---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ (DLTV ภาษาไทย ม. 1 หน่วยที่ 2) ๒ สำนวน สุภาษิต คำพังเพย 6 ก.ค. 64 (มีใบงานและใบความรู้)
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 10 พฤษภาคม 2565  เวลา 10.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(นักเรียนชาย) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ 

(นักเรียน) สวัสดีค่ะ / สวัสดีครับ คุณครู 

(คุณครูนิสาชล) สวัสดีค่ะ นักเรียน แล้วก็นักเรียนที่อยู่ต้นทางของคุณครูนะคะ วันนี้เราก็มาเรียนกันในวิชาภาษาไทยนะคะ กับคุณครูนิสาชล รุ่งเนย  นะคะ ในชั่วโมงนี้นะคะ เรานี่ก็จะมาเรียนกันในเรื่องของ 

(นักเรียน) สำนวน สุภาษิต คำพังเพย 

(คุณครูนิสาชล) วันนี้เราจะมาเรียนกันในเรื่องของสำนวนสุภาษิต และคำพังเพยของสำนวนสุภาษิต และคำพังเพยนักเรียนรู้จักสำนวนสุภาษิตกับคำพังเคยได้ยินไหมคะ 

(นักเรียน) เคย 

(คุณครูนิสาชล) เคยไหม เคยได้ยินสำนวนว่าอะไรบ้าง สำนวนว่าอะไรบ้าง สำนวนว่าอย่างไรบ้างเอ่ย รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสานะคะ มีอะไรอีก รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง แล้วก็อะไรอีก 

(นักเรียน) สีซอให้ควายฟังใช่ไหมคะ 

(คุณครูนิสาชล) มีอะไรอีก 

(นักเรียน) เขียนเสือให้วัวกลัว 

(คุณครูนิสาชล) เป็นคำที่อยู่ในสำนวนสุภาษิตและคำพังเพย แล้วนักเรียนรู้ไหมคะ ว่าสำนวน สุภาษิตและคำพังเพยนี่ มันมีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร สุภาษิตล่ะเป็นอย่างไร แล้วคำพังเพยล่ะ มีลักษณะเป็นอย่างไร นักเรียนพอจะรู้ไหม ทราบไหมเอ่ย แล้วนักเรียนปลายทางของคุณครูนะคะ รู้ไหมคะสำนวน สุภาษิต และคำพังเพย มันมีความเหมือนความแตกต่างกันอย่างไร นะคะ ลองคิด เห็นไหม ได้ไหม ตอบได้ไหมคะ ตอบได้ไหม เอ่ย ยังตอบไม่ได้ใช่ไหม เดี๋ยวเรามาเรียนกันก่อนนะคะ วันนี้เราจะเรียนกันในเรื่องสำนวน สุภาษิต คำแล้วนักเรียนจะได้วิเคราะห์นะคะ แยกแยกความแตกต่างแต่ละสุภาษิตและคำพังเพยนี่มีความแตกต่างกันอย่างไรนะคะ ก่อนที่เราจะเรียนกันนั้นนักเรียนมาดูจุดประสงค์ในการเรียนรู้นะคะ ข้อที่ 1 คำพังเพยได้นะคะ จากที่นักเรียนได้ฟังคุณครูไป นักเรียนบอกความหมายได้ไหม กบในกะลา ตัวอย่างเช่น อย่างนี้ กบในกะลาอธิบายความหมายได้ไหม อธิบายความหมายได้ไหม ข้อที่ 2 จำแนกความแตกต่างระหว่าง สำนวน สุภาษิต และคำพังเพยได้นะคะ เรามาเริ่มกันได้นะคะ จะให้นักเรียนเล่นเกม เห็นภาพแบบนี้คืออะไร จิ๊กซอใช่ไหม 

(นักเรียนหญิง) ใช่ค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) เดี๋ยวครูจะให้นักเรียนนี่ออกมากดที่ตัวเลข ให้นักเรียนลองทาย พร้อมหรือยัง พร้อมหรือยัง 

(นักเรียน) พร้อมแล้วครับ/ค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) ใครพร้อมแล้วยกมือ ไม่มีใครยก ตัวเล็ก ออกมา ชอบตัวเลขไหน 7 เดี๋ยวหันหน้าไป รู้แล้วไหม คืออะไร เดี๋ยวให้เพื่อนตอบ เดี๋ยวให้เพื่อนตอบ นักเรียนปลายทางดูด้วยนะคะ เห็นภาพแบบนี้ลองตอบนะคะ ตอบได้ไหม เอ่ย เห็นภาพแค่นี้นักเรียนดู นักเรียนดูลูก เห็นแค่นี้หนูคิดว่าสำนวนอะไร ตอบได้ไหม ดู ๆ ดูภาพ ๆ คิดว่าเขาทำอะไรนี่ เห็นแค่ขา 

