---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์  (DLTV ภาษาไทย ม. 1 หน่วยที่ 3) ๓ นิราศภูเขาทอง (2) 29 ก.ค. 64 (มีใบงานและแบบทดสอบ)
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 24 พฤษภาคม 2565  เวลา 09.10 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(นักเรียนชาย) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ 

(นักเรียน) สวัสดีค่ะ /ครับ คุณครู 

(คุณครูนิสาชล) สวัสดีค่ะนักเรียน สวัสดีคุณครูที่อยู่ปลายทางนะคะ แล้วก็สวัสดีนักเรียนที่อยู่ต้นทางทุก ๆ คนนะคะ เราเรียนวิชาภาษาไทยนะคะ กับคุณครูนิสาชล รุ่งเนย ในชั่วโมงที่แล้วเราเรียนกันในวรรณคดีเรื่องหนึ่งเรื่องว่า... 

(นักเรียน) นิราศ 

(คุณครูนิสาชล) ภูเขาทองนะคะ วันนี้เราจะมาเรียนกันต่อ ในเรื่องนิราศภูเขาทองนะคะ จำได้หรือไม่นะคะ หนู ๆ ทำกิจกรรมอะไรกันไป ชั่วโมงของนิราศภูเขาทอง  ให้นักเรียนทำอะไร จำได้ไหม ประวัติได้ไหม ที่มาของเรื่อง... 

(นักเรียน) เรื่องย่อ 

(คุณครูนิสาชล) เรื่องย่อ คุณครูสั่งการบ้านด้วย ให้นักเรียนกลับไปทบทวนจำได้ไหม ในชั่วโมงนี้นะคะ ที่เราจะเรียนกันต่อไป ทบทวนกันอีกครั้งหนึ่งนะคะ ว่าที่ของนิราศภูเขาทอง ประวัติความเป็นมา ลักษณะเรื่องย่อนั้นเป็นอย่างไรนะคะ นะคะ จุดประสงค์ในการเรียนรู้ในวันนี้นะ คุณครูจะสอนในเรื่องของคุณค่าของนิราศภูเขาทองด้วยนะคะ ว่าเราได้รับอะไรกันบ้างนะคะ จุดประสงค์ในการเรียนรู้ในวันนี้นะคะ นักเรียนอธิบายคุณค่าของวรรณคดีหรือวรรณกรรม ของเรื่องนิราศภูเขาทองได้ ข้อที่ 2 นักเรียนวิเคราะห์คุณค่าของวรรณคดีและวรรณกรรม เรื่อง นิราศถูเขาทองได้อย่างถูกต้องนะคะ ทีนี้เราจะมาทบทวนจากการเรียนชั่วโมงที่แล้วเห็นไหมคะ เมื่อชั่วโมงที่แล้วนี่ คุณครูเปิดภาพให้นักเรียน ก็ถามนักเรียนว่านักเรียนเคยเห็นไหมว่าภาพนี้มันคือที่ไหนนะคะ ให้นักเรียนตอบจำได้ไหมคะ นะคะ ทีนี้เรากลับมานะคะ นิราศภูเขาทอง นักเรียนเข้าใจคำว่า "นิราศ" นิราศคืออะไร นิราศภูเขาทอง คำว่า "นิราศ" เป็นการประพันธ์แบบประเภทหนึ่ง ทีนี้ครูถามนักเรียนว่านิราศคืออะไร นิราศคืออะไร รู้ไหม 

(นักเรียน) กลอนสุภาพ 

(คุณครูนิสาชล) นิราศ คือ กลอนสุภาพนะ นิราศนะคะ เป็นวรรณกรรมที่แต่งตั้งแต่สมัย... 

