---
title: ฝึก PE ห้อง 4572 (DLTV ภาษาไทย ป. 6 หน่วยที่ 4) ๘ คำบุพบท ๙ ส.ค. ๖๔ (มีใบงาน และใบความรู้) มาริก
subtitle: 
date: วันศุกร์ที่ 8 เมษายน 2565  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(คุณครูปรเมษฐ) สวัสดีคุณครูปลายทางและเด็กที่น่ารักของครูทุกคนนะครับ ไม่ว่าจะจังหวัดใด ถิ่นเหนือ ถิ่นใต้ถิ่นกลาง ถิ่นอีสาน ก็ขอให้รับคำสวัสดีของครูทั้ง 2 คนนะครับ วันนี้พบกับครูปรเมษฐ ศรีกำเนิด และครูคคณิตา หนุนอนันต์ นะครับ ภาษาไทยนะครับ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นะครับ เอ๊ะ เด็ก ม. 1 สามารถเรียนได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) เรียนได้ค่

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะว่ามันคือความรู้นะครับ ใครสนใจใคร่รู้ก็สามารถศึกษาเรียนรู้ได้นะครับ คุณครูคณิตา วันนี้เราจะสอนเด็ก ๆ เรื่องอะไรกันดี 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ นี่ คงทราบกันแล้วใช่ไหมคะ ว่าวันนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่อง... เรื่องอะไรกี่นะ เท่าไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) 5 6 7 มี 3 ตัวเลือกนะคะ ให้เลือกนะคะ 5, 6, 7 

(คุณครูปรเมษฐ) ใครเลือก 5 ให้ยิ้ม เลือก 5 ให้ยิ้มปากกว้าง ๆ เห็นฟันสีขาว ๆ เลย ถ้าใครเลือก 6 ให้ยักคิ้ว 

(คุณครูคณิตา) กี่ข้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ข้างเดียวพอ คิ้วข้างซ้าย คุณครูคณิตาทำได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) คุณครทำไม่ได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ยักคิ้วข้างซ้ายไม่ได้ ตาเตอบอดหมดเลยแน่เลยนักเรียน ใครว่ามี 7 ยักคิ้วข้างขวาโอ้โหเก่งมากเลย ไม่รู้ทำได้อย่างไรนะตอบ คือ มีกี่ชนิด 

(คุณครูคณิตา) มีทั้งหมด 7 ชนิดด้วยกันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มีทั้งหมด 7 ชนิดไปดูกันครับ เอาล่ะครับ นักเรียน วันนี้ครูจะทดสอบนักเรียนให้นักเรียน เป็นผู้ตอบให้ไล่ชนิดมา มีคำชนิดใดบ้าง ครูก็จะขึ้นเฉลยไปพร้อมกับนักเรียนตอบเก่งมากครับ 2. คือคำ... ถูกต้องครับ 3. คือ คำ... และ 4. คือ คำคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา แล้วก็วิเศษณ์ 5. ชนิดที่ 5 เรียนไปแล้วใช่ไหมครับ ครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ชนิดที่ 5 กำลังที่จะเรียนเลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือคำบุพบทและก็คำเชื่อม คำสสุดท้ายคำอะไร อุอะไรนะ อุทานนะครับ 7 ชนิดด้วยกัน เด็ก ๆ ต้องรู้ไว้นะ วันนี้ไปที่หมายเลข 5 ก่อน 4 ชนิดข้างบนเรียนมาแล้ว เหลืออีก 3 คำเราก็จะคำไทยแล้ว ว่าที่ใช้กันทุกวันนี้ทำอย่างไรเพราะฉะนั้น พร้อมที่จะศึกษาเรื่องคำบุพบทแล้วตั้งใจเรียนนะครับ คำบุพบทนะครับ ให้นักเรียนพิจารณานะครับ มันเป็นอย่างไรดูครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะอ่านให้เด็ก ๆ ฟังหน่อยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ผมนึกว่าครูคณิตาจะอ่านเสียอีกเรียกชื่อผมอีกแล้ว ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียนรถประจำทาง เอ๊ะ มันอย่างไรนี่ ต่อไป เด็ก ๆ อ่านบ้าง นี่คือปากกาฉัน เอ๊ะ ต่อไปครับ ครูคณิตาอ่านครับ 

(คุณครูคณิตา) ดาวฟ้าส่องแสงระยิบระยับ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันอย่างไรนะ ประโยคอ่านพร้อมกันทั้งหมดเลย ครูคณิตาด้วยครูด้วย 1 2 3 คุณพ่อทำงานหนักครอบครัวแปลก ๆ ไหมนี่ครูคณิตาประโยคนี้

(คุณครูคณิตา) ประโยคนี้แปลก ๆ นะคะ เหมือนขาดอะไร 

(คุณครูปรเมษฐ) มันน่าจะขาดนะ ไม่อย่างนั้นมันจะเพราะกว่านี้ คำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนรู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับประโยคที่ได้อ่าน เหมือนครูไหมเด็ก ๆ 

(คุณครูคณิตา) รู้สึกทแเม่ง รู้สึกแปลก ๆ น

(คุณครูปรเมษฐ) เหมือนมันยังไม่ครบนะ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ เหมือนประโยคยังไม่สมบูรณ์ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ ประโยคมันยังไม่สมบูรณ์ครับ เด็ก ๆ ครับ แล้วนักเรียนจะนำคำใดล่ะมาเพิ่มในประโยคให้มันสมบูรณ์ล่ะครับ ไปเติมกันเลยดีกว่า เดี๋ยวเรามาเพิ่มคำให้สมบูรณ์กันดีกว่านะครับ เริ่มประโยคแรก อะไรนะ ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียน ครูเว้นไว้ให้แล้ว เพราะครูคิดว่าตรงนี้มันไม่สมบูรณ์ ใส่คำว่าอะไรดี ตอบครับเก่งมาครับ ยังไม่ให้ตอบนะหลอกให้สนุกก่อนนะครับ ขึ้นประโยคมาให้เต็มก่อนมีช่องว่างไว้ให้เติมนะ เลขที่ 1 ไหนลองเติมประโยคแรกสิจะเติมได้ว่าอย่างไร เฉลยครูคณิตาเติมคำว่า 

(คุณครูคณิตา) เติมคำว่า "โดย" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เลขที่ 1 เก่งมาก ตอบกันถูกหลายคนเลยต่อไป เลขที่สุดท้ายครับ ไหนลองเติมให้ครูหน่อย ให้สมบูรณ์หน่อยไหนดูสิ ของฉันเก่งมาก เด็ก ๆ ของครูนี่เก่งมากเลยนะครับ ต่อไปครูคณิตาเติมมั่ง ไม่ให้เด็ก ๆ เติมแล้ว 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ เติจะเติมคำว่า... คำว่า "บน" ค่ะ ดาวบนฟ้าส่องแสงระยิบระยับค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) และประโยคสุดท้าย ถ้าจะให้เหมาะสมครับ เติมคำว่าอะไรครับ เด็ก  ๆ คุณพ่อทำงานหนักเพื่อครอบครัว โดยของบน เพื่อ เรานำมาเติมประโยคจึงสมบูรณ์ขึ้นนะครับ คำที่เพิ่มขึ้นมามีประโยชน์อย่างไร ไหนเด็ก ๆ ลองตอบสิว่ามันตรงกับที่ครูนเตรียมไว้หรือเปล่า มันมีประโยชน์อย่างไรลูก มันทำให้ประโยคนี่นะครับ มันมีความหมายเป็นอย่างไร ชัดเจนมากยิ่งขึ้นนะ มันทำให้ประโยคมีความสัมพันธ์กันทั้งคำที่อยู่ด้านหและคำที่อยู่ด้านหลัง ประโยคจึงสมบูรณ์และสละสลวยชัดเจนนั่นเองครับ ต่อไปครับ คุณครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูความหมายของคำว่า "บุพบทนะคะ ก็คือคำที่เชื่อมสัมพันธ์ทั้งคำที่อยู่ข้างหน้าและข้างหลัง ทำให้ประโยคชัดเจนขึ้น เราจะเรียกคำเหล่านี้ว่า "คำบุพบท" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะ อันนี้คือความหมายของคำบุพบทนะครับนักเรียน ทำให้จึงต้องเรียน ทำให้เราต้องรู้จุดประสงค์ก่อนว่าเราจะเรียนไปเพื่ออะไรครับ 1. นักเรียนจะต้องบอกชนิดและหน้าที่ของคำบุพบทได้นะ 2. บอกชนิดได้แล้วจะต้องวิเคราะห์ชนิดและหน้าที่ของคำบุพบท 3. ครับ จะต้องแต่โดยใช้คำบุพบทนั่นเอง ข้อที่ 4 ครับ ครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ข้อที่ 4 นะคะ นักเรียนจะต้องเห็นความสำคัญของการใช้คำบุพบทในการสื่อสารค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะคำบุพบทมีความสำคัญจึงต้องศึกษาและใช้ให้ถูกนั่นเองครับ นักเรียน สังเกตประโยคกันดีกว่านะครับ ประโยคเดิมเลยครับ ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียนโดยรถประจำทาง สังเกตคำว่าอะไรครับนักเรียน นะ สังเกตคำว่าอะไรครับ นักเรียนคำว่า "โดย" คำว่า "โดย" นี่นะนำหน้าคำว่า "รถประจำทาง"เป็นคำนามนะ คำบุพบทชนิดนี้นี่ เราเรียกว่า "คำบุพบทบอกลักษณะ" นะ ว่ามาอย่างไร มาโดยรถประจำทาง มาอย่างไรล่ะ มาโดยรถจักรยานยนต์ เป็นการบอกลักษณะการเดินทางมานั่นเองนะ บอกได้หลายอย่างครับ อีกอย่างหนึ่จำได้ไหม ประโยคว่าอะไรนะ

