--- title: ทดสอบ DLTV ความเป็นมา หลักการ และประเภทของสหกรณ์กับการพัฒนาเศรษฐกิจไทย subtitle: date: วันพุธที่ 23 กันยายน 2563 เวลา 09.11 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) (อาจารย์) สวัสดีค่ะ นักเรียน วันนี้วิชาเศรษฐศาสตร์ เรานี่จะมาทำการเรียนการสอนในหัวข้อสหกรณ์ฺ ค่ะ โดยวันนี้นะคะ เนื้อหาที่เราจะเรียนกันนี่ มี 4 หัวข้อด้วยกันนะคะ หัวข้อแรก คือ ของสหกรณ์ หัวข้อที่ 2 คือ หลักการของสหกรณ์ หัวข้อที่ 3 คือประเภทของสหกรณ์ สุดท้าย คือ สหกรณ์กับการพัฒนาเศรษฐกิจ แต่ก่อนอื่นนะคะ นักเรียนต้องรู้ สหกรณ์มีความหมายว่าอย่างไรนะคะ โดยสหกรณ์นี่ เขาบอกว่าเป็นองค์กรอิสระนะคะ อย่างสมัครใจ ของสมาชิกตั้งแต่ 10 คนขึ้นไป โดยการรวมกลุ่มของสมาชิกทั้ง 10 คนนี้นี่ มีวัตถุประสงค์สำคัญ ก็คือช่วยกันดำเนินธุรกิจโดยไม่แสวงหาผลกำไรค่ะนักเรียน ต่อมาค่ะ นะคะ เรื่องของความเป็นมาของสหกรณ์ ถ้านักเรียนเห็นภาพนี่นะคะ ผู้ชายคนนี้ค่ะ หรือ โรเบิร์ด โอเวน โรเบิร์ด โอเวน นี่ อย่างไรนะคะ โรเบิร์ต โอเวน ได้รับยกย่องให้เป็นบิดาแห่งสหกรณ์โลก เนื่องจากว่าในยุดของการปฏิวัติอุตสาหกรรมนะคะ เครื่องจักรนี่เข้ามามีบทบาทในการทำอุตสาหกรรมมากขึ้น แรงงานคนนี่ถูกปลดออกจากการเป็นแรงงานในโรงงาน ซึ่งในตอนนั้นนี่ โรเบิร์ต โอเว็นนี่ มองเห็นถึงปัญหาที่เกิดขึ้นแล้วนะคะ เขาก็เลยพยายามหาวิธีการช่วยเหลือแรงงานเหล่านั้นนะคะ โดยนะคะ ได้คิดวิธีการช่วยเหลือผ่านระบบขอสหกรณ์ขึ้นมา เริ่มแรกเดิมทีนี่ โรเบิร์ต โอเว็นพยายามที่จะก่อตั้งสหกรณ์ในประเทศอังกฤศษแต่ด้วยความที่สภาพสังคมในขณะนั้นนี่ไม่สามารถทำให้ โรเบิร์ต โอเวน นี่ดำเนินกิจการได้นะคะ โรเบิร์ต โอเว็นจึงต้องเดินทางไปที่สหรัฐอเมริกา และจัดตั้งสหกรณ์ขึ้น ภายใต้ชื่อ สหกรณ์ Nไม่ประสบความสำเร็จค่ะ ในปีต่อมานะคะ ในปี 841 นี่ ก็มีหลาย ๆ คนนี่ ได้นำแนวคิดของ โรเบิร์ต โอเวน มาพัฒนาต่อ จนสามารถจัดตั้งสหกรณ์แห่งแรกของโลกได้ ภายใต้ชื่อ สหกรณ์รอชเดล ภายใต้การก่อตั้ง นะคะ ต่อมาค่ะ ความเป็นมาของสหกรณ์ในประเทศไทยนะคะ คนที่นักเรียนเห็นนี่ คือ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ ซึ่งกรมหมื่นพิทยาลงกรณ์นะคะ ได้รับยกย่องให้เป็นบิดา นะคะ เนื่องจากว่าในอดีตประเทศไทยเรานี่ มีโครงสร้างทางเศรษฐกิจในเรื่องของเกษตรกร การทำเกษตรกรรม ในขณะนั้นนี่เกษตรกรของเราเผชิญปัญหาความยากจน