(นักเรียนหญิง) อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น 

(คุณครูนิสาชล) เพื่อนบอกว่าอยู่บ้านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่นใช่ไหม ยังไม่ใช่ ปรบมือให้เพื่อนหน่อยต่อไปเชิญ ต่อไป ๆ ชอบตัวเลขไหน จิ้ม เห็นไหมอะไร อะไร มาตรงนี้ คิดว่าภาพนี้คือสำนวน 

(นักเรียนหญิง) ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ 

(คุณครูนิสาชล) ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำใช่ไหม ใช่ไหม ดูนะคะ เดี๋ยวครูจะกด ใช่ไหมคะ ใช่ไหมเอ่ย ใช่ไหม 

(นักเรียน) ใช่ 

(คุณครูนิสาชล) ปรบมือให้เพื่อนหน่อยเร็ว 

[เสียงปรบมือ]ต่อไปภาพที่ 2 ตัวแทนขอตัวแทน ขอตัวแทนออกมาเร็ว ใครอยากออกมายกมือ ยกมือ อัครชัย ชอบตัวเลขไหนลองกด นักเรียนปลายทางดูด้วยนะคะ เห็นภาพแบบนี้ นักเรียนปลายทางลองตอบว่าคือสำนวนใดนะคะ คิดว่าอะไร อัครชัยลองตอบ สำนวนอะไรนะ อัครชัยบอกว่ายังนึกภาพไม่อก ยังไม่เห็น ขออีก 1 ตัวเลขลองถามเพื่อน ๆ อยากได้ตัวเลขไหน 

(นักเรียน) 6 

(คุณครูนิสาชล) ตอบได้หรือยัง ตอบได้หรือยัง ลองตอบ ตอบได้หรือยัง ขออีก 1 ตัวเลข 

(นักเรียน) 2 

(นักเรียน) เฒ่าหัวงู 

(คุณครูนิสาชล) สำนวนนี้คือ 

(นักเรียนชาย) เฒ่าหัวงู 

(คุณครูนิสาชล) เฒ่าหัวงูถูกไหมคะ ถูกนะคะ ปรบมือให้เพื่อนหน่อยสำนวนนี้ คือ เฒ่าหัวงู ต่อไป ต่อไปแล้วนะ ภาพที่ 3 ขอตัวแทนหน่อย แทนคุณ... ชอบตัวเลขไหน ตัวเลขไหนดีเพื่อน ๆ 3 เดี๋ยวถาม ภาพนี้คืออะไร ยังไม่รู้ 

(นักเรียน) 6 เลข 6 

(คุณครูนิสาชล) เลขต่อไป เลขที่ 6 เดี๋ยว ตอบได้ไหมคะ ตอบได้ว่า... เปิดแค่ 2 ตัวเลข แทนคุณบอกตอบได้ ลองตอบสิ 

(นักเรียน) เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด

(คุณครูนิสาชล) เดินตามหลังผู้ใหญ่ถูกไหมคะ 

(นักเรียน) หมาไม่กัด 

(คุณครูนิสาชล) ถูกไหมคะ 

(นักเรียน) ถูก 

(คุณครูนิสาชล) เดี๋ยวรอเฉลย ต่อไปเอาเลขอะไร เปิดเลขที่ 7 เห็นไหม เลขที่ 7 เลขที่ 8 เห็นไหม อันนี้คือสำนวนว่า เดินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด ขอบคุณมาก ปรบมือให้เพื่อนหน่อยค่ะ ต่อไป ภาพที่ 4 ตัวแทนเชิญ ตัวเลขไหนดี เปิดภาพ 

(นักเรียน) 6 

(คุณครูนิสาชล) 6 ตอบได้เลย ตอบว่า 

(นักเรียนหญิง) มือไม่พายเอาเท้าราน้ำค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) เพื่อนบอกว่าว่ามือไม่พายเอาเท้าราน้ำ นักเรียนปลายทางล่ะคะ นักเรียนเห็นภาพนี้นักเรียนตอบได้ลองดูนะ เพื่อนตอบว่ามือไม่พายเอาเท้าราน้ำใช่ไหม นักเรียนคนอื่นตอบว่าอะไรบ้าง มือไม่พาย เอาเท้าราน้ำนะคะ เห็นไหม 7 เห็นไหม อันนี้เราทำอะไรอยู่ พาย คนนี้ทำไม นอน ไม่พายแล้วยังทำไม เอาเท้านะคะ เอาเท้าราน้ำนะ ต่อไป ภาพสุดท้าย ภาพสุดท้าย ยกมือ เชิญ ออกมา 7 อ๋อเลย นักเรียนปลายทางดูด้วยนะคะ เปิดภาพนี้ออกมาคิดว่าเป็นสำนวนใด นักเรียนต้นทางอันนี้สำนวนว่า... 