(คุณครูคณิตา) นี่คือปากกาของฉัน เด็ก ๆ คะสังเกตคำว่า "ของ" นะคะ คำบุพบทของประโยคนี้ก็คือคำว่าของนั่นเองคำบุพบท คำนำหน้าคำว่า "ฉัน" ซึ่งเป็นคำสรรพนามถุูกต้องค่ะ ฉันนี่เกี่ยวข้องกับปากกาอย่างไรนักเรียนลองตอบครูสิคะ ฉันเกี่ยวข้องกับปากกาอย่างไรล่ะ ทำไมถึงต้องเป็นของฉัน เด็ก ๆ ตอบสิคะ ฉันนี่เกี่ยวข้องกับปากกา ก็คือฉันเป็นเจ้าของปากกานั่นเองค่ะ ซึ่งคำบุพบทชนิดนี้เราจะเรียกว่าเป็นคำบุพบทแสดงความเป็นเจ้าของค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 2 ชนิดแล้วนะครับ 1. คือ บอกลักษณะ 2. คือ แสดงความเป็นเจ้าของนั่นเองนะครับ ต่อไปประโยคที่ 3 ดาวบนฟ้าส่องแสงระยิบระยับ พูดถึงดวงดาวนี่เป็นอะไรที่... เป็นอย่างไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ดวงดาวเป็นอย่างไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ดาวนี่มันให้ความหมายลึกซึ้งนะครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เคยออกไปแล้วชมดาวชมเดือนบ้างไหมเวลากลางคืนนี่ 

(คุณครูคณิตา) บางครั้งก็สมัยเด็ก ๆ นะคะ ก็ในการชมบ้างค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนก็เช่นเดียวกัน ครูเชื่อว่าหนูนั้นคงชอบบรรยากาศเวลาค่ำคืนนี่ ไปดูปรากฏการณ์บนท้องฟ้านี่มันเป็นอะไรที่สวยสดงดงามมากนะ มันจะทำให้เราเป็นอย่างไรลูก มีความสุข แล้วมันก็ทำให้เราคิดได้หลายอย่าง ครูฝากไว้นะ เกี่ยวกับประโยคนี้นะ คำว่า "บน" นี่ เป็นคำบุพบทใช่ไหมลูก นำหน้าคำคำว่า "ฟ้า" คำว่า ""เป็นคำนาม คำว่า "บน" นี่บอกอะไรเรา ดาวบนฟ้า ดาวบนฟ้า หรือดาวใต้น้ำ บนนี่มันบอกอะไรเรานะนักเรียน มันอยู่บนดาวใช่ไหมครับ บอกที่อยู่ของดาว เพราะฉะนั้น คำบุพบทชนิดนี้ เราเรียกว่า "คำบุพบท..." บอกเลยครับ บอกสถานที่นะ เพราะมันบอกที่อยู่ของดาวไง บน ใต้ นี่เป็นคำบุบอกสถานที่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ล่าง 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใกล้ ไกล 

(คุณครูคณิตา) บอกหรือไม่บอกคะครูปรเมษฐบอกสถานที่นี่นะครับ เป็นคำบุพบทบอกสถานที่ ต่อไปครูคณิตาประโยคต่อไปครับ ครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ทำงานหนักเพื่อครอบครัวค่ะ ให้นักเรียนสังเกตคำว่า "เพื่อ" นะคะ คำบุพบทของประโยคนี้ ก็คือคำว่า "เพื่อ" ค่ะ จะนำหน้าคำว่า "ครอบครัว" ซึ่งเป็นคำ... คำอะไรคะ คำนามค่ะ คำบุพบทชนิดนี้เราจะเรียกว่า "คำบุพบทบอกความประสงค์" หรือเกี่ยวข้องนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ เป็นการบอกความประสงค์หรือเกี่ยวข้อง 5 ชนิดนะครับ ในใบ เดี๋ยวนักเรียนจะได้เรียนรู้นะครับ อีกชนิดหนึ่งเขาเรียกว่าคำบุพบทอะไรนะครับ 

(คุณครูคณิตา) บอกอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกการเปรียบเทียบ เดี๋ยวครูขยายความให้ทีหลังดีกว่า ไปดูกันต่อนะครับ ครูจะให้นักเรียนได้ศึกษาใบความรู้นะครับ ซึ่งใบความรู้นี่จะบอกเกี่ยวกับเรคำบุพบทไว้นะ ครูจะให้หนู ๆ อ่านให้เข้าใจก่อน แล้วเดี๋ยวเราไปบอกความประสงค์หรือเกี่ยวข้อง" นั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ เป็นการบอกความประสงค์หรือเกี่ยวข้อง 5 ชนิดนะครับ ในใบ เดี๋ยวนักเรียนจะได้เรียนรู้นะครับ อีกชนิดหนึ่งเขาเรียกว่าคำบุพบทอะไรนะครับ 

(คุณครูคณิตา) บอกอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกการเปรียบเทียบ เดี๋ยวครูค่อยขยายความให้ทีหลังดีกว่า ไปดูกันต่อนะครับ ครูจะให้นักเรียนได้ศึกษาใบความรู้นะครับ ซึ่งใบความรู้นี่จะบอกเกี่ยวกับเรื่องคำบุพบทไว้นะ ครูจะให้หนู ๆ อ่านให้เข้าใจก่อน แล้วเดี๋ยวเราไปเรียนรู้เรื่องคำบุพบท โดยครูจะขยายเพิ่มเติมให้นักเรียนนั้นเข้าใจอย่างท่องแท้นะครับ ให้นักเรียนอ่านใบความรู้ก่อน ครูให้เวลาหนูในการอ่านใบความรู้ 5 นาทีครับ ลงมือเลย 

[เสียงดนตรี]

