---
title: ทดสอบฝึกพิมพ์ การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ ตอน 1 
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 11 ตุลาคม 2564  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(อาจารย์) สวัสดีค่ะนักเรียนทุกคน พร้อมหรือยังคะ จะเข้าสู่การเรียนรู้ ถ้านักเรียนมีหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพ นักเรียนสามารถนำมาศึกษาควบคู่ไปกับวิดีทัศน์ได้เลยนะคะ และที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งค่ะ ครูอยากให้นักเรียนเตรียมสมุดบันทึกและปากกาให้พร้อมด้วยนะคะ สำหรับรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ชีวภาพ ประกอบไปด้วยบทเรียนจำนวน 5 บท ดังนี้นะคะ บทที่ 1 การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ บทที่ 2 การรักษาดุลยภาพร่างกายของมนุษย์บทที่ 3 การดำรงชีวิตของพืช บทที่ 4 พันธุกรรมและวิวัฒนาการ และบทสุดท้ายนะคะ ชีวิตในสิ่งแวดล้อม สำหรับในบทที่ 1 เรื่องการลำเลียงสาร นะคะ จะประกอบไปด้วย 2 ตอนนะคะ คือตอนที่ 1 และตอนที่ 2 โดยที่หัวข้อที่นักเรียนจะได้ศึกษาในวีดิทัศน์นี้นะคะ จะเป็นหัวข้อย่อย 1.1 เป็นการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ โดยคุณครูนะคะ คาดหวังว่า เมื่อนักเรียนได้ศึกษาวีดิทัศน์ตอนที่ 1 จบแล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายโครงสร้างและสมบัติของเยื้อหุ้มเซลล์ที่สัมพันธ์กับการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ได้ค่ะ ก่อนที่จะเข้าสู่เนื้อหาในส่วนถัดไปนะคะ นักเรียนลองถามตัวเองดูนะคะ ว่าจริง ๆ แล้วนี่ นักเรียนชอบเรียนวิชาชีววิทยาหรือไม่ บางคนอาจจะตอบว่าชอบเรียน บางคนอาจจะตอบว่าก็ไม่ค่อยชอบเรียนสักเท่าไร สำหรับคนที่ไม่ค่อยชอบเรียนนะคะ ครูมีวิธีการอย่างไรให้เรียนชีววิทยาไปด้วยค่ะ นักเรียนพยายามฝึกทำ 3 ส นะคะ ส. แรก คืออะไรคะ ส. แรก ก็คือการสังเกตนะคะ ให้นักเรียนฝึกสังเกตสิ่งที่อยู่รอบ ๆ ตัว สิ่งที่นักเรียนมีความอยากรู้ นักเรียนลองสังเกตดูนะคะ ส ที่ 2 คือ สงสัยและหัดตั้งคำถามนะคะ ส่วน ส. ที่ 3 นักเรียนก็จะไปสืบคืนและอธิบาย นักเรียนสงสัยและนักเรียนตั้งคำถามไว้ตั้งแต่ตอนแรกนะคะ ซึ่งเมื่อนักเรียนฝึกทำ 3 ส. แบบนี้ไปเรื่อย ๆ ครูเชื่อเลยคะ ว่านักเรียนจะสามารถเรียนชีววิทยาได้อย่างสนุกและได้รับความรู้ไปด้วย ซึ่งการเรียนรู้นั้นก็จะเป็นการเรียนรู้ที่มีความหมายค่ะ โดยวันนี้นะคะ ในหัวข้อนี้คุณครูก็อยากให้นักเรียนฝึกสังเกตนะคะ ภาพถ่าย 2 ภาพนี้นะคะนักเรียนจะเห็นว่าทางด้านซ้ายมือนะคะ สมองที่ไม่ได้ฉีดสารใด ๆ เข้าไป ส่วนทางด้านขวามือนะคะ เป็นภาพสมองที่ได้ฉีดสารบางอย่างเข้าไประหว่างหลอดเลือดและเนื้อเยื่ออื่น ๆ นักเรียนเคยสงสัยไหมคะว่า เพราะเหตุใดสารดังกล่าจึงยังคงอยู่ในหลอดเลือด ไม่ลำเลียงเข้าสู่เซลล์ผนังหลอดเลือด ได้เข้าสู่เซลล์ผนังหลอดเลือดครูจะพานักเรียนไปหาคำตอบกันค่ะ ในหัวข้อ เรื่องการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์นะคะ นักเรียนจำเป็นจะต้องรู้จักเซลล์ก่อนค่ะ ซึ่งนักเรียนได้ศึกษามาแล้วในมัธยมตอนต้นนะคะ โดยที่เซลล์สัตว์นะคะ จะประกอบไปด้วยออร์แกเนลต่าง ๆ เช่น นิวเคลียสนะคะ ทำหน้าที่ควบคุมและกิจกรรมต่าง ๆ ของเซลล์ ไบโตคอนเดีย หน้าที่สลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงานและก็นำไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ของเซลล์ ส่วนเซลล์พืชล่ะคะ เซลล์พืชจะมีนิวเคลียสเหมือนกัน แล้วก็จะมีส่วน ออแกเนล ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการสังเคราะห์ด้วยแสง ซึ่งทั้งเซลล์พืชและเซลล์สัตว์นะคะ ก็จะมีส่วนที่เรียกว่า "เยื่อหุ้มเซลล์" นะคะ เมื่อเราขยายโครงสร้างของเยื้อหุ้มเซลล์หลักประกอบไปด้วยริพิดและโปรตีน แล้วเยื่อหุ้มเซลล์ล่ะค่ะมีหน้าที่อะไร 