(นักเรียนหญิง) ช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวปิดไม่มิดค่ะ 

(นักเรียน) เอาใบบัว 

(คุณครูนิสาชล) เอาใบบัวมาปิด ถูกต้องไหม เฉลยภาพนี้ให้เพื่อน ๆ ดู เฉลยภาพ ใช่ไหม ใช่ไหมคะ เปิดอีก ใช่ไหมคะ ใช่ไหมคะ นะคะ นี่คือสำนวนช้างตายทั้งตัวเอาใบบัวมาปิดนั่นเองนะคะ อันนี้คือลักษณะของสำนวนคำสุภาพษิตและคำพังเพยใช่ไหมนักเรียน ทีนี้ครูให้นักเรียนดู ดูสำนวน 2 สำนวนนี้ 

(นักเรียน) ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ 

(คุณครูนิสาชล) ละลายแม่น้ำ ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำ นักเรียนลองวิเคราะห์สิคะว่า ความหมายมันคืออะไร ทำอะไรโดยได้ผลประโยชน์ไหม ไม่ได้ เฒ่าหัวงูล่ะ เฒ่าหัวงู อะไรนะ เฒ่าหัวงูเป็นอย่างไร นักเรียนลองวิเคราะห์สิคะ ว่ามันมีความเหมือนหรือมันมีความแตกต่างกันอย่างไรนักเรียนดูนะคะ เห็นไหม สำนวนทั้ง 2 สำนวนนี้มันมีความเหมือนหรือมีความแตกต่างกันอย่างไร เป็นการเปรียบเทียบ อันไหนลูก ตำน้ำพริกละลายแม่น้ำเป็นการเปรียบเทียบไหม อะไรเป็นการเปรียบเทียบน่ะ เฒ่าหัวงูเปรียบเทียบกับอะไร เปรียบเทียบว่าทำไมนะคะ ทีนี้นักเรียนมาดูนะ นักเรียนบอกเฒ่าหัวงูคือการเปรียบเทียบนะคะ ดูนะ ต่อไปเราจะมาเรียนกันแล้วนะ นักเรียนจะได้ตอบได้และได้วิเคราะห์ได้นะคะ สำนวนคำพังเพยแล้วก็สุภาษิตต่าง ๆ มีความหมายว่าอย่างไรและแต่ละประเภทแตกต่างกันอย่างไร นักเรียนมาดูสำนวนก่อนนะคะ อ่านพร้อม ๆ กัน 1 2 3 

(นักเรียน) พจนานุกรมฉบับราชบัญราชบัณฑิตยสถาน ได้อธิบายความหมาย "สำนวน" ไว้ว่า ถ้อยคำที่เรียบเรียงโวหารบางทีก็ใช้ว่าสำนวนโวหาร ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านาน แล้วมีความหมายไม่ตรงตามตัวหรือมีความหมายอื่นแฝงอยู่ เช่น สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ รำไม่ดีโทษปี่โทษกลอง 

(คุณครูนิสาชล) สำนวนนะคะ อธิบายความหมายได้ว่าสำนวน คือ ถ้อยคำที่เรียบเรียงบางทีเราก็เรียกว่า "สำนวนโวหาร" นั่นเองนะคะ ต่อไปเรามาดูนะคะ เรามาดูนะ คำพังเพย นะคะ คำพังเพย คำพังเพยนี่ คือ... 

(นักเรียน) คือถ้อยคำที่ให้ข้อคิด โดยจะกล่าวถึงพฤติกรรมการกระทำบางอย่างในสถานการณ์ต่าง ๆ เช่น ปิดทองหลังพระ 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ คำพังเพยนี่คือถ้อยคำที่กล่าวให้ข้อคิดนั่นเองนะคะ ต่อไปนะคะ 

(นักเรียน) สุภาษิต คำพังเพย จึงจัดรวมอยู่ในสำนวนด้วยกันทั้งคู่ เพราะมีความหมายความหมายในเชิงเปรียบเทียบและเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานาน 

