---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ (DLTV ภาษาไทย ป. 6 หน่วยที่ 5) ๙   ประโยคเพื่อการสื่อสาร ๒๖ ส.ค. ๖๔ (มีใบงาน)
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 22 มีนาคม 2565  เวลา 13.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(คุณครูคณิตา) สวัสดีคุณครูปลายทางุกท่าน และนักเรียนปลายทางทุกคนค่ะ วันนี้พบกับคุณครูคณิตา หนุนอนันต์ และคุณครูปรเมษฐ ศรีกำเหนิด ในรายวิชาภาษาไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ค่ะ เอ๊ วันนี้คุณครูปรเมษฐคะ วันนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่องอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) วันนี้เดี๋ยวครูทั้ง 2 คนจะพาไปเรียนรู้ประโยคที่ใช้ในชีวิตประจำวันนะครับ ชื่อเรื่อง ก็คือเรื่องประโยคเพื่อการสื่อสารนั้นเองครับ ถ้าพร้อมแล้วเดี๋ยวเราไปเรียนกันเลยดีกว่าครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) พร้อมกันหรือยังคะ ถ้าพร้อมแล้วเดี๋ยวเราไปเรียนรู้กันเลยดีกว่าค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไป 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนคะ จากรูปภาพบนหน้าจอ นักเรียนคิดว่าภาพบนหน้าจอนี้คือรูปภาพอะไรคะ คุณครูปลายทางคะ สามารถให้นักเรียนตอบคำถามได้เลยค่ะ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) คืออะไร ครับ ครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) คืออะไรคะนักเรียน กลองยาวนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) กลองยาวนี่ก็เป็นเครื่องดนตรีใช่ไหมครับ ก็นำมาให้เด็ก ๆ นั้นได้รู้จักนะครับ ถ้าเกิดบ้านครูนี่เขาไม่เรียกกลองยาว คุณครูคณิตารู้ไหมหัวหิน, เพชรบุรี, ประจวบ

(คีรีขันธ์) เขาเรียกว่าอะไร 

(คุณครูคณิตา) ไม่รู้ค่ะ ความรู้นะครับ ถ้าเกิดบ้านครู เพชรบุรีจะเรียกสิ่งนี้ว่า "กระเทิ่ง" กระเทิ่ง ถ้าออกภาษาถิ่นเขาเรีว่า "กระเทิ่ง"อะไรประมาณนั้นนะครับ เอามาเป็นสื่อนะ วันนี้ครูคณิตาให้ผ

(คุณครูปรเมษฐ) วันนี้คุณครูคณิตาให้ผมเอากลองยาวมาทำไมครับ 

(คุณครูคณิตา) วันนี้นะคะ อย่างที่บอกค่ะ เราเรียนเกี่ยวกับเรื่องประโยคเพื่อการสื่อสารใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา)เดี๋ยวคุณครูจะให้นักเรียนนะคะ ลองแต่งประโยคดูสิคะว่ากลองยาวนี่ นักเรียนจะแต่งประโยคได้ว่าอย่างไรบ้าง 

(คุณครูปรเมษฐ) เดี่ยวถือไว้ให้นักเรียนดูเลยชัด ๆ 

(คุณครูคณิตา) ยกตัวอย่างดีไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ดีครับ 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนอาจจะยังมึนงงอยู่ แต่งอย่างไรนะ นักเรียนคะ นักเรียนจำประโยคบอกเล่า, ประโยคขอร้อง, ประโยคแสดงความต้องการ, ประโยคปฏิเสธ และประโยคอื่น ๆ อีกมากมายได้หรือเปล่าเอ่ย ถ้าได้นะคะ นักเรียนก็สามารถที่จะแต่งประโยคได้ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูตัวอย่างกันเลยนะคะ ประโยคบอกเล่าค่ะ คุณครูปรเมษฐคะ ประโยคบอกเล่านะคะ กลองยาวเป็นเครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง เป็นประโยคบอกเล่าหรือเปล่าคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือการบอกใช่ไหมคุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันเป็นการบอกว่านี่นะ กลองยาวนี่มันเป็นเครื่องดนตรีชนิดหนึ่ง ใช่ครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ใช่ไหมคะ นักเรียนคะ นี่คือประโยคบอกเล่า ไหนลองแต่งให้คุณครูปลายทางฟังดูสิว่าประโยคบอกเล่าเกี่ยวกับกลองยาวนี่ นักเรียนแต่งว่าอย่างไรบ้าง 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนพิจารณากลองยาว แล้วหนูจะแต่งได้ว่าอย่างไร เอาของครูนี่ล่ะนะครับ แต่งเรียบร้อยแล้วครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปลายทางนะคะ สามารถให้นักเรียนนะ แสดงความคิดเห็นนะคะ แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับประโยคบอกเล่านะคะ หรือจะให้นักเรียนนี่ แต่งประโยค แล้วจดบันทึกลงไปในสมุดก็ได้นะคะ เอาล่ะค่ะ มาดูที่ 2 ค่ะ นั่นก็คือประโยคคำถาม ตัวอย่าง กลองยาวทำมาจากไม้อะไร เป็นประโยคคำถามนะคะ นักเรียนคะ นักเรียนลองแต่งประโยคคำถามที่เกี่ยวกับกลองยาวดูสิคะ ว่านักเรียนจะแต่งว่าอย่างไร 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูคณิตาครับ ผมขอสอบถามหน่อยครับ ทำไมถึงเรียกประโยคนี้ว่า "ประโยคคำถาม" ล่ะครับ 

