---
title: (สำรอง) ฝึกPE (ห้อง 4509) ๗ ท่องจำบทอาขยาน (๑) ๓๐ มิ.ย. ๖๔ (มีใบงาน และใบความรู้) ฟารุต
subtitle: 
date: วันพุธที่ 23 กุมภาพันธ์ 2565  เวลา 15.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(คุณครูคณิตา) สวัสดีคุณครูปลายทางและนักเรียนปลายทางทุกคนค่ะ วันนี้มาพบกับคุณครูคณิตาและคุณครูปรเมษฐอีกครั้งในรายวิชาภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ค่ะ วันนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่องอะไรคะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) เราจะเรียนกันในเรื่องการท่องจำบทอาขยานนะครับ เด็ก ๆ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาเรียนรู้กันดีกว่านะคะ คำนี้อ่านว่าอย่างไรคะนักเรียนปลายทางคะ ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ อ่านว่าอย่างไร คุณครูปรเมษฐมีเฉลยไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มีสิคำนี้นะครับ อ่านว่า อา-ขะ-ยาน หรืออา-ขะ-หยาน ก็ได้นะครับ เด็ก ๆ จะอ่านได้ 2 แบบนะครับ 

(คุณครูคณิตา) อ่านได้ 2 แบบนะคะ ไม่มีผิดไม่มีถูกค่ะ ต่อมาค่ะ หมายถึงอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บทอาขยาน หมายถึงบทท่องจำนะครับ เป็นการเล่า, การบอก, การสวดหรือเป็นเรื่อง หรือเป็นนิทานนะครับ โดยใช้การท่องจำจึงเรียกว่า "บทอาขยาน" นั่นเองครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐเคยท่องจำหรือเปล่าค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เป็นเรื่องที่ครูชอบมาก เรื่องการท่องการจำอะไรที่เป็นทำนองครูจะชอบทั้งหมดครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นักเรียนเคยท่องจำบทอาขยานหรือเปล่า ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ แต่คุณครูนี่ คงคิดว่านักเรียนหลายคนนี่ก็เคยท่องบทอาขยานมาเรียบร้อยแล้วใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) เดี๋ยวเราไปทบทวนความจำกันค่ะ แต่ก่อนที่เราจะทบทวนนี่ เราจะต้องมีคำถามก่อนใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ 

(คุณครูคณิตา) ลืมไม่ได้เลย เกี่ยวกับเรื่องคำถาม นักเรียนเคยท่องจำบทอาขยานบทใดบ้างตอบเลยค่ะ ในช่วง ป.5 นักเรียนเคยท่องบทอะไรมาก่อนเอ่ย คุณครูปรเมษฐช่วยได้ไหมคะนี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) เปิดโอกาสให้นึกถึงตั้งแต่ ป.1 เลย เป็นบทอาขยานทั้งสิ้นนะ เด็กเอ๋ยเด็กน้อยก็เป็น 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ เผื่อหลาย ๆ คนอาจจะลืมไปบ้างใช่ไหม ก็มีการทบทวนขึ้นมานะคะ นักเรียน ต่อมาค่ะ นักเรียนคะ หลังจากที่นักเรียนได้ท่องจำเป็นอาขยานเหล้ว นักเรียนมีความรู้สึกอย่างไรกับการท่องจำบ้างคะ ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ วันนี้จะไม่มีการสุ่มเลขที่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ ตอบคำถามได้เลยนะครับ ท่องแล้วมันเกิดอะไรขึ้นกับตัวเรานะครับ เกิดความรู้สึกอย่างไร 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ครูปรเมษฐคะ ท่องแล้วเกิดอะไรขึ้นบ้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บทอาขยานเมื่อเราได้ท่องนี่มันจะเกิดความไพเราะในหัวใจของเรา มันจรรโลงใจทำให้เรานี่มีความสุขและสามารถนำเรื่องราวเกี่ยวกับบทอาขยายไปใช้ในชีวิตได้นะครับ 

(คุณครูคณิตา) แสดงว่าบทอาขยานก็มีประโยชน์นะคะ นักเรียน 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เอาล่ะค่ะ นักเรียนคะ เดี๋ยวเรามาทบทวนกันดีกว่านะคะ ให้นักเรียนค่ะ ท่องบทอาขยานค่ะ ในชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ถ้าพร้อมแล้วเรามาทบทวนกันเลยดีกว่าค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปพร้อมกันเลยนะครับ เราเกิดมาทั้งทีชีวิตหนึ่ง อย่าหมายพึ่งผู้ใดให้เขาหยัน ควรคะนึงพึ่งตนทนกัดฟัน คิดบากบั่นตั้งหน้ามานะนำ อันนี้เป็นบท ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ต่อมานะคะ จะเป็นบทวิชาเหมือนสินค้าค่ะ วิชาเหมือนสินค้า อันมีค่าอยู่เมืองไกล ต้องยากลำบากไป จึงจะได้สินค้ามา จงตั้งเอากายเจ้าเป็นสำเภาอันโสภา  ความเพียรเป็นโยธา แขนซ้ายขวาเป็นเสาใบ เป็นอย่างไรบ้างคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) จากที่เราทบทวน ได้ยินเสียงนักเรียนมีความไพเราะมากทั่วประเทศเลยที่ยังจำบทอาขยานทั้ง 2 บทได้นะครับ 