(เสียงวีดิทัศน์) สิ่งมีชีวิตทุกชนิดมีเซลล์เป็นหน่วยพื้นฐาน กล้องจุลทรรศน์เมื่อนำเซลล์ เช่น พารามีเซียม อมีบา มาดูใต้กล้องจุลทรรศน์ มาดูส่วนที่ล้อมรอบเซลล์ และสิ่งแวดล้อมภายนอกเซลล์ เยื่อหุ้มเซลล์ เซลล์ทุกชนิดมีเยื่อหุ้มเซลล์ ถ้าเซลล์ไม่มีเยื่อหุ้มเซลล์จะเกิดผลอย่างไร ทำไมเยื่อหุ้มเซลล์จึงมีความสำคัญกับเซลล์ เยื้อหุ้มเซลล์ทำหน้าที่เป็นแนวกั้น สารที่อยู่ภายในและภายนอกเซลล์ หากไม่มีเยื่อหุ้มเซลล์ จะไม่สามารถควบคุมสารเข้าออกของสารต่าง ๆ ที่อยู่ระหว่างภายในและภายนอกเซลล์ได้ ทำให้ไม่สามารถรักษาสมดุลได้ภายในเซลล์ต่อการทำกิจกรรมและการดำรงชีวิตของเซลล์ เยื่อหุ้มเซลล์ประกอบด้วยลิพิตและโปรตีน โดย Repid ส่วนใหญ่เป็นสารฟอสโฟโลซิส ซึ่งจัดเรียงตัวเป็น 2 ชั้น ซึ่งมีสมบัติชอบน้ำอยู่ด้านนอก ส่วนภายในซึ่งมีสมบัติไม่ชอบน้ำ เข้าหากันด้านใน ส่วนโปรตีนจะแทรกและเกาะอยู่ทั่วไป นอกจากนี้ยังพบคอลเลสเตอรัล เมื่อนักเรียนได้รู้หลักการแล้วว่าเยื่อหุ้มเซลล์เป็นแนวกั้นระหว่างสารที่อยู่ภายในและภายนอกเซลล์ และควบคุมปริมาณและชนิดของสารที่ผ่านเข้า-ออกของเซลล์ ครูอยากให้นักเรียนได้ทดลองคุณสมบัตินี้นะคะ พิสูจน์การเป็นเยื่อเลือกผ่านเมื่อนักเรียนได้กลับสู่ชั้นเรียนแล้ว จุดประสงค์ของกิจกรรมนี้นะคะ ครูต้องการให้นักเรียนศึกษาสมบัติของการเป็นเยื้อเลือกผ่านเป็นเยื้อหุ้มเซลล์ นักเรียนสามารถวิเคราะห์ผลจากการผ่านกิจกรรมและสรุปสมบัติการเป็นเยื่อเลือกผ่านของเยื่อหุ้มเซลล์ แต่ตอนนี้นะคะ คุณครูขอให้นักเรียนศึกษากิจกรรมนี้จากวิดีทัศน์นี้ไปก่อน ทำกิจกรรมและตอบคำถามจากวิดีทัศน์ด้วยนะคะ วิธีการทดลอง เตรียมนำแหน มาใส่นำแหนที่มีรากติดอยู่มาเพื่อย้อมสี ใส่น้ำกลั่นในจากเพาะเชื้อ 2 จาน เราก็จะย้อมรากด้วยสีต่าง ๆ นะคะ โดยชุดแรกจะหยุดสี nutral red กลั่นในจานเพาะเชื้อนะคะ ประมาณ 1 หยด ในชุดที่ 2 เราก็จะหยดสีผสมอาหารลงไปคะ เช่นเดียวกันค่ะ ประมาณ 1 หยดนะคะ จากนั้นก็หมุนแก้วให้สีผสมเข้ากันดี ขั้นต่อมา ก็นำแหน่ที่มีรากติดอยู่นะคะ ไปย้อมที่มีสีติดไว้ จะใส่แหนให้จมลงไปในใต้น้ำสีนะคะ จากนั้นก็ทิ้งไว้ประมาณ 5-10 นาทีค่ะ 5-10 นาที เราก็นำแหนที่ย้อมไว้มาเตรียม เพื่อดูใต้กล้องจุลทรรศน์ค่ะ ลักษณะของรากแหนที่ย้อมภายใต้กล้องจุลทรรศน์หลังจากการย้อมสีเป็นอย่างไร รากแหนที่แชร์ในสีนิวทอลเรดนั้น จะเห็นสีแดงภายในราก ส่วนรากแหนที่ผสมในสีผสมอาหารจะเห็นเป็นสีใสหรือเขียว เหมือนรากแหนก่อนทำการทดลอง 