(นักเรียน) อยุธยา 

(คุณครูนิสาชล) ตั้งแต่สมัยอยุธยานะคะ เดิม 

(คุณครูนิสาชล) โครงนะคะ แต่สมัยรัตนโกสินทร์นิยมแต่งเป็นแบบไหน 

(นักเรียน) กลอน 

(คุณครูนิสาชล) นิยมแต่งเป็นกลอน ของนิราศภูเขาทอง ก็คือนะคะ การพากจากคนรักผู้แต่งนี่ นิราศนี่คือผู้แต่งเขาจะอธิบายเขียนถึงการพัดพรากจากนางอันเป็นที่รักหรือคนที่รักนะคะ ในที่นี้อาจจะเป็นจริงหรือไม่มีจริงก็ได้นะคะ แต่คำว่า "นิราศ" คือ การพรรณา พรรณาอะไร จากคนรักนะคะ ซึ่งอาจจะจากกันจริงหรือสมมติขึ้นมาก็ได้แล้วก็มีการคร่ำครวญถึงการเดินทางนะคะ ตลอดการเดินทาง เห็นไหมคะ ต่อไปนะคะ สถานที่นะคะ ในภาพกลับมาภาพที่เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เมื่อชั่วโมงที่แล้วนะคะ สถานที่ในภาพ คือ เจดีย์ภูเขาทองนะคะ เจดีย์ภูเขาทองตั้งอยู่ที่ 

(นักเรียน) อยุธยา 

(คุณครูนิสาชล) ตั้งอยู่ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยานะคะ เกี่ยวกับนิราศที่มีชื่อเสียงของสุนทรภู่ 

(นักเรียน) นิราศภูเขาทอง 

(คุณครูนิสาชล) นิราศภูเขาทองนะคะ ที่มาและจุดประสงค์ในการแต่ง สุนทรภู่แต่งนิราศภูเขาทองขึ้นเมื่อปี พ.ศ. อะไรลูก 

(นักเรียน) 2373 

(คุณครูนิสาชล) 2373 หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย รัชกาลที่...  

(นักเรียน) 2 

(คุณครูนิสาชล) รัชกาลที่ 2 นะคะ 6 ปีนะคะ แสดงว่านิราศภูเขาทอง นี่แต่งขึ้นเมื่อปีเท่าไร เมื่อไร แต่งขึ้นตั้งแต่เมื่อไร ฟังให้ดีนะ สุนทนภู่แต่งเรื่องนิราศภูเขาทองนะคะ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2373 นะคะ หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ สวรรคตไปแล้วนะคะ 6 ปี นะคะ เพื่อเล่าถึงการเดินทาง การเดินทางจากที่ไหนไปที่ไหนนะคะ วัดเลียบ ภูเขาทอง เชื่อกันว่าเจดีย์ภูเขาทอง มีอะไรอยู่นักเรียน มีอะไรอยู่รู้ไหม มีอะไรอยู่ ครูตั้งเป็นคำถามนะคะ ว่าทำไมสุนทรภู่ถึง... ทำไมท่านสุนทรภู่ที่วัดเจดีย์ภูเขาทอง ครูตั้งเป็นคำถามให้นักเรียน ต่อไป ต่อไปนักเรียนดูนะคะ ประวัติของสุนทรภู่บ้างให้นักเรียนอ่านให้คุณครูฟังบ้าง 

(นักเรียน) สุนทรภู่มีนามเดิมว่าภู่ เกิดในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราช สุนทนภู่เกิดเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2329 สุนทรภู่เคยศึกษาอยู่วัดชีปะขาว ปัจจุบัน คือ วัดศรีสุดาราม 

(คุณครูนิสาชล) ดูนะคะ คุณครูย่อให้ดูเป็นข้อ ๆ ให้นักเรียนเข้าใจดังนี้ ประวัติิสุนทรภู่ เดิมมีพระนามว่า... 

(นักเรียน) ภู่ 

(คุณครูนิสาชล) เดิมชื่อภู่นั่นเองนะคะ เกิดในรัชสมัย 

(นักเรียน) 1 นะคะ สุนทรภู่นี่ ได้ชื่อว่า 4 แผ่นดินด้วย สุนทรภู่อยู่ในรัชกาลที่ 1 นะคะ สุนทรภู่เกิดเมื่อวันที่... 

(นักเรียน) 26 

(คุณครูนิสาชล) 26 มิถุนายน วันที่ 26 มิถุนายน เป็นวันสุนทรภู่นั่นเอง แล้วก็สุนทรภู่เคยศึกษาที่วัด... 