[เสียงปรบมือ] 

(คุณครูคณิตา) เก่งมาก ๆ เลยค่ะ นักเรียนเอาล่ะค่ะ เดี๋ยวเรามาดูลักษณะเด่นของบทอาขยานมีอะไรบ้าง เดี๋ยวเรามาเรียนรู้กันพร้อม ๆ กันเลยค่ะ ลักษณะเด่นนะคะ มีอะไรบ้าง คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) 1. ครับ คือต้องมีฉันทลักษณ์ที่ดีถูกต้องตามลักษณะบังคับของคำประพันธ์นั่นเองครับ 

(คุณครูคณิตา) 2. ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ภาษาต้องดีครับ น่าฟัง 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 3 นะคะ ก็มีความหมายดีค่ะ ความหมายดีในที่นี้ก็คือสามารถที่จะนำแนวคิดนี่ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ค่ะ ต่อมาค่ะ ข้อคิดที่ดีค่ะ สอดคล้องกับความหมายที่ดีนะคะ เราก็สามารถนำความหมายเหล่านั้นไปปรับใช้หรือไปปรับใช้ได้นั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ เรามาเรียนรู้จุดประสงค์ของวันนี้ดีกว่าไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ดีครับ ครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ของวันนี้ค่ะ คือ 1. ให้นักเรียนบอกหลักการท่องจำบทอาขยานได้ค่ะ ต่อมาถอดคำประพันธ์บทอาขยานได้ค่ะ นักเรียนเราถอดบทเกี่ยวกับเรื่องขุนช้างขุนแผน เป็นบทที่นักเรียนจะต้องมีทักษะเพิ่มขึ้นมา ฉะนั้น การถอดบทประพันธ์บทอาขยานเป็นเรื่องง่ายมากค่ะ ต่อมานำข้อคิดจากบทอาขยานค่ะ ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้นะ คราวนี้เรามาดูคำถามกระตุ้นความคิดกันดีกว่าค่ะ คำถามแรกค่ะ บทอาขยานตามที่นักเรียนรู้จักจะหมายถึงอะไร คุ้น ๆ ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คุ้น ๆ 

(คุณครูคณิตา)เหมือนเราเคยบอกไปแล้วหรือเปล่า 

(คุณครูปรเมษฐ) เหมือนเราจะพูดไปแล้วนะครับ ลองตอบกับคุณครูปลายทางเลยนะครับ ตอบคำถามกับคุณครูปลายทาง ถ้าเกิดจำได้ ก็จะตอบคุณครูได้ทั้งหมด ถูกไหมครับ ครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ถูกต้องค่ะ คุณครูปรเมษฐคะ ช่วยเหลือเด็ก ๆ หน่อยไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ดีครับ ก็คืออะไร นะ ท่องจำใช่ไหมครับ มีการสวด นิทาน การท่องจำต่าง ๆ ทำนองถือว่าเป็นอาขยานนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ แล้วเราท่องจำบทอาขยานไปเพื่ออะไร 

(คุณครูปรเมษฐ) คำถามข้อนี้น่าคิดนะเด็ก ๆ ลองคิดสิ ตั้งแต่อยู่ชั้น ป.1 นะ เราท่องกันมาโดยตลอด 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ในรายวิชาภาษาไทยนี่เราท่องกันมาตลอดลองถามคำถามกับตัวเองสิว่า แล้วเราท่องเพื่ออะไรนะครับ 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ คะ เด็ก ๆ ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ คุณครูปรเมษคะ ช่วยเหลือเด็ก ๆ หน่อยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 1. เราท่องเพื่อให้เกิดความไพเราะ ท่องแล้วมันจะจรรโลงใจ แล้วเราจำนั้นได้ พอจำฉันทลักษณ์ได้ ก็จะเป็นที่มาในการแต่งบทร้อยกรองนั้น ๆ ได้อีก อันนี้คือการท่อง ท่องเพื่ออะไรของครูนะครับ แล้วครูเชื่อว่าเด็ก ๆ อาจจะคิดไม่เหมือนกับครู เป็นธรรมดาครับ คนเราคิดไม่เหมือนกันนะครับ ถ้าคนเราคิดเหมือนกันก็จะดำเนินไปอย่างไม่ราบรื่นนะครับ เพราะฉะนั้น แล้วแต่นักเรียนนักเรียนจะคิดทางไหนก็ตามแต่ แต่จุดมุ่งหมายเราได้ท่องอาขยานเหมือนกันครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เพิ่มเติมนะคะ การท่องบทอาขยานนี่ ก็จะทำให้เราไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ เพราะส่วนใหญ่บทอาขยานจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับการสอนให้ประพฤติตนเป็นคนดีแล้วก็คิดดีค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ถูกต้องครับ 