(คุณครูนิสาชล) สุภาษิตและคำพังเพยนี่ จัดรวมอยู่ในสำนวนเพราะว่ามีความหมายในเชิงเปรียบเทียบนั่นเองนะคะ แล้วก็ใช้ถ้อยคำนี้สืบทอดกันมาช้านานต่อไปลักษณะของสุภาษิตและคำพังเพยนะคะ นักเรียนเดี๋ยวเรามาดูกันนะคะ ว่าลักษณะสุภาษิตและคำพังเพยแตกต่างอย่างไรนะคะ สุภาษิต นักเรียนดูนะ สุภาษิตมีลักษณะเป็นอย่างไร อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) สุภาษิตมีลักษณะเป็นถ้อยคำที่มักใช้สั้น ๆ กะทัดรัด แต่มีความหมายลึกซึ้ง มีสัมผัสคล้องจองหรือบางครั้งอาจใมช้คำแปลกชวนให้สะดุดใจ คิดตีความส่วนใหญ่สุภาษิตที่ใช้กันในสังคมไทย มักมีที่มาจากทางคำสอยจากคำสอนทางพุทธศาสนา ธรรมมะในพุทธศาสนา 

(คุณครูนิสาชล) สุภาษิตสรุปได้ว่า สุภาษิตนี่ที่เป็นถ้อนคำสั้น ๆ ใช่ไหม กะทัด กระชับใช่ไหมคะ เน้นไปในด้านของคำสอน สุภาษิตนี่จะเป็นคำสอนใช่ไหม ใช่ไหมคะ ต่อไป เช่น เช่นอะไรบ้าง ทำดีได้ดี เป็นคำสอนไหม ถ้าเราก็จะได้ดีนะคะ มีความหมายว่าอย่างไร หากเราทำดีเราก็จะได้ผลตอบแทนที่ดีนะคะ ข้อที่ 2 

(นักเรียน) ทำชั่วได้ชั่ว 

(คุณครูนิสาชล) หากเราทำชั่วเราก็จะได้ 

(นักเรียน) สิ่งที่ไม่ดีตอบแทน 

(คุณครูนิสาชล) สิ่งที่ไม่ดีตอบแทนนะคะ นะคะ ต่อไป 3 น้ำขึ้นให้รีบตักมีความหมายว่าอย่างไร 

(นักเรียน) เมื่อมีโอกาส

(คุณครูนิสาชล) เมื่อมีโอกาสให้เราทำไม รับไว้ รีบทำไว้นะคะ ต่อไป 4. อย่าไว้ใจทางอย่าวางใจคน เพื่อนบอกว่าอย่าเชื่อใจใครง่าย ๆ ใช่ไหม ต่อไปสุดท้ายล่ะ 

(นักเรียน) พึงเอาชนะความโกรธ พึงเอาชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ สอนว่าให้เราทำไม ให้รู้จักระงับความโกรธของตัวเองนั่นเอง สุภาษิต สุภาษิต คืออะไร ล่ะ สุภาษิต คือ ถ้อยคำสั้น ๆ กระชับใช่ไหม ส่วนใหญ่เป็นคำสอน คำสอนใช่ไหมคะ ส่วนใหญ่เป็นคำสอน คำพังเพยล่ะ คำพังเพยมีลักษณะเป็นอย่างไร 

(นักเรียน) ถ้อยคำที่ให้ข้อคิดโดยกล่าวถึงพฤติกรรมหรือธรรมชาติรอบตัว โดยมากมักเป็นถ้อยคำที่เป็นข้อสรุปการกระทำ หรือ พฤติกรรมทั่วไป อาจะมีที่มาจากนิทาน ตำนาน วรรณคดี เป็นต้น 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ คำพังเพยนี่ เป็นถ้อยคำที่ให้ข้อคิดนะคะ เช่นอะไรบ้าง ให้ข้อคิดเช่นอะไรบ้าง ทองไม่รู้ร้อน มีความหมายว่าอย่างไร 

(คุณครูนิสาชล) ทำตัวไม่รู้สึกอะไร ไม่มีปฏิกิริยาอะไรเลยใช่ไหม ข้อที่ 2 ขมิ้นกับปูน 

(นักเรียน) ไม่ถูกกัน 

(คุณครูนิสาชล) อะไรนะ 

(นักเรียน) ไม่ถูกกัน

(คุณครูนิสาชล) ไม่ถูกกัน ทำคุณบูชาโทษหมายความว่าอย่างไร 

(นักเรียน) ทำความดีแต่กลับไม่ได้รับสิ่งที่ไม่ดีตอบแทน 

(คุณครูนิสาชล) ทำความดีแต่ได้รับสิ่งที่ไม่ดีตอบแทน ทีนี้เรามาเล่นเกมนะคะ นักเรียนลองนึกไว้นะ สำนวนที่อยู่ในชีวิตประจำวันของเรามีเยอะแยะมากมายเลยนะคะ เดี๋ยวเรามาเล่นเกมต่อสำนวนไทยนะคะ นักเรียนลองดูข้อที่ 1 นะคะ ข้อที่ 1 คำว่า... 