(นักเรียน) ชีปะขาว 

(คุณครูนิสาชล) ปัจจุบันคือวัด ศรีสุดารามนั่นเองนะคะ ต่อไป ในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศสุนทรภู่ได้แสดงความสามารถในเชิงกลอน จนเป็นที่พอพระราชหฤทัยหลายครั้ง มีความชอบดังกล่าว สุนทรภู่จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นขุนสุนทรโวหาร 

(คุณครูนิสาชล) สุนทรภู่นี่เกิดในรัชสมัยรัชกาลที่ 1 เจริญรุ่งเรือง ในรัชสมัยที่ 2 ในยุคสมัยรัชการที่ 2 เป็นยุคทองของวรรณคดีนะคะ ในสมัยรัชกาลที่ 2 นี่พระองค์ท่านทรงโปรดเรื่องการแต่งคำประพันธ์มากนะคะ สนุทรภู่ แสดงความสามารถในเชิงกลอนเป็นที่พอพระทัย ได้รับพระราชทานให้เป็น... 

(นักเรียน) ขุนสุนทร 

(คุณครูนิสาชล) ขุนสุนทรโวหารนั่นเองนะคะ ต่อไปนะคะ ต่อไปอ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยเสด็จสวรรคต และพระบสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองราช ชีวิตราชการของสุนทรภู่ในฐานะกวีที่ทรงศึกษาที่ทรงปรึกษาก็สิ้นสุดลง สุนทรภู่ออกจากราชการและออกบวช 

(คุณครูนิสาชล) พอมาในสมัยรัชกาลที่ 3 ออกด้วย แล้วก็ทำไมอีก ออกบวชนะคะ ในขณะที่ออกบวชนะคะ ท่านก็ทรงแต่งเรื่องอะไร เรื่องอะไรขึ้นมา นิราศภูเขาทองนั่นเองนะคะ หนูเข้าใจไหมคะ เข้าใจหรือไม่นะคะ ต่อไปข้อที่... 

(นักเรียน) 7 

(คุณครูนิสาชล) 7. อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) สุนทรภู่เป็นกวีกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งได้รับการยกย่องจากองค์การเพื่อการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติหรือ UESCO ให้เป็นบุคคลที่มีผลงานดีเด่นด้านวรรณกรรมนะคะ เป็นกวีดีเด่นจากใครยกย่อง 

(นักเรียน) UNESCO 

(คุณครูนิสาชล) UNESCO เป็นกวีเอกของนั่นเอง ต่อไปลักษณะคำประพันธ์สุนทรภู่แต่งคำประพันธ์ 

(นักเรียน) กลอนนิราศ 

(คุณครูนิสาชล) กลอนนิราศนะคะ นักเรียน 

(คุณครูนิสาชล) คล้ายกลอนสุภาพ 

(คุณครูนิสาชล) คล้ายกับกลอน แตกต่างกันที่กลอนนิราศขึ้นต้นด้วยวรรคที่เท่าไรเลย 

(นักเรียน) ที่ 2 

(คุณครูนิสาชล) ถ้าเป็นกลอนสุภาพใช่ไหมลูก มันจะวรรคอะไรบ้าง 

(นักเรียน) สะดับ, รับ, รอง, สดับ, รับ, รอง, ส่ง นะคะ นิราศมีลักษณะคล้าย ๆ กับกลอนสุภาพ แต่ถ้าเป็นกลอนสุภาพจะขึ้นขึ้นด้วยวรรคที่ 2 นั่นก็คือวรรครับ แต่งไปเรื่อย ๆ จนจบวรรคคือคำว่า... 

(นักเรียน) "เอย" 

(คุณครูนิสาชล) "เอย" นั่นคือกลอนนิราศนะคะ นี่คือแผนผังและตัวอย่างของกลอนนิราศเห็นไหมคะ นี่วรรคแรกของเขาจะไม่มี จะขึ้นด้วยวรรคที่ 2 นะคะ ลงท้ายด้วยคำว่า "เอย" เห็นภาพไหมคะ ดูได้จากหนังสือเรียนของเราเลยนะคะ ให้นักเรียนหยิบหนังเรียนขึ้นมาด้วยนะ เรื่องย่อ เรื่องย่อนะคะ ให้นักเรียนอ่านเรื่องย่อไปพร้อม ๆ กัน 1 2 3 