(คุณครูคณิตา) เอาล่ะค่ะ นักเรียนมาเรียนรู้หลักการบทอาขยานกันดีกว่าค่ะ นักเรียรจะเรียนรู้เองหรือจะเรียนรู้ไปพร้อม ๆ กับคุณครูคณิตาหรือคุณครู ได้ยินเสียงกระซิบว่าอย่างไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) จะเรียนรู้ไปพร้อม ๆ กับครูครับ 

(คุณครูคณิตา) น่ารักมากเลยค่ะ เด็ก ๆ นี่คงคิดถึงครูคณิตาและครูปรเมษฐนะคะ เดี๋๋ยวเรามาเรียนรู้กันเลยดีกว่าค่ะ หลักการท่องอาขยานค่ะ 1. คืออะไร ครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้องท่องให้ได้อารมณ์ตามเนื้อเรื่อง ใส่อารมณ์และความรู้สึกเข้าไปครับ 

(คุณครูคณิตา) 2 ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ส่งเสียงดังพอประมาณไม่กระแทกกระทั้น ท่องด้วยน้ำเสียงนุ่มนวล 3. ต้องท่องด้วยน้ำเสียงที่ชัดเจน ออกเสียงอักขระ ร. เรือ, ล. ลิง เป็นคำควบกล้ำนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ต่อมาค่ะ เรามาดูข้อ 4 ค่ะ ออกเสียงให้ถูกต้องตามบทค่ะ เวลานักเรียนอ่านนะคะ นักเรียนก็จะต้องมีสมาธิด้วยนะคะ ต่อมาค่ะ ออกเสียงให้ถูกต้องตามอักขระวิธีค่ะ ร. เรือ, ล. ลิง คำควบกล้ำจะต้องออกเสียงให้ชัดเจนต่อมาอันสุดท้ายค่ะ ก็คือท่องให้ถูกหลักวรรคตอน 

(คุณครูปรเมษฐ) การจะท่องบทอาขยานนี่ จะต้องแบ่งใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ในบทอาขยาน 1 บท หรือบทร้อยกรอง 1 บท กวีแต่งมาเราอ่านได้จริง แต่เราต้องแบ่งให้ถูกจังหวะ ถูกวรรคถูกตอน มันถึงจะเกิดความไพเราะนั่นเองนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ เรามาดูบทอาขยานดีกว่านะคะ บทอาขยานที่กำหนดให้ท่องคุณครูปรเมษฐคะ ก่อนที่จะถาคุณครูปรเมษฐถามนักเรียนก่อนดีกว่าค่ะ บทอาขยานที่กำหนดให้ท่องนี่มีกี่แบบ มีกี่แบบเอ่ย 

(คุณครูปรเมษฐ) ไหนลองคาดคะเนสิ ความรู้ที่หนู ๆ ได้ศึกษามาในระดับชั้นก่อนหน้าที่จะขึ้น ป. 6 นี้ 

(คุณครูคณิตา) มีกี่แบบ 

(คุณครูปรเมษฐ) ลองบอกสิ 

(คุณครูคณิตา) มีกี่แบบคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ถูกต้องครับ มี 3 แบบด้วยกัน เดี๋ยวไปดูกันเลยว่ามีแบบไหนบ้างนะครับ 

(คุณครูคณิตา) แบบที่ 1 ค่ะ เป็นบทหลักค่ะ เป็นบทอาขยานที่กระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้กำหนดให้ท่องจำค่ะ บทที่ 2 คืออะไร ครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือบทรองนั่นเองนะครับ บทรองนี่ก็คือบทที่ครูผู้สอนนะครับ หรือสถานศึกษากำหนดให้ท่องจำนะครับ 