โดยเฉพาะชาวนานะคะ ทางการต้องพยายามหาวิธีการช่วยเหลือ สุดท้ายแล้วนี่มีการนำแนวคิดของสหกรณ์มาใช้นะคะ โดยประเทศไทยนี่มีการตั้งสหกรณ์แห่งแรกขึ้น ก็คือสหกรณ์วันจันทร์ไม่กำกัดสินใช้ โลกค่ะ ต่อมานะคะ ก็คือหลักการของสหกรณ์ค่ะนักเรียน ซึ่งหลักการของสหกรณ์นี่ แบ่งออกเป็น 7 หลักการสำคัญ ๆ ด้วยกัน มาดูหลักการที่ 1 ค่ะ เป็นการ เปิดกว้างนะคะ ใครก็ตามที่ต้องการเป็นสมาชิกของสหกรณ์นี่ สหกรณ์นี่ต้องมีการให้บริการนะคะ และแสดงความรับผิดชอบต่อสมาชิก โดยไม่มีการกีดกั้น ไม่มีการจำกัดเพศ การศึกษา หรือการนับถือศาสนา ซึ่งหมายความว่า ผู้ใดก็ตามนะคะ ที่ต้องการเข้ามาเป็นสมาชิกสหกรณ์ ก็สามารถเข้ามาเป็นสมาชิกได้โดยไม่มีข้อแม้ค่ะ ต่อมานะคะ หลักการข้อที่ 2 ค่ะ การความคุมสมาชิก โดยสมาชิกตามหลักประชาธิไตยนะคะ สมาชิกของสหกรณ์นี่นะคะ เมื่อเป็นสมาชิกแล้ว หากมีการออกเสียงสมาชิก 1 คน มีการออกเสียงเพียง 1 เสียงเท่านั้น ว่าสมาชิกคนนั้นจะถือหุ้นมากน้อยแค่ไหน ต่อมาค่ะ หลักการข้อที่ 3 นะคะ การมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจของสมาชิก สมาชิกสหกรณ์นี่สามารถมีส่วนร่วมทางเศรษฐกิจขององค์กรได้ ผ่านการซื้อหุ้นค่ะ ซึ่งแน่นอนว่าอย่างที่คุณครูบอกไปตั้งแต่ต้นว่าสหกรณ์เป็นหน่วยงาน หรือเป็นองค์กรที่ดำเนินกิจการทางด้านธุรกิจโดยไม่หวังผลกำไร ดังนั้นผลตอบแทนของสหกรณ์นี่จะไม่อยู่ในรูปของกำไร แต่จะมาอยู่ในรูปของการปันผลนะคะ หลักการต่อมา ก็คือหลักการปกครองตนเองนะคะ ถึงแม้ว่าสหกรณ์นี่เป็นการรวมกลุ่มของคนเกิดขึ้นนะคะ แต่สหกรณ์นี้ไม่ขึ้นตรงกับหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง มีอิสระในการดำเนินนแต่จุดหนึ่งที่เป็นจุดสำคัญของสหกรณ์ ก็คือสหกรณ์นี่จะได้รับความช่วยเหลือจากหน่วยงานของรัฐนะคะ แต่หน่วยงานของรัฐนี่ต้องไม่เข้ามาแทรกแทรงการดำเนินกิจการของสหกรณ์ ต่อมาค่ะ หลักการ ก็คือเรื่องของการฝึกอบรม การให้ความรู้และสารสนเทศนะค สหกรณ์นี่มีหน้าที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง คือให้ความรู้แก่สมาชิกนะคะ นอกจากจะให้ความรู้กับสมาชิกไปพัฒนาตนเองแล้วะนะคะ สหกรณ์ยังมีหน้าที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง การพัฒนาคุณลักษณะและคุณประโยชน์ของสมาชิก หลักการต่อนะคะ ก็คือการร่วมมือของสหกรร์อย่างที่บอกไปว่าสหกรณ์ คือ การรวมกลุ่มของสมาชิกใช่ไหมคะ แต่เขาบอกว่าสหกรณ์จะประสบความสำเร็จมากขึ้น หากมีการวางระบบเครือข่ายในหลาย ๆ ระดับ ไม่ว่าจะเป็นในเครือข่ายของ ในระดับท้องถิ่นในระดับจังหวัด หรือแม้กระทั่งในระดับประเทศ ต่อมาค่ะ การเอื้ออาทรต่อชุมชน เพื่อตัวเองแล้วนี่ สหกรณ์นะคะ ยังต้องทำหน้าที่หน้าที่ในการตอบแทนสังคมนะคะ โดยเน้นหนักไปในเรื่องการพัฒนาสังคม ให้มีความยั่งยืนและมีความรับผิดชอบ ต่อมาค่ะนักเรียน คือ เรื่องของประเภทสหกรณ์นะคะ นักเรียนเคยได้ยิอนสหกรณ์ที่เราเคยได้ยินมาในอดีตนี่เป็นสหกรณ์ประเภทไหนนะคะ ถ้านักเรียนไม่ทราบเดี๋ยวไปดูกันเลย สหกรณ์นี่แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ นะคะ ก็คือสหกรณ์ในภาคการเกษตร และสหกรณ์นอกภาคการเกษตร ซึ่งสหกรณ์ในภาคการเกษตรนี่จะมี 3 ปจะมีด้วยกันทั้ง 3 ประเภท และสหกรณ์นอกหนะคะ จะมีทั้งหมดด้วยกัน 4 ประเภท ดังนั้นสหกรณ์มีประเภทรวมกันทั้งหมด 7 ประเภทค่ะนักเรียน ดังนั้ยนสหกรณ์ประเภทแรก คือ สหกรณ์การเกษตร สหกรณ์การเกษตรนี่ แน่นอนว่า คือการรวมกลุ่มกันของกลุ่มเกษตรนะคะ เพื่ออะไรคะนักเรียน เพื่อจัดสรรปัจจัยการผลิตให้กับสมาชิกนะคะ นอกจากนี้นี่ ยังมีการปล่อยกู้ให้สมาชิกในอัตราดอกเบี้ยที่ต่ำ ยังมีการให้ความรู้ เพื่อที่จะให้สมาชิกนี่นำกลับไปประกอบอาชีพได้ ต่อมาอันที่ 2 ค่ะ สหกรณ์ประมงนะคะ สหกรณ์ประมงก็ตามชื่อเลยค่ะ เป็นการรวมกลุ่มของผู้ที่ประกอบอาชีพประมงนะคะ หลักการสำคัญ ก็คือการให้ความช่วยเหลือ หรือจัดหาอุปกรณ์หรือปัจจัยการผลิตที่ใช้ในการประกอบอาชีพนะคะ โดยเฉพาะเรื่องของการซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่สหกรณ์ที่นำมาจำหน่ายให้ในราคาที่ถูก นอกจากนี้ยังมีการรับฝากเงินให้สมาชิกด้วย ต่อมา สหกรณ์นิคมนะคะ ถ้านักเรียนเคยได้ยินคำว่า "นิคม" หมายถึง ที่ดิน ดังนั้นสหกรณ์นิคม ก็มีเป้าหมายสำคัญ ก็คือจัดสรรที่ดินทำกินให้กับสมาชิกนะคะ โดยเน้นหลักก็คือนอกจากที่ดินแล้วนี่ ก็ยังเป็นเรื่องจัดหาปัจจัยที่ดินให้เพียงพอต่อความต้องการของสมาชิกด้วยนะคะ ต่อมา มาดูสหกรณ์นอกภาคการเกษตรนะคะ มีอะไรบ้าง ครูเชื่อว่าสหกรณ์ประเภทนี้ เคยเห็นผ่านตามาบ้างนะคะ บางโรงเรียนอาจจะมีสหกรณ์ประเภทนี้อยู่ นั้นก็คือสหกรณ์ร้านค้านี่มีจุดประสงค์สำคัญ ก็คือการนำสินค้าอุปโภคบริโภคนี่นำสินค้ามาจำหน่วยในราคาที่ถูกกว่าภายนอกนะคะ แต่จุดเด่นอีกอย่างหนึ่ของสหกรณ์ร้านค้า