---
title: ทดสอบฝึกพิมพ์ ม.6 วิชาสุขศึกษา 1.2 สิ่งแวดล้อมทางสุขภาพ
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 20 ตุลาคม 2563  เวลา 09.25 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
กรุงเทพมหานคร ครูสอนวิชาสุขศึกษา เต็มตัวไปหมดเลย มันก็ไอด้วยน่ะ เจ็บคอน่ะ สงสัยคงจะเกิดจากมลภาวะ ในเรื่องของฝุ่นละอองจากเขม่ารถต่าง ๆ ซึ่งตรงนี้มันก็ทำให้เกิดเป็นปัญหาสุขภาพค่ะ ซึ่งตรงนี้แน่ ๆ เลยค่ะ วันนี้เราก็จะมาเรียนรู้กันในเรื่องของสิ่งแวดล้อมทางสุขภาพก็คือเรื่องของความร้อนที่ทำให้ครูหงุดหงิด เรื่องของฝุ่นละอองที่ทำให้ครูรู้สึกว่าหายใจไม่สะดวก ทำให้อึดอัด หายใจไม่สะแล้วก็มันก็เจ็บคอด้วยน่ะค่ะผลกระทบนั้นนะคะ ครูมีภาพให้นักเรียนได้รับชม กับภาพนี้ ภาพนี้เป็นภาพของสังคมเมือง เรามองแล้วว่ามันคือภาพที่มีสังคมใหญ่ มีความพร้อม ความสมบูรณ์ในเรื่องของเศรษฐกิจต่าง ๆ แต่นักเรียนรู้แล้วว่านักเรียนมีความสุขจริงหรือไม่ หรือมีอารมณ์อื่น ๆ เกิดขึ้นด้วยค่ะ หลาย ๆ คนพอดูแล้วอาจจะเกิดความรู้ว่าชอบ มันดูใช่น่ะ มันคือที่ของเรา แต่บางคนอาจจะเป็นความรู้สึกบอกว่า เฉย ๆ น่ะ เฉย ๆ มากเลยมันชินไปหมดเลย หรือบางคนบอกว่า อันนี้คือบ้านในฝันของเราน่ะ คือที่ทำงานในฝันของเรา คือที่อยู่ในฝันของเราเลย หรือบางคนก็อาจจะเกิดความรู้สึกว่ามันไม่ใช่ มันอะไรก็ไม่รู้ มันแออัด มันมากมาย มีแต่ตึกน่ะ ต้นไหมอยู่ตรงไหน มีความรู้สึกได้หลากหลายจากประสบการณ์ของนักเรียน แล้วก็จากความต้องการในตัวนักเรียนค่ะ เรามาดูกันอีกภาพหนึ่งค่ะ ภาพนี้เป็นภาพที่คุณยายนั่งอยู่ แล้วก็มีหลานอกลางทุ่งนา กลางสวนดูบรรยากาศแล้วรู้สึกอย่างไรลองตอบครูสิคะ ชอบไหม ดีไหม เป็นอย่างไรบ้าง ถ้าสังเกตดี ๆ ในภาพนี้ เราอยู่ในชนบทค่ะ แต่เรามีไอทีอยู่ด้วยนะ นักเรียนเราใช้คอมพิวเตอร์ได้ แสดงว่าชนบทตรงนี้ค่ะ มีในเรื่องของการสื่อสารเทคโนโลยี ดูภาพแล้วมีความสุขไหม หรือไม่ชอบ หรือชอบอย่างไรค่ะ เรามาดูภาพต่อไปกันค่ะ ภาพนี้ค่ะ มันเป็นทุ่งดอกไม้ที่สวยมากเลย แต่ทำไมล่ะ มันมีถังขยะอยู่ข้างหน้า แล้วก็มีกองขยะอยู่ด้วย ทำไมมันมีถังขยะอยู่ด้วย อย่างไร ทำไมไม่มีคนเก็บ ทำไมไม่มีคนทมันเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบของใคร เห็นแล้วรู้สึกมันไม่ดีเลยใช่ไหม อีก 1 ภาพค่ะ ดูแล้ว ครูคิดว่าคงไม่มีใครชอบแน่นอนเลย มองไปในทะเล เรือ รั่วคราบน้ำมัน ท่อน้ำทิ้งจากอุตสาหกรรม ท่อน้ำ ขวดน้ำ แก้วน้ำ ขยะต่าง ๆ มันลอยมาอยู่ในทะเลเต็มไปหมดเลย อันนี้มันก็คือเรื่องของมลภาวะและมลพิษ ภาพนี้ครูคิดว่าคงไม่มีใครชอบใช่ไหมคะ ค่ะ จากภาพต่าง ๆ เหล่านี้เราจะเห็นเลยว่า ในสังคมปัจจุบันของเราน่ะ มีความหลากหลายในเรื่องของสิ่งแวดล้อม และความหลายของสิ่งแวดล้อมนั้น มันจะมีเรื่องของมลพิษ มลภาวะนั้นแอบแฝงอยู่ในทุก ๆ ส่วนได้ด้วยค่ะ เราจะมาเรียนรู้กันในเรื่องผลกระทบของปัญหาสิ่งแวดล้อมค่ะ ภาพที่ครูให้ดูมันของทุ่งดอกไม้สวย  ๆ แต่มีถังขยะตั้งอยู่ จริง ๆ แล้ว ถ้าขยะมันอยู่ในถัง แล้วก็มีคนมาเก็บ มันก็จะไม่เกิดปัญหามลภาวะและมลพิษ แต่อันนี้มีการทั้งขยะที่ไม่เป็นที่เป็นทาง มันก็ทำให้ไม่สบายตาไม่สบายใจ แล้วก็มีสุขภาพดี เราจะอยู่ในชุมชนเรา ไม่ว่าจะเป็นชุมชนเมือง ชุมชนชนบท แต่เป็นสังคมแห่งความสุข สังคมสุขภาพดี เราจำทำอะไรได้บ้างนะคะ ซึ่งก่อนเราจะไปทำอะไรตรงนั้น เราจะต้องดูในเรื่องของผลกระทบของปัญหาสิ่งแวดล้อมก่อนค่ะ ผลกระทบของปัญหาสิ่งแวดล้อมนั้น จะส่งผลต่อสุขภาพร่างกายและก็จิตใจของเรานะคะ สิ่งแวดล้อมที่เสื่อมโทรมมันก็จะเป็นพิษก่อให้เกิดโรค อันตรายต่าง ๆ มากมาย การอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่ดีจะทำให้มีความเครียดสูงนะคะ วิตกกังวล แล้วก็เกิดการเจ็บป่วยได้ด้วยค่ะ อีกส่วนหนึ่ง ผลกระทบต่อ เศรษฐกิจ แน่นอนค่ะ ถ้าปัญหาสิ่งแวดล้อมมันเกิดขึ้น แล้วเศรษฐกิจจะตามมาได้อย่างไร สมมติว่า ถ้าเกิดน้ำท่วมนะคะ ก็ทำงานไม่ได้ เกิดภัยแล้งเกษตรก็ทำไล่ไม่ได้ พืชผลก็เสียหาย รายได้ของครอบครัวก็หายไป ตรงนี้มันก็จะเป็นปัญหาที่ทำให้เกิดการเจ็บป่วย ทำให้เกิดเป็นปัญหาในเรื่องของร่างกายจิตใจ ส่งผลในเรื่องของเศรษฐกิจทำให้ไม่สามารถทำงานได้ ของการได้รับสารพิษ สารเคมี ก็สะมีผลกระทบในเรื่องของการทำงาน และการทำงานก็มีผลต่อภาวะเศรษฐกิจของคนเราค่ะ เราจะมาเรียนรู้กันต่อ ในเรื่องอันตรายของสิ่งแวดล้อมที่มันทำให้เกิดโรคและทำร้ายสุขภาพของเราได้อย่างไรบ้าง อันตรายจากสิ่งแวดล้อมนี่นะคะ ก็จะเป็นสิ่งแวดล้อมทางกายภาพ ไม่ว่าจะเป็นของอากาศ น้ำ ทะเล ภูเขา เราสร้างขึ้น อย่างเช่นว่า อาคารสถานที่ สิ่งของ เครื่องจักร เครื่องใช้ แล้วก็ถนนหนทางต่าง ๆ นั้น มันก็ทำให้เกิดโรคและอันตรายเกิดขึ้นได้นะคะ ซึ่งสิ่งที่เมืองเลยก็ คือ เรื่องของการอันตรายในเรื่องของร้อน ความร้อนจากแสงแดด อันนั้นเราเป็นตัวที่รู้สึกกันมากเลย เหมือนครูที่กำลังจะเข้ามาสอนนี่ สิ่งแรกที่มีความรู้สึกเลยความร้อน ร้อนแล้วเกิดอะไร ก็เกิดทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย ถ้าบางคนร้อนมาก ๆ เป็นลม ก็เรียกว่า "เป็นลมแดด" ด้วยนะคะ หรือบางคนก็จะมีลักษณะของการแพ้เป็นผด ผื่น คัน หรือบางคนจะมีความไหม้เกรียมของผิว ถ้ารุนแรงมากก็จะกลายเป็นเรื่องของโรคมะเร็งผิวหนังได้ด้วยค่ะ อีก 1 ประเด็นนะคะ ในเรื่องของโรคและอันตรายจากสิ่งแวดล้อม ก็คือ เรื่องของปัญหาความเย็น ประเทศไทยคงไม่มีปัญหาเรื่องของความเย็นมากนัก ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ แต่จะมีอยู่ในกลุ่มคนที่ทำงานอยู่ในสถานที่ต้องใช้ความเย็นจัด ๆ นะคะ อย่างเช่น ในโรงงานน้ำแข็ง หรือคนที่มีปัญหาสุขภาพอยู่แล้ว เช่น เรื่องของภูมิแพ้ อาจจะทำให้ มาก ๆ โรคภูมิแพ้ ...ในสถานที่เย็นจัดหรือในโรงน้ำแข็งก็จะมีปัญหาเรื่องของกล้ามเนื้อตาย เซลล์ต่าง ๆ ก็อาจจะตาย มากจนเกินไปได้ค่ะ อีกเรื่องหนึ่งคือเรื่องของเสียง เสียงที่มันดังมาก ๆ อาจจะไปทำลายประสาทหู ทำลายแก้วหูทะลุนะคะ เรื่องพวกนี้มักจะเกิดขึ้นในกลุ่มคนที่ทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมแลว้ก็มีเสียงดังนะคะ และสำหรับเรา วัยรุ่นชอบใช้สมอลทอร์ค ใช้หูฟัง แล้วก็อัดในหูนาน ๆ จนเกินไป แล้วก็เปิดเสียงดังจนเกินไป อันนี้ก็ทำให้เกิดปัญหา เช่นเดียวกันค่ะ อีกหนึ่งอันตรายจากสิ่งแวดล้อมในชุมชน ก็คือสิ่งแวดล้อมนะคะ มันจะอยู่ในดิน ในน้ำก่อน การเจ็บป่วย โดยเฉพาะสารเคมีที่เป็นโลหะหนัก สารปรอท สารหนู รวมทั้งสารเคมีที่มีอยู่ในโรงงานอุตสาหกรรม อันตรายของสารฆ่าแมลงนะคะ ซึ่งตอนนี้ก็จะเป็นอันตรายที่เกิดขึ้นต่อสุขภาพของคนเรานะคะ ซึ่งสารเคมีที่อยู่ในชั้นบรรยากาศก็อาจจะเกิดจากโรงงานอุตสาหกรรม เกิดจากสารเคมี สารเคมีในพื้นผักที่เกิดการสะสม แล้วก็นำพืชผักพวกนั้นไปกิน ไปบริโภคนะคะ อีก 1 เรื่องของอันตรายนะคะ ก็จะเป็นอันตรายจากสิ่งแวดล้อมทางชีวภาพค่ะ สิ่งแวดล้อมทางชีวภาพนั้น เป็นสิ่งที่มีชีวิตไม่ว่าจะเป็นพืชและสัตว์ที่ทำให้เกิดโทษ แล้วก็เป็นพาหะนำโรคต่าง ๆ ซึ่งบ่างโรคก็ไม่สามารถรักษาให้หายได้นะคะ ที่สำคัญมาก ๆ ก็คือสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไป แล้วเชื้อโรคบางชนิดเกิดการปรับตัว แล้วก็เกิดการดื้อยาด้วย แล้วอีกประเด็นหนึ่งที่สำคัญมาก ๆ นะคะ ก็คือเรื่องของความเจริญก้าวหน้าทางการคมนาคมค่ะ ก็คือเรื่องของการแพร่กระจายจากที่หนึ่ง ไปอีกที่หนึ่งได้ง่าย ถ้าเป็นยุคก่อนสมัยก่อน ก็จะเป็นโรคดัง ๆ ที่นักเรียนอาจจะเคยได้ยิน เช่น โรคซาร์ส และก็โรคไข้หวัดสายพันธุ์ใหม่ H5N1 ซึ่งตรงนั้นมันก็จะมีการแพร่กระจายของเชื้อโรคที่ถือว่าระบาดและรวดเร็วมาก อาจทำให้ผู้คนเสียชีวิตได้ แต่ถ้าในภาวะปัจจุบันนี้ ณ ตอนนี้เลย ก็คือเรื่องของโรคไวรัส COVID 2019 หรือที่เรียกว่า โคโรนา 2019 หรือ COVID-19 นั่นเอง ซึ่งมันแพร่ไปยังรวดเร็วมาก ๆ ส่งผลทางการคมนาคมที่มันส่งผลให้เชื้อโรคของเรานี่มันแพร่ไปอย่างรวดเร็วได้นะคะ เรามีเชื้อโรคที่อยากให้นักเรียนรู้จัก นักเรียนอาจจะเรียนรู้มาแล้วในวิชาสุขศึกษา หรือวิชาวิทยาศาสตร์ ที่แพร่ละบาด ทำให้เกิดโรคแก่มนุษย์ เป็นตัวแรก ก็คือเชื้อแบคทีเรีย ครูเชื่อว่าเกือบทุกคนเลย ที่อยู่ ที่โตขึ้นมานี่ อาจจะมีเชื้อแบคทีเรียอยู่ในตัวแน่นอน และอาจจะได้รับผลของเชื้อแบตทีเรียนะคะ เกิดขึ้นง่าย ๆ ก็เช่น เรื่องของโรคท้องเสียหรือถ้าหนัก ๆ เลยก็คือ โรคไทฟอย หรือแม้กระทั่งโรคบาดทะยักค่ะ เชื้อโรคอีก 1 ตัว ครูมั่นใจว่าทุกคนเคยได้รับมาแน่นออเชื้อไวรัสค่ะ ไวรัสก็ทำให้เกิดโรคไข้หวัดใหญ่ โรคไวรัสตับอักเสบ ถ้าเป็นหนักมาก ๆ ก็คือเรื่องของโรคเอดส์ ซึ่งทุกคนไม่อยากเป็นโรคเอดส์ มีการรณรงค์แล้วก็พยายาม Safe เรื่องการป้องกันเอดส์ ก็ประเทศไทยเราก็สามารถรณรงค์จนประสบความสำเร็จ ปัจจุบันอัตราของการเป็นโรคเอดส์ก็ลดลงมาก มีอยู่ไหม ก็ยังมีอยู่ การเป็นโรคเอดส์โดยเฉพาะโรคทางเพศสัมพันธ์ุเรามองว่ามันอาจจะมองว่าไม่เป็นปัญหาใหญ่ แต่อันตรายถึงชีวิตได้ ก็คือไข้เลือดออกค่ะ ไข้เลือดออกก็เกิดจากยุงลาย แล้วยุงลายก็เป็นพาหะที่นำเชื้อไปสู่เข้าไปสู่คน มันจะไม่ทำอันตรายต่อสุขภาพ แต่มันมีอัตราการเสียชีวิตสูงขึ้นทุกวัน ๆ ด้วยค่ะ เชื้อไวรัสตัวหนึ่งที่เราไม่พูดถึงไม่ได้ในวันนี้ ก็คือโคโรนา 2019 หรือ COVID-19 นั่นเองค่ะ ตัวนี้นะคะ เราก็มีการรณรงค์ ในเรื่องของการป้องกันเบื้องต้น ก็คือการใส่ Mask ป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อโรค หรือแอลกอฮอล์ล้างมือนะคะ ตรงเจลหรือแอลกอฮอล์ล้างมือนะคะ พวกเราว่า ถ้าเราไม่มีเจล ไม่มีแอลกอฮอล์ เราก็ล้าล้างมือก็ได้นะคะ แต่เราต้องล้างให้สะอาดล้างให้ทั่ว ๆ ไปเลยค่ะ นะคะ ก็อย่าล้างแบบลวก ๆ เราล้างด้วยความพิถีพิถันสักนิดหนึ่ง ของเชื้อโรค แล้วก็อีกหนึ่งโรคที่องค์การอนามัยพยายามจะรณรงค์มาก ๆ ก็เรื่องของการห่างไกลคนใกล้ชิดนะคะ แล้วก็เรียกว่า Social Physical หรือเราต้องอยู่ห่างไกลจากผู้คน ระยะห่างทางสังคม เว้นระยะห่างที่พูดคุยกัน 2019 ค่ะ ตรงนี้ก็ต้องดูแลตัก็คือโรคเชื้อปรสิทถ้านักเรียนที่เรียนวิทยาศาสตร์นี่ก็จะรู้จักมากขึ้น การส่งเชื้อปรสิตอะไรต่าง ๆ เรื่องของพวกพยาธิอะไรต่าง ทำให้เกิดโรคได้นะคะ เป็นโรคของหลายมาเลเลียหรต่าง ๆ ตรงนั้น ในเรื่องของสิ่งแวดล้อม ผลกระทบในเรื่องของสังคมด้วย ในเรื่องของสังคมนี่ ก็จะมีปัญหาเรื่องของรายได้ เรื่องของอาชีพที่จะส่งผลต่อความเป็นอยู่ของคนเรา ที่เราอยู่นั้นมันไม่ดี ก็ไม่ดี ก็เกิดการเจ็บป่วยขึ้น ก็ไม่สะอาด การทำงานก็หนักขึ้น การพักผ่อนก็น้อยลง ก็มีการพบว่าสภาพแวดล้อมที่มันไม่ดี และปัญหาสุขภาพจิตค่ะ วันนี้นะคะ ครูก็มีวิดีโอที่อยากให้พวกเราได้ชมแล้วก็ดู ในเรื่องของการป้องกันตัวเองจากฝุ่นละออง เป็นคลิปวิดีโอสั้น ๆ เรียนรู้และทำความเข้าใจตรงนี้ค่ะ 

