต่คิดถึงคำว่า "เค้ก" คิดถึงขนมหวาน คิดถึงอาหาร คิดถึงแม่ คิดถึงลูก มีคำว่า "ครอบครัว", "มีความสุข", "ความอิ่ม", "ความอร่อย" กับอีกภาพ 1 นะ ข้าง ๆ กัน มีต้นไม้ มีแสง มีรถด้วยนะคะ มีสถานที่ ครูอ้อมคิดถึงคำว่า "บ้าน" บางคนอาจคิดถึงการจัดบ้าน การจัดสวนนะคะ หรืออาจจะคิดถึงแสง อากาศดี มีพืชสวนมาตกแต่ง มีต้นไม้ มีธรรมชาติ คิดได้หมดเลยค่ะ แล้วพอได้คำแล้ว เราก็ลองหาความสัมพันธ์ดูสิ บางคนอาจจะได้มาเป็นประโยคเลย อาจจะได้คำว่า "บ้านแสนสุข" อาจจะได้คำว่า "บ้านแสนสุข" ก็ได้นะคะ หรืออาจจะเป็น "เช้านี้แสนอร่อย" ก็ได้นะคะ ครูอ้อมขอยกตัวอย่าง ครูอ้อมเริ่มต้นเจาะที่ภาพ นักเรียนกำลังทานอาหาร นักเรียนกำลังทานอาหาร ก็เจาะไปถึงภายในร่างกาย ของเด็กคนนี้เลยนะคะ เมื่อทานอาหารแล้ว อาหารถูกย่อยผ่านระบบทางเดินอาหารนะคะ ก็ถูกดูดซึมนะคะ เมื่อย่อยแล้วก็ถูกดูดซึมนะคะ สารอาหารร่างกายของเราก็เอาไปใช้ประโยชน์ ในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ใช่ไหมคะ แน่นอน เมื่อมนุษย์ดำรงชีวิตอยู่ได้ ก็ต้องมีการหายใจ เมื่อมีการหายใจ เราก็ปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมาค่ะ สัมพันธ์กันแล้วกับภาพที่ 2 เพราะว่าอะไรคะ ต้นไม้ หรือพืชต่าง ๆ นั้น ใช้คาร์บอนไดออกไซด์ ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ได้ใช้จากมนุษย์นะ ได้ใช้เอาคาร์บอนไดออกไซด์จากมนุษย์ เมื่อใช้ไปแล้วก็เกิดปลดปล่อยออกซิเจนออกมาค่ะ และก็กลับไปถึงมนุษย์ เพราะว่ามนุษย์ของเรานั้น ใช้ออกซิเจนในการหายใจ สิ่งที่ครูอ้อมกำลังจะพยายามเชื่อมโยง ก็คือว่า เราอาจเห็น 2 ภาพ ที่อาจจะไม่สัมพันธ์กัน แต่จริง ๆ แล้วมันสัมพันธ์กันอยู่นะคะ เริ่มที่มนุษย์ วนเวียนไปถึงพืช แล้วก็กลับมาที่มนุษย์อีกเหมือนกัน นั่นแหละค่ะ ถ้าเรามองทุกอย่างเป็น... อยู่ภายใต้ระบบใดระบบหนึ่ง เราก็จะเห็นความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ นั้น ซึ่งวันนี้ก็จะเป็นส่วนที่เราจะต้องได้เรียนนะคะ ถ้าพูดถึงระบบ นักเรียนคิดว่า มีระบบอะไรบ้างที่นักเรียนรู้จักคะ ครูอ้อมให้เวลาคิดสักประมาณ 30 วินาทีนะ นักเรียนได้กี่คำ ระบบอะไรบ้างที่รู้จัก เริ่มต้นจับเวลานะคะ 30 วินาที อาจจะโน้ต ๆ ไว้ค่ะ ว่านักเรียนได้กี่คำกัน เริ่ม จะหมดเวลาแล้วค่ะ [เสียงเอฟเฟ็กต์] (ดร.