(บรรยาย) เอ๊ ทำไมสีบางชนิดจึงย้อมเซลล์ติด บางชนิดย้อมไม่ติด ถ้าอย่างนั้นเรามาลองทดลองการละลายสีดูกันครับ อันดับแรกก็หยดสารละลาย Nuture Red ประมาณ 1 CC นะคะ ส่วนหลอดที่ 2 ก็จะใส่สีผสมอาหารที่ไลทีดีเอสเช่นกันค่ะ จากนั้นก็หยดน้ำมันพืชประมาณ 1 ลูกบาศก์เซนติเมตร ลงไปทั้ง 2 หลอดนะคะจากนั้นก็ปิดปากหลอดค่ะ เราจะเขย่าให้เข้ากันค่ะ ตั้งหลอดทดลองทั้ง 2 ทิ้งไว้ ทั้ง 2 ทิ้งไว้ 10-20 นาที สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น เปรียบเทียบผลที่ได้ระหว่างทั้ง 2 หลอด ในการทดลองสัมบัติการละลายของสี การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ระหว่างหลอดทดลองทั้ง 2 เหมือนหรือว่าแตกต่างอย่างไร และสามารถสรุปสมบัติของสีได้อย่างไร

(บรรยาย) ในหลอดที่หยดสีนิวทรัลเรดลงไป จะเห็นสีเหลืองเข้มในน้ำมัน อาจจะเห็นสีจาง ๆ ละลายทีดีเอส ซึ่งสรุปได้ว่าสีนิวทรัลเรดสามารถละลายได้ในน้ำ และน้ำมันหรือ Riquid โดยจะละลายในน้ำมันได้ดีกว่า ส่วนในหลอดทดลองที่หยดน้ำมันลงไป เท่านั้น ซึ่งสรุปได้ว่าสีผสมอาหารละลายได้ในน้ำ แต่ไม่ละลายในน้ำมันหรือลิพิต 

(บรรยาย)จากสมบัติการละลายของสีทั้ง 2 สามารถอธิบายผลจากการเยื่อหุ้มเซลล์ได้อย่างไร 

(บรรยาย) ผลการทดลอง มีเมทริกเป็นองค์ประกอบซึ่งทำให้สารที่ละลายที่ดีในลิพิต ผ่านเข้าสู่เซลล์ได้ ส่วนสารที่ไม่ละลายในลิพิต หรือสารที่ชอบน้ำ อย่างสีผสมอาหาร จะไม่สามารถผ่านเข้าสู่เซลล์ได้ ทำการทดลองเพิ่มเติม โดยนำแหนต้นใหม่มาแช่ในเอทิลแอลกอฮอล์ ประมาณ 10 นาที และนำไปย้อมในสารละลายสีผสมอาหารประมาณ 5-10 นาที 

(บรรยาย) แล้วการแช่แอลกอฮอล์มีผลต่อรากแหนอย่างไรนะ 

(อาจารย์) แอลกอฮอล์ทำให้เซลล์ตาย จึงสามารถเข้าสู่เซลล์ได้ ภายในรากแหนจึงย้อมติดสี นั่นคือสมบัติการเป็นเยื่อเลือกผ่อนของเยื่อหุ้มเซลล์ถูกทำลายไป จากการทดลองนี้ สามารถสรุปได้ว่าเยื่อหุ้มเซลล์มีสมบัติเป็นเยื่อเลือกผ่าน โดยสารที่ละลายที่ดีในลิพิต จะสามารถเข้าออกได้โดยการแพร่ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ค่ะ แล้วคุณผู้ชมสามารถไปอธิบายถึงความปลอดภัยของสีผสมอาหารได้อย่างไร 

(บรรยาย) //เนื่องจากสีผสมอาหารได้ดีในน้ำ แต่ไม่ละลายในรีพิดทำให้ไม่มีการนำเข้าสู่เซลล์ร่างกาย ดังนั้น การใช้สีผสมอาหารน่าจะมีความปลอดภัย ถ้าใช้สีที่รับรองโดยอย. และใช้ในปริมาณที่กำหนด เป็นอย่างไรกันคะนักเรียน ตอบคำถามได้ครบทุกข้อไหมคะ ถ้าเรียนยังตอบไม่ครบนะคะ นักเรียนสามารถย้อนกลับไปดูกิจกรรมได้ใหม่อีกครั้งค่ะ สำหรับในตอนนี้นะคะ นักรเียนลองสรุปเนื้อหาในตอนที่ 1 นะคะ ว่าได้เหมือนคุณครูหรือเปล่า สำหรับคุณครูนะคะ ครูสรุปเนื้อหาได้ 2 ข้อดังนี้ค่ะ ข้อแรกเยื้อหุ้มเซลล์เป็นเยื้อหุ้มในการละลายสาร ข้อที่ 2 สารที่ละลายได้ดีในลิพิด สามารถผ่านเข้าออกได้โดยการผ่านเยื่อ ค่ะ ในหัวข้อการลำเลียงสารเช้าและออกยังไม่จบนะคะ อย่าลืมติดตามต่อในตอนที่ 2 นะคะ สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]