(นักเรียน) นิราศภูเขาทองเป็นนิราศเรื่องสั้นที่สุดของสุนทรภู่ เริ่มเรื่องด้วยการปรารภถึงสาเหตุที่ต้องออกจากวัดราชบุรณะ และการเดินทางโดยเรือพร้อมหนูพัดซึ่งเป็นบุตรชาย ล่องไปตามลำน้ำเจ้าพระยา ผ่านทั้งพระบรมมหาราชวัง จนมาถึงวัดประโคนปัก ผ่านโรงเหล้า บางจาก บางพลู บางพลัด บางโพธิ์ บ้านญวน วัดเขมา ตลาดแก้ว ตลาดขวัญ 

(คุณครูนิสาชล) อ่านว่าอะไร 

(นักเรียน) เขมา 

(คุณครูนิสาชล) วัดเขมานะคะ ต่อไป 

(นักเรียน) วัดเขมา ตลาดแก้ว ตลาดขวัญ บางธรณี เกาะเกร็ด บางพูด บางเดื่อ บางหลวงเชิงราก ร็ด บางพูด บางเดื่อ สามโคก บ้านงิ้ว เกาะราชครามจนถึงกรุงเก่าเมื่อเวลาเย็น โดยจอดเรือพันที่ท่าน้ำวันพระเมรุ ครั้งรุ่งเช้า... วัดพระเมรุ 

(นักเรียน) โดยที่ท่าน้ำวัดพระเมรุ ครั้นรุ่งเช้าจึงไปนมัสการเจดีย์ภูเขาทอง ส่วนขากลับสุนทรภู่กล่าวแต่เพียงว่า เมื่อถึงกรุงเทพได้จอดเรือเทียบที่ท่าน้ำหน้าวัดอรุณราชวรราราม 

(คุณครูนิสาชล) เห็นไหมคะ เรื่องย่อนี่จะพรรณนาถึงการเดินทาง เห็นไหมคะ และไม่ว่าสุนทรภู่จะผ่านที่ใด ท่านก็จะพรรณนาถึงสภาพแวดล้อมนะคะ ธรรมชาติของสถานที่นั้น ๆ ได้อย่างดีนะคะ เห็นไหมคะ นี่การเดินทางของเรื่องนะคะ เริ่มที่... เห็นไหมเริ่มที่... 

(นักเรียน) วัดราชบูรณะ 

(คุณครูนิสาชล) เริ่มจากวันราชบูรณะ เห็นไหม ไปเรื่อย ๆ ถึงไหน โรงเหล้าบางจากนะคะ บางโพ บางพลัด ไปถึงไหน บ้านญวน ไปเรื่อย ๆ สุนทรภู่ไปทางไหน สุนทรภู่ไปทางไหน ไปกับลูกชาย ชื่อ 

(นักเรียน) หนูพัด 

(คุณครูนิสาชล) หนูพัด เห็นไหมคะ ล่องไปเรื่อย ๆ ๆ นะคะ ค่ำที่ไหนก็พักนะคะ สุดท้าย ไปที่ ปรายทางอยู่ที่วัดภูเขาทอง แต่ตอนกลับนี่ ไปถึงไหน แล้วก็ไม่ได้แต่งต่อ เรื่องกันบ้างนะคะ คุณค่าของเรื่อง คุณค่าด้านวรรศิลปะในการแต่ง ศิลปะในการประพันธ์นะคะ ทีนี้จะทำอย่างไร ให้บทประพันธ์นะคะ ให้เกิดความไพเราะนะคะ ต้องสอดแทรกอะไรเข้าไป คำสัมผัสมีสัมผัสอะไรบ้อะไรบ้าง 

(นักเรียน) สัมผัสนอก 

(คุณครูนิสาชล) สัมผัสนอกสัมผัสพยัญชนะ สัมผัสสระ นั่นก็คือวรรณศิลป์หรือศิลปะในการประพันธ์นะคะ ทีนี้เรามาดูนะคะ ครูยกตัวอย่างสัมผัสนอก สัมผัสนอกสัผัสสัมผัสนอกคืออะไรนักเรียน 

(นักเรียน) คำสุดในวรรคสดับ และวรรครอง คำที่... ในวรรครับ และนำเสนเสมอ ส่วนสัมผัสในปรากฏภายในวรรคทุกวรรคทั้งสัมผัสสระและสัมผัสอักษร ทำให้กลอนมีความไพเราะมากขึ้นเช่น 