(คุณครูคณิตา) บทสุดท้ายเขาเรียกว่า 

(คุณครูปรเมษฐ) บมเลือกอิสระนะครับ หรือนักเรียนจะเรียกสั้น ๆ ว่า "บทเลือก" ก็ได้นะครับ อันนี้เป็นบทที่นักเรียนชอบ แล้วก็หยิบยกขึ้นมาเป็นของตัวเอง จำเอาไว้ว่า หลัก, รอง เลือก ที่นักเรียนจะต้องท่องมี 3 บทด้วยกันนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ย้อนกลับมาเมื่อกี้ ที่เราพูดเกี่ยวกับเรื่องการแบ่งวรรคตอนใช่ไหมคะ นักเรียนคะ นักเรียนจำสัญลักษณ์ที่คุณครูเคยขีดแบ่งให้นักเรียนอ่านได้หรือเปล่า จำได้ไหม เอ่ย เดี๋ยวเรามาเรียนรู้กันดีกว่า ว่าสัญลักษณ์ที่คุณครูได้ทำไปนี่มันมีความหมายว่าอย่างไรกันบ้างนะคะ โดยการแบ่งวรรคนี่ เรามาดูกันค่ะ วรรคแรกนะคะ เราจะเรียกว่า "แทนจังหวะเสริม" ค่ะ เป็นอย่างไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) จังหวะเสริมนี่ คือ การเพื่อจะหยุดอ่านในวรรคนะครับ อันนี้สำคัญนะครับ เป็นการแบ่งให้คำมันลงตัวพอดี อย่างเช่น กลอนแปดนี่ เราก็อ่าน 3 2 3 หรือ 3 3 3 นะครับ ให้เกิดความไพเราะอันนี้แบ่งจังหวะเสริม ต่อไป 

(คุณครูคณิตา)ต่อมาค่ะ เรียกว่า "แทนจังหวะหลัก" ค่ะ หรืออ่านออกเสียงว่าอะไร 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือการหยุดการอ่านออกเสียง ก็คือจะต้องหยุดนิดหนึ่ง เพื่อจะขึ้นในวรรคต่อไปนะครับ มันเป็นช่วงที่ยาวกว่าจังหวะเสริม อันนี้สำคัญนักเรียนจะต้องแบ่งให้ถูกต้อง แล้วการอ่านอาขยานของนักเรียนจะไพเราะเป็นอย่างยิ่งครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ต่อมานะคะ เรามีกิจกรรมอะไรไหมคะ ครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) แน่นอนครับ คุณครูคณิตา นักเรียนรอคอยอยู่แล้วครับ ก็บอกว่าจะให้ท่องอาขยาน เพราะฉะนั้น ได้ท่องแน่นอนครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คราวนี้ค่ะ เรามาท่องบทอาขยานค่ะ เรื่อง ขุนช้างขุนแผน ตอน กำเนิดพลายงาม แต่การเป็นทำนองเสนาะนี่เรามาแบ่งวรรคกันก่อนดีไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก่อนอื่นหยิบหนังสือขึ้นมาก่อนเด็ก ๆ เดี๋ยวไม่รู้ว่าอ่านหน้าไหนนะคะ 

(คุณครูคณิตา) หนังสือวรรณคดีลำนำ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 หน้า 69 ค่ะ เปิดเลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตัวอักษรสีน้ำเงินแกมเขียว เจอหรือยัง เหมือนกับของครูแล้วนะครับ เดี๋ยวครูคณิตาจะพาไปแบ่งวรรคแบ่งตอนกันนะครับ 

(คุณครูคณิตา) เดี๋ยวเราจะมาอ่านแบบธรรมดากันก่อนนะคะ ขีดให้ทันด้วยนะคะ เริ่มกันเลยค่ะ แม่รักลูก ลูกก็รู้ อยู่ว่ารัก คนอื่นสัก หมื่นแสน ไม่แม้นเหมือน จะกินนอน วอนว่า เมตตาเตือน จะจากเรือน ร้างแม่ ไปแต่ตัว แม่วันทอง ของลูก จงกลับบ้าน เขาจะพาล ว้าวุ่น แม่ทูลหัว จะก้มหน้า ลาไป มิได้กลัว แม่อย่ามัว หมองนักจงหักใจ เป็นอย่างไรกันบ้างคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ เป็นการอ่านแบบทำนองธรรมดานะครับ คราวนี้เดี๋ยวคุณครูคณิตาจะพานักเรียนนั้นอ่านเป็นแบบทำนองเสนาะที่เกิดความไพเราะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาเริ่มฝึกอ่านเป็นทำนองเสนาะกันดีกว่านะคะ แม่รักลูกลูกก็รู้อยู่ว่ารัก คนอื่นสักหมื่นแสนไม่แม้นเหมือน จะกินนอนวอนว่าเมตตาเตือน จะจากเรือนร้างแม่ ไปแต่ตัวแม่วันทองของลูก จงกลับบ้านเขาจะพาลว้าวุ่น แม่ทูนหัวจะก้มหน้าลาไป มิได้กลัว แม่อย่ามัวหมองนัก จงหักใจ 

