---
title: ฝึกแบ่งพิมพ์ (DLTV ภาษาไทย ม. 1 หน่วยที่ 4) ๓ สารพันบุพบท 19 ส.ค.64 (มีใบงานและใบความรู้)
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 30 พฤษภาคม 2565  เวลา 13.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] 

(นักเรียนชาย) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ 

(นักเรียน) สวัสดีค่ะ /ครับคุณครู 

(คุณครูนิสาชล) สวัสดีค่ะนักเรียน สวัสดีคุณครูที่อยู่ปลายทางนะคะ สวัสดีนักเรียนสวัสดีนักเรียนที่อยู่ต้นทางของครูทุก ๆ คนนะคะ ในชั่วโมงภาษาไทยวันนี้นะคะ นักเรียนเรียนกับคุณครูนิสาชล รุ่งเนย  เช่นเดิมนะคะ นักเรียนคะ ในชั่วโมงวันนี้นี่ เราจะมาเรียนกันในเรื่องของคำ คำอะไรลูก คำอะไรเอ่ยรู้ไหม ชื่อเรื่องวันนี้ คือ สารพันบุพบท รู้ไหมวันนี้เราจะเรียเนืร่

(นักเรียน) คำบุพบท 

(คุณครูนิสาชล) คำบุพบทนะคะ เมื่อชั่วโมงที่แล้วเราเรียนกันเรื่องอะไรจำได้ไหม คำอะไรลูก คำวิเศษณ์ นักเรียนทบทวนเรื่องคำวิเศษณ์คืออะไรลูก 

(นักเรียน) คำที่ใช้สำหรับการ... 

(คุณครูนิสาชล) คำวิเศษณ์ คือ คำที่ใช้ขยายคำนาม 

(นักเรียน) คำกริยา 

(คุณครูนิสาชล) คำวิเศษณ์คือ 

(นักเรียน) คำที่ใช้ขยายคำนาม คำสรรพนาม คำกริยา และคำวิเศษณ์ 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ นักเรียนปลายทางของคุณครูนะคะ ช่วยกันตอบด้วย สำหรับในชั่วโมงวันนี้นะคะ เราจะมาเรียนกันในเรื่องของคำบุพบทนั่เอง ก่อนที่เราจะเรียนเรื่องคำบุพบทนั้นนะคะ เรามาดูจุดประสงค์ในการเรียนรู้ของเราว่านักเรียนจะต้องได้อะไรบ้างนะคะ นักเรียนอธิบายความหมายของคำบุพบทได้ นักเรียนอธิบายชนิดและหน้าที่ของคำบุพบทได้ นะคะ อันสุดท้าย นักเรียนอธิบายคำบุพบทได้นะคะ นี่คือจุดประสงค์ในการเรียนรู้วันนี้นะคะ วันนี้คุณครูมีลักษณะแบบนี้เรียกว่าอะไรลูก เราเคยเรียนกันไปแล้ว สำนวนนะคะ คุณครูให้นักเรียนนะคะ ฝึกสังเกตคำบุพบทที่อยู่ในสำนวน สำนวนที่ 1 บอกว่า 

(นักเรียน) กินบทเรือนขี้บนหลังคา 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 2 บอกว่า 

(นักเรียน) ปลาหมอตายเพราะปาก 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 3 บอกว่า 

(นักเรียน) กินอยู่กับปากอยากอยู่กับท้อง 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 4 บอกว่า 

(นักเรียน) ลูกไก่ในกำมือ 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคสุดท้ายบอกว่า 

(นักเรียน) เขียนด้วยมือลบด้วยเท้า 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ คุณครูให้นักเรียนฝึกสังเกตคำบุพบทที่อยู่ในสำนวนนะคะ ลองสังเกต นักเรียนปลายทางด้วยนะคะ ลองสังเกตคอยู่ในสำนวนนะคะ ใครตอบครูได้บ้าง ว่ามีคำอะไรบ้างว่าอยู่ในสำนวน สำนวนที่ 1 สำนวนแรกบอกว่ากินบนเรือนีขี้บนหลังคา คำว่า "บน" คำว่า "บน" นี่นักเรียนบอกอะไรลูก บอกตำแหน่งนะคะ สังเกตให้ดีนะ ต่อไปประโยคที่ 2 คำว่า "เพราะ" ปลาหมอตายเพราะปาก บอกอะไรลูก บอกเหตุผลเก่งมากนะคะ ประโยคนี้บอกว่ากินอยู่กับปาก อยากอยู่กับท้อง กินอยู่กับปากบอกอะไรลูก กินอยู่กับปาก บอกอะไรลูก ประโยคนี้บอกอะไรเรา คำบุพบทเอาอย่างนี้ คำบุพบทคำไหน คำว่า คำว่า "กับ" มีนักเรียนชายตอบว่าคำว่าคำไหนลูก ตอบได้ ลองตอบก่อน คำว่า "อยู่" นะคะ เดี๋ยวเรามาดูกันนะ ต่อไปประโยคที่ 4 ลูกไก่ในกำมือ คำไหนลูก คำว่า "ใน" เขียนด้วยมือลบด้วยเท้าคำไหนลูก 

(นักเรียน) คำว่า "ด้วย" 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "ด้วย" นะคะ ปรบมือให้ตัวเองหน่อย ปรบมือให้ตัวเองนะคะ ก่อนที่เราจะไปเรียนกันนั้น คุณครูให้นักเรียนศึกษาใบความรู้เรื่องคำบุพบทนะคะ เดี๋ยวให้คุณครูวิชุดาแจกใบความรู้ให้กับนักเรียนนะคะ นักเรียนนะคะ ลุกไปรับใบความรู้ได้เลย นักเรียนได้ใบความรู้แล้ว นักเรียนฟังคุณครูก่อนนะคะ ว่าต้องทำอะไรบ้าง นักเรียนได้ใบความรู้แล้วนะคะ คุณครูให้นักเรียนแบแบ่งกลุ่มศึกษานะคะ เรื่อง คำบุพบทนะคะ ในประเด็นดังต่อไปนี้ 1. คำบุพบทคืออะไร เดี๋ยวคุณครูจะถคุณครูจะถามนะคะ 2. คำบุพบทมีหน้าที่อย่างไรนะคะ และ 3. คำบุพบทมีกี่ชนิด เดี๋ยวคุณครูจะถามนะคะ ตอนนี้ให้นักเรียนศึกษาใบควด้วยตัวเองนะคะ นนักเรียนไม่คุยกันนะคะ แล้วนักเรียนก็ศึกษาตามประเด็นดังนี้ เดี๋ยวคุณครูจะสุ่มถามเป็นกลุ่มนะคะ นักเรียนต้องตอบได้ แล้วเราก็จะมาเรียนกันไปพร้อม ๆ กันนะคะ อันนี้นะคะ ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ด้วยตัวเเป็นกลุ่ม นักเรียนช่วยกันนะคะ ภายในกลุ่มช่วยกันได้ วิเคราะห์ตามประเด็นที่คุณครูให้มาเลย มี 3 ประเด็นที่ 1 นะคะ ให้นักเรียนบอกว่าคำบุพบทนั้นคืออะไร เป็นอย่างไรนะคะ 2. คำบุพบทมีหน้าที่อย่างไรบ้างนะคะ 3. คำบุพบทมีกี่ชนิดนะคะ อะไรบ้าง ร่วมกันปรึกษาได้ในกลุ่มนะ ช่วยกัน ให้นักเรียนนะคะ ช่วยกันนะคะ ศึกษาใบความรู้แล้วให้นักเรียนนี่ อภิปรายเนื้อหาตามประเด็นที่คุณครูให้นะคะ มีอยู่ 3 ประเด็น ประเด็นที่ 1 ให้นักเรียนหาความหมายของคำบุพบท นะคะ ประเด็นที่ 2 ให้นักเรียนดูว่าคำบุพบทมีหน้าที่อะไรบ้างนะคะ และ 3. นี่ ให้นักเรียนนะคะ ดูว่าคำบุพบทนี่มีทั้งหมดกี่ชนิดแล้วมีอะไรบ้าง ให้เวลาอีก 5 นาทีนะคะ นาทีกลุ่มที่ 3 ลูก หน้าที่นะคะ กลุ่มที่ 4 หน้าที่ กลุ่มที่ 5 ถึงไหนแล้วคะ นักเรียนไม่คุยกันนะคะ นักเรียนต้องช่วยกันศึกษาตามประเด็นที่คุณครูมอบหมายให้นะคะ นักเรียนที่อยู่ปลายทางก็เช่นกันนะคะ ให้ศึกษาตามประเด็นที่คุณครูมอบหมายให้ดังนี้นะคะ แล้วเราจะมาอภิปรายพร้อมกัน เหลือเวลาอีก 1 นาทีนะคะ นักเรียนคะ ใกล้จะหมดเวลาแล้วนักเรียนคะ ใกล้จะหมดเวลาแล้ว นักเรียนศึกษาไปถึงข้อไหนแล้วคะ คุณครูจะเรียกถามแล้วนะ หมดเวลาแล้ว หมดเวลาแล้วนะ ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มศึกษาใบความรู้ เรื่อง คำบุพบทใช่ไหมคะ แล้วอภิปรายเนื้อหาของคำบุพบทต่อไปนี้นะคะ ประเด็นที่ 1 ที่คุณครูให้ศึกษานั่นก็คือคำบุพบทคืออะไร คุณครูถาม ตอบพร้อม ๆ กันนะคะ ว่าคำบุพบทคืออะไร 