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนครับ จากที่นักเรียนนั้นได้ศึกษาใบความรู้คำบุพบทใช่ไหมครับ ว่ามันไม่ได้มีแค่ที่ครูมานำเสนอนะครับ เดี๋ยวครูจะเพิ่มเติมให้ แต่ครูเชื่อว่าเพราะฉะนั้น เดี๋ยวเราไปศึกษาพร้อมกันเลยดีไหมครับ ครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ดีค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปกันเลยเด็ก ๆ ครับ คำบุพบทควรจดจำไว้นะจ๊ะ คำบุพบทคืออะไร คุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คำบุพบทนะคะ ก็คือคำที่อยู่หน้าคำนามหรือคำสรรพนาม เป็นคำที่หน้าที่ ความเกี่ยวข้อง ความเป็นเจ้าของ ถึงของคำนามที่สัมพันธ์กับกริยาในประโยคเดียวกันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ทบทวน ตัวนี้เราเรียกว่าอะไรนะความรู้ เรียกว่าเครื่องหมายไปยาลใหญ่หรือละ เวลาอ่านก็ให้อ่านว่า... สมมติมาถึงตรงนี้แล้วใช่ไหม ความเป็นเจ้าของ ฯลฯ คำสรรรพนามที่สัมพันธ์กับคำอ่านบุพบทบอกสถาน ที่เช่นคำว่าอะไรบ้างครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เช่นคำว่าอะไรบ้างคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) 1. 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "ที่" ค่ะ คำว่า "นอก" คำว่า "ใน" คำว่า "ได้" คำว่า "บน" 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดหรือยังครับ 

(คุณครูคณิตา) ยังค่ะ คำว่า "ใกล้" แล้วก็คำว่า "ไกล" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) อ่านว่า... เก่งมากนะครับ ไหนลองแต่งประโยคกันสักหน่อยสิคุณครูคณิตาแต่งประโยค 1ครูกำหนดคำว่า "บน" แต่งประโยคให้นักเรียนฟังหน่อยครับ 

(คุณครูคณิตา) บนหรือคะ ดวงดาวอยู่บนท้องฟ้า 

(คุณครูปรเมษฐ) คุณครูคณิตานี่มีความเฉียบคมมากนะ นำประโยคจากต้นเรื่องมาแต่งให้ไม่เหมือนเดิม เก่งมากเลยนะครับ ไปดูตัวอย่างประโยคกันดีกว่า เห็นภาพแล้วนี่คืออะไรครูคณิตา นักเรียนครับ นี่คืออะไร นี่ 

(คุณครูคณิตา) ต้นไม้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้นไม้แล้วนี่อะไร ลิงหรือ 

(คุณครูคณิตา) น่าจะเป็นนกหรือเปล่าคะ คุณครูปรเมษฐคุณครูปรเมษฐนี่ต้องไปตัดแว่นแล้วนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ 

(คุณครูคณิตา) นกอะไรคะนี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) นกเค้าแมวหรือ 

(คุณครูคณิตา) นกอะไรคะ นักเรียน นกอะไรเอ่ย 

(คุณครูปรเมษฐ) นก...พยัญชนะไทยตัวสุดท้ายครับ เก่งมากครับ นกฮแต่งประโยคเลยนักเรียน แต่งว่าอย่างไร ดูสิตรงกับครูหรือเปล่านกเกาะอยู่... ใส่คำว่า... เก่งมาก นี่คือการบอกสถานที่ ให้คำเดียวกับครูคณิตาเลย แต่งใช้คำไม่เหมือนกันนะครับ แต่งแบบนี้ได้ไหม นกเกาะอยู่ใต้กิ่งไม้ เป็นคำบุพบทไหมล่ะ 

(คุณครูคณิตา) นกเกาะอยู่ใต้กิ่งไม้ นักเรียนลองนึกสภาพนะคะ นกเกาะใต้กิ่งไม้ นกเกาะได้หรือคะคุณครูปรเมษฐ มันแปลก ๆ นะคะ พฤติกรรมของนกตัวนี้นี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไม่ได้ใช่ไหมครับ 

(คุณครูคณิตา) ไม่ได้ค่ะ นักเรียนจะต้องคำนึงถึงแล้วก็ความเป็นจริงด้วยนะ

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะฉะนั้น การแต่งประโยคจะแต่งแบบไม่ได้ดูบริบทรอบข้างไม่ได้นะมันสำคัญมากนะ ไปดูชนิดที่ 2 คืออะไร ครูคณิตา

(คุณครูคณิตา) ชนิดที่ 2 ค่ะ ก็คือคำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของความเป็นเข้าของค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บุพบทบอกความเป็นเจ้าของมีคำที่ตะต้องใช้ดังนี้ 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "ของ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ของ 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "แห่ง" ค่ะ แล้วก็คำว่า "ใน" ค่ะ แล้วก็มีอะไรนะคะ ที่ครูปรเมษฐสอนไว้สอนไว้ นั่นก็คือคำว่า "ฯลฯ" นั่นเอง 

(คุณครูปรเมษฐ) ฯลฯ หรือไปยาลใหญ่ คราวนี้คำว่า "ของ" นี่ สมมติว่าครูแต่งประโยคเลยแล้วกัน รีโมตนี่ เป็นของครู เป็นคำบุพบทไหม 

(คุณครูคณิตา) มีคำบุพบทอยู่ค่ะ แสดงความเป็นเจ้าของก็คือรีโมตนี่เป็นของครูปรเมษฐค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) การรถไฟแห่งประเทศไทย 