[เสียงดนตรี] 

(บรรยาย) หากมองด้วยตาเราคงแยกไม่ออกว่า นี่คือ หมอก หรือหมอกควัน หมอกควันหรือฝุ่นละออกที่สะสมในอากาศ ซึ่งเกิดจากการเผาในที่โล่ง การผลิตไฟฟ้า ไอเสียรถยนต์ งานก่อสร้างและโรงงานอุตสาหกรรม ซึ่งพบมากในพื้นที่ภาคเหนือ เขตเมือง และพื้นที่ อุตสาหกรรม หมอกควันจัดเป็นมลพิษที่เป็นอันตรายโดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้ป่วยโรคระบบทางเดินหายใจ โดยความเป็นอันตรายขึ้นอยู่กับขนาดของฝุ่นละอองความเข้มข้น การมีโรคประจำตัว สุขภาพไม่แข็งแรง ฝุ่นละออง ที่มีขนาด 2.5-20 ไมครอน เท่านั้น ไม่สามารถผ่านเข้าไปในหลอดลมเล็ก ๆ ของได้ ทำให้เสี่ยงต่อการเป็นโรคปอดและโทางเดินหายใจ โรคเยื่อบุตาอักเสบ และโรคผิวหนัง ฝุ่งละอองที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน เข้าไปสู่ปอด และกระแสโลหิต เกิดโรคในหัวใจขาดเลือด มะเร็งปอด โรงติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง ด้วยการปิดประตูหน้าต่าง เพื่อปกป้องฝุ่นละออง การออกจากบ้านโดยไม่จำเป็น ใส่หน้ากากที่สามารถป้องกันฝุ่นละอองขนาด 2.5 ไมครอน หรือ pm. 2.5 หลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย หรือทำงานหนักกลางแจ้ง งดการสูบบุหรี่ ผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงควรหลีกเลี่ยง งดการเผา ลดการใช้รถยนต์ แนะนำให้ให้เดินทางด้วยระบบมวลชนสาธารณะ หรือตามความเหมาะสม เช่น รถไฟฟ้า รถโดยสารประจำทาง การทำความสะอาดบ้าน ใช้วัสดุต่าง ๆ เพื่อลดปริมาณความเข้มข้นของฝุ่น เช่น ผ้าชุบน้ำหมาด ๆ ป้องกันการฟุ้งกระจายของฝุ่น และซ่อมบำรุงเครื่องยนต์อยู่สม่ำเสมอที่มีการเผ้าไหม้สมบูรณ์ ป้องกันการฝุ้งกระจายของฝุ่น หมอกควันและฝุ่นละอองเป็นอันตราย แต่เราสามารถปกกันได้ แค่ปฏิบัติตามแนวทางป้องกัน ด้วยความปรารถนากดีจาก สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422 

(คุณครู) ค่ะ แล้วครูก็ยังมีคลิปวิดีโอที่ 2 ค่ะ ให้นักเรียนจะได้รับชมนะคะ เป็นปัญหาเรื่องฝุ่นที่ไม่ใช่ขี้ฝุ่น คลิปวิดีโอนี้ที่อยากให้นักเรียนดูแล้วพยายามเก็บมุมและก็แง่คิดที่ได้จากเรื่องนี้ จากการพูดคุยจากคลิปวิดีโอนี้นะคะ ซึ่งครูมองว่ามันเป็นเรื่องที่หลาย ๆ คนอาจจะมองข้าม แต่เราไม่ควรที่จะมองข้ามค่ะ แล้วก็จากคลิปวีดีโอนี้มีข้อคิดททิ้งไว้ให้กับนักเรียนด้วยว่านักเรียนดูแล้วได้ความรู้และได้ข้อคิดอะไรบ้าง แล้วก็จะนำไปประยุกต์ใช้ในเกิดประโยชน์ต่อตนเองและชุมชนของนักเรียนอย่างไรค่ะ 