(นักเรียน) คำที่... ระหว่าง... 

(คุณครูนิสาชล) 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ขอ 1 กลุ่ม นักเรียนตอบพร้อม ๆ กันไม่เข้าใจ ขอ 1 กลุ่ม ปรบมือให้เพื่อนหน่อย ส่งไมค์ให้เพื่อนด้วย 

(คุณครูนิสาชล) ประเด็นที่ 1 คำบุพบท คือ... 

(นักเรียน) คำบุพบท คือ คำที่ปรากฏหน้าคำนามหรือสรรพนามกับคำอื่นในประโยคเดียวกันครับ 

(คุณครูนิสาชล) ปรบมือให้เพื่อนหน่อย 

[เสียงปรบมือ] ต่อไปนะคะ คำบุพบทมีหน้าที่อย่างไรบ้าง ใครตอบได้ ใครตอบได้ยกมือ ตอบนะคะ ส่งไมค์ให้เพื่อน คำบุพบทมีหน้าที่อย่างไรบ้างนะคะ 

(นักเรียนหญิง) ทำหน้าที่นำหน้าคำนาม ทำหน้าที่นำหน้าสรรพนาม ทำหน้าที่นำหน้ากริยา นำหน้าประโยคและทำหน้าที่นำหน้าคำวิเศษณ์ค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ กลุ่มอื่น ๆ ได้เหมือนเพื่อนไหมคะ อันนี้คือหน้าที่ของคำบุพบทนะคะ ต่อไปปคำบุพบทมีกี่ชนิดลูก 

(นักเรียน) 2 ชนิด 

(คุณครูนิสาชล) มี 2 ชนิดนะคะ มีอะไรบ้าง เพื่อนยกมือตอบนะคะ มี 2 ชนิด มีอะไรบ้าง ชนิดที่ 1 คือ คืออะไรลูก 

(นักเรียนหญิง) 1. คำบุพบทที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำค่ะ มีบอกสถานะภาพความเป็นเจ้าของ บอกความเกี่ยวข้อง บอกเวลา บอกสถานที่ บอกความเปรียบเทียบ 2. คำบุพบทที่ไม่มีความสัมพันธ์กับคำอื่นค่ะ 

(คุณครูนิสาชล) นี่คือชนิดของคำบุพบทนะคะ อันนี้คือชนิดของคำบุพบทนะคะ เดี๋ยวเราจะมาเรียนไปพร้อมกันนะคะ นักคุณครูด้วยนะคะ คำบุพบทคืออะไร 