(คุณครูคณิตา) แห่งค่ะ แห่งก็คือเป็นการบอกแสดงความเป็นเจ้าของนะ การรถไฟแห่งประเทศไทย แสดงว่าเป็นประเทศอื่นได้ไหม ถ้าไม่ใช่ประเทศไทยไม่ได้นะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่คำว่า "ใน" นี่เป็นคำสำคัญ ใช้เกี่ยวกับพระมหากษัตริย์นะครับ เจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน อย่างเช่น รามเกียรติ์เป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เป็นต้นนะ ในก็แสดงความเป็นเจ้าของ ใช้กับเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน แต่สมมติว่าครูก็แต่งรามเกียรติ์เหมือนกันครูคณิตาแต่งรามเกียรติ์ ครูคณิตาจะใช้คำว่า "ใน" ได้ไหม ก็จะต้องบอกว่ารามเกียรติ์ตอน... เป็นของครูคณิตา หนุนอนันต์ แบบนี้ใช่ แต่ใช้คำว่า "ใน" ไม่ได้ ของครูคณิตา หนุนอนันต์ แบบใช่อันนี้เป็นความรู้ที่นักเรียนจะต้องรู้นะครับ ไปดูประโยคกันเลยดีกว่า ครูมีหนังสือมา 1 เล่มนะ เป็นหนังสือ บทพระราชนิพนธ์เรื่อง พระมหาชนก นักเรียนครับ เป็นบทพระราชนิพนธ์ของใครตอบครู มันเกี่ยวกับประโยคนี้ล่ะ ของใครครับ เก่งมาก ของในหลวง รัชกาลที่ 9 ใช่ไหมประโยคนี้ว่าอย่างไรครับ 

(คุณครูคณิตา) ประโยคนี้นักเรียนคุณครูปรเมษฐจะแต่งว่าอย่างไรคะ พระมหาชนกเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดจมหาราชบรมนาถบพิตร ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูไม่ได้ยกตัวอย่างนะครับ ก็ให้นักเรียนนั้นเองได้ อย่างเช่นที่ครูบอกไปเมื่อสักครู่นี้นะครับ ต่อไปเป็นคำบุพบทบอกความเกี่ยวข้องหรือบอกความประสงค์นะ คำเชื่อมบอกความประสงค์นะ ใช้คำเชื่อม คำบุพบทดังนี้นะครับ เช่นคำว่าอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เช่น คำว่า "กับ" ค่ะ คำว่า "แก่" คำว่า "แด่" คำว่า "ต่อ" คำว่า "แต่" คำว่า "เฉพาะ" คำว่า "สำหรับ" คำว่า "เพื่อ" คำว่า "โดย" คำว่า "ตาม" 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดหรือยัง 

(คุณครูคณิตา) แล้วก็เป็นเครื่องหมาย ฯลฯ ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ ก็คือมีิีอีกมากมายมีเป็นจำนวนมากเลย เป็นคำบุพบทแสดงความเป็นเจ้าของนะครับ กับ, แก่, แด่, ต่อ ใช้อย่างไร ครูอธิบายเพิ่มเติม คำว่า "แก่" แก่นี่จะมาคู่กับแด่แก่ มาคู่กับแด่ ใช้ในฐานะผู้ใหญ่ให้ผู้น้อย อย่างเช่น ครูให้ดอกไม้แก่นักเรียน ใช้คำว่า "แก่" นักเรียนจะให้คืนครูบ้าง นักเรียนก็แต่งประโยคว่านักเรียนมอบดอกไม้ให้ให้อะไรครับ ให้อะไรครับ ให้แด่คุณครู แด่ใช้กับผู้น้อยให้ผู้ใหญ่ แล้วกับล่ะนักเรียน กับคือในกรณีที่เราประจันหน้ากันอย่างเช่น ครู... รับ ครูทำอะไรครับ ครูมอบรีโมตให้กับครูคณิตา อย่างนี้เป็นต้นนะ ในกรณีที่ประจันหน้ากันและกัน แล้วก็อาวุโสเท่ากันใช้คำว่า "กับ" นะครับ คำว่า "ต่อ" ต่อนี่ใช้กับสำนักงานต่าง ๆ ยื่นหมายต่อศาลอะไรแบบนี้ หรือแจ้งความจำนงที่จะเรียนต่อโรงเรียนวังไกลกังวล เป็นต้น นี่คือการแต่งประโยคก็ใช้ในการเป็นคำบุพบทบอกความประสงค์หรือความเป็นเจ้าของเช่นเดียวนะครับ 

