---
title: (สำรอง)ฝึก PE ห้อง 4572 (DLTV ภาษาไทย ป. 6 หน่วยที่ 4) ๘ คำบุพบท ๙ ส.ค. ๖๔ (มีใบงาน และใบความรู้) ฟารุต
subtitle: 
date: วันศุกร์ที่ 8 เมษายน 2565  เวลา 09.17 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) สวัสดีคุณครูปลายทางและเด็ก ๆ ที่น่ารักของครูทุกคนนะครับ ไม่ว่าจะจังหวัดใด ถิ่นเหนือ ถิ่นใต้ถิ่นกลาง ถิ่นอีสาน ก็ขอให้รับคำว่า "สวัสดี" ของครูทั้ง 2 คนนะครับ วันนี้พบกับครูปรเมษฐ ศรีกำเนิด และครูคคณิตา หนุนอนันต์ นะครับ ในรายวิชาภาษาไทยนะครับ ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 นะครับเอ๊ะ เด็ก ม. 1 สามารถเรียนได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) เรียนได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะว่ามันคือความรู้นะครับ ใครสนใจใคร่รู้ ก็สามารถศึกษาเรียนรู้ได้นะครับคุณครูคณิตา วันนี้เราจะสอนเด็ก ๆ เรื่องอะไรกันดีล่ะ 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ คงทราบกันดีอยู่แล้วใช่ไหมคะ ว่าวันนี้เราจะเรียนเกี่ยวกับเรื่อง... เรื่องอะไรคะ ตอบอีกครั้งสิคะ เรื่องคำบุพบทนะคะคำบุพบทค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เรื่องคำบุพบทหรือครับ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) พูดถึงคำบุพบทนี่ ก็เป็นคำที่น่าสนใจนะ เด็ก ๆ ครับ ไหนลองตอบครูหน่อยสิครับ ว่าคำบุพบทนี่มันอยู่ในคำไทยใช่ไหมลูกคราวนี้ครูถามก่อน คำไทยที่เด็ก ๆ รู้จักนี่มีทั้งหมดกี่ชนิด บอกมาก่อนกี่ชนิดครับกี่นะ เท่าไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) 5 6 7 มี 3 ตัวเลือกค่ะ ให้เลือกนะคะ 5, 6, 7 

(คุณครูปรเมษฐ) ใครเลือก 5 ให้ยิ้ม เลือก 5 ให้ยิ้มปากกว้าง ๆ เห็นฟันสีขาว ๆ เลย ถ้าใครเลือก 6 ให้ยักคิ้ว 

(คุณครูคณิตา) กี่ข้างคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ข้างเดียวพอ คิ้วข้างซ้าย คุณครูคณิตาทำได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) ครูคณิตาทำไม่ได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ยักคิ้วข้างซ้ายไม่ได้ ตาเตอบอดหมดเลยแน่เลยนักเรียน ใครว่ามี 7 ยักคิ้วข้างขวาโอ้โหเก่งมากเลย ไม่รู้ทำได้อย่างไรนะตอบ คือ มีกี่ชนิด 

(คุณครูคณิตา) ทั้งหมด 7 ชนิดด้วยกันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มีทั้งหมด 7 ชนิดอย่างไรบ้างไปดูกันครับ เอาล่ะครับนักเรียน วันนี้ครูจะทดสอบนักเรียนให้นักเรียน เป็นผู้ตอบให้ไล่ชนิดมามีคำชนิดใดบ้างครูก็จะขึ้นเฉลยไปพร้อมกับนักเรียนตอบ 1. คือคำ... เก่งมากครับ 2. คือคำ... ถูกต้องครับ 3. คือ คำ... และ 4. คือ คำคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และก็วิเศษณ์ 5. ชนิกที่ 5 เรียนไปแล้วใช่ไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ชนิดที่ 5 กำลังที่จะเรียนเลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือคำบุพบทและคำเชื่อม คำสุดท้ายคำอะไร อุอะไรนะ อุทานนะครับ 7 ชนิดด้วยกัน เด็ก ๆ ต้องรู้ไว้นะ วันนี้ไปที่หมายเลข 5 ก่อน 4 ชนิดข้างบนเรียนมาแล้ว เหลืออีก 3 คำเราก็จะรู้คำไทยแล้ว ว่าที่ใช้กันทุกวันนี้ทำอย่างไร เพราะฉะนั้น พร้อมที่จะศึกษาเรื่องคำบุพบทแล้วตั้งใจเรียนนะครับ คำบุพบทนะครับ ให้นักเรียนพิจารณานะประโยคต่อไปนี้สิว่ามันเป็นอย่างไรดูครับ 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะอ่านให้เด็ก ๆ ฟังหน่อยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ผมนึกว่าครูคณิตาจะอ่านเสียอีกเรียกชื่อผมอีกแล้ว ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียนรถประจำทาง เอ๊ะ มันอย่างไรนี่เด็ก ๆ อ่านบ้าง นี่คือปากกาฉัน ต่อไปครับ ครูคณิตาอ่านครับ 

(คุณครูคณิตา) ดาวฟ้าส่องแสงระยิบระยับ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันอย่างไรนะ อ่านพร้อมกันทั้งหมดเลย ครูคณิตาด้วย ครูด้วย คุณพ่อทำงานหนักครอบครัวแปลก ๆ ไหมนี่ครูคณิตาประโยคนี้ 