(นักเรียน) กรวดน้ำ 

(คุณครูนิสาชล) กรวดน้ำทำไมคว่ำขันใช่ไหมถูกต้อง ข้อที่ 2 ล่ะ 

(นักเรียน) กลิ้งครกขึ้นภูเขา 

(คุณครูนิสาชล) ถูกไหม ถูกต้อง ข้อที่ 3 

(นักเรียน) กลืนไม่เข้า คายไม

(คุณครูนิสาชล) กลืนไม่เข้าคายไม่ออกใช่ไหมคะ ต่อไปข้อที่ 4 

(นักเรียน) กินปูนร้อนท้อง 

(คุณครูนิสาชล) ดูนะถูกไหม ถูกต้องนะคะ ข้อที่ 5 

(นักเรียน) ใกล้เกลือกินด่าง 

(คุณครูนิสาชล) ใกล้เกลือ

(นักเรียน) กินด่าง 

(คุณครูนิสาชล) กินด่าง ถูกต้องต่อไปข้อที่ 6 

(นักเรียน) ไกงามเพราะขนถูกต้องนะคะ ต่อไปข้อที่ 7 

(นักเรียน) ข้างนอกสดใส ข้างใน อะไร ประโยคนี้บอกว่าอย่างไร นักเรียนปลายทางดูด้วยนะคะ ว่าอะไรนะนักเรียน 

(คุณครูนิสาชล) ข้างนอกสุกใสข้องในเป็นโพรง ดูนะ ถูกไหม ถูกต้อง ข้อที่ 8 

(นักเรียน) เข้าตามตรอก ออกตามประตู 

(คุณครูนิสาชล) เอาใหม่ 

(นักเรียน) เข้าตามตรอก ออกตามประตู 

(คุณครูนิสาชล) นะ ปรบมือให้ตัวเองหน่อย ถูกหมดเลยเก่งมาก ต่อไป ต่อไป เริ่มยากขึ้น อะไรถากด้วยตาอะไรคือถากด้วยตา เพื่อนบอกว่าพูดด้วยตา แตุถ่างด้วยตา ถูกไหมดูนะ คล้าย ๆ กับคำว่าพูดไหม มีลักษณะคล้ายกัน 10. 

(นักเรียน) เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า 

(คุณครูนิสาชล)มือ แต่ว่า 

(นักเรียน) ลบด้วยเท้า 

(คุณครูนิสาชล) ถูกไหม ถูกต้องนะคะ 11. คับที่อยู่ได้คบใจ 

(นักเรียน) อยู่ยาก 

(คุณครูนิสาชล) คับใจอยู่ยาก ต่อไป 12. งานหลวงทำไม งานหลวง... งานราษฎร์... ใครตอบได้ เร็ว ๆ ติ๊กต๊อก ๆ งานหลวงไม่ให้ขาด งานราษฎร์... ดูว่าถูกไหม งานหลวงไม่ให้ขาด งานราษฎร์ไม่ให้เสียนะคะ ต่อไป 13. จระเข้ จระเข้ทำไม อยู่ถ้ำเดียวกัน เพื่อนบอกว่าอยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้ ข้างหลังบอกไม่ได้ จระเข้สองตัว อยู่ถ้ำเดียวกันไม่ได้นะคะ ต่อไปข้อที่ 14 จอดเรือ... ขี่ม้า... ตอบว่าอะไร ตอบว่าอะไรดี ขี่ม้าชายทะเล นักเรียนมันคือสำนวนลูก สำนวนสุภาษิต ตอบว่าอะไร 

(นักเรียน) จอดเรือข้ามท่า 

(คุณครูนิสาชล) จอดเรือข้ามท่า ขี่ม้าอะไรล่ะ กเรียน) จอดเรือข้ามท่า 

(คุณครูนิสาชล) จอดเรือขี่ม้าดีกว่า ไม่ ดู ดูเฉลยนะ จอดเรือไม่ดูท่า ถนนเรียกว่าอะไร ดู ดูนะ จอดเรือไม่ดูท่า ขี่ม้าไม่ดู... ไม่ดูทางนะ ต่อไปข้อที่ 15 

(นักเรียน) ช้างตาเอาใบบัวมาปิดไม่มิด 

(คุณครูนิสาชล) ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิด เอาใบบัว 

(นักเรียน) ปิด 

(คุณครูนิสาชล) นักเรียนชอบบอกครูเอาใบบัวมาปิดไม่มิด 

(นักเรียน) ใช่ 

(คุณครูนิสาชล) สำนวนนี้บอกแค่ว่าอย่างไร ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิด ไม่มิดไม่มีนะ เอาใบบัวมปาิดเฉย ๆ นะ มันไม่มิดอยู่แล้ว ใบบัวมันใบเล็ก ๆ อยู่แล้ว ช้างตัวใหญ่ นักเรียนต้องบอกแค่ว่า ช้างตายทั้งตัวเอาสามาปิด แค่นั้นนะคะ ต่อไป เริ่มทำใบงานกันดีกว่า ทดสอบความเข้าใจของนักเรียน เดี๋ยวให้คุณครูวิชุดา ให้กับนักเรียนนะคะ แจกใบงานและใบความรู้นะคะ เดี๋ยวให้นักเรียนส่งตัวแทนกลุ่ม กลุ่มละ 1 คน ออกไปเอาใบงานที่คุณครูวิชุดานะคะ 

[เสียงดนตรี] 

(คุณครูนิสาชล)นักเรียนดูบนกระดนนะคะ ใบงานกิจกรรมที่ 1 ตอนที่ 1 จงจบตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้องสมบูรณ์ ข้อที่ 1 ถามว่า สุภาษิต คำพังเพยจัดรวมอยู่ในสำนวนด้วยกันทั้งคู่ เพราะ... อธิบายนะคะ อธิบายเลย ว่าเพราะอะไร เพราะอะไร ตอบได้หรือยัง ต่อไปข้อที่ 2 ตอนที่ 2 แล้วนะ นักเรียนตอนที่ 2 นะคะ จงจำนวนสำนวนไทยต่อไปนี้ ว่าเป็นสำนวนใด สุภาษิตใด และคำพังเพยใด ข้อไหนเป็นสำนวนเป็นสุภาษิตและเป็นคำพังเพย นักเรียนช่วยกันนะคะ ช่วยกันในกลุ่มช่วยกันได้ ปรึกษากันได้นะคะ ตอนที่ 2 นี่มีอยู่ 5 ข้อ เห็นไหมคะ นักเรียน มีอยู่ 12 ข้อนะคะ ข้อที่ 1 บัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น เป็นสำนวน เป็นสุภาษิตหรือเป็นคำพังเพย ถึงข้อไหนกันแล้ว นักเรียนถึงข้อไหนแล้วลูกไหนถึงข้อไหนกันแล้วเอ่ย สุภาษิตคำพังเพยจัดรวมอยู่ในสำนวนด้วยกันทั้งคู่ จัดอยู่หนูตอบว่าอะไร เพราะมีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ และเป็นถ้อยคำที่ใช้สืบเนื่องกันมานานเห็นไหม แสดงว่าบัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้ขุ่น เป็นอะไร เป็นอะไร เป็นสุภาษิตหรือเป็นคำพังเพย สุภาษิตเป็นอย่างไร สุภาษิตเป็นคำสั้น ๆ ที่มักเป็นคำ... อะไรเป็นคำสอน สุภาษิตมักเป็นคำสอน คำพังเพยมักเป็นข้อคิดนะคะ เห็นไหม คำพังเพย ถ้อนคำที่กล่าวให้คิดโดยจะกล่าวถึงพฤติกรรมเห็นไหม โดยจะกล่าวถึงพฤติกรรมของคนนะคะ การกระทำบางอย่าง ในสถานการณ์ต่าง ๆ การกระทำพฤติกรรมนี่ คือ คำพังเพย ที่กล่าวให้ข้อคิด สุภาษิตนี่เห็นไหม สุภาษิตคือถ้อยคำที่กล่าวไว้เป็นคติ สอนนั่นเอง น้ำขึ้นให้รีบตักเป็นอะไร ส่วนมากมักเป็นคำสอนใช่ไหม ตอนที่ 2 เสร็จหรือยัง ตอนที่ 2 นักเรียนเสร็จหรือยังคะ ไหนใครยังไม่เสร็จบ้างยกมือ ตอนที่ 2 ใครยังไม่เสร็จบ้างยกมือ กลุ่มที่ 2 ยังไม่เสร็จ กลุ่มที่ 1 เสร็จแล้วใช่ไหม ยัง ยังไม่เสร็จนะ ไหนกลุ่มนี้เป็นอย่างไรบ้าง สุภาษิตเห็นไหม สำนวน สุภาษิต และคำพังเพยนี่ ส่วนใหญ่จัดรวมอยู่ในสำนวนใช่ไหมลูก เพราะว่ามีความหมายในเชิงเปรียบเทียบเหมือนกันเห็นไหมคะ ทีนี้มาดู คือ ถ้อยคำที่กล่าวเป็นคติเตือนใจ คติเตือนใจหรือสอนใจนั่นเอง สอนเป็นคำสอน คำพังเพยก็เป็นถ้อยคำที่กล่าวให้คิด กล่าวถึงพฤติกรรม การกระทำ หรือในสถานการณ์ต่าง ๆ นะ มันจะแค่นี้เอง สมมติบัวไม่ให้ช้ำ น้ำไม่ให้คุ่น เป็นอะไรลูก เป็นอะไรลูก เป็น เป็นคำอะไร บัวไม่ช้ำ น้ำไม่ขุ่น เป็นคำอะไร เป็นสุภาษิตใช่ไหม มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท สอนไหม สอนว่าให้เราทำไม เก็บเล็กผสมน้อยใช่ไหม มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท เห็นไหม นักเรียนต้องสังเกตให้ดีว่าสุภาษิตเป็นอย่างไร คำพังเพยเป็นอย่างไรนะ แล้วเราก็มาวิเคราะห์สำนวนว่าคำนี้มันเป็นคำสอน หรือมันไม่เป็นการยกตัวอย่างให้เห็นพฤติกรรมของคน หรือสถานการณ์ ขมิ้นกับปูนเป็นอย่างไรขมิ้นกับปูนเป็นอย่างไร