ก็คือสหกรณ์ร้านค้าเป็นสหกรณ์ที่ไม่มีการปล่อยกู้หรือการรับฝากเงินจากสมาชิกนะคะ ต่อมา สหกรณ์ประเภทต่อมา คือ สหกรณ์บริการ ก็คือการรวมกลุ่มของอาชีพเดียวกัน ดูจากตัวอย่างที่นักเรียนเห็นด้านบนตอนนี้นะคะ ก็จะเป็นการยกตัวอย่างของสหกรณ์บริการนะคะ ไม่ว่าจะเป้ฯ รถสองแถว สหกรณ์บริการรถตู้ สหกรณ์บริการรถตุ๊กตุ๊ก หรือสหกรณ์บริการเรื่องแท็กซี่ ซึ่งสหกรณ์ประเภทนี้นะคะ เน้นหนักไปที่การให้ความช่วยเหลือสมาชิก รวมไปถึงการสร้างความมั่นคงให้แก่อาชีพนะคะ ต่อมาค่ะ สหกรณ์ออมทรัพย์นะคะ สหกรณ์ออมทรัพย์นี่ ถือว่าเป็นสภาบันการเงินนะคะ มีหน้าที่สำคัญ ก็คือการรับฝากเงินนะคะ แล้วก็การปล่อยกู้ให้กับกลุ่มสมาชิกซึ่งเป้าหมายสำคัญของสหกรณ์ออมทรัพย์ที่ให้สมาชิกนี่รู้จักออมเงินนะคะ พอมาถึงสหกรณ์อันสุดท้าย คือ สหกรณ์เครดิตยูเนี่ยนนะคะ โดยส่วนใหญ่นี่ ผู้ที่เป็นสมาชิกของสหกรณ์ประเภทนี้นี่ มีลักษณะที่ต่างกัน อาจจะมาจากผู้ที่อาศัยอยู่บริเวณเดียวกัน ชุมชนเดียวกัน หรือผู้ที่ประกอบอาชีพเดียวกันนะคะ โดยมีมีจุดมุ่งเน้นนี่ ให้สมาชิกรู้จักประหยัด อดออมนะคะ และสำคัญ ก็คือสมาชิกนี้รู้จักพึ่งพาตัวเอง หรือช่วยเหลือตัวเองนะคะ หัวข้อต่อมาจะเป็นหัวข้อสุดท้ายแล้วนะคะ นั่นก็คือ กับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ ในที่นี้นี่ คุณครูจะแบ่งออกเป็น 2 ประเด็นนะคะ ก็คือสหกรณ์กับความสำคัญทางด้านเศรษฐกิจ ความสำคัญของสหกรณ์เพื่อสร้างความเข้มแข็งต่อเศรษฐกิจ สหกรณ์กับความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจนะคะ โดยเขาบอกว่าสหกรณ์นี่ เป็นการแก้ปัญหาพื้นฐานของสังคมไทยนะคะ เนื่องจากว่า สังคมไทยนี่ โดยส่วนใหญ่นะคะ ประกอบอาชีพทางด้านเกษตรกรรม และก็อาชีพนอกภาคเกษตรกรรรมก็มีบ้างนคะะ เมื่อแต่ละอาชีพนี่ ประสบปัญหานะคะ สหกรณ์นี่เป็นเหมือนรากฐานที่สำคัญ ที่จะนำไปแก้ปัญหาของแต่ละอาชีพ ด้านที่ 2 ก็คือการสร้างความเข้มแข็งให้กับ นะคะ นอกจากนี้ นอกจากการสร้างรากฐานแล้วนะคะ สหกรณ์นะคะ ยังมีประโยชน์ สามารถสร้างประโยชนให้สร้างความเท่าเทียมนะคะ แล้วให้กระจายผลปประโยชน์ได้กว้างมากขึ้นนะคะ คราวนี้จบเนื้อหาที่ครูนะคะ ได้พูดไปแล้ว ต่อมานะคะ นักเรียนค่ะ ลองฝึกทำดูสิว่าความรู้ที่เรียนมานี่ เอามาวิเคราะห์ตามหัวข้อที่ครูกำหนดให้นะคะ ว่ามันสอดคล้องกันอย่างไรค่ะ ผลิตรายการ โดย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน [เสียงดนตรี]