(คุณครูคณิตา) ประโยคนี้แปลก ๆ นะคะ เหมือนขาดอะไรไปบางอย่างเลย 

(คุณครูปรเมษฐ) มันน่าจะขาดนะ ไม่อย่างนั้นมันจะเพราะกว่านี้ คำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนรู้สึกอย่างไรเกี่ยวกับประโยคที่ได้อ่าน เหมือนครูไหมเด็ก ๆ 

(คุณครูคณิตา) รู้สึกทแม่ง ๆ 

(คุณครูปรเมษฐ) เหมือนมันยังไม่ครบนะ 

(คุณครูคณิตา) ใช่ เหมือนประโยคยังไม่สมบูรณ์ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับ ประโยคมันยังไม่สมบูรณ์ครับเด็ก ๆ ครับ แล้วนักเรียนจะนำคำใดล่ะมาเพิ่มในประโยคให้มันสมบูรณ์ล่ะครับเดี๋ยวเรามาเพิ่มคำให้สมบูรณ์กันดีกว่านะครับประโยคแรก อะไรนะ ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียน ครูเว้นไว้ให้แล้ว เพราะครูคิดว่าตรงนี้ไม่สมบูรณ์ ใส่คำว่าอะไรดีเก่งมาครับ ยังไม่ให้ตอบนะ หลอกให้สนุกก่อน ขึ้นประโยคมาให้เต็มก่อนมีช่องว่างไว้ให้เติมนะ เลขที่ 1 ไหนลองติมประโยคแรกสิจะเติมได้ว่าอย่างไร เฉลยครูคณิตาเติมคำว่า 

(คุณครูคณิตา) เติมคำว่า "โดย" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เลขที่ 1 เก่งมาก ตอบกันถูกหลายคนเลยทีเดียว ต่อไปเลขที่สุดท้ายครับ ไหนลองเติมให้ครูหน่อย ให้สมบูรณ์หน่อย นี่คือปากกาไหนดูสิ ของฉันเก่งมาก เด็ก ๆ ของครูนี่เก่งมากเลยนะครับ ต่อไปครูคณิตาเติมมั่ง ไม่ให้เด็ก ๆ เติมแล้ว 

(คุณครูคณิตา)เด็ก ๆ จะเติมคำว่า... คำว่า "บน" ค่ะ ดาวบนฟ้าส่องแสงระยิบระยับค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) และประโยคสุดท้าย ถ้าจะให้เหมาะสมครับ เติมคำว่าอะไรครับเด็ก  ๆ คุณพ่อทำงานหนักเพื่อครอบครัว โดยของบน เพื่อประโยคจึงสมบูรณ์ขึ้นนะครับ คำที่เพิ่มขึ้นมามีประโยชน์อย่างไรไหนเด็ก ๆ ลองตอบสิว่า มันตรงกับที่ครูเตรียมไว้หรือเปล่า มันมีประโยชน์อย่างไรลูกมันทำให้ประโยคนี่นะครับ มันมีความหมายเป็นอย่างไร ชัดเจนมากยิ่งขึ้นนะ มันทำให้ประโยคมีความสัมพันธ์กัน ทั้งคำที่อยู่ด้านหน้าและคำที่อยู่ด้านหลัง ประโยคจึงสมบูรณ์และสละสลวยชัดเจนนั่นเองครับ ต่อไปครับ คุณครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ เดี๋ยวเรามาดูความหมายของคำว่า "บุพบท" นะคะ ก็คือคำที่เชื่อมสัมพันธ์ทั้งคำที่อยู่ข้างหน้าและข้างหลัง ทำให้ประโยคชัดเจนขึ้น เราจะเรียกคำเหล่านี้ว่า "คำบุพบท" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นะ อันนี้คือความหมายของคำบุพบทนะนักเรียน ทำให้จึงต้องเรียน ทำให้เราต้องรู้จุดประสงค์ก่อนว่าเราจะเรียนไปเพื่ออะไรครับ 1. นักเรียนจะต้องบอกชนิดและหน้าที่ของคำบุพบทได้นะ 2. บอกชนิดได้แล้วจะต้องวิเคราะห์ชนิดและหน้าที่ของคำบุพบท และ 3. ครับ แต่งประโยคโดยใช้คำบุพบทนั่นเอง ข้อที่ 4 ครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ข้อที่ 4 นะคะ นักเรียนจะต้องเห็นความสำคัญของการใช้คำบุพบทในการสื่อสารค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพราะคำบุพบทมีควานั่นเองครับนักเรียน สังเกตประโยคกันดีกว่านะครับ ประโยคเดิมเลยครับ ตั่วถั่งเดินทางมาโรงเรียนโดยรถประจำทาง สังเกตคำว่าอะไรครับนักเรียน คำว่า "โดย" " นี่นะนำหน้าคำว่า "รถประจำทาง"เป็นคำนามนะ คำบุพบทชนิดนี้นี่ เราเรียกว่า คำบุพบทบอกลักษณะนะ ว่ามาอย่างไรมาโดยรถประจำทาง มาอย่างไรล่ะ มาโดยรถจักรยานยนต์ เป็นการบอกลักษณะการเดินทางมานั่นเอง บอกได้หลายอย่างครับ อีกอย่างหนึ่งจำได้ไหม ประโยคว่าอะไรนะ 