(คุณครูนิสาชล) ดูได้จากตัวอย่างสัมผัสอะไร สัมผัสอะไรได้บ้างในวรรคเช่น สัมผัสในวรรคเช่น วิ่งกับ วิ่งกับกลิ้งนะคะ คำว่า 

(นักเรียน) เชี่ยว 

(คุณครูนิสาชล) เชี่ยวกับ 

(นักเรียน) คำว่า "ฉอกกับฉาดฉวัด" เฉวียน 

(คุณครูนิสาชล) แบบนี้สัมผัสอะไร สัมผัสอะไร สัมผัสอะไรลูก สัมผัสใน สัมผัสพยัญชนะไหม สัมผัสอะไรสัมผัสอะไรเรียกว่าสัมผัสอะไร สัมผัสอักษรนะคะ เห็นไหมพอเราอ่านแล้วมีความไพเพราะ ต่อไปคุณค่าด้านวรรณศิลป์นั่นก็คือใช้ถ้อยคำกระทบใจผู้อ่าน กระทบใจผู้อ่านอย่างไรบทนี้ เป็นทำนองเสนาพะนะคะ 1 2 3 

(นักเรียน) ถึงหน้าวังดังหนึ่งใจจะขาด คิดถึงบาทบพิตรอดิศร โอ้ผ่านเกล้าเจ้าประคุณของสุนทร แต่ปางก่อนเคยเฝ้าทุกเช้าเย็น พระนิพพานปานประหนึ่งศรีษะขาด ด้วยไรญาติยากแค้นไร้ณาติยากแค้นถึงแสนเข็ญ ถึงเสนเข็ญ ทั้งโรคช้ำกรรมซัดวิบัติเป็น ไม่เล็งเห็นที่พึ่งจะพึ่งพา 

(คุณครูนิสาชล) นักเรียนดูนะคะ บทนี้นี่ สุนทรภู่เรื่องราวของตนเองนะคะ ถ่ายทอดเรื่องรางของตนเองนี่ จากบทประพันธ์ข้างต้นนี่กล่าวถึงนะคะ ที่เคยเข้าเฝ้าใคร เฝ้าใคร 

(นักเรียน) รัชกาลที่ 2 

(คุณครูนิสาชล) รัชกาลที่ 2 ใช่ไหมคะ สวรรคตลงนี่ ก็เกิดอะไรขึ้นนะคะ เพราะว่าชีวิตของนี่เจริญุรุ่งเรืองมาก ชีวประวัติของสุนทรรัชกาลที่ 2 นะคะ เมื่อสิ้นพระองค์ภาวะตกยากนะคะ ผู้อ่านบทประพันธ์บทนี้ก็รู้สึกสะเทือนต่อไปคุณค่าด้านวรรณศิลป์ คือ การเล่นคำ เล่นความนะคะ ใช้คำพ้องรูปพ้องเสียง เช่น คำประพันธ์บทนี้ อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) ถึงบางพลัดเหมือนพี่พลัดมาขัดเคือง ทั้งหลัดเมือพลัดสมรมาร้อนรน 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ บทประพันธ์บทนี่นะคะ เป็นการเล่นคำเล่นความหมายนั่นเอง เป็นคำพ้องเสียงนะคะ ต่อไปนะคะ คุณค่าด้านวรรณศิลป์ คุณค่าด้านวรรณศิลป์นะคะ กล่าวเชิงเปรียบเทียบหรือคำอุปมาอุปไมยไม่กล่าวตรงไปตรงมานะคะ ของผู้ประพันธ์ของกวีผผู้แต่งนั่นเองนะคะ บทประพันธ์บทอ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) กระจับดอกบัวบายผกา ดาษดาดูขาวดาวพราย 