(คุณครูปรเมษฐ) เก่งมากเลยครับ เด็ก ๆ ตามคุณครูคณิตาได้ไพเราะมาก ปรบมือครับ อันนี้ผ่านไปแล้ว 2 บท เปิดต่อไปเลยครับ  

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ต่อมาอีก 2 บทนะคะ เตรียมดินสอหรือปากกาเตรียมจดได้เลยค่ะ นางกอดจูบลูบหลัง แล้วสั่งสอน อำนวยพรพลายน้อย ละห้อยไห้ พ่อไปดี ศรีสวัสดิ์ กำจัดภัย จงเติบใหญ่ ยิ่งยวด ได้บวชเรียน ลูกผู้ชาย ลายมือ นั้นคือยศ เจ้าจงอต  ส่าห์ทำ สม่ำเสมียน แล้วพาลูก ออกมาข้างท่าเกวียน จะจากเจียนใจขาด อนาถใจ 

(คุณครูปรเมษฐ) เด็ก ๆ ครับ เตรียมตัวพร้อมกับคุณครูคณิตานะครับ ฟังสัญญาณ 1 2 3 

(คุณครูคณิตา) นางกอดจูบลูบหลังแล้วสั่งสอน อำนวยพรพลายน้อยละห้อยไห้ พ่อไปดีศรีสวัสดิ์กำจัดภัย จนเติบใหญ่ยิ่งยวดได้บวชเรียน ลูกผู้ชายลายมือนั้นคือยศ เจ้าจงอตส่าห์ทำ สม่ำเสมียนแล้วพาลูกออกมาข้างท่าเกวียน จะจากเจียนใจขาด อนาถใจ 

(คุณครูปรเมษฐ) เอาล่ะครับ เก่งมากเลย ใจจะขาดกันเลยนะครับ ปรบมือให้ตัวเอง ใช้ได้อีก 2 บทสุดท้ายนะครับ ไปแบ่งกันต่อ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ลูกก็แล ดูแม่ แม่ดูลูก ต่างพันผูก เพียงว่าเลือดตาไหล สะอื้นร่ำอำลาด้วยอาลัย แล้วแข็งใจ จากนางตามทางมา เหลียวหลังยังเห็นแม่ แลเขม้น แม่ก็เห็นลูกน้อยละห้อยหาแต่เหลียวเหลียว เลี้ยวลับ วับวิญญาณ์ โอ้เปล่าตา ต่างสะอื้น ยืนตะลึง 

(คุณครูปรเมษฐ) เตรียมตัวพร้อมกันนะครับ ไปกับคุณครูคณิตานะครับ 1, 2, 3 

(คุณครูคณิตา) ลูกก็แล ดูแม่แม่ดูลูกต่างพันผูก เพียงว่าเลือดตาไหล สะอื้นร่ำอำลาด้วยอาลัย แล้วแข็งใจ จากนางตามทางมา เหลียวหลังยังเห็นแม่ แลเขม้นแม่ก็เห็น ลูกน้อยละห้อยหา แต่เหลียวเหลียวเลี้ยวลับวับวิญญาณ์ โอ้เปล่าตา ต่างสะอื้นยืนตะลึง 

[เสียงปรบมือ] 

(คุณครูปรเมษฐ) เยี่ยมจริง ๆ ครับ เด็ก ๆ ชื่นใจแทนครูคณิตาเลย เพราะมากเก่งมากเด็ก ๆ ครับ อันนี้ ก็คือสิ่งที่นักเรียนจะต้องท่องไม่ใช่ท่องธรรมดานะครับ ท่องจำนะครับ ไปดูกิจกรรมกันดีกว่า เราจะทำอะไรครับ นักเรียนนั้นจับคู่กันนะ จับคู่กันเลยในกลุ่มนั่นล่ะ จับคู่กันแล้วนะ ให้ทำอะไรครับ ให้ท่องบทอาขยานจากเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ก็คือบทที่ครูนำมาให้นักเรียนได้แบ่งวรรคแบ่งตอนกันไปแล้วให้หาคำศัพท์ที่น่าสนใจจากอาขยานบทดังกล่างครับ 

(คุณครูคณิตา) ให้เวลากี่นาทีดีคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ให้เวลาทำสักกี่นาทีดีถึงจะพอ เด็ก ๆ เราเก่งอยู่แล้วนะครับ 