พิมพร) หมดเวลา ได้กี่คำกันคะ ได้กี่คำกันเอ่ย ระบบ... หลายคนอาจจะซ้ำกันกับครูอ้อมนะ ระบบอะไรบ้างที่ครูอ้อมนึกถึง มีซ้ำกันหรือเปล่า ระบบบำบัดน้ำเสีย ระบบเสียงตามสายนะ อะไรที่เราคุ้นเคยดี ระบบการศึกษา ระบบรับนักเรียน นักเรียน ม.4 ผ่านมาแล้ว ภายในร่างกายก็ยังมีระบบหมุนเวียนเลือด การจัดส่งสินค้า หรือระบบประสาทในร่างกายของเรา ใช่ไหมคะ ระบบต่าง ๆ เหล่านี้มีเยอะเลย นักเรียนอาจจะได้เยอะกว่าครูนะคะ ครูเคยให้สังเกตว่า ระบบเหล่านี้นี่ ถ้าถูกเรียกว่า "ระบบ" แล้ว มันมีอะไรที่เหมือนกันคะ ลองคิดสิ มันมีอะไรที่เหมือนกัน คำว่า "ระบบ" เหล่านี้ ครูอ้อมตั้งข้อสังเกตค่ะ ว่าถ้าอะไรก็ตามที่ถูกเรียกว่า "ระบบ" แล้วมันต้องมีส่วนประกอบมากกว่า 1 อย่าง ใช่ไหมคะ อย่างเช่น การรับนักเรียนนี่ ต้องมีนักเรียนแหละ แล้วต้องมีคนที่มารับนักเรียนใช่ไหมคะ มีมากกว่า 1 อย่างแน่นอน ต้องทำงานสัมพันธ์กันค่ะ นักเรียนต้องเอาเอกสาร มาให้ผู้รับสมัครใช่ไหมคะ เพื่อให้อะไรคะ เพื่อทำงานสัมพันธ์กันแล้ว รวมกันแล้วนี่ก็ต้องบรรลุเป้าหมาย ก็คือสามารถรับนักเรียนได้อย่างดีใช่ไหมคะ เพราะฉะนั้น นี่คือที่มา ของคำว่า "ความหมายของระบบ" ค่ะนักเรียน เพราะคำว่า "ระบบ" นะคะ โดยทั่วไปนั้นหมายถึง สิ่งต่าง ๆ ที่มีส่วนประกอบตั้งแต่ 2 ส่วนขึ้นไปมารวมกันนะ รวมกันเพื่ออะไรล่ะ เขาก็ทำงานให้สัมพันธ์กันค่ะ เพื่อที่จะให้สามารถบรรลุวัตถุประสงค์นั้นได้ หรือตามหน้าที่ของสิ่งที่สร้างขึ้นมาได้นั่นเองนะคะ ถ้าสังเกตนะคะ ระบบนี้มันจะมีอยู่ 2 ส่วนหลัก ๆ ก็คือระบบทางธรรมชาตินะคะ กับระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนะ หลังจากนี้เราจะไปดูตัวอย่างนะคะ ว่าระบบทางธรรมชาตินั้นเป็นอย่างไร ระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นนั้นเป็นอย่างไร โอเคนะ เราเริ่มกันที่ระบบทางธรรมชาติค่ะ ครูอ้อมยกตัวอย่างเมื่อกี้เองนะ ระบบย่อยอาหารของมนุษย์นะคะ จากรูปนักเรียนจะเห็นส่วนประกอบหลายเลย หลายอวัยวะที่เกี่ยวข้องนี่ มีเยอะเลยนะคะ ที่เกี่ยวข้องกับระบบย่อยอาหารนะ มีปาก มีหลอดอาหาร มีหลายอย่าง ครูอ้อมขอยกตัวอย่างนะ ว่ามีปาก มีหลอดอาหาร มีกระเพาะอาหารนะคะ มีลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่นะคะ มีจนถึงทวารหนักเลยนะ เพราะฉะนั้น สิ่งเหล่านี้ล่ะค่ะ ที่เป็นส่วนประกอบของระบบย่อยอาหาร