(คุณครูนิสาชล) เห็นไหมคะ บทนี้ใช้คำอุปมาอุปไมยนั่นเองนะคะ หรือจะเป็นตอนที่สุนทรภู่รำพันถึงรัชกาลที่ 2 ว่าเคยเป็นที่โปรดปราน แต่เมื่อสิ้นสมัยนี่ก็ต้องตกละอ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) เคยมอบให้ได้กลิ่นสุคนธ์ตรลบ ละอองอบรสรื่นชื่อนาสา สิ้นแผ่นดินสิ้นรสสุคนธา วาสนาเราก็สิ้นเหมือนกลิ่นสุคนธ์ ต่อไปนะคะ ต่อไปนะ คุณค่าด้านวรรณศิลป์ ข้อที่ 5 การใช้คำเพื่อ เพื่ออะไรลูก เพื่อสร้างก็คือบทประพันธุ์บทนี้นะคะ พรรณนาด้วยถ้อยคำที่เรียบง่ายนะคะ แต่เห็นความชัดเจน ดั่งเช่นคำประพันธ์ 1 2 3 

(นักเรียน) จนแจ่มแจ้งแสนตะวันเห็นพันธ์ผัก ดูน่ารักบรรจงส่งเกสร เหล่าบัวเผื่อนแล 

(คุณครูนิสาชล) อ่านว่าอะไร แลริมทางทอนนะคะ อ่านบทประพันธ์บทนี้ใหม่ 

(นักเรียน) จนแจ่มแจ้งแสงตะวันเห็นพันธุ์ผัก ดูน่ารักบรรจงส่งเกสร เหล่าบัวเผื่อนแลสล้างริมทางจร ก้ามกุ้งซ้อยเสียดสาหร่ายใต้คงคา 

(คุณครูนิสาชล) ต่อไปนะคะ คุณค่าด้านเนื้อหาบ้างนะคะ คุณค่าด้านเนื้อหาปรากฏอะไรบ้าง 1. เลย สะท้อนวิถีชีวิและวัฒนธรรม ในที่นี้นิราศภูเขาทองมีเนื้อหาที่แสดงให้เห็นจะเดินทางผ่านที่ใด จะกล่าวถึงสถานที่นั้น ๆ ให้เห็นไหม ภูเขาทอง เรื่อง นิราศภูเขาทองแสดงให้เห็นบ้านเมือง สังคม วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของคนริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา ในสมัยรัตนโกสินทร์ เช่น การติดต่อค้าขายนะคะ บทประพันธ์บทนี้อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) ไปพ้นวัดทัศนาริมท่าน้ำ แพประจำจอดรายเขาขายของ มีแพรผ้าสารพัดสม่วงตอง ทั้งสิ่งของขาวเหลืองเครื่องสำเภา 

(คุณครูนิสาชล) จากบทเขาทำอะไรกัน เห็นอะไร เห็นภาพอะไร เห็นคนขายของที่ไหนล่ะ ริมแม่น้ำใช้อะไร ใช้อะไรเป็น... เรือใช่ไหมคะ เรือนะ ต่อไป แสดงให้เห็นถึงชุมชนชาว... ชาวต่างชาตินะคะ การตั้งบ้านเรือนของชาวต่างชาตินี่ มีมานานแล้วนะคะ สุนทรภู่ก็แสดงให้เห็นดังนี้ อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) ถึงเกร็ดย่านบ้านมอญแต่ก่อนเก่า ผู้หญิงเกล้ามวยงามตามภาษา เดี๋ยวนี้มอญถอนไรจุกเหมือนตุ๊กตา ทั้งผัดหน้าจับเขม่าเหมือนชาวไทย 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ต่อไปนะคะ แสดงให้เห็นถึงการละเล่น ได้กล่าวถึง... เป็นที่นิยมกันในสมัยนั้น ในการแสดงประจำปี เช่น การแสดงผ้าผ่า อ่านบทนี้พร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) มาจอดท่าหน้าวัดจอดท่าหน้าวัดพระเมรุข้าม ริมอารามเรืองเรียงเคียงขนาน บ้างขึ้นล่องร้องรำ เล่นสำราญ ทั้งเพลงการเกี้ยวแก้กันแซ่เซ็ง บ้างฉลองผ้าป่าเสภาขับ ระนาดรัวคล้ายกับนายเส็ง มีโคมรายแลอร่ามเหมือนสามเพ็ง เมื่อคราวเคร่งก็มิใคร่จะได้ดู 

(คุณครูนิสาชล) อันนี้คืองานอะไรลูก เขากำลังทำอะไรกัน 

(คุณครูนิสาชล) ฉลองผ้าป่านะคะ  เป็นเทศกาลเทศกาลหนึ่งนะ ต่อไปคุณค่าด้านเนื้อฟาที่ปรากฏให้เห็น ก็คือเกี่ยวกันนะคะ เนื้อหาของนิราศส่วนใหญเกี่ยวกับการเดินทางของใคร 

(นักเรียน) ของสุนทรภู่กับ... 