(คุณครูคณิตา) คำบุพบทบอกเวลาค่ะ คำบุพบทบอกเวลานะคะ นักเรียนคำบุพบทบอกเวลานี่มีอะไรบ้างคะ เดี๋ยวเรามาดูกันดีกว่าค่ะ เช่น คำว่า "เมื่อ" ตั้งแต่ คำว่า "แต่" "จนกระทั่ง" และสุดท้ายนะคะ ก็คือคำว่า "ฯลฯ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ ไปดูตัวอย่างประโยคกันนักเรียนครับ นี่นักเรียนใช่ไหม เป็นเด็ก ๆ ใช่ไหมลูก เด็กกำลังเป็นอย่างไรนี่ เวลาชี้เวลาประมาณ ไม่ 4 โมงเย็น ก็ประมาณ ตี 4 ใช่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่เวลาที่เราตื่นนอนน่าจะไม่ใช่ 4 โมงเย็นน่าจะเป็นตอนตีสี่ ครูแต่งประโยคอย่างนี้ครับ เด่นชัยตื่นนอน ใช้คำว่าอะไรมาเชื่อมดีคำว่า "ตั้งแต่" นะบอกเวลา อย่างเช่น ครูแต่งบ้าง นักเรียนปลายทางมาโรงเรียนแต่เช้า เป็นการบอกเวลาไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อไปหมดหรือยังคุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) หมดแล้วค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพิ่มเติม มีอีก 1 คำบุพบทนะครับ ก็คือคำบุพบทบอกคำเปรียบเทียบครับ อย่างเเชใช้คำว่า "กว่า" นะครับนักเรียน อย่างเช่น ครูคณิตามายืนข้าง ๆ กัน สมมติดูจากรูปร่างลักษณะใช่ไหม ถ้าแต่งบอกคำว่าเกี่ยวข้องแต่งประโยคได้ว่าอย่างไร ครูคณิตาผอมกว่าครูปรเมษฐ แบบนี้เป็นการบอกความเปรียบเทียบไหม 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกคำเปรียบเทียบ ใช้คำว่า "กว่า" นะครับ หรือนักเรียนยืนข้าง ๆ เพื่อน เพื่อนคนหนึ่งตัวเล็กกว่า นักเรียนก็แต่งประโยคได้ว่าเด็กชาย... สูงกว่าเด็กชาย... อย่างนี้ก็เป็นการบอกความเปรียบเช่นเดียวกัน ใช้คำว่า... 

(คุณครูคณิตา) "กว่า" 

(คุณครูปรเมษฐ) "กว่า" มาเกี่ยวข้องครับ ไปต่อครับ แสดงว่าคำบุพบทนี่มีเป็นจำนวนมากเลย ที่เอามาใช้นะครับ มาเติมคำบุพบทกันดีกว่าครูมีประโยคมาให้นะ ดูนะครับ 4 ประโยคนะครับ 

(คุณครูคณิตา) มี 5 ประโยคค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 5 ประโยคนักเรียนเดี๋ยวเรามาเติมไปพร้อม ๆ กันเลยดีกว่าไปพร้อม ๆ กันเลยดีกว่า บ้านปาร์คอยู่... น่าจะเป็นคำบุพบทอะไรมาเติม โรงเรียนนี่เป็นอะไร สถานที่ไหมบ้านปาร์คอยู่ใกล้โรงเรียน อันนี้บอกได้ อันนี้เป็นสำนวนเลยครับ น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า บอกความเกี่ยวข้อง ต่อไปครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เขาจัดอาหารไว้... พระสงฆ์ นักเรียนคิดว่าจะต้องเติมคำว่าอะไรคะ อาจจะต้องเติมคำว่า "สำหรับ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช้สำหรับพระสงฆ์ เป็นการบอกความประสงค์นั่นเองนะครับ เขาเดินทาง... เติมเลย คำว่า... เก่งมาก คำว่า "โดย" อันนี้เป็นการบอกสถานที่อีกแล้วนี่ แต่จะเติมคำว่าอะไร เขามา... แต่เพชรบุรี ก็คือเขามาจากเพรชบุรี นั่นเองต่อไปครับ มีอีกประโยคยังไม่หมด คราวนี้จะเรียกเลขที่แล้ว อีก 5 ประโยคเลขที่ 6 ลุกขึ้นยืนแต่งประโยค เติมคำบุพบทให้สมบูรณ์ครับ ข้อที่ 6 ว่าอย่างไร เก่งมากตอบแล้วนะ นักรบพลีชีพเพื่อชาติเลขที่ 6 ของครู เพื่อชาติ ข้อที่ 7 ครับ ครูคณิตาเรียกเลขที่ก่อน 

(คุณครูคณิตา) เลขที่ค่ะ ไม่เอาเลขที่ดีกว่าค่ะ นักเรียนที่นั่งใกล้คุณครูมากที่สุดค่ะ ลุกขึ้นค่ะ แล้วก็ตอบนะคะ ข้อที่ 7 ค่ะ เราควรมีน้ำใจ... ผู้อื่นควรตอบว่าอะไรคะ ควรตอบคำว่า "ต่อ" นั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อก็ได้กับก็ได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) กับผู้อื่นได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อก็ได้กับก็ได้นะครับ ต่อไป เลขที่ 16 ลุกขึ้นยืน นักเรียนมอบพวงมาลัย เคยบอกแล้ว ผู้น้อยให้ผู้ใหญ่ ใช้คำว่าอะไรนะเยี่ยม เลขที่ 16 ตอบครับ เยี่ยม คำว่า "แด่" นั่นเองนะครับ เป็นการบอกความอะไรนี่ บอกความ...ความอะไรครูคณิตา

(คุณครูคณิตา)บอกความอะไรคะคุณครู 

(คุณครูปรเมษฐ) กับ, แก่, แด่ 

(คุณครูคณิตา) บอกอะไรจำได้ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกความอะไร 