(คุณครูคณิตา) นี่คือปากกาของฉัน เด็ก ๆ คะสังเกตคำว่า "ของ" นะคะ คำบุพบทของประโยคนี้ก็คือคำว่า "ของ" นั่นเองคำบุพบท คำนำหน้าคำว่า "ฉัน" ซึ่งเป็นคำสรรพนามถูกต้องค่ะ ฉันนี่เกี่ยวข้องกับปากกาอย่างไร นักเรียนลองตอบครูสิคะ ฉันเกี่ยวกับปากกาอย่างไรล่ะ ทำไมถึงต้องเป็นของฉันเด็ก ๆ ตอบสิคะ ฉัน เกี่ยวข้องกับปากกา ก็คือฉันเป็นเจ้าของปากกานั่นเองค่ะซึ่งคำบุพบทนี้เราจะเรียกว่าเป็นคำบุพบทแสดงความเป็นเจ้าของค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 2 ชนิดแล้วนะครับ 1. คือ บอกลักษณะ 2. แสดงความเป็นเจ้าของนั่นเองนะครับ ต่อไปประโยคที่ 3 ดาวบนฟ้าส่องแสงระยิบระยับ พูดถึงดวงดาวนี่เป็นอะไรที่เป็นอย่างไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ดวงดาวเป็นอย่างไรคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ดาวนี่มันให้ความหมายลึกซึ้งนะ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เคยออกไปแล้วชมดาวชมเดือนบ้างไหมเวลากลางคืนนี่ 

(คุณครูคณิตา) ก็สมัยเด็ก ๆ นะคะ ก็ในการชมบ้างค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนก็เช่นเดียวกัน ครูเชื่อว่าหนูนั้นคงชอบบรรยากาศเวลาค่ำคืนนี่ ไปดูปรากฏการณ์ทางท้องฟ้านี่มันเป็นอะไรที่สวยสดงดงามมากนะ มันจะทำให้เราเป็นอย่างไรลูก มีความสุข แล้วมันก็ทำให้เราคิดได้หลายอย่างครูฝากไว้นะ เกี่ยวกับประโยคนี้นะ คำว่า "บน" นี่ เป็นคำบุพบทใช่ไหมลูก นำหน้าคำคำว่า "ฟ้า" เป็นคำนาม คำว่า "บน" นี่บอกอะไรเรา ดาวบนฟ้าดาวบนฟ้าหรือดาวใต้น้ำบนนี่มันบอกอะไรเรานะนักเรียน มันบอกที่อยู่ของดาวใช่ไหมครับ บอกที่อยู่ของดาว เพราะฉะนั้น คำบุพบทชนิดนี้ เราเรียกว่า "คำบุพบท..." บอกเลยครับ บอกสถานที่นะ เพราะมันบอกที่อยู่ของดาวไงบอกสถานที่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ล่าง 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใกล้ ไกล 

(คุณครูคณิตา) บอกหรือไม่บอกคะครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกสถานที่นี่นะครับ เป็นคำบุพบทบอกสถานที่ ต่อไปครูคณิตาประโยคต่อไปครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ ทำงานหนักเพื่อครอบครัวค่ะ ให้นักเรียนสังเกตคำว่า "เพื่อ" นะคะ คำบุพบทของประโยคนี้ ก็คือคำว่า "เพื่อ" ค่ะ จะนำหน้าคำว่า "ครอบครัว" ซึ่งเป็นคำ... คำอะไรคะ คำนามนะคะ ซึ่งคำบุพบทชนิดนี้เราจะเรียกว่า "คำบุพบทบอกความประสงค์ หรือเกี่ยวข้องนั่นเองค่ะ

(คุณครูปรเมษฐ) นะครับ เป็นการบอกความประสงค์หรือเกี่ยวข้อง 5 ชนิดนะครับ ในใบ เดี๋ยวนักเรียนจะได้เรียนรู้นะครับอีกชนิดหนึ่งเขาเรียกว่าคำบุพบทอะไรนะครับ