(คุณครูคณิตา) เพราะมีคำว่า "อะไร" อยู่นั่นเองค่ะ เป็นการถาม 

(คุณครูปรเมษฐ) เหมือนตอนที่เราเรียนเรื่องสรรพนามใช่ไหมครับ ปุจฉาสรรพนาม ก็มีคำว่า "อะไร" อยู่ ใช้ในการถาม สมมติคุณครูคณิตาถามครูว่ากลองยาวทำมาจากไม้อะไร ถามจากบ้านครูจะใช้ไม้ขนุนในการทำ อันนี้ก็จะเป็นการตอบไปใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช้ไม้ขนุนในการทำ นักเรียนตอบได้ไหมเอ่ย ว่าเมื่อกี้ที่คุณครูพูดคือประโยคอะไร ประโยคอะไรคะ เก่งมากค่ะนักเรียน นั่นก็คือประโยคบอกเล่านั่นเองค่ะ เอาล่ะค่ะ เรามาดูประโยคต่อไปกันเลยค่ะ เป็นประโยคคำสั่ง เป็นการสั่งนะคะ อย่างเช่น ห้ามตีกลองยาวในเวลาเรียน "ห้าม" เป็นการสั่ง นักเรียนลองแต่งประโยคนะคะ ประโยคคำสั่งเกี่ยวกับกลองยาวดูสิคะ ว่านักเรียนจะแต่งว่าอย่างไรเอ่ย คุณครูปลายทางคะ สามารถที่จะยกตัวอย่างเพิ่มเติมให้นักเรียนได้ฟังได้นะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แสดงว่าเราสามารถหยิบยกอะไรขึ้นมา ทุกสิ่งทุกอย่างนี่  เราสามารถแต่งเป็นประโยคได้เลยใช่ไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้องแต่งเกี่ยวกับกลองยาวแล้วกันนะครับ ได้แล้วครูคณิตาครับ เด็ก ๆ เก่งมากเลย แต่งประโยคกันอย่างสนุกสนานกันเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ประโยคต่อไปเลย 

(คุณครูปรเมษฐ) กรุณาอย่าตีกลองยาวขณะที่ฉันกำลังพักผ่อน อันนี้มันคุ้น ๆ หูผมมากเลยครับ 

(คุณครูคณิตา) หรือคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่รู้ใครชอบพูดประโยคนี้ มันเป็นเหมือนถูกขอร้องหรือถูกสั่งบางทีนะ 

(คุณครูคณิตา) ประโยคข้อร้องค่ะ แสดงว่าคุณครูปรเมษฐสับสนระหว่างคำสั่งกับประโยคขอร้องนะคะ คำว่า "กรุณา" ประโยคขอร้องไม่ใช่ประโยคคำสั่งนะคะ กรุณาอย่าตีกลองยาวขณะที่ฉันกำลังพักผ่อน เป็นการขอร้องนั่นเองค่ะ เอาล่ะค่ะนักเรียน นักเรียนสสามารถแต่งได้เป็นที่เรียบร้อยแล้วนะคะ ต่อมาค่ะ ประโยคแสดงความต้องการค่ะ คืออะไรคะครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฉันต้องการตีกลองยาว อันนี้จะมาคู่กับประโยคเมื่อสักครู่นี้ครับ พอถูกสั่ง ถูกขอร้องมาปุ๊บก็จะต้องแสดงความประสงค์ว่าฉันต้องการตีไงครับ ก็เลยต้องตีในเวลาที่คุณต้องการพักผ่อน ประมาณนั้นหรือเปล่าครับ 

(คุณครูคณิตา) แสดงว่าเขาร้องขอแล้ว แสดงความต้องการที่อยากจะรบกวน เป็นลักษณะนิสัยที่ดีไหมคะ ไม่ดีนะคะ ไม่ควรทำ เราจะต้องเห็นใจซึ่งกันและกันค่ะ ต่อมาค่ะ ประโยคปฏิเสธค่ะ ประโยคว่าอย่างไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฉันไม่ให้เธอตีกลองยาว แล้วจะให้ผมเอามาทำไมครับ 

