---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ (DLTV ภาษาไทย ป. 6 หน่วยที่ 3) ๒   การตั้งคำถามเชิงเหตุผล ๘ ก.ค. ๖๔ (มีใบงาน และใบความรู้)
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 28 กุมภาพันธ์ 2565  เวลา 10.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) สวัสดีคุณครูและนักเรียนปลายทางที่น่ารักของครูทุกคนนะครับ  วันนี้พบกับครูปรเมษฐ ศรีกำเหนิด และครูคณิตา หนุนอนันต์นะครับ ในรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นะครับ วันนี้คุณครูคณิตาจะสอนอะไรให้เด็ก ๆ ทั่วประเทศครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นักเรียนคะ เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่อง เรื่องอะไรคะ เรื่อง การตั้งคำถามเชิงเหตุผลค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เรื่องราวที่จะอยู่ในวิชานี้ ในชั่วโมงนี้ จะสนุกสนานเพียงใด เดี๋ยวเราไปร่วมกิจกรรมกันเลยครับ ยินดีต้อนรับเด็ก ๆ เข้าสู่เกม 20 คำถามครับ ครูคณิตา วันนี้ครูก็มีเกมมาให้หนูได้เล่น เพื่อเป็นการตั้งคำถามเพื่อเป็นแนวทางในการตั้งคำถาม ที่เราจะได้เรียนในวันนี้ เดี๋ยวไปดูกติกาครับ คุณครูคณิตาครับ เกมนี้เล่นอย่างไร อธิบายให้เด็ก ๆ ฟังหน่อย 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ วิธีการเล่น ให้นักเรียนตั้งคำถามเพื่อให้เด็ก ๆ รู้ ภาพที่กำหนดเป็นภาพอะไร 

(คุณครูปรเมษฐ) มีภาพให้เด็ก ๆ ดูใช่ไหมครับ ข้อที่ 2 ครับ ครูหรือตัวแทนห้องนะ เป็นผู้ออกมาดูภาพ 1 คน เดี๋ยวครูจะมีภาพให้ดูนะครับ แล้วให้ตัวแทน หรือตัวแทนนี่ ดูแล้วจำไว้ 1 คน ดูแล้วจำแล้วทำอย่างไรต่อครับ 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนทั้งห้องร่วมกันตั้งคำถามลงท้ายว่าใช่หรือไม่ใช่นะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ ก็เดี๋ยวดูภาพเสร็จใช่ไหมครับครูคณิตา นักเรียนทั้งห้องเลยจะร่วมเล่น แล้วตั้งคำถามคนที่เขาดูภาพนี่ตอบคำถามว่า 

(คุณครูคณิตา) ใช้หรือไม่ใช่นะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อไป ถ้านักเรียนตั้งคำถามนี่ นักเรียนสามารถตั้งคำถาม 20 ยังไม่บอกว่ากี่นาทีครับ ให้แค่คำถาม เพราะมันชื่อเกม 20 คำถาม ข้อสุดท้ายครับ แล้วครูหรือตัวแทนห้องที่เป็นผู้ดูภาพนี่นะ ตอบว่าใช่หรือไม่ใช่เท่านั้น ถ้าเป็นคำอื่น จะสาธิตให้ดูดีไหมครูคณิตา 

(คุณครูปรเมษฐ) เวลาเล่นจริงเราจะไม่เห็นนะ สมมติว่าครูใช้สิ่งนี้เขาเรียกว่าอะไร คือ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์นะ เรียกว่า "รีโมตนะ" เอาไว้บังคับนะ ครูจะให้ครูคณิตานี่ตั้งคำถามเกี่ยวกับรีโมต ให้ดูครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) เป็นสิ่งมีชีวิตใช่หรือไม่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ใช่ 

(คุณครูคณิตา) สามารถวิ่งได้ใช่หรือไม่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ใช่ 

(คุณครูคณิตา) สามารถใช้ให้ไปซื้อของได้หรือไม่ ใช่หรือไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ใช่ 

(คุณครูคณิตา) ไม่ใช่อีกแล้ว กี่คำถามแล้วนี่ 3 แล้วนะ 

(คุณครูคณิตา) 3 ค่ะ เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ใช่หรือไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ จบหรือยังแบบนี้ จบแล้ว ไม่ถึง 20 คำถามนี่ ถือว่าชนะ ครูจะให้ครูคณิตาเป็นผู้ตั้งคำถามเหมือนเดิม แต่ครูคณิตาจะไม่เห็นของที่ครูนำมาทาย มีแค่ครูและหนู ๆ ที่อยู่ปลายทางเท่านั้นที่จะเห็น พร้อมหรือยังลูก ครูคณิตาครับ กลับหลังหันครับกลับหลังหันครับ ปิดตา เด็ก ๆ ครับ นี่ นี่คืออะไร เด็ก ๆ รู้แล้วนะ มันคืออะไร ใช่ไหมครับ มันคืออะไร แล้วดูสิครับ ว่าครูคณิตาจะสามารถตั้งคำถามได้ถูกต้องหรือไม่ครับ หันหลังได้แล้วครับ กลับมาสิครับ ๆ เด็ก ๆ รออยู่ครับ 