[เสียงดนตรี] 

(บรรยาย) แม้ว่าจะยากดีมีจน แม้ว่าจะรวย เราหายใจเอาอากาศเดียวกัน เราต้องเข้าใจคนที่เขาอาจจะไม่มี คือตอนนี้มันจะเริ่มเกิดอันหนึ่งแล้ว ก็คือว่าความเหลื่อมล้ำของคนที่มีเครื่องฟอกอากาศและคนที่ไม่มีเครื่องฟอกอากาศคนละเรื่อง ผมยังมองว่า เครื่องฟอกอากาศเป็นสิ่งฟุ่มเฟือยเมื่อหลายปีที่แล้วที่แล้ว ช่วงเวลานี้เอง จนกระทั่งผมไอไม่หยุด ไอจนแบบทนไม่ไหวแล้ว จนต้องเลือก 1 จุดเลยที่ผมคิดว่าต้องออกมาพูดอย่างจริงจัง สามารถซื้อของแพง ๆ แบบนี้ได้ หรือหน้ากาก N95 ถ้าจะเปลี่ยนทุกวัน ทุกคนก็ไม่สามารถซื้อได้ทุกคนทีนี้ละ มันต้องคว้านลึกไปถึงปัญหา ลึกถึงเชิงโครงสร้างครับ แล้วมันเป็นปัญหาของทุกเรื่องเลย ปัญหาเรื่องฝุ่นที่ไม่ใช่ขี้ฝุ่น มันมีความเหลื่อมล้ำในเรื่องเพศอยู่กับมลพิษทางอากาศมากกว่าผู้ชาย ที่มลพิษขึ้นสูงนี่ ผู้หญิงนี่จะไปแอดมิตด้วยโรคระบบทางเดินหายใจ อย่างมีนัยสำคัญ พบนะครับ ในเชิงสถิติ 5 ปี ในโรงพยาบาลที่เชียงใหม่ แล้ว ถ้าเราแบ่งเป็นช่วงอายุตามหลักของ WHO ที่โรคเป็น 4 กลุ่ม พบว่าเด็ฏที่มีอายุต่ำกว่า 4 ขวบจะมลพิษทางอากาศมากกว่ากลุ่มอื่น ๆ มากกว่าวัยเจริญพันธ์ุ วัยที่เป็นผู้ใหญ่แล้ว แล้วก็วัยชรา ถ้าถามว่า ถ้าเราจะ protect กลุ่มเด็กผู้หญิงที่ต่ำกว่า 10 ขวบ คือเป็นกลุ่มที่ Set ที่อันตรายเลย จำเป็นต้องโพเท็กก่อนเลย กลุ่มที่ก็คือจำเป็นที่จะเฝ้าระวังเป็นพิเศษ ถามว่ามันอันตรายไหม เราต้องมองไปที่กลุ่มอ่อนไหวก่อน คือ คนชรานี่อย่างน้อยเขามีภูมิคุ้มกันมา แต่เด็กไม่มีภูมิคุมกัน แล้วร่างกายอ่อนแอนี่ คงทราบกันดีนะ ว่าเด็กสมัยยุคโรมันนี่ ที่มีอายุต่ำกว่า 10 ขวบ นี่มีชีวิตรอดได้ไม่เกินครึ่ง เสียชีวิตไปได้โดยโรคภัยไข้เจ็บ ดังนั้นโดยธรรมชาติของเขาเองนี่เป็นกลุ่มที่อ่อนไหวอยู่แล้ว // เพราะเขากำลังพัฒนาตัวเอง //มาเรานี่ คิดแต่เรื่องของเม็ดเงิน เราไม่เคยมองในเรื่องของต้นทุนสุขภาพและสุภาพของสิ่งแวดล้อมเลย สิ่งแวดล้อมนี่ มันมีค่านะครับ ประเทศที่กำลังพัฒนา ตรงนี้จะถูกละเลยอย่างยิ่งเลย ของทางด้านเศรษฐกิจ โทษทีถ้าเราเป็น ก็ต้องไปรักษา ใครจ่ายอีก รัฐหรอ ก็คือ ผลสุดท้าย ก็คือเราต้องดูแลตัวเอง เลยผ่านจุดนี้ไปแล้วนี่ ผมกล่าวแบบอุปมาอุปไมย ผมสมมติซามูไร มีดาบไม่มีซามูไรที่ชำนาญก็เปล่าประโยชน์ มันเป็นแบบนั้นครับ ถ้าไม่มีใครดูแลมลพิษทางอากาศนะครับ เราจะเห็นเลยว่าเป็นการโยนเปลือกร้อนของหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ไม่มีอยากจะรับเผือกร้อนตรงนี้หรอกครับ เพราะฉะนั้นนี่ทุกคนอยากจะเกษียณอายุราชการแบบที่ไม่มีคดีความฟ้องร้องติดตัว // เข้าใจ ใช้ชีวิตอยู่สบาย // แล้วก็เลี้ยงหลานอยู่ที่บ้าน ไม่ต้องมาแบบนี้ดีกว่าที่จะต้องมาถูกฟ้องร้อง ไม่อยากจะทำอะไรกัน มลพิษทางอาาศไม่ได้มีแค่ pm 2.5 โอ.