(คุณครูคณิตา) เป็นการแต่งประโยคค่ะ คุณครูปรเมษฐถามกลับทำไมคะ นี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันเป็นอย่างไร ถึงเป็นประโยคปฏิเสธได้ครับคุณครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) นะคะ จะมีคำว่า "ไม่" ไม่ อยู่ในประโยคนั้น อย่างคำว่า ไม่, ไม่ให้,  ไม่ได้ นี่ก็คือจะเป็นลักษณะของประโยคปฏิเสธนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) เอาล่ะค่ะ เรียนรู้เกี่ยวกับจุดประสงค์การเรียนรู้ในวันนี้กันนะครับ เดี๋ยวผมขออนุญาตยกไปเก็บก่อนนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูบาอาจารย์ได้ไปพักผ่อนนะครับ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูครูปรเมษฐคะ จุดประสงค์การเรียนรู้ของวันนี้มีอะไรบ้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) อันดับแรกเลยนะครับ เด็ก ๆ จะต้องสามารถบอกความหมายและชนิดของประโยคเพื่อการสื่อสารได้นะครับ แล้วก็จะต้องแต่งประโยคเพื่อการสื่อสารได้ เชื่อว่าเมื่อสักครู่นี่แต่งกันได้แล้วนะครับ 3. เลย จะต้องใช้ประโยคเพื่อการสื่อสารได้ถูกต้องตามหลักภาษาไทย อันนี้ก็จะบรรลุจุดประสงค์ครูทั้ง 2 คนนั้นตั้งไว้ครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เอาล่ะค่ะ ให้นักเรียนนะคะ หยิบใบความรู้ขึ้นมาค่ะ ทำอะไร นั่นก็คือให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ เรื่อง ประโยคเพื่อการสื่อสาร แล้วคุณครูปลายทางล่ะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูปลายทางหรือครับ ก็ให้ดูแลการทำงานของนักเรียนนะครับ แล้วก็ให้คำแนะนำ ให้คำปรึกษาต่าง ๆ ในส่วนที่นักเรียนนั้นยังมีข้อกังขา หรือสงสัยอยู่ บางทีการศึกษาใบความรู้นี่ อ่านเองอาจจะยังไม่ค่อยเข้าใจ นักเรียน ก็ชี้แนะแนวทางให้กับนักเรียน ขอบคุณครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นักเรียนคะ นักเรียนอ่าน เมื่ออ่านเสร็จแล้วนะคะ เดี๋ยวเราจะมาสรุปความรู้อีกรอบหนึ่ง พร้อมหรือยังเอ่ย ถ้าพร้อมแล้ว เดี๋ยวเรากลับมาเจอกันอีกครั้งค่ะ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูคณิตา) หมดเวลาค่ะนักเรียน เดี๋ยวเรามาสรุปความรู้ ในใบความรู้กันดีกว่าค่ะ สื่อสารเพราะอะไรตอบคุณครูได้ไหมเอ่ย คุณครูปรเมษฐคะ ทำไมเราจะต้องในการสื่อสารคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะว่าในชีวิตจริงเราสื่อสารซึ่งกันและกันนะครับ เพราะฉะนั้น ประโยคเพื่อการสื่อสารนี่มันมีหลายชนิดนะครับ ที่เราจะต้องพิจารณาแล้วก็เลือกใช้ให้ตรงกับจุดประสงค์นะครับ 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ คะ ตอบเหมือนคุณครูปรเมษฐหรือเปล่า เก่งมากค่ะ หากตอบไม่ตรงกับคุณครูปรเมษฐ ก็ไม่เป็นไรนะคะ ถ้าคำตอบมีลักษณะใกล้เคียงกัน ก็ถือว่าเป็นคำตอบที่ถูกค่ะ คุณครูปลายทางสามารถให้คำแนะนำเพิ่มเติมได้นะคะ เอาล่ะค่ะ เรามาดูกันดีกว่า ประโยคเพื่อการสื่อสาร มีประโยคอะไรบ้าง เอ่ยจากการอ่านใบความรู้ ประโยคที่ 1 ค่ะ นั่นก็คือประโยคบอกเล่า ประโยคที่ 2 ประโยคปฏิเสธ ที่ 3 คืออะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคคำถามครับ และก็ประโยคข้อร้องครับเด็ก ๆ ครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ เป็นประโยคแสดงความต้องการ และสุดท้ายนะคะ นั่นก็คือประโยคคำสั่งนั่นเองค่ะ นี่คือลักษณะของประโยคเพื่อการสื่อสารนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใน 6 ประโยค คิดว่าเด็ก ๆ ชอบประโยคไหนมากที่สุดครับ 