(คุณครูคณิตา) หันหลังไปไหนล่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) อ๋อ ถ้าหันมาหาผมก็จะไม่เห็นนักเรียนค่ะ จะต้องหันไปหานักเรียนค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตั้งคำถามมาครับ เดี๋ยวจะตอบ 

(คุณครูคณิตา) เป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ใช่หรือไม่ 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนบอกหน่อยใช่หรือไม่ใช่ ไม่ใช่ 

(คุณครูคณิตา) ทำมาจากผ้า ใช่หรือไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่หรือเปล่าครับ ไม่ใช่ 

(คุณครูคณิตา) ไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) 2 แล้ว ๆ 

(คุณครูคณิตา) ข้อสุดท้ายเป็นคำถามข้อสุดท้ายใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ได้ 20 คำถาม แต่ว่าเป็นครูก็ต้องไวกว่านักเรียน ให้ไม่เกิน 3 ไม่เกิน 4 ก็ได้ 

(คุณครูคณิตา) เป็นอุปกรณ์ที่คนใช้ ใช่หรือไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่หรือไม่ใช่เด็ก ๆ ใช่ไหมลูก ความจริงนี่ใช่ ใช่เลยครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่เลยหรือคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่มันยังไม่ชัดเจนเท่าไร 

(คุณครูปรเมษฐ) อย่างนั้น เป็นอุปกรณ์ที่คนใช้เพื่อเป่าสร้างดนตรีใช่หรือไม่ใช่ 

(คุณครูปรเมษฐ) มาชัดเจนขนาดนี้ ใช่ครับ ครูคณิตาชนะครับ แบบนี้ โดนไปกี่คำถาม 

(คุณครูคณิตา) 4 ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 4 คำถาม ไม่ครบ 20 ถูกต้อง เดี๋ยวให้ครูคณิตาดูก่อนว่าคืออะไร 

(คุณครูคณิตา) มันคือแคนหรือเปล่าคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูคณิตามีไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ไม่มีค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แสดงว่าเป็นคนขาดแคลนนะครับ ผมให้เอาไหม 

(คุณครูคณิตา) ไม่เป็นอะไรค่ะ พอดีว่าครูเป็นคนชอบขาดแคลน 

(คุณครูปรเมษฐ) อย่าขำนะครับครูคณิตา ถึงตาเด็ก ๆ บ้างแล้ว เชิญเด็กนักเรียนที่จะเป็นตัวแทนมาดูภาพ ก็เหมือนครูนี่ล่ะ เป็นคนตอบคำถาม ใครที่จะเป็นคนดู หรือถ้าเด็ก ๆ เป็นคนดู ให้คุณครูปลายทางก็ได้จำภาพไว้ แล้วเดี๋ยวให้เด็ก ๆ เป็นผู้ตั้งคำถาม แล้วครูจะเป็นผู้ตอบนะครับ เดี๋ยวครูจะให้ดูภาพครับ เด็ก ๆ ที่นั่งอยู่ ทุกคนที่ไม่ใช่ตัวแทน ลุกขึ้นยืนครับ ทั้งหมดตรง กลับหลังหัน แล้วผมจะเห็นอะไรนี่ 

(คุณครูคณิตา) นั่นสิคะ ต้องทำถึงขนาดนั้นเลยหรือคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ที่เหลือกลับหลังหันครับ ปิดตาครับ ตัวแทนครับ มาดู ให้เวลา 5 วินาทีนะ นักเรียนตัวแทนครับ 1, 2, 3, 4, 5 หมดเวลา ทุกคนครับกลับเข้านั่งที่ได้ แล้วเดี๋ยวให้เด็ก ๆ นั้นตั้งคำถาม ครูให้เวลาในการเล่น 20 คำถามนี้ไม่เกิน 5 นาที แล้วเดี๋ยวครูจะกลับมาเฉลยครับ พร้อมแล้ว เล่นกิจกรรมให้สนุกสนานครับ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) ได้เวลา มาเฉลยกันดีกว่าครับ เด็ก ๆ เชื่อว่าหลาย ๆ คนนี่คุณครูคณิตาก็ต้องตอบถูกกันบ้างแล้ว บางคนอาจไม่ถูกเลยทั้ง 20 คำถาม ถูกไหม นักเรียนที่ทายหรือครูจะรู้ดีว่าเป็นภาพอะไร เดี๋ยวเราไปเฉลยกันครับ ภาพที่เด็ก ๆ กำลังทายอยู่หรือทายถูกต้องแล้ว ชื่อภาพอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ชื่อภาพทุ่งนาค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) โอ้โห เป็นภาพทุ่งนา มันสอนเราอย่างไรครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ช่างสังเกตค่ะ แล้วก็เป็นการตั้งคำถามนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตั้งคำถามเพื่อให้ได้มาซึ่งคำตอบใช่ไหมครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ปรบมือให้ตัวเองครับ เก่งมาก ครูคณิตาครับปรบมือหน่อย 

[เสียงปรบมือ] 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปดูกันต่อเลยดีกว่านะครับ นักเรียนได้ประโยชน์อะไรจากการทำกิจกรรมนี้ เด็ก ๆ ลองตอบคำถามกับคุณครูปลายทางนะครับ ให้ตัวแทนตอบก็ได้ช่วยกันตอบคำถามนะครับ คุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คุณครูคณิตาช่วยนักเรียนหน่อยครับ ได้ประโยชน์อะไรจากการทำกิจกรรมนี้ 

(คุณครูคณิตา) เมื่อกี้ เด็ก ๆ ได้ประโยชน์อะไรบ้างคะ ถูกต้องค่ะ ได้ประโยชน์ ก็คือเกี่ยวกับเรื่องการตั้งคำถามค่ะ ตั้งคำถามอย่างไรถึงจะถูกต้อง เหมาะสม หรือตรงกับวัตถุประสงค์ที่เราต้องการ 

(คุณครูปรเมษฐ) แล้วก็ได้ประโยชน์ ก็คือได้วิธีตั้งคำถามใช่ไหมครับ อีกข้อหนึ่งครูคณิตาถามบ้าง 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนคิดว่าคำถามมีประโยชน์อย่างไร 

(คุณครูปรเมษฐ) คำถามมีประโยชน์อย่างไร เด็ก ๆ ลองตอบก่อน ด้วยความคิดของตัวเองนะ ตอบกับคุณครูว่าการที่มีคำถามนี่มันมีประโยชน์อย่างไรนะครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะ มีประโยชน์อย่างไรบ้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คำถามนี่มีประโยชน์ ก็คือทำให้เรานี่อยากจะรู้ในสิ่งที่อยากรู้ เราก็ตั้งคำถาม พอเราตั้งคำถามก็จะนำมาซึ่งคำ... 

(คุณครูคณิตา) คำตอบค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ถูกต้องครับ พอเรารู้คำตอบ นั่นล่ะครับ คือ จุดมุ่งหมายของการตั้งคำถาม เพราะฉะนั้น อันนี้ก็คือคำถามที่จะนำไปสู่การเรียนในชั่วโมงนี้ครับ การตั้งคำถามนี่เป็นวิธีการที่ใช้คำถามเป็นสื่อกลาง ทำให้สามารถจับประเด็นสำคัญของเรื่องได้นั่นเองครับ นักเรียนทุกคนครับ จุดประสงค์การเรียนรู้ในชั่วโมงนี้ เดี๋ยวคุณครูคณิตาจะอธิบายให้หนู ๆ ได้ฟังกันนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ จุดประสงค์การเรียนรู้ของวันนี้นะคะ 1. บอกหลักการตั้งคำถามเชิงเหตุผลจากเรื่องที่ฟังและดูได้ค่ะ 2. ตั้งคำถามและตอบคำถามเชิงเหตุผลจากเรื่องที่ฟังและดูได้ค่ะ 3. เห็นประโยชน์ของการตั้งคำถาม และตอบคำถามเชิงเหตุผลจากเรื่องที่ฟังและดูได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) และนี่ก็คือสิ่งที่หนู ๆ จะต้องสามารถปฏิบัติได้ในชั่วโมงนี้ครับ ก่อนอื่นเลย เดี๋ยวครูจะให้นักเรียนนั้นได้ได้ศึกษาใบความรู้นะครับ เดี๋ยวนักเรียนหยิบใบความรู้ เรื่อง เชิงเหตุผล ขึ้นมา แล้วเราดูไปพร้อม ๆ กันเลย ใบความรู้ไปด้วยและดูการอธิบายฟังการอธิบายของคุณครูและครูคณิตาไปพร้อม ๆ กันเลยนะครับ ถ้าพร้อมแล้วไปกันเลยครับ คุณครูคณิตาครับ เด็ก ๆ ครับ เดี๋ยวคุณครูคณิตาบอกว่ามีกี่ประเภทครับ 

(คุณครูคณิตา) มี 2 ประเภทด้วยกันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประเภทแรก ก็คือ 

(คุณครูคณิตา) ประเภทแรกนะคะ ก็คือคำถามระดับต่ำค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 2. ล่ะครับ 

(คุณครูคณิตา) 2. ก็คือคำถามระดับสูงค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คำถามระดับต่ำเป็นอย่างไร คำถามระดับต่ำ ก็คือคำถามระดับเริ่มต้นนะครับ เป็นคำถามที่เกี่ยวกับข้อเท็จจริง ซึ่งได้จากความจำ การที่เราสังเกตคำถามประเภทนี้นะครับ มักจะเป็นคำคำตอบเพียงคำตอบเดียว เดี๋ยวเราไปดูกันดีกว่า คำถามให้สังเกตคุณครูคณิตาครับ เราจะตั้งคำถามให้นักเรียนตอบเรานี่ เกี่ยวกับการสังเกต เกี่ยวกับรูปนี้ 