(นักเรียน) คำที่ปรากฏหน้าคำนาม หรือคำสรรพนาม เพื่อบอกความสัมพันธ์ระหว่างคำ หรืือกลุ่มคำ เพื่อแสดงความหมายต่าง ๆ เช่น ลักษณะ เหตุผล เวลา สถานที่ เจ้าของ และอื่น ๆ ได้แก่ ใน, แก่, จน, ต้อง, ของ, ด้วย โดย กับ แต่ แด่, ต่อ, ใกล้, ไกล, เช่น 

(คุณครูนิสาชล) ดูนะคะลูก คำบุพบท นี่คือบอกความหมายของคำบุพบท คำบุพบทคือคำที่ปรากฏหน้าคำนาม หรือคำสรรพนาม เพื่อบอกความสัมพันธ์ระหว่างคำ คุณครูถามนะคะ ว่านักเรียนรู้จักกลุ่มคำหรือไม่ นักเรียนรู้ไหมคะ ว่ากลุ่มคำคืออะไร รู้ไหม กลุ่มคำรู้ไหมลูกว่าคืออะไร นักเรียนปลายทางของคุณคารลองตอบนะคะ ว่ากลุ่มคำคืออะไร ตอบให้คุณครูที่อยู่ปลายทางฟังนะคะ นักเรียนตั้นทางล่ะลูก นักเรียนเข้าใจไหมว่ากลุ่มคำเป็นอย่างไร มันคืออะไร ตอบคุณครูได้บ้าง กลุ่มคำคืออะไรนะคะ เขาบอกว่าคำบุพบทนี่ที่ปรากฏหน้าคำนามหรือคำสรรพนามเพื่อบอกความสัมพความสัมผัสระหว่างคำ หรือกลุ่มคำ กลุ่มคำคืออะไร กลุ่มคำคือประโยค กลุ่มคำหรือเราเรียกว่า "วลี" นะคะ กลุ่มคำหรือวลีนี่ คือ คำตั้งแต่ 2 คำขึ้นไปมาเรียงต่อกันนะคะ เพื่อให้ได้ความหมายแต่กลุ่มคำคำนั้นนี่ อาจจะมีความหมายที่ทำไมลูก ยังไม่สมบูรณ์ ยังไม่สมบูรณ์ เช่น ประโยคนี้ครูบอกว่าช่วยหยิบหนังสือให้ครูหน่อย ช่วยหยิบหนังสือ เห็นไหมคะ มีประธานไหมลูก มีประธานไหม มีกริยาไหมลูก กลุ่มคำนี่อาจจะไม่มีประธาน อาจจะไม่มีคำกริยา หรืออาจจะไม่มีกรรม นั่นคือกลุ่มคำ หรือวลี ถ้าเป็นประโยคมันต้องมีอะไรลูฏ มีประธาน มีกริยา มีกรรม นี่คือลักษณะของกลุ่มคำหรือเราเรียกว่า "วลี" นะคะ หนูเข้าใจไหมลูกนะคะ เพื่อเข้าใจความหมายต่าง ๆ เช่น ลักษณะ, เหตุผล เวลา สถานที่ เจ้าของ มีคำว่าอะไรบ้างที่เป็นคำบุพบท คำว่า แก่ คำว่า "จน" คำคำว่า "ของ" คำว่า "ด้วย" คำว่า "โดย คำว่า ใกล้ ไกล นะคะ เช่น ดูในประโยคนี้นะคะ เดี๋ยวครูจะให้นักเรียนดูนะคะ ว่าคำบุพบทที่อยู่ในประโยคมีคำว่าอะไรบ้าง ประโยคที่ 1 ประโยคนี้อ่านว่า 

(นักเรียน) แมวนอนบนโซฟา 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 2 

(นักเรียน) นักสำรวจค้นพบลำธหุบเขา 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 3 