(คุณครูคณิตา) น่าจะเป็นประโยคบอกเล่าค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคบอกเล่าใช่ไหมครับ แล้วคุณครูคณิตาชอบประโยคไหนมากที่สุดครับ 

(คุณครูคณิตา)แต่ว่าส่วนใหญ่แล้วใช้แต่คำสั่งนะ 

(คุณครูคณิตา) ไปได้ยินมาจากไหนคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประสบกับตัวเองครับ เดี๋ยวนักเรียนไปศึกษากันเลยดีกว่านะครับ 

(คุณครูคณิตา) เดี๋ยวเราไปดูประโยคบอกเล่ากันดีกว่านะคะ นักเรียน ประโยคบอกเล่าใช้บอกเล่าเรื่องต่าง ๆ ให้ผู้อื่นรู้เรื่องนั่นเองค่ะ เรามาดูตัวอย่างกันดีกว่า ปลายฟ้าทำอาหารอร่อยมาก เป็นการบอกเล่าถึง ถึง... ถึงอะไรคะ ถึงคน คนนั่นก็คือ ปลายฟ้าทำอะไร อร่อยมาก เป็นการบอกเล่าเฉย ๆ นะคะ ตัวอย่างค่ะ น้ำอิงชอบร้องเพลง ก็เป็นการบอกถึงความชอบนั่นเองนะ ก็เป็นการบอกเล่าเฉย ๆ ไม่ได้ถามไม่ต้องการตอบ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็เหมือนคุณครูคณิตานำมาเล่าให้นักเรียนฟัง ว่าน้ำอิงนี่เขาชอบร้องเพลง เด็ก ๆ อาจจะพูดจากันสนทนากันตอนเช้า วันนี้นี่ฉันกินข้าวมา 2 ชามนะ อันนี้ถือประโยคบอกเล่าไหม 

(คุณครูคณิตา) 2 จานหรือเปล่าคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 2 จานครับ ถ้าชามนี่ใหญ่นะ 

(คุณครูคณิตา) ก็ถือว่าเป็นบอกเล่านะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แสดงว่าส่วนใหญ่แล้วในชีวิตประจำวันนี่ ที่เราจะสื่อสารกันอยู่เป็นประจำก็เป็นประโยคบอกเล่าใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคลนะคะ จะใช้ประโยคใดในการสื่อสารค่ะ เอาล่ะค่ะ เรามาดูตัวอย่างต่อไปกันดีกว่านะคะ ก็คือแก้มจะฝึกตีกลอง บอกเล่าว่าฉันนี่กำลังจะทำอะไรสักอย่างหนึ่ง เป็นการบอกเล่านะคะ บอกเล่าเฉย ๆ ว่าจะทำอะไร ไม่ต้องการที่จะให้แสดงความคิดเห็นหรือเป็นประโยคต่าง ๆ อย่างประโยคคำสั่ง ประโยคขอร้อง เป็นการบอกเล่าเฉย ๆ นะคะ เอาล่ะค่ะ ต่อมา ค่ะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับผม 

(คุณครูคณิตา) ประโยคปฏิเสธนี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคปฏิเสธนี่ ก็ใช้บอกเรื่องราวนะครับ มันจะต้องมีคำว่า "ไม่", "ไม่ใช่" เพราะฉะนั้น วิธีการที่จะสังเกตประโยคปฏิเสธนี่ ก็ให้ดูคำว่า "ไม่" ใช่ไหม ไม่นี่คืออย่างไรคุณครูคณิตา คือ ไม่ทำไม่เอา อันนี้คือการทำปฏิเสธ ผมไม่ได้พกหนังสือมา ครูคณิตาครับ ถือเป็นประโยคปฎิเธอไหม 

(คุณครูคณิตา) เป็นประโยคปฏิเสธ ก็คือไม่ได้นำหนังสือมานั่นเองนะ เดี๋ยวเรามาดูตัวอย่างกันเลยดีกว่าค่ะ ตัวอย่างคืออะไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฉันไม่กินลูกอม ก็เป็นการปฏิเสธว่าฉันไม่กินลูกอมนะ ก็ตามแต่ แต่เป็นการปฏิเสธแล้ว ไม่ ฉันไม่ได้ทำแก้วแตกนะ แมวทำ ใช่หรือเปล่า ก็มีคำว่า "ไม่ได้" อยู่ด้วย ก็เป็นการปฏิเสธนั่นเองว่า ฉันนี่ไม่ได้ทำนะ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ เป็นประโยคคำถามนั่นเองค่ะ ประโยคคำถาม ก็คือใช้ถามผู้อื่นเมื่อต้องการคำตอบ มักมีการแสดงคำถาม อย่างเช่น ใคร, อะไร, ที่ไหน, เมื่อไร, ทำไม, ไหม และอีกต่าง ๆ มากมายเลยนะคะคุณครูปรเมษฐ ในการใช้คำในการแต่งประโยคคำถาม เดี๋ยวเรามาดูตัวอย่างกันเลยดีกว่า ใครแสดงเป็นนางมโนราห์ เป็นการถามนั่นเองนะคะ เป็นประโยคคำถาม ขึ้นต้นว่า "ใคร" ก็คือต้องการคำตอบนั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ละครเรื่องนี้มีชื่อว่าอะไรนะ ก็ใช้คำว่า "อะไร" นะครับนักเรียน เพื่อเป็นการถาม เพราะผู้ถามก็ต้องอยากรู้ว่าละครเรื่องนี้ชื่อว่าอะไร ก็ต้องการคำตอบใช่ไหมครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่นะคะ ก็คือจะต้องมีผู้ที่ต้องตอบคำถามด้วยนะคะ เอาล่ะค่ะ เราไปดูตัวอย่างต่อไปค่ะ เธอหิวไหม 