(คุณครูคณิตา) ถ้าเป็นคุณครูคณิตานะคะ จะตั้งว่าวัตถุดิบอาหารจานนี้มีอะไรบ้าง ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เด็ก ๆ ตอบคำถามสิครับ นี่คือการสังเกตนะครับ เราก็ต้องสังเกตว่าในอาาหารจานนี้มีอะไรบ้าง นะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูคำถามถัดไปนะคะ คำถามให้บอกความหมายหรือคำจำกัดความค่ะ รูปนี้เป็นรูปของวัวใช่ไหมคะคุณครูปรเมษฐ คุณครูปรเมษฐจะตั้งคำถามว่าอย่างไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ผมจะตั้งคำถามให้นักเรียนดังนี้ครับ วัวมีรูปร่างลักษณะเป็นอย่างไร เพื่อที่จะนักเรียนจะได้บอกความหมายและคำจำกัดความนะครับ อันนี้เป็นภาพโบราณนะครับ อยู่ที่จังหวัดเพชเพชรบุรีและกาญจนบุรี วัวประเภทนี้ นอกนั้นไม่นิยมเล่นวัวประเภทนี้นะครับ ถ้าอยากศึกษา ลองไปเซิร์ชในอินเทอร์เน็ตได้นะครับ คำถามต่อไปเป็นคำถามบ่งชี้ ถ้าครูคณิตาจะตั้งคำถามให้นักเรียนตอบจะตั้งอย่างไร 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ จะตั้งคำถามนี้ว่าการแข่งขันกีฬาใดที่มีผู้เล่นคนเดียวค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เด็ก ๆ ก็จะต้องคิดใช่ไหมครับ อย่างเช่นในรูปนี้ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ อาจจะมีหลากหลายก็ได้นะคะ  เราอาจจะตั้งคำถามอย่างอื่นเพิ่มเติม เพื่อจำกัดความนี่ให้แคบลงก็ได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับผม นะครับ ต่อไปเป็น 

(คุณครูคณิตา) คำถามนำค่ะ 2 รูปนี้ค่ะ คุณครูปรเมษฐคะ คุณครูปรเมษฐจะตั้งคำถามแบบใดคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ผมจะตั้งว่าแมวกับเสือมีรูปร่างคล้ายกันหรือไม่ เด็ก ๆ ก็จะตอบ เพื่อที่จะนำ... อาจจะศึกษาเรื่องแมวกับเสือก็ได้ เราก็จะนำคำถามนี้ในการนำเข้าสู่เรื่องนั่นเองนะครับ ต่อไปคำถามระดับสูงนะครับ คำถามระดับสูงคืออะไรครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คำถามระดับสูงนะคะ เป็นคำถามที่ให้ผู้ตอบนี่ นำความรู้และประสบการณ์เดิมนี่ มาเป็นพื้นฐานในการสรุปหาคำตอบค่ะ ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ เกิดทักษะในการคิดค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ คำถามระดับสูง อันดับแรกเลยนะครับ คือ คำถามให้อธิบาย คุณครูคณิตาจะตั้งได้ว่าอย่างไร เห็นรูปภาพนี้แล้ว ให้อธิบายได้อย่างไรครับ 

(คุณครูคณิตา) เป็นรูปที่เกี่ยวกับห้องเรียนใช่ไหมคะ คุณครูก็จะตั้งว่า ถ้าเราอยากให้ห้องเรียนสะอาด ควรทำอย่างไร 

(คุณครูปรเมษฐ) เด็ก ๆ ก็ต้องอธิบายใช่ไหม ว่าทำอย่างไรจะให้ห้องเรียนสะอาด 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อไปครับ เป็นคำถาม... 

(คุณครูคณิตา) คิดวิเคราะห์ค่ะ จากรูปภาพนะคะ คุณครูปรเมษฐคะ คุณครูปรเมษฐจะตั้งคำถามว่าอย่างไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูก็จะตั้งอย่างนี้ครับนักเรียน เพราะเหตุใดน้ำจึงท่วม ผู้ที่จะตอบคำถามนี้ได้นี่ ก็จะต้องคิดวิเคราะห์ก่อน เพราะสาเหตุอะไร ถ้าคุณครูคณิตาจะตอบ 

(คุณครูคณิตา) สาเหตุหลัก ๆ เลยนะคะที่เกิดน้ำท่วม นั่นก็คือการตัดไม้ทำลายป่าค่ะ หรืออาจจะมีสาเหตุอื่นเข้ามาเพิ่มเติมก็ได้นะคะ สาเหตุอื่น ๆ นี่ อาจจะเป็นสาเหตุอะไรบ้าง คะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฝนฟ้าคะนองทำให้น้ำท่วมก็ได้นะครับ 