(คุณครูคณิตา) บอกคำว่าอะไรคุณครูนี่ คุณครูคณิตาก็ลืมค่ะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ย้อนดูในใบความรู้ครูไม่เฉลยแล้วกัน ข้อที่ 9 สร้อยเส้นนี้เป็นของเตชิน บอกความเป็นเจ้าของนั่นเอง ต่อไปนิวมาโรงเรียน บอกเวลา ๆ ตอบคำว่าอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ตอบคำว่า "แต่" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นิวมาโรงเรีนแต่เช้า เป็นการบอกเวลานั่นเองนะครับ มาหาคำบุพบทจากสำนวนไทยกันดีกว่าวันนี้มีกิจกรรมมาให้มากมายเลยทีเดียวนะครับ ขูดเลือดกับปูนะครับ ต่อไป บอกสถานที่ครับ คำว่า "ใกล้" ต่อไปครับ สร้างวิมานในอากาศนะ สร้างได้ไหมจริง ๆ แล้วน่ะ สร้างได้ไหมล่ะ 

(คุณครูคณิตา) อาจจะได้นะคะ ถ้าในจินตนาการค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันก็คือการจินตนาการนั่นเองใช่ไหมครูคณิตา จริง ๆ แล้วเราไม่สามารถที่จะแบกอิฐแบกปูนขึ้นไปบนอากาศได้ สร้างวิมานในอากาศ คำว่าอะไรลูกที่เป็นคำบุพบทตอบครู คำว่า "ใน" นั่นเอง เป็นการบอกสถานที่นะครับ ต่อไปครูคณิตาครับ บอกสำนวนครับ 

(คุณครูคณิตา) สำนวนนะคะ กินบนเรือน ขี้บนหลังคาค่ะ คำใดเป็นคำบุพบทคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) ตอบเลยคำว่า... 

(คุณครูคณิตา) คำใดเอ่ย คำว่า "บน" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มี 2 คำนะครับ บอกสถานที่ ต่อไปนักเรียนตอบครับ คำว่า "ไกล" นะ เป็นการบอกสถานที่อีกแล้ว แล้วอีกสำนวนหนึ่งครับ คำว่า "ใน" นั่นเองนะครับ ก็เป็นการบอกสถานที่นะ ดูต่อ สำนวนยังไม่หมด หอกข้างแคร่ ไม่ได้บอกความหมายเลย อยากให้นักเรียนไปหาด้วยนะครับ คำอะไรเป็นคำบุพบทครับ คำว่า "ข้าง" เป็นการบอกสถานที่อีกแล้วนะครับ ต่อไปครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) หักด้ามพร้าด้วยเข่าค่ะ ตอบว่าอะไรคะ คำที่เป็นคำบุพบทค่ะ ตอบคำว่า "ด้วย" ค่ะ บอกความประสงค์หรือความเกี่ยวข้องนั่นเองนะครับ เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า ก็เป็นคำว่าด้วยเป็นการบอกความเกี่ยวข้องความประสงค์ มาคำใบงานกันดีกว่านะครับ ตามมาครูจะพาไป นั่นก็คือิสิ่งที่เจ้าต้องการนะครับ นักเรียนจะต้องทำใบงานเรื่อง คำบุพบทน่าจดจำ คุณครูปลายทางมีหน้าที่อะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คุณครูปลายทางนะคะ มีหน้าที่ดูแลการทำงานของนักเรียนค่ะ ให้คำแนะนำนักเรียนในการทำงานนะคะ แล้วก็ช่วยเหลือนักเรียนหากนักเรียนเกิดข้อสงสัยของนักเรียนค่ะ ให้คำแนะนำนักเรียนในการทำงานนะคะ แล้วก็ช่วยเหลือนักเรียนหากนักเรียนเกิดข้อสงสัยหรือมีปัญหาค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ ดูหน้าตาใบงานเลยนะครับ มีอยู่ด้วยกันนับแล้วก็ 15 ข้อ ง่ายมากนะครับ ก็ให้นักเรียนร่วมกันทำในชั้นเรียนหรือตามกระบวนการกลุ่มก็ได้ไม่ว่ากันนะครับ  15 ข้อ ครูให้เวลาทำเป็นเวลา 10 นาที ลงมือทำ แล้วก็คุณครูปลายทางช่วยเฉลยนะครับ ลงมือทำเลยครับ 

[เสียงดนตรี]

(คุณครูปรเมษฐ) หมดเวลาทำใบงานนะครับ นักเรียนส่งเลย ส่งกับคุณครูปลายทางเลยนะครับ เพื่อคุณครูจะได้นำไปตรวจสอบว่าถูกต้องหรือไม่ ง่าย ง่ายมาก ๆ นะครับ แค่แต่งประโยคเอง แล้วก็แต่งคำบุพบทเองนะครับ เดี๋ยวเราไปสรุปบทเรียนกันดีกว่าครับ เด็ก ๆ ครับ ไปกันเลยนะครับ คำบุพบทมีความสำคัญอย่างไรกับเรา ตอบ เป็นการแสดงความคิดเห็นใช่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตอบเลย ลุกขึ้นยืนตอบก็ได้ หรือจะช่วยตอบก็ได้ให้เวลา เสร็จหรือยัง เรียบร้อย ไปดูกันนะครับ คำบุพบทมีความสำคัญอย่างไรครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ มีความสำคัญ ก็คือทำให้ประโยคมีความหมายชัดเจนขึ้นนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคนี่พอเติมคำบุพบทเข้าไปนี่ มันจะทำให้คำชัดเจนสละสลวยใช่ไหมครับ อย่างเช่น ตอนต้นชั่วโมงที่ครูยกตัวอย่างที่ยังไม่ได้เติมมา พอเติมปุ๊บ ประโยคสละสลวย พริ้วไหวอย่างกับสายน้ำทันทีใช่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปอีกสักข้อหนึ่งเป็นไรไป 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนมีหลักในการใช้คำบุพบทในการสื่อสารอย่างไร ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) จะเลือกใช้อย่างไรดีล่ะ 