(คุณครูปรเมษฐ) หิว 

(คุณครูคณิตา) เธอหิวไหม เป็นประโยคคำถามนั่นเองค่ะ เอาล่ะค่ะ ต่อมาค่ะ ประโยคขอร้องค่ะ เอ๊ นักเรียนคะ นักเรียนเคยใช้ประโยคขอร้องในชีวิตประจำวันหรือเปล่าเอ่ย กับผู้ปกครองของนักเรียนเคยใช้กันบ้างหรือเปล่าคะ กับเพื่อน ๆ ของนักเรียน ครูเชื่อว่าประโยคขอร้องนะคะ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อนหรือว่าญาติผู้ใหญ่ จะต้องใช้คำที่สุภาพ แล้วเหมาะสมกับวัย รวมถึงตามกาลเทศะด้วยแล้วนี่ การใช้ประโยคขอร้องนี่ จะทำให้นักเรียนนี่ น่ารักมากยิ่งขึ้นนั่นเองนะคะ นักเรียนคะ เราใช้ประโยคขอร้องดีกว่าใช้ประโยคคำสั่งนะคะ ต่อมาเรามาดูตัวอย่างกันเลยดีกว่าค่ะ ประโยคข้อร้องนะคะ ใช้ขอร้องให้ผู้อื่นทำอย่างหนึ่งอย่างใด มักมีคำว่า "กรุณา", "โปรด", "ช่วย" นะ ก็เป็น การใช้คำต่าง ๆ เหล่านี้ในการข้อร้อง อย่างเช่น โปรดอย่าส่งเสียงดัง ในขณะที่ฉันกำลังพักผ่อน ก็เป็นการขอร้องใช้คำว่า "โปรด" นะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คำว่า "โปรด" นี่ใช้ได้หลายอย่างนะครับ โปรดส่งใครมารักฉันที อยู่อย่างนี้มันหนาวเกินไป 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะ เดี๋ยวโดนตัดนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เป็นประโยคขอร้องไหม 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูตัวอย่างกันเลยดีกว่านะคะ กรุณาปิดเครื่องมือสื่อสารระหว่างชมการแสดง คำใด คือ การที่เราใช้คำเหล่านี้เป็นประโยคขอร้อง คำอะไรเอ่ย นั่นก็คือคำว่า "กรุณา" นั่นเองค่ะ เรามีคำว่า "กรุณา" อยู่นี่ ก็ถือว่าเป็นคำขอร้องนะคะ ขอร้องล่ะ ปิดมือถือ เครื่องมือสื่อสารขณะหรือระหว่างชมการแสดง เห็นไหมก็ถือว่าเป็นการขอร้องนั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะคุณครูปรเมษฐคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ โปรดร่วมมือรักษาความสะอาด อันนี้ใช้คำว่า "โปรด" นะครับ ก็แสดงให้เห็นถึงผู้ที่เขียน หรือผู้ที่เห็นนี่ ต้องการให้ผู้อื่นนั้นรักษาความสะอาดโดยไม่ต้องสั่งนะ คำว่า "โปรด" จงรักาาความสะอาด กับ คำว่า "โปรดรักษาความสะอาด" นี่ คุณครูคณิตาคิดว่าเราอยากจะทำตามคำไหนครับ 

(คุณครูคณิตา) เราก็จะต้องทำตามประโยคข้อน้องอยู่แล้วค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ ถ้าจงนี่ มันเหมือนบีบบังคับกัน แต่ถ้าโปรดนี่ เราเห็นใจแล้วปฏิบัติตามนั่นเองครับ 