(คุณครูคณิตา) ท่วมแบบฉับพลันใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ เราต้องคิดวิเคราะห์ ถึงจะตอบคำถามนี้ได้นะครับ ต่อไปคือคำถามให้ประเมินค่าครับคุณครูคณิตา เป็นภาพคนกับแมว จะตั้งคำถามได้ว่าอย่างไรครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คุณครูคณิตาก็จะตั้งว่า ทำไมคนถึงเลี้ยงแมวค่ะ ประเมินค่า เพราะเรานี่ประเมินว่าเพราะเหตุใดเราถึงเลี้ยงแมว แมวมีประโยชน์อย่างไร แมวให้อะไรกับผู้เลี้ยง มันคือการประเมินค่านั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ ต่อไปนะครับ การตั้งคำถามเชิงเหตุผล อันนี้คือสิ่งที่เราต้องศึกษานะครับ ก็เป็นวิธีการหนึ่งที่ทำให้จับประเด็นสำคัญของเรื่อง จุดประสงค์ของเรื่อง ความน่าเชื่อถือ อีกทั้งยังสามารถจากการตั้งคำถามเชิงเหตุผลไปใช้ในชีวิตจริงได้นะครับ แนวทางการตั้งคำถามเชิงเหตุผล เด็ก ๆ ดูในใบความรู้ประกอบไปกับครูเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ข้อที่ 1 ค่ะ สาระสำคัญของเรื่องคืออะไรค่ะ ข้อที่ 2 ค่ะ เรื่องที่อ่านฟังดูมีจุดประสงค์อย่างไร ข้อที่ 3 ค่ะ ใช้คำถาม ทำไม, อะไร, หรือ, เพราะเหตุใด นี่เป็นแนวทางของการตั้งคำถามเชิงเหตุผลค่ะ ข้อ 4 ล่ะคะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ข้อที่ 4 นะครับ เรื่องราวมีเหตุผลเพียงพอที่จะเชื่อถือหรือไม่นะครับ ข้อที่ 5 ข้อคิดหรือความรู้มีประโยชน์ควรปฏิบัติตามหรือไม่ แล้วเราสามารถจะนำข้อคิดหรือประโยชน์ไปใช้ได้อย่างไรนั่นเอง อันนี้คือแนวทางตรงตามใบความรู้ของนักเรียนนะครับ เรามาทำใบงานกันดีกว่าครูคณิตาครับ วันนี้เราจะให้นักเรียนทำใบงานเรื่องอะไรครับ ครู 

(คุณครูคณิตา) เรื่องตั้งคำถามเชิงเหตุผลจากนิทาน เรื่อง สอนลูกให้เป็นโจร ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เรามีกรอบที่จะตั้งคำถามให้กับนักเรียนทั้งหมด 5 ข้อ คำถาม 5 ข้อนั้นก็จะผูกโยงกับหลักการเชิงเหตุผลนะครับ เดี๋ยวครูจะเล่านิทานให้ฟังนะครับ นักเรียนฟังครู... รู้เล่านิทานนะครับ เป็นนิทานเรื่องอะไรนะ 

(คุณครูคณิตา) เรื่อง สอนลูกให้เป็นโจร ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ถ้าพร้อมแล้ว เดี๋ยวเราไปฟังนิทานกันฟังครูเล่านิทาน กาลครั้งหนึ่ง ฟังกันให้ลึกซึ้ง น้ำตาไหล เอชา เอชา เอชา เอชา ชะช่าชา ฉ่า ชา ชา หน่อยแม่ เอาล่ะครับ เดี๋ยวเราไปฟังนิทานกันเลยดีกว่าครับ วันนี้เป็นนิทาน เรื่อง สอนลูกให้เป็นโจร นะครับ ซึ่งเป็นบทประพันธ์ของครูวิลัยภร ครูวิลัยลักษณ์นะครับ คุณครูปลายทางจะรู้จักคุณครูวิลัยภรดีนะครับ เพราะครูวิลัยภรเป็นหนู ๆ ระดับชั้น ป.6 มาหลาย 10 ปีแล้วนะครับ เพราะฉะนั้น วันนี้เดี๋ยวครูจะหยิบยกเรื่องสอนลูกให้เป็นโจร เป็นนิทานของครูวิลัยภร มาเล่าให้นักเรียนฟังนะครับ ถ้าพร้อมแล้วไปฟังกันนะ ท้ายหมู่บ้านย่านนี้มีหญิงม่าย สามีตายลูกยังเล็กเด็กชายหญิง มีสมบัติมากมายได้พึงพิทุกวันยิ่งสุขสบายไม่ร่ำเรียน สินกับสอน ลูกชาย หมายสนุก ไม่มีทุกข์ใด ๆ ไม่อ่านเขียน สารพีลูกสาวงามไร้ความเพีจึงวนเวียนคึกคะนองลำพองใจ ฝ่ายหญิงม่าย ทุกค่ำเช้าเข้าแต่บ่อน เกือบจะกินจะนอนกลางบ่อนไพ่ จึงถอดถอยน้องลงไป ความยากไร้ เริ่มเยือนถึงเรือนชาญ ไร้เวลาอบรมสั่งสอนลูก เหมือนหนึ่งปลูกต้นไม้ไกลสถาน ไม่รดน้ำต้นไม้อยู่ไม่นาน คงถึงการร้ายแรงเหี่ยวแห้งตาย โอ้หญิงม่ายผู้นี้เล่นแต่ไพ่นะ ไม่ได้ทำงานนะครับ เด็กทั้ง 3 ตามวันไร้เดียงสา ออกเที่ยวหาของกินถิ่นที่หมาย สวนชาวบ้านมะม่วงดก ตกมากมาย ลูกหญิงชายขนกลับบ้าน สำราญจริง แม่กลับมาอย่างอ่อนเพลีย ย้อนเสียไพ่ แสนดีใจ มีของกินสิ้นทุกสิ่ง พวกลูก ๆ เก็บมาได้ไม่ท้วงติง ลูกชายหญิงเป็นสุขแท้แม่ภูมิใจ เอ้ แม่นี่เป็นอย่างไรครูคณิตา แล้วแม่เป็นอย่างไรนี่ 