(คุณครูคณิตา) บอกอะไรคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกการเปรียบเทียบ เดี๋ยวครูขยายความให้ทีหลังดีกว่า ไปดูกันต่อนะครับ ครูจะให้นักเรียนได้ศึกษาใบความรู้นะครับ ซึ่งใบความรู้นี่จะบอกเกี่ยวกับคำบุพบทไว้นะ ครูจะให้หนู ๆอ่านให้เข้าใจก่อน แล้วเดี๋ยวเราไปเรียนรู้เรื่องคำบุพบท โดยครูจะขยายเพิ่มเติมให้นักเรียนนั้นเข้าใจอย่างถ่องแท้นะครับ ครูให้เวลาหนูในการอ่านใบความรู้ 5 นาทีครับ เริ่มอ่านเลย 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) นักเรียนครับ จากที่นักเรียนนั้นได้ศึกษาใบความรู้จะเห็นเรื่องคำบุพบทใช่ไหมครับ  ว่ามันไม่ได้มีแค่ที่ครูมานำเสนอนะครับ เดี๋ยวครูจะเพิ่มเติมให้ แต่ครูเชื่อว่านักเรียนยังไม่ได้อ่านนะครับ เพราะฉะนั้น เดี๋ยวเราไปศึกษาพร้อมกันเลยดีไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ดีค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปกันเลยเด็ก ๆ ครับ คำบุพบทควรจดจำไว้นะจ๊ะ คำบุพบทคืออะไรคุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คำบุพบทนะคะ ก็คือคำที่อยู่หรือคำสรรพนาม เป็นคำที่หน้าที่ ความเกี่ยวข้อง ความเป็นเจ้าของ ถึงของคำนามที่สัมพันธ์กับกริยาในประโยคเดียวกันค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ทบทวนตัวนี้เราเรียกว่าอะไรนะ ความรู้ เรียกว่าเครื่องหมายไปยาลใหญ่หรือละ เวลาอ่านก็ให้อ่านว่า... สมมติมาถึงตรงนี้แล้วใช่ไหม ความเป็นเจ้าของ ฯลฯ คำสรรรพนามที่สัมพันธ์กับคำอ่านอันนี้ควรจดจำไว้ เรื่องการอ่านนี้ มันเป็นความรู้ที่นักเรียนจะต้องรู้นะครับ ไปดูกันเลย ชนิดของคำบุพบท ครูนำมาเสนอ 1. คือ บุพบทบอกสถานที่ เช่นคำว่าอะไรบ้างครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เช่นคำว่าอะไรบ้างคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) 1. 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "ที่" ค่ะ คำว่า "นอก" คำว่า "ใน" คำว่า "ได้" คำว่า "บน" 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดหรือยังครับ 

(คุณครูคณิตา) ยังค่ะ คำว่า "ใกล้" แล้วก็คำว่า "ไกล" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) อ่านว่า... เก่งมากนะครับ ไหนลองแต่งประโยคกันสักหน่อยสิ คุณครูคณิตาแต่งประโยค 1 ประโยค ครูกำหนดคำว่า "บน" แต่งประโยคให้นักเรียนฟังหน่อยครับ 

(คุณครูคณิตา) บนหรือคะ ดวงดาวอยู่บนท้องฟ้า 

(คุณครูปรเมษฐ) คุณครูคณิตานี่มีความเฉียบคมมากนะ นำประโยคจากต้นเรื่องมาแต่งให้ไม่เหมือเดิม เก่งมากเลยนะครับ ไปดูตัวอย่างประโยคกันดีกว่าเห็นภาพแล้ว นี่คืออะไรครูคณิตานักเรียนครับ นี่คืออะไรนี่ 

(คุณครูคณิตา) ต้นไม้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต้นไม้แล้วนี่อะไร ลิงหรือ 

(คุณครูคณิตา) น่าจะเป็นนกหรือเปล่าคะ คุณครูปรเมษฐคุณครูปรเมษฐนี่ต้องไปตัดแว่นแล้วนะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) นกอะไรครับนี

(คุณครูคณิตา) นกอะไรคะนี่ 

(คุณครูปรเมษฐ) นกเค้าแมวหรือ

(คุณครูคณิตา) นกอะไรคะนักเรียน นกอะไรเอ่ย 

(คุณครูปรเมษฐ) นก...พยัญชนะไทยตัวสุดท้ายครับ เก่งมากครับ นกฮูกแต่งประโยคเลยนักเรียน แต่งว่าอย่างไรดูสิ ตรงกับครูหรือเปล่านกเกาะอยู่...ใส่คำว่า เก่งมาก นี่คือการบอกสถานที่ ให้คำเกกับครูคณิตาเลย แต่งใช้คำไม่เหมือนกัน แต่คำบุพบทคำเดียวกัน แต่งแบบนี้ได้ไหมนกเกาะอยู่ใต้กิ่งไม้ เป็นคำบุพบทไหมล่ะ 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนลองนึกสภาพนะคะ นกเกาะใต้กิ่งไม้ นกเกาะได้หรือคะคุณครูปรเมษฐ มันแปลก ๆ นะคะ พฤติกรรมของนกตัวนี้นี่  ไม่ได้ค่ะ นักเรียนจะต้องคำนึงถึงแล้วก็ความเป็นจริงด้วยนะ แบบไม่ได้ดูบริบทรอบข้างไม่ได้นะมันสำคัญมากนะ ไปดูชนิดที่ 2 คืออะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ชนิดที่ 2 ค่ะ ก็คือคำบุพบทบอกความเป็นเจ้าของความเป็นเข้าของค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บุพบทบอกความเป็นเจ้าของมีคำที่ตะต้องใช้ดังนี้ 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "ของ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ของ 

(คุณครูคณิตา) คำว่า "แห่ง" ค่ะแล้วก็คำว่าในค่ะ แล้วก็มีอะไรนะคะที่ครูปรเมษฐสอนไว้สอนไว้ นั่นก็คือคำว่า "ฯลฯ" นั่นเอง 

(คุณครูปรเมษฐ) คราวนี้คำว่า "ของ" นี่ สมมติว่าครูแต่งประโยคเลยแล้วกัน รีโมตนี่เป็นของครู มีคำบุพบทไหม 