เค. นะครับ จำได้ไหมครับ 3-4 ปีที่แล้ว ประโยคที่ติดหูคนไทยมากเลย ตอนนั้นไม่มีใครพูดถึงเรื่องของ Pm 2.5 เลยพูดถึง PM10 เลย แต่มันก็ยังมีอยุ่ มันก็ยังส่งผลอยู่ เพียงแต่ว่ามันจะส่งผลต่างตรงนี้ครับ PM10 นี่ มันเป็น particle Size ที่มีขนาดกลาง ปกติ ถ้าเกิดอนุภาคใดที่มีขนาดกลางนี้มันจะอยู่ไกล ถูกส่งไปถึงการข้ามพรมแดนไหนที่มีขนาดใหญ่นี่ ก็จะถูกตรึงอยู่ 2 อย่าง คือ แรงดึงดูดของโลกนะครับ แบบ Dry แบบ Dreck ไปได้ออก ถ้าเล็กจิ๋วเกินไป เจอแรงลมก็ปั่นป่วน ไปได้ไม่ไกล กลายเป็นว่าไอ้พวกกลาง ๆ  แต่กลายเป็นว่าพวกเล็กจิ๋วล่ะ ยังไม่ได้พูดเรื่องมลพิษทางอากาศภายในอาคารเลยนะครับ ตอนนี้ไม่ได้อยู่ข้างนอนะครับ ถ้าเราไม่ได้ generate มาเอง ผ่านอะไร ก็ผ่านแอร์คอนดิชัน พอไหมสำหรับการดักจับมลพิษพวกนั้น โดยเฉพาะหลายที่ที่เป็นห้างสรรพสินค้า ผมเคยเอาเซ็นเซอร์ไปติดตั้งแล้วก็ไปนั่งดู ที่ที่มีการเปิด-ปิด ตลอดเวลา ที่จะมีการปฏิวัติอุตสาหกรรมด้วยอะไรเลย เพียงแต่ว่าสิ่งที่ต่างกัน มันเข้ามามีผลมากขึ้นแล้วก็ตัวฝุ่นนี่ ที่ผมย้ำอยู่ แล้วตัวนี้ต่างหากที่ส่งผลกระทบกับเรา 

(คุณครูธีรยา) ค่ะ นะคะ เราก็จะมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมชุมชนของพวกเรานะคะ ในชุ่มชนนั้น สิ่งแรกเลย ก็คือตัวเราค่ะ ฃมีความรู้สึกว่า เอ๊ะ ตัวเราจะไปทำอะไรได้นักหนา มันก็ไม่ใช่ ในภาครัฐก็มีหน่วยงานที่ดูแลเรื่องนี้ ก็จะมีกระทรวงพัฒนาสิ่งแวดล้อม ที่ช่วยกันดูแลในเรื่องของการดูแลสิ่งแวดล้อมในชุมชนด้วย ซึ่งตรงนี้นักเรียนก็อาจจะเข้าไปหาข้อมูลที่แหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ของกระทรวงธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะคะ ในระดับตัวเราค่ะ เราจะทำอะไรได้บ้างในเรื่องของการมีการจัดการสิ่งแวดล้อมนะคะ ครูจะแนะนำพวกเรา ก็คือการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า โดยหลักง่าย ๆ ในชีวิตประจำวันของเรา ก็คือ หลัก 3 R นะคะ เชื่อว่านักเรียนรู้จักแน่นอน อันแรก Reuse นำกลับมาใช้ใหม่ค่ะ R ที่ 2 ก็คือ Rec จากวัสดุที่ เคยใช้นำมาใช้ใหม่นะคะ ก็คือการเก็บพลาสติกต่าง ๆ ที่ยังใช้ได้ แล้วเขาก็เอาไปรีไซเคิลสิ่งใหม่เกิดขึ้นมาค่ะ ตัวที่ 3 คือ reduce ค่ะ อะไรที่เรารู้ว่ามันใช้แล้วทำให้เกิดมลพิษต่าง ๆ เราก็จะไม่ใช้เราก็จะทิ้งขยะให้ถูกที่ถูกทางเพื่อการที่เราจะเป็นส่วนหนึ่งในการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า