(คุณครูคณิตา) แม่ภูมิใจมาหดมันดีหรือไม่ดีนี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) เมื่อชาวบ้านทั้งปวงมาทวงถาม ลูกทั้ง 3 มีแม่แก้ตัวให้ สิ่งเล็กน้อยไม่เห็นเป็นอะไร ตามนิสัยเดียงสาน่าเอ็นดู จึงได้ใจไร้ความผิด ยิ่งมุ่งคิดการกล้าหน้าอดสู ลักขโมยใครเขาไม่รู้ เด็กไร้ผู้อบรมบ่มความคิด แม่ให้ท้าย แม่ช่วยปิดบัง ลูกฉันไม่ได้เอาไปหรอก 

(คุณครูคณิตา) ลูกฉันไม่ผิด 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่เคยผิดเลยนะครับ โตแล้วครับ เมื่อโตขึ้นลูกหญิงม่ายร้ายหนัก ขโมยของต้องความผิด ทุก ๆ วันมีแต่เรื่องอยู่เนืองนิจ ติดโทษทัณฑ์ประกันตัวไม่รอบคอบ ต่างบอกทำอะไรดูให้ทั่ว ทิ้งหลักฐานสำคัญมันพันพัว ลูกไม่กลัว ยิ่งเหิมเกริมเพิ่มความเลว โตขึ้นก็ยังไม่เลิกนิสัยนี้นะครับ ฝ่ายผู้เป็นแม่แทนที่จะตักเตือน กลับดุด่าอีกว่าไม่ยอมทำให้รอบคอบ ทิ้งหลักฐานไว้ได้อย่างไร ถึงถูกจับเอง สอนลูกอย่างไรแม่คนนี้ คิดปล้นบ้านเศรษฐีคงเหลือกินถ้างานใหญ่ไม่ล้มเหลว สารพีสารพั่งทั้งทรงเอว แต่มีเปลวไฟร้อนซ่อนภายใน สินกับศรดูลู่ทางหวังเงินแสน ง่ายกว่านี้มีที่ไหน สารภีปลอมตนเป็นคนใช้ หวังเข้าไปหมายอยู่ดูตนทาง คิดจะทำอะไรแล้วครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) คิดจะปล้นใช่ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) รู้ที่ซ่อนทรัพย์สินทั้งสิ้นแล้ว จึงชี้แนวมีอะไรอยู่ไหนบ้าง สามพี่น้องลืมความผิด ด้วยตัวอย่างดี ๆ ไม่มีดู สบโอกาสก็นัดหมายพี่ชายปล้น ด้วยปลอดคน เจ้านายนั้นไม่อยู่ เดินแผนการใหญ่ ไร้คนรู้ เปิดประตูรับพี่ชายสบายจริง เอาล่ะครับ ปล้นครับ ร่วมค้นเก็บข้าวของได้กองใหญ่ คนในไร่ผ่านมาดูรู้ทุกสิ่ง เห็นจวนตัวหยิบอะไรได้ทุกสิ่ง หนีไปในทันที หวังกินอยู่อย่างสบายไม่ทุกข์ยาก กลัวลำบาก เป็นเหตุผลปล้นเศรษฐี ให้รู้ดี สอนกับสารภีถึงที่ตาย เป็นอย่างไรครับ ตาย 2 คนเลย สรกับสารภีตายแล้ว เหลือนายสินคนหนึ่ง สินบาดเจ็บสาหัสมากยากจะแก้ยากจะแก้ คนเป็นแม่ลำพันอย่างขวัญหาย ด้วยความรัก ย่ำความถามลูกชาย ทำไมร้าย ริเป็นโจรปล้นเขากิน ลูกชายตอบอบ่างขุ่นข้อง แม่ร้องไห้ ร้องวันนี้ร้องทำไมให้คนหมิ่น สายเกินแก้ แม่ละเลย ลูกเคยชิน มันสุดสิ้นสอนสิ่งดี วันนี้แล้ว จงสั่งสอนตอนยังเด็กเล็ก ๆ อยู่ จะได้รู้ดีชั่วกลัวแตกแถว อยากให้ลูกเป็นคนดีต้องชี้แนว ก่อนเป็นแก้วยังต้องมาเจียระไน คนหยาม สำนวนความดีนี้เชื่อถือได้ ทุกวันนี้ยังพอเห็นความเป็นไป ฝากผู้ใหญ่จงสังวรณ์สั่งสอนเป็น เอาล่ะครับ นิทานเรื่องสอนลูกให้เป็นโจรก็จบลง จบแบบไหนน่ะ จบแบบโศกนาฏกรรมไหมนี่ 