(คุณครูคณิตา) เอาล่ะค่ะ ต่อมาค่ะ นั่นก็คือประโยคแสดงความต้องการค่ะ ประโยคแสดงความต้องการคืออะไร คะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคแสดงความต้องการ ใช้บอกความต้องการของตนเองให้ผู้อื่นรู้นะครับ จะใช้คำว่า "อยาก", "ต้องการ", "ประสงค์" ในประโยคนั้น ๆ ครับ ไปดูตัวอย่างกันเลยนะ ฉันอยากกินไอศกรีม ถ้าเกิดภาษาไทยเรา หรือภาษาถิ่น เราจะเรียก "ไอติม" ใช่ไหม ฉันต้องการกินไอติม เป็นการแสดงความต้องการใช่ไหมครูคณิตาครับ เด็กน้อยพวกนี้นี่อยากกินใช่ไหมนะ คนนี้ให้ไหม ลักษณะแล้วนี่ 

(คุณครูคณิตา) ให้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ให้ เพราะว่าเป็นการแสดงความต้องการ เป็นการบอกนั่นเองนะครับ ต่อไปครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ ฉันอยากไปทำบุญ ก็เป็นการแสดงความต้องการนะคะ การทำบุญนี่ ไม่จำเป็นว่าเราจะต้องเข้าวัดอย่างเดียว การทำบุญกับผู้อื่น การช่วยเหลือผู้อื่น หรือการไม่ก่อความเดือดร้อนให้ผู้อื่นนี่ ก็ถือเป็นการทำบุญเช่นเดียวกันนะคะ เพราะฉะนั้น เด็ก ๆ คะ เด็ก ๆ นี่ก็ควรจะเป็นอย่างไรเอ่ย ประพฤติตนไปในไปในทางที่ดีนะคะ แล้ว... แล้วอย่างไรดีนะ แล้วนักเรียนนะคะ ก็จะมีความสุข ผู้คนอื่นก็จะมีความสุขไปด้วยนั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) คนทุกคนอยากไปชมการแสดงที่ตนชื่นชอบ ก็เป็นการแสดงความต้องการของผู้เขียนเช่นเดียวกันนะครับ ว่าต้องการชมการแสดงนะ การแสดงที่เราชื่นชอบนั่นเองครับ 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนคะ ตอบคุณครูได้ไหมคะ ว่าคำใดเป็นคำที่แสดงความต้องการ คำใดเอ่ย 