(คุณครูคณิตา) 10 นาทีดีไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 10 นาทีให้ได้ครับ ลงมือปฏิบัติครับ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูคณิตา) หมดเวลาค่ะ นักเรียนได้ศึกท่องจำและหาคำศัพท์เป็นที่เรียบร้อยแล้วนะคะ นักเรียนคะ หลังจากที่นักเรียนหาคำศัพท์เป็นที่เรียบร้อยแล้ว นักเรียนสามารถจดคำศัพท์เหล่านั้นลงไปในสมุดได้เลยค่ะ วันนี้หลังจากที่นักเรียนได้หาคำศัพท์ไปนี่ คุณครูคณิตากับคุณครูปรเมษฐนี่ก็ใช้ระยะเวลาประมาณ 10 นาทีค่ะ ในการคัดเลือกคำศัพท์มาให้นักเรียนได้เรียนรู้กันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ซึ่งอาจจะตรงกับนักเรียนได้ เพราะฉะนั้น ถ้าคำไหนที่หนู ๆ หามาแล้วยังไม่ได้จดให้เพิ่มเติมไปในหนังสือหรือในสมุดของนักเรียนเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ โดยเราจะมารู้ความหมายใช้ได้ถูกค่ะ เริ่มเลยนะคะ คำแรกค่ะ คำว่า "ทูนหัว" ค่ะ มีความหมายว่าอย่างไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ทูนหัวก็คือคำพูดแสดงความรักใคร่หรือยกย่อง เช่น ครูยกย่องครูคณิตาว่า "แม่ทูนหัวของพี่ เป็นต้นนะคะ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ต่อมาค่ะ เรามาดูคำว่า "อำนวยพร" มีอำนวยพรนักเรียนคงคาดเดาได้นะคะ ว่าหมายถึงการอวยพร หรือการให้พรนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ ต่อไปนะครับ คำว่า "ละห้อยไห้ " ละห้อยไห้ หมายถึงโศกเศร้า จะกล่าวถึงพลายงามนี่มีความโศกเศร้านะครับ ก็นำคำว่า "ละห้อยไห้" มาใช้กวีนั่นคัดสรรขึ้นมา เป็นคำที่ดีนะครับ 

(คุณครูคณิตา) สังเกตนะคะ คำว่า "ไห้" นี้นะคะ ก็หมายถึงร้องไห้นะคะ ต่อมาค่ะ คำว่า "ศรีสวัสดิ์"ค่ะ ศรีสวัสดิ์หมายถึง ความดีงามความเจริญรุ่งเรือง หรือสิริมงคลนั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คำว่า "ยิ่งยวด"เจอในบทกลอนว่า จบเติบใหญ่ยิ่งยวด หมายถึง เยี่ยมที่สุดนะครับ เช่น มีอย่างยิ่งยวด เป็นต้นนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ คำว่าอะไรคะ คำว่า "เขม้น" ค่ะ เขม้น หมายถึงเพ่งหรือจ้องดูค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) อีกคำหนึ่งนะครับ วับวิญญาณ์ แปลว่าใจหาย เหลียวเหลียวเลี้ยวลับวับวิญญาณ์ 

(คุณครูคณิตา) ใจหายนะคะ ในเรื่องนี้ใจของใครหายคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใจของพลายงาม มองหาแม่ไม่เห็น 

(คุณครูคณิตา) ใจหายเลยนะคะ นักเรียนคะ นี่คือความรักของแม่ที่มีต่อลูกนะคะ ความรักของลูกที่มีต่อแม่นะคะ ต่อมาค่ะ คำว่าอะไรคะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ลายมือครับ ลายมือนี่เราเจอในชีวิตประจำวันอยู่แล้วนะครับ ลายมือ หมายถึงความรู้ ความสามารถนั่นเองนะครับ ก็มาจาก "ลูกผู้ชายลายมือนั่นคือยศ" ใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ เรามาดูคำว่า "สม่ำเสมียน" นักเรียนคิดว่า สม่ำเสมียนมีความหมายว่าอย่างไร เรามาดูกันเลยดีกว่าค่ะ สม่ำเสมอ อย่างเช่น นักเรียนหมั่นหาความรู้อย่างสม่ำเสมอหรือสม่ำเสมียน แค่สม่ำเสมียนเราจะใช้ใน... 