โดยการใช้หลัก 3 R ของเราค่ะ ประเด็นที่ 2 ค่ะ เราจะดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมด้วยตัวเรา ในครัวเรือนของเรา ง่าย ๆ ด้วยการแยกขยะให้ถูกต้องนะคะ แยกขยะในบ้าน ในครัวเรือน ถ้าในชุมชนของเรา เราก็ชวนในชุมชนของเรา ในการแยกขยะ ให้แบ่งถังขยะนะคะ อย่างเช่นกระดาษ เราก็แยกเป็นถังของกระดาษ หรือขวดแก้ว ของพราสติก ในเรื่องของขยะที่มที่มันเน่าเสีย เราก็อาจจะเอาไปทำเป็นปุ๋ย เป็นอะไรต่าง ๆ ได้ ก็มีการแปรรูปต่าง ๆ ไป การแยกขยะก็จะช่วยลดมลภาวะและมลพิษของสิ่งแวดล้อม แถมเพิ่มรายได้ สร้างเศรษฐกิจให้กับครอบครัว และชุมชนของเราได้ด้วยค่ะ ตัวนี้ คือ สิ่งสำคัญเลยนะคะ ไม่อยากให้เรามองข้าม ก็คือเราต้องมีส่วนร่วมในการเฝ้าระวัง รักษาสิ่งแวดล้อม ก็คือถ้าเราเห็นว่าตรงไหนมันเกิดเป็นมลภาวะหรือมลพิษ เราต้องแจ้งเบาะแสให้กับหน่วยงานได้ทราบเรื่อง ได้รู้เรื่อง ถ้ามีอุตสาหกรรมไดในชุมชนเรามีโรงงานอุตสาหกรรมปล่อยของเสียลงแม่น้ำ ลำคลอง เราก็อย่าปล่อยว่าง อย่าคิดว่าเป็นเรื่องไม่ใช่ของเราค่ะ เราต้องมีส่วนร่วมนะคะ ไปแจ้งเบาะแสให้ทางกำนัน ทางผู้ใหญ่บ้าน ทางตำรวจอะไรต่าง ๆ นี่ แล้วจะมีหน่วยงานที่รับผิดชอบในเรื่องของการจัดการวิ่งแวดล้อมดูแลจัดการสิ่งแวดล้อมของเราให้ได้ดียิ่งขึ้นค่ะ แล้วข้อ 4 นะคะ กิจกรรม เรารักสิ่งแวดล้อม เราก็จะเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนในการที่จะร่วมรณรวงค์ในการที่จะมีส่วนร่วมในชุมชน ที่จะสร้างกิจกรรมในชุมชนหรือเราจะไปอยู่ร่วมกับคนที่มีส่วนร่วมกันคนในชุมชนที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมอยู่แล้วก็ได้ค่ะ ตรงนี้ค่ะ ก็อยากให้เราเป็นตัวแทน เป็นส่วนหนึ่ง แล้วก็เป็นคนที่รู้รับผิดชอบต่อสังคม ต่อชุมชนของเรา ได้มีชุมชนที่ดีมีความสุข เป็นชุมชนที่มีสุขภาพที่ดีค่ะ ก่อนที่จะจบตรงนี้นะคะ ครูมีคำถามที่จะถามนักเรียน แล้วก็ให้นักเรียนไปทบทวนตัวเองได้ นักเรียนจะทำอะไรได้บ้างให้ชุมชนของเราเป็นชุมชนสุขภาพดีและมีความสุขค่ะ ข้อที่ 1 ค่ะ ทำให้อย่างไรให้ชุมชนของเราเป็นชุมชนสุขภาพดี นักเรียนทำอย่างไรได้บ้างหาคำตอบนะคะ ในการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อสุขภาพของเราอย่างไรบ้างค่ะ ทิ้งคำถามไว้ให้กับนักเรียนได้หาคำตอบ สร้างแนวคิด สร้างกระบวนการต่าง ๆ และนำไปเสนอให้กับผู้นำชุมชนของเรา ได้พัฒนาและดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อพัฒนาชุมชนของเรานะคะ สวัสดีค่ะ 

(บรรยาย) ผลิตรายการโดย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 

[เสียงดนตรี] 

[สิ้นสุดการถอดความ]