(นักเรียน) การ์ตูนของเธอมีสีสันสวยงาม 

(คุณครูนิสาชล) ประ

(นักเรียน) ครูกำลังอ่านพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 5 

(นักเรียน) ลูกมอบพวงมาลับแด่แม่ 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 6 

(นักเรียน) พ่อทุ่มเททำงานเพื่อครอบครัว 

(คุณครูนิสาชล) ประโยคที่ 1 นะคะ นะคะ คำว่าอะไรเป็นคำบุพบทลูก 

(นักเรียน) บน 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า 

(นักเรียน) บน 

(คุณครูนิสาชล)"บน" เห็นไหมคะ เป็นคำบุพบทแสดงอะไรลูกคำนี้ในประโยค แสดงตำแหน่งใช่ไหมคะ ว่าแมวนอนอยู่ที่ไหน บนโซฟา ประโยคที่ 2 บอกว่านักสำรวจค้นพบลำธารใต้หุบเขา คำว่าอะไร นักเรียนบอกว่าใต้ คำว่า "ใต้" แสดงอะไรลูก 

(นักเรียน) แสดงตำแหน่ง 

(คุณครูนิสาชล) แสดงตำแหน่งนะคะ ว่านักสำรวจพบลำธารที่ไหน ตรงไหนนะคะ ต่อไปประโยคที่ 3 บอกว่า การ์ตูนของเธอมีสีสันสวยงาม 

(นักเรียน) ของ 

(คุณครูนิสาชล) ของ อันนี้แสดงอะไรลูก บอกความเป็นเจ้าของ เก่งมาก ประโยคที่ 5 บอกว่า ครูกำลับงอ่านพระราชบัญญัติแห่งชาติ 

(นักเรียน) แห่ง 

(คุณครูนิสาชล) คำว่าอะไรลูก 

(นักเรียน) "แห่ง" 

(คุณครูนิสาชล) แห่งนะคะ แสดงอะไรเอ่ย แสดงความเป็นเจ้าของว่าพระราชบัญญัตินี่เป็นของชาตินะคะ ลูกมอบพวงมาลัยแด่แม่ 

(นักเรียน) แด่ 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "แด่" นะคะ ต่อไป พ่อทุ่มเททำงานเพื่อครอบครัว 

(นักเรียน) เพื่อ 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "เพื่อ" นั่นเองนะคะ แสดงอะไรล่ะ อันนี้ข้อนี้ แสดงอะไรลูก ความมุ่งหมาย เพื่อนบอกเหตุผล จุดมุ่งหมายนะคะ นะคะ ต่อไปนะคะ นี่ ดูนะคะ ประโยคที่ 1 นะคะ มีคำว่า "บน", "ใต้" บอกตำแหน่งที่ตั้งสถานที่นั่นเอง นักเรียนขีดคำในประโยคได้เลยนะลูกนะ ขีดในประโยคได้เลย ต่อไปประโยคที่ 3 และ 4 นี่ มีคำว่า "ของ" และคำว่า "แห่ง" นะคะ บอกอะไรลูก บอกอะไร บอกความเป็นเจ้าของนะคะ ประโยคที่ 4 มีคำว่า "แด่" แด่บอกอะไรลูก 

(นักเรียน) แด่บอก... 

(คุณครูนิสาชล) บอกผู้รับ ประโยคสุดท้ายมีคำว่า 

(นักเรียน) เพื่อ 

(คุณครูนิสาชล) มีคำว่า "เพื่อ" นะคะ เพื่อบอกความมุ่งหมายนั่นเองในประโยคนะคะ ต่อไป ขีดเส้นใต้เรียบร้อยหรือยังเอ่ย ขีดเส้นใต้หรือยังคะ นักเรียนปลายทางเป็นอย่างไรบ้างคะ เข้าใจหรือยัง ต่อไปเรามาดูชนิดของคำบุพบทกันบ้าง ชนิดของคำบุพบท มีกี่ชนิดลูก 