(คุณครูปรเมษฐ) คำว่า... เก่งมาก ๆ เลยครับ "อยากไป" นั่นเองนะครับ 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "อยาก" นะคะ อยากไปนะ เป็นการแสดงความต้องการนะคะ ต่อมาค่ะ ประโยคคำสั่งค่ะ ประโยคคำสั่ง ก็คือใช้สั่งให้ผู้อื่นทำอย่างใดอย่างหนึ่ง อยากให้ทำ หรือห้ามมิให้ทำก็ได้ เดี๋ยวเรามาดูประโยคกันดีกว่าค่ะ ประโยคนี้นักเรียนเห็นได้ทั่วไปเลยนะคะ ก็คือห้ามถ่ายภาพ ก็จะมีสัญลักษณ์แบบนี้อยู่ ถ้ามีสัญลักษณ์แบบนี้อยู่ แสดงว่าห้ามถ่ายภาพนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็ถือว่าเป็นอวัจนภาษา ซึ่งบางครั้งไม่จำเป็นต้องเป็นตัวอักษระด้วยก็ได้ครูคณิตา เห็นแค่สัญลักษณ์นี่ รู้แล้วว่าเป็นการสั่งว่าห้ามถ่ายนะ ห้ามถ่ายภาพเด็ดขาด 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ มีรูปภาพอีกแล้วนะคะ เป็นรูปอะไรเอ่ย เป็นรูปน้ำกับรูปอาหารนะคะ เพราะฉะนั้น ประโยคนี้ ก็คือห้ามนำอาหารเข้ามารับประทานค่ะ ก็จะเป็นประโยคอะไรนะ ประโยคคำสั่ง เพราะมีคำว่า "ห้าม" อยู่นั่นเองค่ะ ต่อมาค่ะ ถึงเวลาที่นักเรียนรอคอย วันนี้คุณครูมีกิจกรรม ก็คือให้นักเรียนค่ะ ทำใบงานเรื่องอะไรคะครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูจะให้นักเรียนทำใบงาน เรื่อง ประโยคเพื่อการสื่อสาร นั่นเอง เดี๋ยวไปดูรูปร่างหน้าตาของใบงานนะครับ แล้วก็คุณครูจะช่วยดูแลนักเรียน ทำใบงานอย่างมีความสุข ครูคณิตาพาเด็ก ๆ ดูใบงานเลยครับ นี่ นี่ก็คือรูปร่างของใบงานที่นักเรียนนั้นมีนะครับ นักเรียนนำใบงานขึ้นมา แล้วครูคณิตาจะอธิบายให้พวกหนู ๆ ได้ฟังนะครับ ว่าจะปฏิบัติ จะทำอย่างไรในใบงานนี้ครับครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) เดี๋ยวให้คุณครูปลายทางนะคะ ช่วยอธิบายเพิ่มเติมด้วยก็ได้นะคะ เอาล่ะค่ะ มาดูคำชี้แจงนะคะ อ่านป้ายที่กำหนดให้ แล้วนำสารสำคัญจากป้ายมาแต่งประโยค ซึ่งใบงานนี้ค่ะ ก็จะมีป้ายต่าง ๆ มาให้นะคะ ก็จะมีรูปร่างสีต่าง ๆ ที่นักเรียนได้เห็นไว้นะคะ แล้วนำคำเหล่านี้มาแต่งประโยค ซึ่งคุณครูก็ได้กำหนดประโยคไว้ ก็มีทั้งประโยคบอกเล่า, ประโยคปฏิเสธ, ประโยคคำถาม, ประโยคคำสั่ง และประโยคข้อร้อง เราจะแต่งกันอย่างไรนะ ไม่ต้องกังวลค่ะ เพราะว่าคุณครูมีตัวอย่างมาให้ดูค่ะ เดี๋ยวเรามาดูตัวอย่างกันเลยนะคะ ให้นักเรียนดูใบงานไปพร้อม ๆ กันนะคะ ประโยคที่คุณครูแต่งมาให้ นั่นก็คือยุงลายเป็นสาเหตุไข้เลือดออก เป็นประโยคบอกเล่า เป็นการบอกว่ายุงลายเป็นสาเหตุของไข้เลือดออกนั่นเองค่ะ ก็คือเป็นการนำสารสำคัญนะคะ จากกรอบด้านบนนี่มาแต่งเป็นประโยคบอกเล่า เอาล่ะค่ะ คุณครูปรเมษฐคะ ประโยคปฏิเสธมีประโยคว่าอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฉันไม่ปิดฝาภาชนะใส่น้ำ มีคำว่า "ไม่" นั่นเอง ว่าฉันนี่ไม่ได้ปิดฝานะ มันจึงทำให้เป็นสาเหตุยุงลายมาวางไข่ เป็นไข้เลือดออก ประมาณนั้นนักเรียน ก็ประโยคเพื่อการสื่อสารนี่ มันเป็นเรื่องหนึ่ง มันใช้ในชีวิตอยู่แล้ว มันก็ไม่ได้ยากจนเกินไปนะครับ คุณครูคณิตาพร้อมจะให้นักเรียนทำใบงานหรือยัง 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนพร้อมหรือเปล่าคะ ถ้าพร้อมแล้ว เดี๋ยวเราไปทำใบงานกันดีกว่าค่ะ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) เด็ก ๆ ครับ เชื่อว่าจะต้องทำใบงานกันเป็นที่เรียบร้อยแล้วนะครับ 5 ข้อนั้น ง่ายแสนง่ายนะครับ แล้วก็ครูก็มีแนวทางนะครับ ในการตอบ ในการแต่งประโยคเพื่อการสื่อสารมา ซึ่งมันอาจจะไม่ได้ตรงกับของนักเรียน ก็ไม่ได้ผิดใช่ไหมครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ไม่ได้ผิดค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นำมาเป็นการลองแนวทางให้กับหนู ๆ ไปดูกันเลยครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูแนวทาการตอบกันเลยนะคะ แนวทางการตอบแรกค่ะ ประโยคบอกเล่านั่นก็คือยุงลายเป็นสาเหตุของโรคไข้เลือดออก ก็คือเป็นประโยคบอกเล่านั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับผม 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ ประโยคปฏิเสธค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ฉันไม่ได้เปิดหรือปิดฝาภาชนะใส่น้ำ มันมีคำว่า "ไม่ได้" อยู่นั่นเองเป็นประโยคปฏิเสธนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ต่อมาค่ะ นั่นก็คือประโยคคำถามค่ะ เธอเห็นปลากำลังกินลูกน้ำในอ่างไหม ก็คือเป็นการถามนะคะ ตรงไหนเป็นคำถามเอ่ย ตรงไหนคะนักเรียน นั่นก็คือคำว่า "ไหม" นั่นเอง ต่อไปค่ะ คือ ประโยคคำสั่งค่ะ จงทำความสะอาดภาชนะเพื่อกำจัดลูกน้ำยุงลาย "จง" นั่นก็คือเป็นประโยคคำสั่ง เป็นการสั่งให้ทำนั่นเอง ต่อมาค่ะ ข้อที่ 5 ค่ะ ประโยคขอร้องค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) โปรดเปลี่ยนน้ำในภาชนะทุก 7 วัน เป็นการบอกให้เขานี่ได้เปลี่ยนน้ำนะ โปรดเถอะ เปลี่ยนทุก 7 วัน นี่เป็นการขอร้องนั่นเองนะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นี่คือแนวทางในการตอบทั้งหมดนะคะ นักเรียนคะ ไม่จำเป็นว่านักเรียนจะต้องแต่งประโยคให้เหมือนคุณครู นักเรียนสามารถที่จะใช้คำต่าง ๆ ในการศึกษาใบความรู้นำมาแต่งประโยคได้อย่างหลากหลายค่ะ คุณครูปลายทางสามารถให้คำชี้แนะกับนักเรียนปลายทางได้นะคะ และที่สำคัญ อย่าลืมเก็บใบงานมาตรวจเพื่อให้คะแนนนักเรียนด้วยนะคะ เอาล่ะค่ะ บทสรุปบทเรียน เขียนองค์ความรู้ของวันนี้ คุณครูก็มีคำถามมาถามนักเรียนอีกแล้วค่ะ คำถามนั่นก็คือนักเรียนจะใช้ประโยชน์จากการเรียนเรื่องประโยคเพื่อการสื่อสารในชีวิตประจำวันได้อย่างไร เป็นการถามนะ นักเรียนจะ ใช้ประโยชน์นี่ ในการเรียนเรื่องนี้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรเอ่ย ตอบคุณครูปลายทางได้เลยนะคะ คุณครูปรเมษฐคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) เราจะใช้ประโยชน์จากการเรียนเรื่องนี้ในชีวิตประจำวันได้อย่างไรคะ 