(คุณครูคณิตา) มีคำบุพบทอยู่ค่ะ แสดงความเป็นเจ้าของก็คือรีโมตนี่เป็นของครูปรเมษฐค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) การรถไฟแห่งประเทศไทย 

(คุณครูคณิตา) แห่งค่ะ เป็นการแสดงความเป็นเจ้าของค่ะ แห่งก็คือแสดงบอกบอกแสดงความเป็นเจ้าของนะ การรถไฟแห่งประเทศไทย แสดงว่าเป็นประเทศอื่นได้ไหม ถ้าไม่ใช่ประเทศไทยไม่ได้นะคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่คำว่า "ใน" นี่เป็นคำสำคัญใช้เกี่ยวกับพระมหากษัตริย์นะครับ อย่างเช่น รามเกียรติ์เป็นบทพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเป็นต้น ในก็แสดงความเป็นเจ้าของ ใช้กับเจ้าฟ้าแต่สมมติว่าครูก็แต่งรามเกียรติ์เหมือนกันครูคณิตาแต่งรามเกียรติ์ ครูคณิตาจะใช้คำว่า "ใน" ได้ไหมก็จะต้องบอกว่ารามเกียรติ์ตอน... เป็นของครูคณิตา หนุนอนันต์ แบบใช่อันนี้เป็นความรู้ที่นักเรียนจะต้องรู้นะครับ ไปดูประโยคกันเลยดีกว่า ครูมีหนังสือมา 1 เล่มนะ เป็นหนังสือ บทพระราชนิพนธ์ของพระมหาชนก นักเรียนครับ เป็นบทพระราชนิพลของใครตอบครู มันเกี่ยวกับประโยคนี้ล่ะ ของใครครับเก่งมาก ของในหลวง รัชกาลที่ 9 ใช่ไหม ประโยคนี้ว่าอย่างไรครูคณิตาครับ 

(คุณครูคณิตา) ประโยคนี้นักเรียนคุณครูปรเมษฐจะแต่งว่าอย่างไรคะ พระมหาชนก เป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครูไม่ได้ยกตัวอย่างนะครับ ก็ให้นักเรียนนั้นเองได้ อย่างเช่นที่ครูบอกไปเมื่อสักครู่นี้นะครับ ต่อไปเป็นคำบุพบทบอกความเกี่ยวข้อง หรือ คำเชื่อมบอกความประสงค์นะ ใช้คำเชื่อม คำบุพบทดังนี้นะครับ เช่นคำว่าอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เช่น คำว่า "กับ" ค่ะ คำว่า "แก่" คำว่า "แด่" คำว่า "ต่อ" คำว่า "แต่" คำว่า "เฉพาะ" คำว่า "สำหรับ" คำว่า "เพื่อ" คำว่า "โดย" คำว่า "ตาม" 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดหรือยัง 

(คุณครูคณิตา) แล้วก็เป็นเครื่องหมาย ฯลฯ ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็คือ มีิีกมากมาย เป็นคำบุพบทแสดงความเป็นเจ้าของนะครับ กับ, แก่, แด่, ต่อใช้อย่างไร ครูอธิบายเพิ่มเติม คำว่า "แก่" แก่นี่จะมาคู่กับแด่แก่ มาคู่กับแด่ ใช้ในฐานะผู้ใหญ่ให้ผู้น้อย อย่างเช่น ครูให้ดอกไม้แก่นักเรียน ใช้คำว่า "แก่" นักเรียนจะให้คือครูบ้าง นักเรียนก็แต่งประโยคบ้างนักเรียนมอบดอกไม้ให้ให้อะไรครับ ให้อะไรครับ ให้แด่คุณครูแด่ใช้กับผู้น้อยให้ผู้ใหญ่ กับล่ะนักเรียน กับ คือ ในกรณีที่เราประจันหน้ากันอย่างเช่น ครู...รับ ครูทำอะไรครับ ครูมอบ รีโมต ให้กับครูคณิตา อย่างนี้เป็นต้นนะ ในกรณีที่ประจันหน้ากันและกัน อาวุโสเท่ากันใช้คำว่า "กับ" นะครับ คำว่า "ต่อ" ต่อนี่ใช้กับสำนักงานต่าง ๆ ยื่นหมายต่อศาลอะไรอย่างนี้หรือแจ้งความจำนงที่จะเรียนต่อโรงเรียนวังไกลกังวล เป็นต้น นี่คือการแต่งประโยคสำหรับคำอื่นก็ใช้ในการเป็นคำบุพบทบอกความประสงค์หรือความเป็นเจ้าของเช่นเดียวกันบอกเวลาค่ะ คำบุพบทบอกเวลานะคะ นักเรียนคำบุพบทบอกเวลานี่มีอะไรบ้างคะ เดี๋ยวเรามาดูกันดีกว่าค่ะ เช่น คำว่า เมื่อตั้งแต่ คำว่า "แต่" จนกระทั่ง และสุดท้ายนะคะ ก็คือคำว่า "ฯลฯ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปดูตัวอย่างประโยคกันนักเรียนครับ นี่นักเรียนใช่ไหม เป็นเด็ก ๆ ใช่ไหมเด็กกำลังเป็นอย่างไรนี่ เวลาชี้เวลาประมาณ ไม่ 4 โมงเย็น ก็ประมาณ ตี 4 ใช่ไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่เวลาที่เราตื่นนอนน่าจะไม่ใช่ 4 โมงเย็นน่าจะเป็นตอนตีสี่ ครูแต่งประโยคแบบนี้นตื่นนอน ใช้คำว่าอะไรมาเชื่อมดีคำว่า "ตั้งแต่" นะบอกเวลา อย่างเช่น ครูแต่งบ้าง นักเรียนปลายทางมาโรงเรียนแต่เช้า เป็นการบอกเวลาไหมครับครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดหรือยังคุณครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) หมดแล้วค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เพิ่มเติม มีอีก 1 คำบุพบทนะครับ ก็คือคำบุพบทบอกคำเปรียบเทียบครับ อย่างเเชใช้คำว่า "กว่า" นะครับนักเรียน อย่างเช่น ครูคณิตามายืนข้าง ๆ กันสมมติดูจากรูปร่างลักษณะใช่ไหมถ้าแต่งบอกคำว่าเกี่ยวข้องแต่งประโยคได้ว่าอย่างไร ครูคณิตาผมกว่าครูปรเมษฐ แบบนี้เป็นการบอกความเปรียบเทียบไหม 