(นักเรียน) 2 ชนิดครับ 

(คุณครูนิสาชล) 2 ชนิด เรามาดูชนิดที่ 1 นะคะ ชนิดที่ 1 คือ คำบุพบทเป็นอย่างไร 

(นักเรียน) ที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำ 

(คุณครูนิสาชล) คำบุพบทนะคะ ที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำนะคะ คือ ความสัมพันธ์ระหว่างคำสรรพนามกับคำคำสรรพนามกับ 

(นักเรียน) คำนาม 

(คุณครูนิสาชล) คำนาม เขานามกับคำกริยา คำสรรพนามกับคำสรรพนาม คำสรรพนามกับคำ 

(นักเรียน) กิรยา 

(คุณครูนิสาชล) กริยา คำกริยากับคำ 

(นักเรียน) นาม 

(คุณครูนิสาชล) นาม คำกริยากับ... 

(นักเรียน) คำกริยา 

(คุณครูนิสาชล) คำกริยากับคำกริยานะคะ แล้วคำวิเศษณ์เขามาได้ไหม ได้ไหมคะ 

(นักเรียน) ได้ 

(คุณครูนิสาชล) ได้นะคะ เพื่อบอกสถานการณ์ให้ทำไมลูก ชัดเจนยิ่งขึ้นนั่นเองนะคะ 1 นะคะ ทีนี้เรามาดูข้อย่อยของชนิดของคำบุพบทกันนะคะ 1. บอกสถานภาพความเป็นเจ้าของมีคำว่าอะไรบ้าง คำว่า "แห่ง" และคำว่า "ของ" นะคะ ประโยคที่ 1 บอกว่า 

(นักเรียน) พ่อซื้อสวนของนายทองคำ 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ พ่อซื้อสวนของนายทองคำนะคะ 2. 1.2 มีความเกี่ยวข้อง มีอะไรบ้าง บอกความเกี่ยวข้อง 

(นักเรียน) กับ แก่ เด่ เพื่อ สำหรับ โดย... 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ บอกความเกี่ยวข้องนะคะ มีคำว่า แก่ ขออภัย กับ แก่ แด่ แต่, ต่อ, เพื่อ, สำหรับ, โดย, ทั้ง, เฉพาะ แล้วก็คำว่า 

(นักเรียน) ตาม 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ประโยคที่ 1 ประโยคที่ 1 บอกว่า เขาเห็นแก่กิน ประโยคที่ 2 บอกว่า 

(นักเรียน) คุณครูให้รางวัลแก่ฉัน 

(คุณครูนิสาชล) คุณครูให้รางวัลแก่ฉันนะคะ ต่อไป 1.3 นะคะ อันนี้บอกอะไรลูก บอกเวลานะคะ เช่น มีคำว่าอะไรบ้าง 

(นักเรียน) ตั้งแต่ จน, จนกระทั่ง 

(คุณครูนิสาชล) เขจมา ตั้งแต่เช้านะคะ เห็นไหมคะ กริยากับวิเศษณ์นะคะ 1.4 บอกอะไร บอกสถานที่ มีอะไรบ้างที่สามารถบอกสถานที่เราได้ 

(นักเรียน) ใกล้ ไกล ใน บน นอก 

(คุณครูนิสาชล) นอกจากนี้มีคำว่าอะไรอีกไหมที่สามารถบอกสถานที่ ใต้, เหนือ, ออก ตก นะคะ ดูนะคะ เขามาจากต่างจังหวัด คำอะไรเป็นคำบุพบท คำว่าอะไร คำว่าอะไร เขามาจากต่างจังหวัด คำว่าอะไร เขามาจากต่างจังหวัด คำว่า "จาก" นะคะ ต่อไป บอกความเปรียบเทียบ เช่นคำว่า พี่หนักกว่าฉันนะคะ ต่อไปนะคะ ชนิดที่ 2 ชนิดที่ 2 คือ คืออะไร 