(คุณครูปรเมษฐ) บทกลอน ใช้ในการแต่งคำประพัทธ์ให้มีความไพเราะนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ แต่ความหมายเหมือนกันใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ ต่อมาค่ะ คำว่าอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เปล่าตา เปล่านี่แปลว่าว่างเปล่า มองไม่เห็นนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาคำสุดท้ายคำนี้ค่ะ ให้คุณครูปรเมษฐอ่านเลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) อนาถใจอยู่ในวรรคสุดท้ายเลยนะครับ วรรคส่งของบทอาขยานที่นักเรียนท่องนะครับ อนาถใจแปลว่าสงสารสังเวช สลดใจ ให้ความรู้สึกลึกซึ้งกินใจนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ อนาถใจจะเป็นความรู้สึกของอารมณ์เศร้า อารมณ์เชิงลบนะคะ ต่อมาค่ะ นักเรียนคะ อ่านพร้อม ๆ กันเลยค่ะ คำว่า "ลูกผู้ชายลายมือนั้นคือยศ" มีความหมายว่าอย่างไร จำได้หรือเปล่า ใน...

(คุณครูปรเมษฐ) ในชั่วโมงที่นักเรียนคัดลายมือนี่ คุณครูคณิตานำมาถามครูใช่ไหมครับ ไหนลองท่องจากบทอาขยานสิ ท่องว่าอย่างไรนะ 

(คุณครูคณิตา) ท่องว่าอย่างไรนะลูกผู้ชายลายมือนั้นคือยศเจ้าจงอตส่าทำสม่ำเสมียน ว่าอย่างไร ลองดูกันเลยค่ะ มีความหมายว่าอย่างไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) คือการศึกษาเล่าเรียนนะครับ จะนำมาซึ่งยศฐาบรรดาศักดิ์ ในสมัยโบราณถือว่าผู้ที่ได้เรียน ก็คือผู้ชายนั่นเอง ได้เรียนก็ย่อมได้รับราชการแล้วก็จะได้มียศฐานะ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นี่คือสิ่งที่แม่วันทองปลูกฝังพลายงามนั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะ เรามาเข้าสู่กิจกรรมอ่านบทอาขยานกันดีกว่าค่ะ นักเรียนคะ ก่อนที่เราจะไปท่องจำบทอาขยานได้เราต้องไปอ่านกันก่อนใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ 

(คุณครูคณิตา) อ่านคือสามารถดูได้ แต่ท่องดูได้ไหมคะ นักเรียน ดูไม่ได้นะคะ แยกให้ออกนะคะ ระหว่างอ่านบทอาขยานกับท่องจำบทอาขยานค่ะ โดยบทบาทของนักเรียนปลายทางและคุณครูปลายทางมีดังนี้ค่ะ บทบาทของนักเรียนก่อนนะคะ ก็คือให้นักเรียนอ่านและศึกษาบทอาขยานเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ตอน กำเนิดพลายงามแล้วถอดคำประพันธ์หาข้อคิดนำไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตค่ะ ต่อไปค่ะ คุณครูปลายทางล่ะค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ส่วนคุณครูนะครับ นักเรียนยังอ่านไม่คล่องเขียนไม่คล่อง ให้ครูดูแลอย่างใกล้ชิดนะครับ ให้เขียนให้ได้นะครับ แล้วก็ดูแลการทำงานของกลุ่มนักเรียนแล้วก็ให้คำแนะนำนักเรียนทุกคนนะครับ ในการท่องอาขยานด้วยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ให้เวลากี่นาทีคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ให้เวลาลงมือปฏิบัติกิจกรรม 10 นาที 

(คุณครูคณิตา) แต่ว่าก่อนที่เราจะลงมือนี่เราจะต้องมาดูตัวอย่างใบงานกันก่อนค่ะ  ตัวอย่างใบงานค่ะ ตัวอย่างใบงานจะมีอยู่ทั้งหมด 2 แผ่นด้วยกัน แผ่นแรกนะคะ จะเป็นบทอาขยานค่ะ ขุนช้างขุนแผน ตอน กำเนิดพลายงาม นะคะ ให้นักเรียนนี่ศึกษาค่ะ หลังจากนั้นค่ะ ให้นักเรียนนำมาถอดคำประพันธ์ค่ะ แล้วหาแนวคิดที่ได้จากเรื่อง และนำแนวคิดนี้นำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรพร้อมหรือยังคะ ถ้าพร้อมแล้วลงมือปฏิบัติได้เลยค่ะ 

[เสียงดนตรี]  