(คุณครูคณิตา) บอกค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกคำเปรียบเทียบ ใช้คำว่า "กว่า"หรือ นักเรียนยืนข้าง ๆ เพื่อน เพื่อนคนหนึ่งตัวเล็กกว่า นักเรียนก็แต่งประโยคได้ว่าเด็กชาย... สูงกว่าเด็กชาย... อย่างนี้ก็เป็นการบอกความเปรียบเช่นเดียวกัน ใช้คำว่า... 

(คุณครูคณิตา) กว่า 

(คุณครูปรเมษฐ) กว่ามาเกี่ยวข้องครับ ไปต่อครับ แสดงว่าคำบุพบทนี่มีเป็นจำนวนมากเลย ที่เอามาใช้นะครับ มาเติมคำบุพบทกันดีกว่าครูมีประโยคมาให้นะ 4 ประโยคนะครับ 

(คุณครูคณิตา) มี 5 ประโยคค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) 5 ประโยคนักเรียนเดี๋ยวเรามาเติมไปพร้อม ๆ กันเลยดีกว่า บ้านปาร์คอยู่... น่าจะเป็นคำบุพบทอะไรมาเติม โรงเรียนนี่เป็นอะไร สถานที่ไหม บ้านปาร์คอยู่ใกล้โรงเรียน อันนี้บอกได้ อันนี้เป็นสำนวนเลยครับ น้ำพึ่งเรือเสือพึ่งป่า บอกความเกี่ยวข้องต่อไปครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) เขาจัดอาหารไว้... พระสงฆ์นักเรียนคิดว่าจะต้องเติมคำว่า "สำหรับ" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช้สำหรับพระสงฆ์ เป็นการบอกความประสงค์นั่นเองนะครับ เขาเดินทาง... เติมเลยครับ เก่งมาก คำว่า "โดย" อันนี้เป็นการบอกสถานที่อีกแล้วนี่ แต่จะเติมคำว่าอะไร เขามา...แต่เพชรบุรี ก็คือเขามาจากเพรชบุรี นั่นเองต่อไปครับ มีอีกประโยคยังไม่หมดอันนี้จะเรียกเลขที่แล้ว อีก 5 ประโยคเลขที่ 6 ลุกขึ้นยืนแต่งประโยค เติมคำบุพบทครับ เก่งมากตอบแล้วนะ นักรบพลีชีพ เก่งมาก เลขที่ 6 ของครู เพื่อชาติ ข้อที่ 7 ครับ ครูคณิตาเรียกเลขที่ก่อน 

(คุณครูคณิตา) เลขที่ค่ะ ไม่เอาเลขที่ดีกว่าค่ะ นักเรียนที่นั่งงมากที่สุดค่ะ ลุกค่ะ แล้วก็ตอบนะคะข้อที่ 7 ค่ะ เราควรมีน้ำใจ... ผู้อื่นควรตอบว่าอะไรคะควรตอบคำว่า "ต่อ" นั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อก็ได้กับก็ได้ไหม 

(คุณครูคณิตา) กับผู้อื่นได้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ต่อก็ได้กับก็ได้นะครับ ต่อไป เลขที่ 16 ลุกขึ้นยืน นักเรียนมอบพวงมาลัย เคยบอกแล้ว ผู้น้อยให้ผู้ใหญ่ ใช้คำว่าอะไรนะเยี่ยม คำว่า "แด่" นั่นเอง เป็นการบอกความอะไรนี่ บอกความ...ความอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) บอกความอะไรคะครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) กับ, แก่, แด่ บอกอะไรจำได้ไหมคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกความอะไร 