(นักเรียน) คำบุพบทที่ไม่มีความสกับคำอื่น 

(คุณครูนิสาชล) ชนิดที่ 1 ที่ทำไม 

(นักเรียน) มีความสัมพันธ์ 

(คุณครูนิสาชล) มีความสัมพันธ์คำบุพบทที่ไม่มีความสัมพันธ์กับคำอื่น จะอยู่ที่ไหน 

(นักเรียน) ต้นประโยค 

(คุณครูนิสาชล) ต้นประโยคนะคะ ใช้เป็นการทักทาย แล้วก็จะอยู่ในคำประพันธ์ด้วย ถ้าอยู่ในคำประพัดดูก่อน 

(นักเรียน) ข้าแต่ 

(คุณครูนิสาชล) ข้าแต่ ดูก่อนนะคะ คำเหล่านี้ใช้นำหน้าคำสรรพนามหรือคำนาม เช่น ว

(นักเรียน) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย 

(คุณครูนิสาชล) ต่อไป 

(นักเรียน) ข้าแต่ท่านทั้งหลายโปรดฟังข้าพเจ้า 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ต่อไปนะคะ ทีนี้เรามาดูหน้าที่ของคำบุพบทกันบ้างนะคะ หน้าที่ของคำบุพบทมีดังนี้ 1. คือ 

(นักเรียน) ทำหน้าที่นำหน้าคำนาม 

(คุณครูนิสาชล) ทำหน้าที่นำหน้าคำนามนะคะ 2. 2. อะไรลูก 

(นักเรียน) ทำหน้าที่นำหน้าสรรพนาม 

(คุณครูนิสาชล) ทำหน้าที่นำหน้าคำสรรพนามนะคะ ต่อไป 3. 

(นักเรียน) ทำหน้าที่นำหน้าคำกริยา 

(คุณครูนิสาชล) ทำหน้าที่นำหน้ากริยานำหน้าคำกริยา และ 4. 

(นักเรียน) ทำหน้าที่นำหน้าประโยค 

(คุณครูนิสาชล) 5. 

(นักเรียน) ทำหน้าที่นำหน้าคำวิเศษณ์ 

(คุณครูนิสาชล) นะคะ ต่อไปเราจะมาทำใบงานเพื่อทดสอบความเข้าใจของนักเรียนนะคะ นักเรียนได้ใบงานแล้วให้นักเรียนเขียนชื่อให้เรียบร้อยนะคะ นักเรียนฟังนะคะ วันนี้ใบงานของนักเรียนมี 2 ตอนนะคะ ตอนที่ 1 คำชี้แจงให้นักเรียนขีดเส้นใต้คำบุพบทจากประโยคดังต่อไปนี้นะคะ ให้นักเรียนขีดเส้นใต้นะ ให้นักเรียนเริ่มทำได้เลย ให้นักเรียนหาคำบุพบทที่อยู่ในประโยคนะคะ มีคำว่าอะไรบ้างให้นักเรียนขีดเส้นใต้นะคะ นักเรียนที่อยู่ปลายทางเช่นเดียวกันนะคะ ให้นยักเรีประโยคนะคะ ประโยคที่ 1 นะคะ สมชายเห็นกับตาว่าสมบัติเจาะยางรถสมพงศ์ ให้นักเรียนหาคำที่เป็นคำบุพบทในประโยค ข้อที่ 2 สมศักดิ์วาดภาพลายเส้นด้วยดินสอ 2B มีคำว่าอะไรบ้างนะคะ ข้อที่ 3 วันนี้ลูก ๆ ของสมศรียอมไปโรงเรียนโดยดี ต่อไปข้อที่ 4 สมประสงค์ถือคติกินเพื่ออยู่ไม่ใอยู่เพื่อกินนะคะ ข้อที่ 5 ถ้าสมโชคจะไปเที่ยวสมุทรสงครามจากบ้านแต่เช้า ต่อไปนะคะ ข้อที่ 6 ถึงข้อที่ 10 นักเรียนทำตอนที่ 1 เสร็จเรียบร้อยหรือยัง ตอนที่ 1 นักเรียนคะ ตอนที่ 1 ทำเสร็จเรียบร้อยแล้วหรือยังลูก เสร็จแล้วนะ นักเรียนปลายทางล่ะคะ เสร็จเรียบร้อยหรือยัง คุณครูจะไปตอนที่ 2 แต่อไปตอนที่ 2 นะคะ ให้นักเรียนนำคำบุพบทนะคะ ที่เหมาะสมมาเขียนลงในช่องว่างในประโยคต่อไปนี้ ให้นักเรียนเติมคำบุพบทลงในประโยคให้ถูกต้องนะคะ ให้นักเรียนนะคะ เติมคำบุพบทนะคะ ลงในประโยคให้ถูกต้องและเหมาะสม ต่อไปข้อที่ 6 นะคะ ข้อที่ 6 ถึงข้อที่ 10 นะคะ 