(นักเรียน) หนูพัด 

(คุณครูนิสาชล) หนูพัดเป็นใครเป็นบุตรชาย ดังนั้นกวีผ่านที่ใดมักจะกล่าวถึงสถานที่นั้น ๆ เป็นสำคัญ เช่น วัดอะไรลูก 

(นักเรียน) ประโคนปัก 

(คุณครูนิสาชล) วัดประโคนปักนะคะ สุนทรภู่ได้กล่าวถึงที่มาชื่อวัดนี้ด้วยว่าวัดประโคนปักมีที่มาจากอะไร เนื่องจากมีการเล่าสืบกันมาว่าเป็นที่ปักเสาประโคนเพื่อเป็นที่ปักเสาประโคน ก็เลยได้ชื่อว่าเป็นวัดประโคนปักนะคะ ต่อไปคุณค่าด้านเนื้อหาที่แสดงให้เห็น นั่นก็คือความเชื่อ ความเชื่อของคนไทย สุนทรภู่ความเชื่อของคนไทยส่วนใหญ่จะเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องนรก สวรรค์นะคะ เช่น ความเชื่อที่ว่าใครคบชู้มีปรากฏนะคะ เช่นบทนี้ 1 2 3 อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) งิ้วนรกสิบหกองคุลีแหลม ดังขวากแซมเสี้ยมแทรกแตกไสว ใครทำชู้คู่ท่านครั้นบรรลัย ก็ต้องไปปีนต้นน่าขนพอง 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ นักเรียนคะ มาดูหน้าต่อไป คุณค่าด้านเนื้อหาในข้อนี้นะคะ ให้แง่คิดเกี่ยวกับความคิดมนุษย์นะคะ บทประพันธ์ของสุนทรภู่นี่ มักได้รับการยกย่องอยู่เสมอว่าเนื้อหามี... 

(นักเรียน) ข้อคิด 

(คุณครูนิสาชล) มีการสอดแทรกข้อคิดอะไรอีก คติการดำเนินชีวิตนะคะ และช่วยยกระดับจิตใจของผู้อ่านได้อย่างเหมาะสมนะคะ ดังเช่น บทประพันธ์บทนี้ 1 2 3 

(นักเรียน) ทั้งองค์ฐานรานร้าวถึงเก้าแฉก เผยอแยกยอดทรุดก็หลุดหัก โอ้เจดีย์ที่สร้างยังร้างรัก เสียดายนักนึกน่าน้ำตากระเด็น กระนี้หรือชื่อเสียงเกียรติยศ จะมิหมดล่วงหน้าทันตาเห็น เป็นผู้ดีมีมากแล้วยากเย็น คิดก็เป็นอนิจจังเสียทั้งนั้น 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ต่อไปนะคะ ให้นักเรียนทำใบงานนะคะ วิเคราะห์คุณค่าจากเรื่อง นิราศภูเขาทองนะคะ เราลองมาวิเคราะห์เนื้อหากันบ้างนะคะ ตอนที่ 1 นะคะ เดี๋ยวให้คุณครูวิชุดานะคะ แจกใบงานให้นักเรียน ให้นักเรียนลุกไปรับใบงานที่ครูวิชุดาด้วย ส่งตัวแทนกลุ่มไป 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ นักเรียนคะ นักเรียนดูนะ นักเรียนดูใบงานของนักเรียนนะคะ นักเรียนลองอ่านบทประพันธ์นะคะ บทประพันธ์ นักเรียนลองวิเคราะห์นะคะ นักเรียนอ่านบทประพันธ์ให้ครู ของครูมีแค่ 2 วรรคเห็นไหมคะ เห็นไหม ของนักเรียนมี 1 บทเลย อ่านพร้อมกัน 1 2 3 

(นักเรียน) ถึงบางพูดพูดดีเป็นศรีศักดิ์ มีคนรักรสถ้อยอร่อยจิต แม้นพูดชั่วตัวตายทำลายมิตร จะชอบผิดในมนุษย์เพราะพูดจา 