(คุณครูคณิตา) บอกคำว่าอะไรคุณครูนี่ คุณครูคณิตาก็ลืมค่ะ คุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ย้อนดูในใบความรู้ครูไม่เฉลยแล้วกันสร้อยเส้นนี้เป็นของเตชิน บอกความเป็นเจ้าของนั่นเอง ต่อไปนิวมาโรงเรียน บอกเวลา ๆ ตอบคำว่าอะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ตอบคำว่า "แต่" ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) แต่เป็นการบอกเวลานะครับ มาหาคำบุพบทจากสำนวนไทยกันดีกว่าวันนี้มีกิจกรรมมาให้มากมายเลยทีเดียวนะครับ ดูสำนวนกันนะ ขูดเลือดกับปู นะครับต่อไป บอกสถานที่ครับคำว่า "ใกล้" ต่อไปครับ สร้างวิมานในอากาศนะ สร้างได้ไหม จริง ๆ แล้วน่ะสร้างได้ไหมล่ะ 

(คุณครูคณิตา) อาจจะได้นะคะ ถ้าในจินตนาการค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มันก็คือการจินตนาการใช่ไหมที่จะแบกอิฐแบกปูนขึ้นไปบนอากาศได้ สร้างวิมานในอากาศ คำว่าอะไรลูกที่เป็นคำบุพบทตอบครู คำว่า "ใน" นั่นเอง เป็นการบอกสถานที่นะครับ ต่อไปครูคณิตาดูสำนวนครับ 

(คุณครูคณิตา) กินบนเรือนขี้บนหลังคาค่ะ บอกสำนวนครับสำนวนนะคะ กินบนเรือน ขี้บนหลังคา ค่ะคำใดเป็นคำบุพบทคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) ตอบเลยคำว่า... 

(คุณครูคณิตา) คำใดเอ่ย คำว่า "บน"ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) มี 2 คำนะครับ บอกสถานที่ ต่อไปครับนักเรียนตอบครับคำว่า "ไกล" นะ เป็นการบอกสถานที่อีกแล้ว แล้วอีกสำนวนหนึ่งครับ คำว่า "ใน" นั่นเองนะครับ ก็เป็นการบอกสถานที่นะ ดูต่อสำนวนยังไม่หมด หอกข้างแคร่ไม่ได้บอกความหมายเลย อยากให้นักเรียนไปหาด้วย คำอะไรเป็นคำบุพบทครับ คำว่า "ข้าง" เป็นการบอกสถานที่อีกแล้ว ต่อไปครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) หักด้ามพร้าด้วยเข่าค่ะ คำที่เป็นคำบุพบทค่ะ ตอบว่าด้วยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) บอกความประสงค์หรือความเกี่ยวข้องนั่นเองนะครับ เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า ก็เป็นคำว่าด้วยเป็นการบอกความเกี่ยวข้องความประสงค์ มาคำใบงานกันดีกว่านะครับ ตามมา ครูจะพาไป นั่นเป็นิสิ่งที่เจ้าต้องการนะครับ นักเรียนจะต้องทำใบงานเรื่อง คำบุพบทน่าจดจำ คุณครูปลายทางมีหน้าที่อะไรครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ คุณครูปลายทางนะคะ มีหน้าที่ดูแลการทำงานของนักเรียนค่ะ ให้คำแนะนำนักเรียนในการทำงานนะคะ แล้วก็ช่วยเหลือนักเรียนหากนักเรียนเกิดข้อสงสัยหรือมีปัญหาค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ครับ ดูหน้าตาใบงานเลยนะครับ มีอยู่ด้วยกันนับแล้วก็ 15 ข้อง่ายมากนะครับ ก็ให้นักเรียนร่วมกันทำในชั้นเรียนหรือตามกระบวนการกลุ่มก็ได้ไม่ว่ากันนะครับ  15 ข้อ ครูให้หนูทำเป็นเวลา 10 นาที ลงมือทำแล้วก็คุณครูปลายทางช่วยเฉลยแล้วก็ให้คุณครูปลายทางช่วยเฉลยนะครับ ลงมือทำเลยครับ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูปรเมษฐ) หมดเวลาทำใบงานนะครับ นักเรียน ส่งเลย ส่งกับคุณครูปลายทางเลยนะครับ เพื่อคุณครูจะได้นำไปตรวจสอบว่าถูกต้องหรือไม่นะครับ ง่าย ง่ายมาก ๆ นะครับ แค่แต่งประโยคเอง แล้วก็แต่งคำบุพบทนะครับ เดี๋ยวเราไปสรุปบทเรียนกันดีกว่าครับเด็ก ๆ ครับไปกันเลยนะครับ คำบุพบทมีความสำคัญอย่างไรกับเรา ตอบ เป็นการแสดงความคิดเห็นใช่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ตอบเลย ลุกขึ้นยืนตอบก็ได้ หรือจะช่วยตอบก็ได้ให้เวลา เสร็จหรือยัง เรียบร้อย ไปดูกันนะครับ คำบุพบทมีความสำคัญอย่างไรครับ 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ มีความสำคัญ ก็คือทำให้ประโยคมีความหมายชัดเจนขึ้นนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ประโยคนี่พอเติมคำบุพบทเข้าไปนี่ มันจะทำให้ความหมายชัดเจนสละสลวยอย่างเช่นตอนต้นชั่วโมงที่ครูยกตัวอย่างที่ยังไม่ได้เติมมา พอเติมปุ๊บ ประโยคสละสลวย พริ้วไหวอย่างกับสายน้ำทันทีใช่ไหมครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ไปอีกสักข้อหนึ่งเป็นไรไป 