เมื่อมีส่วนประกอบของระบบย่อยอาหารแล้ว ต้องมีอะไรคะเมื่อกี้นี้ ต้องทำงานสัมพันธ์กัน ทำงานสัมพันธ์กันแล้ว เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ วัตถุประสงค์ของระบบย่อยอาหารคืออะไรน่ะ ก็เพื่อย่อยอาหารให้รับประทาน ที่รับประทานนั้นให้ละเอียด แล้วก็ดูดซึมสารอาหารนั้น ไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ใช่ไหมคะ นั่นคือบรรลุวัตถุประสงค์แล้วนะ นี่คือตัวอย่างของระบบทางธรรมชาตินะคะ แต่ถ้าเกิดบางจุดแล้วมีความผิดพลาดขึ้นมาล่ะคะ อย่างเช่น ถ้าเราเคี้ยวอาหารไม่ละเอียด จะส่งผลต่อการทำงานของอวัยวะ ในระบบย่อยอาหารอื่น ๆ อย่างไรคะ ถ้าเราอยากรู้ว่ามันจะส่งผลอย่างไร เราก็ต้องมาดูที่อวัยวะ ที่ครูอ้อมพูดถึงเมื่อกี้นี้ มีปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหารนะคะ ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก ถ้าเคี้ยวไม่ละเอียด คือ เกิดปัญหา ตั้งแต่ที่ปากเลยใช่ไหมคะ แน่นอน อวัยวะต่อมา หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ก็ต้องทำงานหนักขึ้นค่ะ ก็มันไม่ละเอียด หลอดอาหารก็จะต้องออกแรง หรือว่าต้องใช้พลังงานเพิ่มขึ้น ในการบีบรัดอาหารใช่ไหมคะ ถ้ายังบีบรัดอาหารไม่ละเอียดแล้ว กระเพาะอาหารเองก็ต้องหลั่งน้ำย่อย ออกมามากกว่าปกติ เพื่อที่จะให้อาหารนั้นละเอียดใช่ไหมคะ แน่นอนค่ะ ถ้าทำงานหนักขึ้นมาแบบนี้ กระเพาะอาหารหลั่งน้ำย่อยมากกว่าปกติแบบนี้ อาจจะนำไปสู่ภาวะผิดปกติ ก็คือภาวะอาหารไม่ย่อยนะคะ ส่งผลต่อภาพรวมของสุขภาพ ของผู้ทานอาหารได้นะคะ สิ่งที่ครูอ้อมกำลังพยายามบอก ก็คือว่าถ้าอวัยวะใดอวัยวะหนึ่งในระบบนั้น ทำงานผิดปกติขึ้นมานะคะ มันก็จะส่งผลต่อภาพรวมของระบบนั้น เพื่อที่จะให้นักเรียนได้สามารถเชื่อมโยง ความสัมพันธ์ของอวัยวะต่าง ๆ ในระบบย่อยอาหารได้นะคะ ขอยกตัวอย่างอีก 1 ตัว สำหรับระบบทางธรรมชาตินะคะ นั่นคือระบบหายใจแบบในรูปนะคะนักเรียน นักเรียนอาจจะเห็นว่ามีอวัยวะ ที่เกี่ยวข้องหลายอย่างเลยนะคะ ขอยกตัวอย่างเช่น จมูก, โพรงจมูก, คอหอย, กล่องเสียง, หลอดลม, มีปอด, มีกระบังลมใช่ไหมคะ แน่นอนว่าทุกอวัยวะเหล่านี้ ต้องทำงานให้สัมพันธ์กัน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ ก็คือการแลกเปลี่ยนแก๊สออกซิเจน กับคาร์บอนไดออกไซด์ ระหว่างปอดกับอากาศภายนอกนั่นเองใช่ไหมคะ มาเอาพืชบ้างค่ะ ระบบทางธรรมชาติ อย่างเช่น ระบบลำเลียงน้ำของพืช แน่นอน จุดประสงค์การลำเลียงน้ำของพืช ก็เพื่อลำเลียงน้ำในดินไปจนถึงใบ เพื่อใช้ในกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง ใช่ไหมคะ มีอะไรบ้างล่ะ ที่เกี่ยวกับระบบลำเลียงน้ำของพืช ก็มีรากไงคะ ใช่ไหมคะ นำน้ำจากดินนะ ก็ต้องเป็นราก ต้องมีท่อลำเลียง ต้องมีใบ ทุกอย่างเหล่านี้ ล้วนอยู่ในระบบลำเลียงน้ำของพืช ใช่ไหมคะ นี่คือตัวอย่างของระบบทางธรรมชาตินะคะ ถ้าตัวอย่างอื่น ๆ ล่ะ มีเยอะเลย นักเรียนลองคิดดูสิคะ ระบบนิเวศ สืบพันธุ์ ภูมิคุ้มกัน กล้ามเนื้อประสาท ผิวหนัง แม้กระทั่งระบบสุริยะเหล่านี้ คือระบบทางธรรมชาติหมดเลยค่ะนักเรียนคะ ระบบทางธรรมชาติไปแล้ว เราจะยกตัวอย่างระบบที่มนุษย์สร้างขึ้นบ้าง นักเรียนเห็นปากกานี้ ปากกานี้มีความพิเศษ ปากกาลูกลื่นส่วนใหญ่นั้น ใช้วิธีการอะไรคะ กดใช่ไหม แล้วก็ไส้ดินสอมันก็จะโผล่ออกมาใช่ไหมคะ แต่ปากกาที่ครูให้มา มันใช้การควบคุมแบบหมุนค่ะ หมุนตึ๊ก ๆ ๆ แล้วมันก็ไส้มันถึงจะโผล่ออกมา ใช่ไหมคะ ถ้าระบบปากกาลูกลื่นของตัวนี้ นักเรียนวิเคราะห์ได้ไหมคะ ว่ามีอะไรบ้างที่เป็นส่วนประกอบของระบบในที่นี้ วิธีการก็คือดูที่โครงสร้างของมัน ที่เรามองเห็นก่อนเลยค่ะ โครงสร้างที่เรามองเห็นเลย โครงสร้างภายนอกเลยค่ะนักเรียน มีอะไรบ้าง นี่ไง หัวปากกาไงคะ หน้าที่ของเขา ก็คือป้องกันการกระแทก และยึดไส้ปากกาไว้ ใช่ไหมคะ เราเห็นด้ามปากกาค่ะ หน้าที่หลัก ๆ ของเขา ก็คือจับให้สามารถเขียนได้สะดวก แล้วก็บรรจุไส้ปากกาภายใน บางปากกาบางรุ่นก็มีที่เหน็บปากกาด้วยนะคะ ก็เอาไว้ยึดกับวัสดุอื่น ๆ ยึดกับกระเป๋าอะไรอย่างนี้นะ นี่คือโครงสร้างภายนอกที่เราเห็นนะคะ ถ้าเราแกะมันออกมานะคะ เราก็จะเห็นองค์ประกอบภายในของมัน แน่นอนหัวปากกานะคะ นอกจากป้องกันการกระแทกแล้ว มันยังทำหน้าที่ในการควบคุม การเข้า-ออกของไส้ปากกาด้วย ภายในปากกานั้น ก็ยังต้องมีสปริงใช่ไหมคะ ควบคู่... เป็นสำหรับควบคุม การเคลื่อนที่ของไส้ปากการ่วมกับหัวปากกา แน่นอนล่ะ จะเขียนได้ต้องมีไส้ปากกาที่บรรจุหมึกไว้อยู่นะคะ เอาไว้สำหรับเขียนนะ นี่คือระบบปากกาลูกลื่นที่ครูยกตัวอย่าง เราใช้วิธีการวิเคราะห์ระบบ ด้วยการดูโครงสร้างภายนอก แล้วก็ดูโครงสร้างภายใน ดูหน้าที่ของเขา สังเกตเขาสัมพันธ์กันนะคะ ถ้าครูหมุน ไส้ปากกาก็โผล่ออกมา