(คุณครูคณิตา) จบแบบโศกนาฏกรรมค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตาย เจ็บนะครับ โดยแม่ใช่ไหมครับ เรามาตั้งคำถามกันดีกว่าครับ 

(คุณครูคณิตา) คำถามแรกนะคะ เหตุการณ์ในเรื่องสอนลูกให้เป็นโจร ใครเป็นคนผิด เพราะเหตุใด 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ อันนี้เป็นแนวทางในการตั้งคำถามเชิงเหตุผลนะครับ ว่าใครเป็นคนผิด อันนี้ครูยกมาให้เฉย ๆ นะนักเรียน อาจจะไม่ได้ยึดตามนี้ก็ได้นะครับ อันนี้ครูกับครูคณิตาได้คิด ตั้งคำถามเชิงเหตุผลมาเป็นคำถามนี้นะครับ เหตุการณ์ในเรื่อง คนไหนควรสอนลูก ใครเป็นคนผิด 

(คุณครูคณิตา) ใครเป็นคนผิดคะ นักเรียนตอบได้เลยค่ะ ใครคะ ก็คือแม่นั่นเองค่ะ แม่นะคะ เป็นผู้ที่ผิดค่ะ เพราะไม่อบรมสั่งสอนและชี้แนวทางให้แก่ลูกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่นะ แม่นี่ก็พฤติกรรมก็เล่นไพ่ใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) แล้วก็ลูกไปลักขโมยของก็ไม่ได้ว่ากล่าว กลับ 

(คุณครูคณิตา) สงเสริม นะครับ อันนี้ก็เป็นคำถามข้อที่ 1 นักเรียนจะยึดตามนี้ก็ได้นะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อไปข้อที่ 2 การไม่สั่งสอนลูกเป็นสาเหตุของการเป็นโจรใช่หรือไม่ เพราะเหตุใด อันนี้คือคำถามของครูและครูคณิตานะครับ เป็นแนวทางให้นักเรียนเกี่ยวไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) เกี่ยวสิคะ เกี่ยวไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนคิดว่าเกี่ยวไหม ไม่เกี่ยวหรือคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่เกี่ยวครับ เด็กนี่ ขนาดไม่มีผู้ปกครองเขาก็สามารถที่จะปฏิบัติตนให้เป็นคนดีของสังคมได้ ครูคณิตาเชื่อไหม ว่าในสังคมเรานี่ยังมีพวกเขาเหล่านี้อยู่มากมายเลยทีเดียว ด้วยตัวเอง หนู ๆ ก็เช่นกันนะครับ ที่ครูสอนไปนี่ หนู ๆ ก็สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิต และก็ทำตนเป็นคนดีของสังคมได้นั่นเองครับ ต่อไปครูคณิตาตั้งคำถามว่าอย่างไรนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ถ้านักเรียนเป็นแม่ในเรื่องนี้ค่ะ นักเรียนจะอบรมสั่งสอนลูกอย่างไร ตอบได้เลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตอบคำถาม และก็จะยึดอันนี้ใส่ในใบงานเลยก็ได้นะครับ 

(คุณครูคณิตา) แต่คำตอบจะต้องเป็นคำตอบที่หลากหลายนะคะ ไม่ใช่นำคำตอบที่คุณครูคณิตาและคุณครูปรเมษฐนี่ ถือว่าเป็นการใฝ่หาความรู้ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ใช่ครับ เป็นการลอกนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) จะอบรมสั่งสอนให้ลูกปฏิบัติตนให้ถูกต้อง ถ้าลูกทำผิดนี่ต้องอบรมสั่งสอน ไม่ใช่ปกป้องลูก อย่างเช่น ในเรื่องสอนลูกให้เป็นโจรนั่นเองครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ไหมคะ เมื่อกี้ลูกฉันไม่ผิด ขโมยมะม่วงก็ไม่ผิดดี 