(คุณครูคณิตา) อันดับแรกเลยนะครับ ก็คือใช้ในการสื่อสารในชีวิตประจำวัน ถ้าเราเรียนแล้วเราเข้าใจถึงหลักการของมันนี่ เราก็จะสื่อสารเข้าใจได้ตรงกัน ตรงตามวัตถุประสงค์ของการสื่อสารนะครับ แล้วก็สามารถที่จะใช้ประโยคได้ถูกต้อง ตามเจตนาของผู้ส่งสาร หรือตามความต้องการข้องผู้ส่งสารนั่นล่ะครับ ตามความประสงค์ของเรานั่นเองครับ คุณครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นี่คือสิ่งสำคัญนะคะ ที่นักเรียนจำเป็นที่จะต้องเรียนเรื่องประโยคเพื่อการสื่อสารนั่นเองค่ะ ก็เพื่อที่จะทำให้เรานี่นำประโยคต่าง ๆ นี่มาใช้ได้อย่างถูกต้อง เพราะฉะนั้น นักเรียนจะต้องใช้ประโยคเพื่อการสื่อสารได้อย่างถูกต้องแล้วนะคะ เอาล่ะค่ะ เดี๋ยวเรามาเรียนรู้กันดีกว่านะคะ ว่าบทเรียนครั้งถัดไปเราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่องอะไร เดี๋ยวเรามาดูกันเลยค่ะ เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่อง การอ่านประกาศค่ะ สิ่งที่นักเรียนจะต้องเตรียมมีอะไรบ้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใบความรู้นะครับ เรื่อง การอ่านประกาศนะ ครับ ใบงานเรื่อง ประกาศน่ารู้ นะครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ นี่คือสิ่งที่นักเรียนหรือคุณครูปลายทางค่ะ จะต้องเตรียมในการเรียนในบทเรียนครั้งถัดไป และอย่าลืมนะคะ ว่ากลับไปอ่านเพิ่มเติมทบทวนความรู้ด้วยนะคะ คุณครูปรเมษฐคะ มีอะไรจะฝากถึงนักเรียนไหมเอ่ย 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็มีเรื่องการใช้ประโยคนั่นเองนะครับ ในชีวิตประจำวันของเรานี่ อย่างที่ครูได้พูดเกริ่นไว้ต้นชั่วโมงนะครับ เรื่อง ประโยค เรื่อง การสื่อสารนี่ เพราะว่าเราใช้ทุกวัน เพราะฉะนั้นนี่ การที่หนูจะใช้ก็ขอให้ใช้ให้ถูกหลัก แล้วมันจะส่งผลดีกับตัวหนูเอง ในเรื่องของการสื่อสาร และอีกอย่างหนึ่ง มันเกิดเสน่ห์สิ่งเหล่านั้นด้วยครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ การใช้ประโยคเพื่อการสื่อสารอย่างที่คุณครูปรเมษฐพูดนะคะ ถ้าหนูใช้ถูกก็ถือว่าเป็นการประสบผลสำเร็จ เพราะว่านักเรียนนี่ได้ใฝ่เรียนรู้และเกิดความรู้ขึ้นมานั่นเองค่ะ เอาล่ะค่ะ สำหรับวันนี้นะคะ คุณครูคณิตาและครูปรเมษฐก็ขอลานักเรียนไปก่อนค่ะ สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]