[เสียงดนตรี] ใบงานมีทั้งหมด 2 ตอนนะคะ ตอนที่ 1 มีกี่ข้อ ตอนที่ 1 มี 3 ข้อนะคะ ตอนที่ 2 มี 5 ข้อ ให้นักเรียนอ่านบทประพันธ์และวิเคราะห์เลยนะคะ นักเรียนักเรียนค่อย ๆ อ่านนะคะ แล้ววิเคราะห์นักเรียนช่วยกันนะ ฝึกวิเคราะห์ด้วยตัวเอง ข้อที่ 2 นี่ นักเรียนลองอ่านดูเองนะคะ ไม่ต้องอ่านเสียงดัง นักเรียนลองอ่านนะคะ ข้อที่ 2 นี่นะคะ บทประพันธ์นี้ สะท้อนให้เห็นเป็นอย่างไร สะท้อนสภาพสังคมเป็นอย่างไรนักเรียนลองอ่านนะคะ ลองอ่านดูแล้ววิเคราะห์ออกมา ส่วนใน้ขอที่ 3 นะคะ นักเรียนก็อ่านบทประพันธ์เช่นกัน แล้วนักเรียนลองวิเคราะห์นะคะ ว่าบทประพันธ์นี้กล่าวถึงบุคคลใด ข้อที่ 3 นะคะ นักเรียนลองอ่านนะคะ ว่าจากบทประพันธ์ว่าบทประพันธ์กล่าวถึงใครนะคะ แล้วกล่าวถึงด้วยเหตุใดนักเรียนอธิบายด้วย ต่อไปตอนที่ 2 นะ ตอนที่ 2 ตอนที่ 2 มีอยู่ 5 ข้อนะคะ ตอนที่ 2 นี่ ให้นักเรียนวิเคราะห์แล้วก็อธิบายคุณค่าด้านวรรณศิลป์จากบทประพันธ์นะคะ ของบทประพันธ์ที่นักเรียนได้นะคะ ในแต่ละข้อ นักเรียนอ่านแล้ววิเคราะห์ ไหนนักเรียนถึงข้อไหนกันแล้ว ข้อ 3 ตอนที่ไหนตอนที่เท่าไรเอ่ย ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 มีทั้งหมด 5 ข้อนะคะ ให้นักเรียนวิเคราะห์ ให้นักเรียนวิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์นะคะ แต่ละข้อนะคะ และข้อสุดท้ายนะคะ ข้อสุดท้ายให้นักเรียนอ่านแล้ววิเคราะห์ ดังนี้นะคะ จากบทประพันธ์นะคะ 2. ข้อคิดที่ได้รับนะคะ แล้วก็แนวทางและข้อคิดไปใช้ในชีวิตประจำวันนะคะ ตอนที่ 2 นักเรียนต้องวิเคราะห์และอธิบายคุณค่าออกมาจะเห็นคุณค่าด้านไหนจากบทประพันธ์ จากบทประพันธ์นักเรียนทำงานให้เสร็จนะคะ ถ้าเหลือเวลาคุณครูมาอธิบายให้นักเรียนฟังเพิ่มเติม เห็นไหมคะ นักเรียนนั่งตัวตรง หมดเวลาแล้วเดี๋ยวให้นักเรียนกลับไปทำเป็นการบ้าน เสร็จแล้วไหม มีใครเสร็จแล้วบ้างนะคะ ให้นักเรียนนำกลับไปทำเป็นการบ้านให้เรียบร้อยนะคะ แล้วคุณครูจะมาอธิบายเพิ่มเติมให้ฟังในแต่ละข้อนะคะ คุณครูฝากไว้เพียงเท่านี้ ให้นักเรียนกลับไปทบทวน เรื่อง นิราศภูเขาทองด้วย ถ้ายังไม่เข้าใจตรงไหน ให้นักเรียนหยิบหนังสือขึ้นมาเปิดอ่านทบทวน ไปสอบถามกับคุณครูได้นะคะ สำหรับวันนี้ครูฝากไว้เท่านี้นะคะ สวัสดีค่ะ 

(นักเรียนชาย) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ 

(นักเรียน) ขอบคุณค่ะ / ครับ คุณครู 

[เสียงดนตรี]