(คุณครูคณิตา) เลือกใช้อย่างไรนะ ในบทเรียนนี่ที่เราเรียนกันมาตั้งแต่ต้นคาบนะ ตั้งแต่ต้นชั่วโมงนี่ ครูได้พูดไปแล้วนะคะ ว่าการที่เราจะเลือกใช้คำแต่ละคำนี่ ในคำบุพบทนี่ เราจะต้องคำนึงถึงอะไร คุณครูปรเมษฐคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เราจะต้องเลือกใช้ให้เป็นอย่างไรลูก จะต้องเลือกใช้ให้ถูกชนิดถูกต้อง แล้วก็เหมาะสม ถ้าเราไปใช้ผิด ๆ มันก็จะทำให้ความหมายของประโยคนั้นเป็นอย่างไรลูก ไม่สมบูรณ์ บางทีอาจจะไม่ได้ความหมายเลยก็ได้ที่สำคัญมาก อย่างคำว่า "ใน" นี่ ในนี่เป็น 2 อย่างนะ เป็นคำบุพบทบอกสถานที่ และคำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ ต้องดูบริบทคำอีก ถ้านักเรียนไม่ศึกษาให้กระจ่างแจ้ง ไม่ทบทวนนะ นักเรียนจะไม่สามารถใช้ได้ถูกต้องเลยครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะฉะนั้น สิ่งที่ครูนำมาเสนอนี่ก็เป็นเพียงแต่ความรู้ก็มากพอสมควร ถ้าไปศึกษาเพิ่ม นักเรียนก็จะเป็นยอดแห่งมนุษย์เลยก็ว่าได้นะครับ เพราะฉะนั้น บทเรียนครั้งต่อไปครูคณิตาและครูจะนำเสนอหนูในเรื่องคำ... 

(คุณครูคณิตา) คำเชื่อมนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เชื่อมให้หวานเลยใช่ไหมครับ คำเชื่อมนี่ 

(คุณครูคณิตา) เป็นชนิดของคำค่ะ ไม่ใช่ขนมหวานนะคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็มันเชื่อม แสดงว่าเชื่อมมีีความหมายหลายอย่างใช่ไหม 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ แต่ที่เราจะเรียนนี่ก็คือเป็นชนิดของคำนะคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) โบราณเขาเรีกยว่าคำอะไรนะ 

(คุณครูคณิตา) คะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เมื่อก่อนเขาเรียกคำเชื่อม 

(คุณครูคณิตา) คำสันธานค่ะ หรือเราจะเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าคำเชื่อม 

(คุณครูปรเมษฐ) คุณครูคณิตาเว้นเสียน่ากลัวเลยนะ ถ้าเด็ก ๆ ตอบผิดเป็นคำสันอื่นนี่ยุ่งเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ นี่ ก็คงไม่คิดแบบนั้นหรอกค่ะ คุณครูปรเมษฐเอาล่ะค่ะ เรามาดูกันดีกว่านะคะ สิ่งที่เราจะต้องเตรียมค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เตรียมตัวอย่างไรลูก ต้องมีใบความรู้เรื่อง คำเชื่อมนะครับ แล้วก็ใบงานเรื่อง คำเชื่อมนั้นสำคัญไฉนนะครับ ซึ่งนักเรียนสามารถที่จะดาวน์โหลดข้อมูลได้นี่เลยนะครับ เพราะฉะนั้น วันนี้จบแล้วเรื่อง คำบุพบท ครูอยากให้นักเรียนกลับไปทบทวนนะ อย่าทิ้งไว้แค่วันนี้ไปทบทวนเพิ่มเติม แล้วหนูจะเป็นยอดแห่งมนุษย์ครับครูทั้ง 2 คน... 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะ ทบทวนชนิดเดียวไม่ได้ทบทวนทั้งหมด 5 ชนิดด้วยกัน เพื่อให้ของนักเรียนได้แน่นขึ้นนะคะ ถือว่ามีคุณธรรมด้านไหนคะ ด้านการใฝ่เรียนใฝ่รู้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ ครูคณิตา ให้ความรู้มันแตกฉากออกเป็นมะเขือนะใช่ไหม ไม่ใช่แล้วหญ้าแพรกนี่ มันแตกพุ่งใช่ไหมว่าเหมือนเป็นนักเรียนจะได้แตกฉาน ทำตัวเหมือนหญ้าแล้วหนูจะเป็นผู้ที่เก่งกล้าสามารถครับ ลาไปก่อนครับ สวัสดีครับ 

(คุณครูคณิตา) สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี] -