(คุณครูคณิตา) นักเรียนมีหลักในการใช้คำบุพบทในการสื่อสารอย่างไร ตอบคุณครูปลายทางได้เลยค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) จะเลือกใช้อย่างไรดี 

(คุณครูคณิตา) เลือกใช้อย่างไรนะ ในบทเรียนนี่ที่เราเรียนนี่ตั้งแต่ต้นคาบนะ ตั้งแต่ต้นชั่วโมงนี่ ครูได้พูดไปแล้วนะคะ ว่าในการที่เราจะเลือกใช้คำแต่ละคำนี่ ในบุพบทนี่ เราจะต้องคำนึงถึงอะไร คุณครูปรเมษฐคะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เราจะต้องเลือกใช้ให้เป็นอย่างไรลูก จะต้องเลือกใช้ให้ถูกชนิด ถูกต้อง แล้วก็เหมาะสม ถ้าเราไปใช้ผิด ๆ มันก็จะทำให้ความหมายของประโยคนั้นเป็นอย่างไร ไม่สมบูรณ์บางทีอาจจะไม่ได้ความหมายเลยก็ได้ ใช้ให้ถูกชนิดนี่เป็นสิ่งที่สำคัญมาก อย่างคำว่า "ใน" นี่ ในนี่เป็น 2 อย่างนะเป็นคำบุพบทบอกสถานที่ และคำบุพบทต้องดูบริบทคำอีกถ้านักเรียนไม่ศึกษาให้กระจ่างแจ้ง ไม่ทบทวนนะนักเรียนจะไม่สามารถใช้ได้ถูกต้องเลยครูคณิตา 

(คุณครูคณิตา) ใช่ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) สิ่งที่ครูนำมาเสนอนี่ก็เป็นเพียงแต่ความรู้ก็มากพอสมควร ถ้าไปศึกษาเพิ่ม นักเรียนก็จะเป็นยอดแห่งมนุษย ก็ว่าได้นะครับ เพราะฉะนั้น บทเรียนครั้งต่อไปครูคณิตาและครูจะนำเสนอหนูในเรื่องคำ... 

(คุณครูคณิตา) คำเชื่อมนั่นเองค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เชื่อมให้หวานเลยใช่ไหมครับ คำเชื่อมนี้ 

(คุณครูคณิตา) เป็นชนิดของคำค่ะ ไม่ใช่ขนมหวานนะคะคุณครูปรเมษฐ 

(คุณครูปรเมษฐ) ก็มันเชื่อมน่ะ แสดงว่าเชื่อมมีีความหมายหลายอน่างใช่ไหม แต่ที่เราจะเรียนนี่ เป็นชนิดของคำนะคะนักเรียน 

(คุณครูปรเมษฐ) โบราณเขาเรีกยว่าคำอะไรนะ 

(คุณครูคณิตา) คะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เมื่อก่อนเขาเรียกคำเชื่อม 

(คุณครูคณิตา) คำสันธานค่ะ หรือเราจะเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าคำเชื่อมน่ากลัวเลยนะ ถ้าเด็ก ๆ ตอบผิดเป็นคำสันอื่นนี่ยุ่งเลยนะครับ 

(คุณครูคณิตา) เด็ก ๆ นี่ ก็คงไม่คิดแบบนั้นหรอกค่ะคุณครูปรเมษฐเอาล่ะค่ะ เรามาดูกันดีกว่านะคะ สิ่งที่เราจะต้องเตรียมค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) เตรียมตัวอย่างไรลูกต้องมีใบความรู้เรื่องคำเชื่อมนะครับ แล้วก็ใบงาน เรื่อง คำเชื่อมนั้นสำคัญไฉนนะครับ นักเรียนสามารถที่จะดาวน์โหลดข้อมูลได้นี่เลยนะครับ เพราะฉะนั้นวันนี้ จบเรื่องคำบุพบท ครูอยากให้นักเรียนกลับไปทบทวนนะ อย่าทิ้งไว้แค่วันนี้ไปทบทวนเพิ่มเติม แล้วหนูจะเป็นยอดแห่งมนุษย์ครับคุณครูทั้ง 2 คน 

(คุณครูคณิตา) คุณครูปรเมษฐคะ ทบทวนชนิดเดียวไม่ได้ทบทวนทั้งหมด 5 ชนิดด้วยกัน เพื่อให้ของนักเรียนได้แน่นขึ้น ถือว่ามีคุณธรรมด้านไหนคะด้านการใฝ่เรียนใฝ่รู้ค่ะ 

(คุณครูปรเมษฐ) ใช่ครับครูคณิตา ให้ความรู้มันแตกฉานเป็นหญ้าแพร่ออกที่แตกบอกออกเป็นมะเขือนะ ใช่ไหม ไม่ใช่แล้วหญ้าแพรกนี่ มันแตกพุ่งใช่ไหมว่าเหมือนเป็นนักเรียนจะได้แตกฉาน ทำตัวเหมือนหญ้าแล้วหนูจะเป็นผู้ที่เก่งกล้าสามารถครับ ลาไปก่อนครับ สวัสดีครับ 

(คุณครูคณิตา) สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]