(คุณครูคณิตา) แถมยังซ้ำอีกว่าทำอะไรก็จะต้องไม่ให้เหลือร่องรอย เหลือหลักฐานเอาไว้ ถามว่าสิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่ถูฏต้องไหมคะนักเรียน ไม่ถูกต้องนะคะ เพราะการอบรมสั่งสอนในครอบครัว เป็นสิ่งจะต้องพ่อแม่นะคะ จะต้องพึงกระทำ แล้วลูกก็จะต้องเชื่อฟังด้วยนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ อีกสักข้อหนึ่งนะครับ อันนี้ตรงกับนิทาน เรื่อง สอนลูกให้เป็นโจร ให้ข้อคิดอย่างไร มีประโยชน์มีข้อคิดอย่างไร อันนี้นักเรียนน่าจะตอบได้นะครับ ผู้ปกครองจะต้องอบรมสั่งสอนใช่ไหมครับ ครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) และชี้แนะแนวทางให้แก่บุญ ถ้าเป็นแม่ในเรื่องสอนลูกให้เป็นโจรนี่ ไม่สั่งสอนแล้วยังว่าอีก ที่ทำผิดพลาดในการลักขโมยของ ซึ่งความจริงก็ควรจะว่ากล่าวใช่ไหมครับ ส่งเสริมในทางที่ผิด อันนี้เป็นแนวทางแต่คำถามที่ครูให้ทำนี่ มี 5 ข้อ ถ้านักเรียนยึดเอา 4 ข้อนี้ไปก็เหลืออีกหนึ่งข้อที่จะต้องตั้งเอง ฝากไว้ให้คิดแล้วกันนะครับ นักเรียน 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) เดี๋ยวเรามาสรุปบทเรียนเขียนองค์ความรู้กันนะครับ คำถามน่าคิดพิจารณาในวันนี้นะครับ การตั้งคำถามเชิงเหตุผลมีประโยชน์อย่างไร 

(คุณครูคณิตา) แลกเปลี่ยนความคิดกันในกลุ่มค่ะ และนำเสนอให้คุณครูปลายทางนี่ ได้รับทราบถึงคิดความเห็นค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช้คำถามของครูนี่นะครับ จดลงไปในสมุด แล้วมาเป็นคำตอบ เพื่อเป็นร่องรอยในการทำงานของหนู ๆ สืบไปครับ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) เอาล่ะครับ จากที่นักเรียนได้อภิปรายร่วมกันกับเพื่อนนะครับ ในคำถามที่ครูถามนะครับ ครูก็ได้ตอบคำถามไว้เช่นเดียวกันนะครับ การที่ตั้งคำถามเชิงเหตุผลมีประโยชน์ ช่วยให้เราจับใจความเราเข้าใจเรื่องและเข้าใจได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วย อันนี้คือคำตอบที่ครูและครูคณิตาได้ตอบไว้นะครับ อีกข้อเป็นอะไรไปเด็ก ๆ ครับ นักเรียนสามารถนำความรู้เชิงเหตุผล เรื่องการตั้งคำถามเชิงเหตุผลไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไร วิธีการเดิมนะครับ ให้คัดลอกลงในสมุดแล้วก็ประชุมกัน แล้วก็ เขียนคำตอบลงไป 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) เอาล่ะครับ เดี๋ยวเราไปดูคำตอบของครูและครูคณิตาที่ตอบคำถามข้อนี้ให้นักเรียนนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คำตอบ ก็คือการตั้งคำถามเชิงเหตุผลจากเรื่องที่อ่านนี่ ก็เพื่อวิเคราะห์ความน่าเชื่อถือค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) และนี่ก็คือคำถาม 2 ข้อที่ครูให้ทำนะครับ นักเรียนสามารถที่จะตอบตามแนวคำตอบของครูแบบนี้เลยก็ได้นะครับ เพื่อเป็นหลักฐานร่องรอยการทำงานในสมุดของนักเรียนนะครับ ช่วงนี้เราไม่ได้ใช้สมุดเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐในคาบเรียนครั้งถัดไปนี่ เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่องอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูจะพานักเรียนไปศึกษาใน เรื่อง การเขียนเรื่องตามจินตนาการ นะครับ เตรียมตัวดังนี้ครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ สิ่งที่ต้องเตรียมนะคะ คือ ใบความรู้ เรื่อง ตัวอย่างการเขียนเรื่องตามจินตนาการ ค่ะ 2. ใบงาน เรื่อง การเขียนเรื่องตามตามจินตนาการ ค่ะ นักเรียนนะคะ สามารถดาวน์โหลดข้อมูลได้ที่ www.dltv.ac.th ในรายวิชาภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) สำหรับวันนี้ขอลานักเรียนไปก่อนครับ สวัสดีครับ 

(คุณครูคณิตา) สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]