คนไม่ถูกกันทะเลาะกันมันก็อยู่ด้วยกันไม่ได้ แสดงว่าเป็นอะไรลูกเป็นอะไร เป้นคำพังเพยนะคะ ต่อไปตอนที่ 3 ต่อไปเป็นตอนที่ 3 แล้วนะคะ ตอนที่ 3 จงบอกความหมายของสำนวนต่อไปนี้ มีสำนวนว่าอะไรบ้าง 1. สู้จนยิบตา นักเรียนดูนะ สู้จนยิิ้บตา นะคะ ข้อที่ 2 ข้อที่ 3 แล้วก็ข้อที่ 4, 5 มีกี่ตอนทั้งหมดมีกิจกรรมทั้งหมด 5 ตอนใช่ไหมนักเรียน นักเรียนปลายทางเป็นอย่างไรบ้างคะ ทำถึงตอนไหนกันแล้ว นักเรียนตอบได้ไหมเอ่ย ว่าคำไหนเป็นสุภาษิต และอะไรเป็นคำพังเพยนะคะ กลุ่มนี้ถึงไหนแล้วมีพจนานุกรมไหม เพื่อนมี หยิบให้เพื่อนหน่อย มีไหมคะ กลุ่มนี้ กลุ่มนี้มีไหม กลุ่มนี้มีหมดเลย มาดูอันนี้ อยู่หน้าไหนน่ะ งอนพระรามไง ถ้านักเรียนมีพจนานุกรมนะคะ ด้านหลังมีสำนวนนักเรียนสามารถเปิดดูได้นักเรียนสามารถเอาพจนานุกรมที่มีสำนวนไทยหาความหมายได้นะคะ ต่อไป ตอนที่ 3 เสร็จหรือยัง นักเรียนคะ ตอนที่ 3 หนูเสร็จหรือยังเอ่ย นักเรียนเสร็จหรือยังตอนที่ 3เสร็จแล้ว กลุ่มที่ 1 เสร็จแล้วกลุ่มที่ 2 กลุ่มที่ 3, 4 กลุ่มที่ 4 เสร็จหรือยังตอนที่ 3  เสร็จแล้ว เสร็จแล้วนะ ต่อไป ตอนที่ 4 นะคะ ตอนที่ 4 จงเติมสำนวนลงในช่องว่างให้ถูกต้อง ตรงความหมาย หาประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดจากคนอื่น ตรงกับสำนวนใด ตรงกับสำนวนใดลูก ข้อที่ 2 สร้างเรื่องไม่จริงให้เป็นเรื่องจริง ตรงกับสำนวนใด ข้อที่ 3 เห็นไหม คำพูดตรง แต่ไม่น่าฟัง ข้อที่ 4 นะคะ เอาความลับไปบอกให้ใคร ๆ รู้ นักเรียนลองวิเคราะห์นักเรียนลองวิเคราะห์สิคะ ว่ามันตรงกับสำนวนใด ข้อที่ 5 ชอบว่าคนอื่นไม่ดี แต่ตัวเอง กับทำเสียเอง เพื่อนบอกว่า ว่าแต่เขาอิเหนาเป็นเอง นะ นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์นะคะ ว่ามันตรงกับสำนวนใดบ้า งอะไรนะ ต่อไปตอนที่ 5 นะคะ พิจารณาสถานการณ์ต่อไปนี้ ว่าตรงกับสำนวนใด ว่าตรงกับสำนวนใข้อที่ 1 นะ นักเรียนดูนะคะ ข้อที่ 1 สมชายไม่ช่วยเพื่อนทำรายงาน แล้วยังเปิดวิทยุรบกวนเพื่อน ตรงกับสำนวนใด สมชายไม่ช่วยเพื่อนทำรายงานแล้วยังเปิดวิทยุเสียงดังรบกวนเพื่อน เห็นไหมคะ ตรงกับสำนวนใด  ตรงกับสำนวนใด มือไม่พายเอาเท้าราน้ำใช่ไหม ข้อที่ 2 พ่อแม่อุตส่าห์กู้หนี้หาเงินให้เรียนหนังสือกลับหนีโรงเรียนเอาเงิรไปเที่ยวกับเพื่อน ตรงกับสำนวนใด ไม่เป็นนะคะ ต่อไปข้อที่ 3 ข้อที่ 3 ข้อที่ 4 และข้อที่ 5 ให้นักเรียนช่วยกันวิเคราะห์นะคะ อ่านก่อน แล้ววิเคราะห์ว่าตรงกับสำนมันตรงกับสำนวนใดนะคะ ไหนถึงข้อไหนกันแล้วนี่ นักเรียนถึงข้อไหนกันแล้วลูก กลุ่มที่ กลุ่มที่ 1 กลุ่มที่ 1 คะ นักเรียนถึงข้อไหนแล้ว ถึงข้อที่... ตอนที่... ถึงตอนที่ 5 กลุ่มที่ 2 ถึงตอนไหนแล้กลุ่มที่ 2 ถึงตอนไหนแล้วเอ่ย ถึงตอนที่ 4 กลุ่มที่ 3 กลุ่มที่ 3 หนูถึงตอนไหนแล้ว ตอนที่ 5 แล้ว ถึงตอนไหนคะ ตอนที่ 5 กลุ่มที่ 5 ล่ะลูก กลุ่มที่ 5 ถึงตอนไหนแล้ว นักเรียนวางปากกาก่อน นักเรียนคะ ฟังคุณครูด้วย นักเรียนวางปากกาและหันหน้ามาหาคุณครู วางปากกาแล้วหันหน้ามาหาคุณครู ครูยังทำงานไม่เสร็จใช่ไหม 