หมึกก็จะถูกกระจายเข้าไปยังไส้ปากกาใช่ไหมคะ ทำให้เราสามารถเขียนได้นะ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมาล่ะคะ ถ้าเกิดปัญหาขึ้นมาว่า... ปากกาของนักเรียนนี่ หัวปากกาแตกค่ะนักเรียน จะส่งผลอย่างไรคะ ต่อการเขียนของนักเรียนน่ะค่ะ หัวปากกาแตก มันก็จะมีส่วนที่เกี่ยวข้อง ก็คือไส้ปากกาใช่ไหมคะ ทำให้เราไม่สะดวกต่อการควบคุม การหมุนไส้ปากกานะคะ ไส้ปากกาก็โยกไปมา ควบคุมการเขียนยาก เส้นไม่ชัดเจน ดังนั้นเราจะเห็นว่าส่วนใดส่วนหนึ่ง อะไรก็ตามที่มันทำงานไม่สมบูรณ์ มันก็จะมีผลไปถึงภาพรวมของระบบนะคะ อย่างเช่นตัวนี้ก็ถึง... อาจถึงขั้นเขียนไม่ได้เลย ก็ต้องซื้อปากกาใหม่ใช่ไหมคะ นั่นคือความสัมพันธ์ของแต่ละส่วน ในแต่ละระบบนะคะ โทรศัพท์มือถือค่ะ นักเรียนคุ้นเคยมากเลย นักเรียนเคยแกะดูไหมว่ามันมีอะไรบ้าง มันมีอะไรบ้างคะ นักเรียนอาจเคยเห็นนะ ว่าหนูรู้ค่ะ ว่ามีแบตเตอรี่ค่ะ เป็นแหล่งให้พลังงานค่ะ ส่วนที่ชอบมักจะเป็นปัญหานะ แบตเตอรี่ นอกจากนี้นะคะนักเรียน ก็จะมีอะไรอีกคะ มีหน่วยควบคุมระบบเสียงค่ะ ควบคุมไมโครโฟน ควบคุมลำโพงนะคะ มีชุดกล้องค่ะ นักเรียนชอบถ่ายรูปนะ มีเอาไว้สำหรับบันทึกภาพถ่าย มีวิดีโอก็ได้นะ หน้าจอนะคะ แสดงผลนะ เราสามารถรับ-ส่งข้อมูลโดยการพิมพ์สัมผัส ระบบพิมพ์สัมผัสก็ได้นะคะ ถ้าพิจารณาไปที่ภายใน แน่นอน โทรศัพท์ก็ต้องมีแผงวงจรใช่ไหมคะ ซึ่งแผงวงจรนั้นก็จะประกอบด้วย หน่วยประมวลผลต่าง ๆ ใช่ไหมคะ มีหน่วยประมวลผล มีหน่วยความจำนะคะ มีหน่วยควบคุมหน้าจอสัมผัสด้วยนะคะ อันนี้เป็นการยกตัวอย่างว่า ระบบโทรศัพท์มือถือของเรานี่ ข้างในของมันน่ะ ก็มีส่วนต่าง ๆ มากมายใช่ไหมคะ เป็นอย่างไรบ้างคะ สำหรับการวิเคราะห์ระบบนะคะ ทั้งทางธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น อาจจะมีหลาย ๆ ระบบกว่านี้ค่ะนักเรียนคะ อันนี้ครูก็ยกตัวอย่างมาเล็กน้อยนะคะ ถ้านักเรียนสนใจเพิ่มเติม เอ๊ะ การหายใจของมนุษย์เป็นอย่างไร นักเรียนสามารถไปค้นได้นะคะ ที่ลิงก์ที่ครูแนบไว้ตรงนี้นะคะ เพราะฉะนั้น ในวันนี้นะคะ ครูก็ขอชื่นชมนักเรียนนะคะ ที่เรียนจนถึงสุดท้ายเลยสำหรับหัวข้อนี้ ก็หวังว่านักเรียนจะมีความเข้าใจ และสามารถนำความรู้เกี่ยวกับระบบตัวนี้ ไปใช้ในหัวข้อต่อไปได้นะคะ พบกันใหม่ในหัวข้อต่อไปนะคะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]