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนคะ ครบกำหนดตามเวลาแล้วนะคะ เดี๋ยวเรามาดูแนวคิดของคุณครูคณิตาและคุณครูปรเมษฐกันค่ะ แนวคิดนะคะ ก็คือถอดคำประพันธ์ บทอาขยานเรื่องนี้นี่เราพูดเกี่ยวกับเรื่องการอำลาใช่ไหมคะ ความรัก ความบริสุทธิ์ของแม่ที่มีต่อลูกความรักของลูกนี่ที่ห่วงหาแม่และจากกันนะ ต่อมาค่ะ 2. ก็คือแนวคิดที่ได้จากเรื่องคะ แนวคิดที่ได้จากเรื่องนี้อย่างที่บอกค่ะ เราจะต้องมีความกตัญญู หรือเราจะต้องตอบแทนพระคุณนะคะ เพราะว่าเรานี่ได้รับความรักจากบุคคลหรือบุพการี หรือครอบครัวของเรานี่ ความรักเหล่านั้นเป็นสิ่งที่เขานี่ไม่ต้องการผลประโยชน์ หรือสิ่งตอบแทนใด ๆ เลยเป็นความรักที่ดีมาก 

(คุณครูปรเมษฐ) จากแนวคิดที่ได้นะครับ ก็จะสามารถนำมาปรับใช้ในชีวิตนะครับ เด็ก ๆ ต้องมีการเชื่อฟังในผู้มีพระคุณหรือผู้ดูแลอุปการะนะครับ อย่าไปพูดให้ท่านผิดใจ อย่าพูดให้ท่านเสียใจนะครับ แล้วก็เชื่อฟังคำสั่งสอนเป็นอย่างดี อันนี้เป็นคุณธรรมแลสิ่งที่เด็ก ๆ ควรปฏิบัติเป็นคุณธรรมของตัวเองนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาสรุปบทเรียนเขียนองค์ความรู้ดีกว่าค่ะ คำถามแรก ประโชยน์ที่ได้จากการท่องจำบทอาขยานมีอะไรบ้าง ตอบคุณครูเลยค่ะ ตอบคุณครูปลายทางเลยนะคะ ท่องจำ อย่างแรกเลยนะคะ ก็คือ 1. ค่ะ ฝึกความจำ เพราะว่าการท่องจำเราจะต้องใช้สมองในการจดจำค่ะ ข้อที่ 2 ค่ะ คืออะไร คะครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้องสามารถนำความรู้ไปต่อยอดได้ อย่างเช่น แต่งคำประพันธ์ นำไปแต่งคำประพันธ์ อันนี้ถือว่าประสบสูงสุดเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เรามาดูอีกข้อกันดีกว่าค่ะ นักเรียนจะนำข้อคิดที่จากการบทอาขยานที่นักเรียรท่องจำไปนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร หรือมีแนวคิดอย่างไรนะคะ ที่จะนำไปใช้ในชีวิตประจำวันให้นักเรียนตอบเลยค่ะ 1 2 3 ของใครนี่ที่เขียนมีหลายแนวคิดเลยใช่ไหมคะ สามารถเขียนลงไปในสมุดเลยนะคะ เดี๋ยวมาดูแนวคิดที่คุณครูสรุปมาให้เลยค่ะ แนวคิดแรก คือ การรักพ่อแม่ค่ะ แนวคิดที่ 2 คืออะไร คะ เชื่อฟังคำสั่งสอนของพ่อแม่นะครับ ที่ 3 ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้องตั้งใจศึกษาเล่าเรียนนะครับ 

(คุณครูคณิตา) แนวคิดที่ 4 ค่ะ คืออะไร คะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มีความกล้าหาญ เด็ดเดี่ยว เช่นพลายงาานะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ แนวคิดที่ 5 มีความเชื่อมั่นในตนเองค่ะ เชื่อฟังในที่นี้ ก็คือเชื่อมันว่าเราจะเดินทางไปได้นะคะ แนวคิดที่ 5 ค่ะ ตอบแทนผู้มีพระคุณและแนวคิดสุดท้ายค่ะ ก็คือทำให้พ่อแม่ของเราภาคภูมิใจค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) จดสรุปใจความสำคัญเป็นความรู้ของตัวเองในสมุดได้เลยนะครับ ตามนี้ครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ บทเรียนครั้งต่อไปเราจะเรียนกันเรื่อง บท... 

(คุณครูปรเมษฐ) ท่องจำอาขยานนะครับ เรียนในเรื่องเดิมแต่เราจะเพิ่มเติมเนื้อหาให้อีกนะครับ สิ่งที่นักเรียนจะต้องเตรียมนะครับ ก็คือบทอาขยาน เรื่องขุนช้างขุนแผนตอน กำเนิดพลายงาม ก็คือพกหนังสือวรรณคดีลำนำชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 มานั่นเองนะครับ สามารถดาวน์โหลดข้อมูลได้ที่ www.dltv.ac.th รายวิชาภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ครับ สำหรับวันนี้ ครูทั้ง 2 คน ขอลาไปก่อนครับ สวัสดีครับ 

(คุณครูคณิตา) สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]