(นักเรียน) ใช่ค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) วันนี้ให้นักเรียนกลับไปทำสำนวนนี้ให้เสร็จ ตั้งแต่ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 ตอนที่ 3 แล้วก็ตอนที่ 4 - 5 ให้นักเรียนกลับไปทบทวนอ่านสำนวน อ่านสุภาษิต นักเรียนก็วิเคราะห์ว่าอะไรเป็นคำพังเพยนะคะ แล้้วนักเรียนก็ทำ นักเรียนก็ทำแล้วก็วิเคราะห์สถานการณ์ ต่อไปเราจะมาสรุปเรื่อง สำนวนสุภาษิตแล้วก็คำพังเพยนะคะ ครูถามนักเรียกน่อน คำสุภาษิตและคำพังเพยมันคืออะไร คืออะไร 

(นักเรียน) คำเปรียบเทียบ 

(คุณครูนิสาชล) อะไรคือคำเปรียบเทียบ 

(นักเรียน) คำที่มีความหมายในเชิงเปรียบเทียบอะไรคือคำที่มีความหมายในเชิงเปรียบเทียบบ้าง คำพังเพยและ 

(นักเรียน) สุภาษิต 

(คุณครูนิสาชล) สุภาษิต เป็นอย่างไร จัดอยู่ในประเภทของสำนวนนะคะ เพราะว่ามีความหมายในเชิงเปรียบเทียบ สุภาษิตเป็นอย่างไรนักเรียน สุภาษิตเป็นอย่างไรสรุป สุภาษิตและคำพังเพยเพราะว่ามีความหมายในเชิงเปรียบเทียบแล้วก็ถ้อยคำที่... ที่ใช้กันมาช้านานใช่ไหม สุภาษิตนี่มักเป็นคำสั้น ๆ ส่วนใหญ่เป็นส่วนใหญ่เป็นคำ ส่วนใหญ่เป็นคำอะไร ส่วนใหญ่เป็นคำสอนใช่ไหมคะ และคำพังเพยล่ะนักเรียน คำพังเพยเป็นอย่างไร ให้ข้อคิดกล่าวถึงพิธีกรรม นี่คือลักษณะของ... ของอะไร ของสำนวนสุภาษิตและคำพังเพยนั่นเองนะคะ นักเรียนต้องกลับไปทบทวนแล้วก็กลับไปจำแนกให้ได้ว่าอะไรเป็นสุภาษิต อะไรเป็นคำพังนะคะ วันนี้มีการบ้าน นักเรียนกลับไปทำให้เรียบร้อยนะคะ และเดี๋ยวเราจะมาเฉลยกันนะคะ คุณครูฝากไว้ในเรื่องวันนี้ในเรื่องของสุภาพษิตและคำพังเพยนะคะ เป็นการบ้านด้วยนะคะ และก็ทำการบ้านให้เสร็จ สำหรับวันนี้ฝากไว้เท่านี้ค่ะนักเรียน 

(นักเรียน) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ

(นักเรียน) ขอบคุณค่ะ / ครับ คุณครู 

[เสียงดนตรี] Ր