(คุณครูนิสาชล) นักเรียนทำเรียบร้อยหรือยังเอ่ย นักเรียนคะ นักเรียนทำใบงานเรียบร้อยหรือยัง ตอนนี้นักเรียนต้นทางเรียบร้อยแล้วนะคะ เดี๋ยวจะเฉลนักเรียนกลับไปดูตอนที่ 1 นะคะ ตอนที่ 1 นักเรียนดูนะลูก ตอนที่ 1 สมชายเห็นกับตาว่าสมบัติเจาะบางรถสมเป็นคำบุพบทลูก คำว่าอะไร คำว่าอะไรลูก คำว่า... คำว่า "กับ" ต่อไปประโยคที่ 2 สมศักดิ์วาดภาพลายเส้นด้วยดินสอ 2B คำว่าอะไรเป็นคำบุพบทลูก คำว่า "ด้วย" นะคะ ด้วยนะคะ ต่อไป ข้อที่ 3 วันนี้ลูก ๆ ของสมศรียอมไปโรงเรียนโดยดี คำว่า... มีคำว่าอะไรอีกไหม 

(นักเรียน) โดย 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "โดย" นะคะ นั่นเอง ต่อไปสมประสงค์ถือคติกินเพื่ออยู่ไม่ใช่อยู่กินคำว่าอะไรลูก 

(นักเรียน) เพื่อ อยู่ 

(คุณครูนิสาชล) คำว่าอะไร คำว่า เพื่อ คำว่า "เพื่อ" หรือ "อยู่" คำไหนลูก คำว่า "เพื่อ" นะคะ ต่อไปนะคะ ต่อไปถามสมโชคจะไปเที่ยวสมุทรสมุทรสงครามทางเรือแต่... แต่อะไร แต่เช้า คำไหนลูก คำไหนบ้าง 

(คุณครูนิสาชล) จะกับแต่นะคะ เก่งมากนะคะ ต่อไป นะคะ ข้อที่ 6 ข้อที่ 6 อ่านให้คุณครูฟังหน่อยลูก 

(นักเรียน) เจ้ากาโน่สุขนัขของสมปรารถนาแสนรู้มาก 

(คุณครูนิสาชล) คำไหนคือคำบุพบท 

(นักเรียน) ของ 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "ของ" นะคะ ของ ต่อไปข้อที่ 7. 

(นักเรียน) ท่านสุนทรภู่เป็นผู้เป็นยอดกวีแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ 

(คุณครูนิสาชล) อันนี้คำว่าอะไรลูก คำว่า "แห่ง" นะคะ ต่อไปข้อที่ 8 บ้านสมควรอยู่ใน 

(นักเรียน) ใน 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า "ใน" ต่อไป ไข่ปลาคาเวียร์จานนี้สำหรับท่านอธิบดีเท่านั้น 

(นักเรียน) สำหรับ 

(คุณครูนิสาชล) คำว่า 

(นักเรียน) สำหรับ 

(คุณครูนิสาชล) สำหรับนะคะ ต่อไปข้อสุดท้าย คุณสมศิริเขียน... คำว่าอะไรลูก 

(นักเรียน) ใกล้ 

(คุณครูนิสาชล) ใกล้นะคะ เรียบร้อยนะคะ ต่อไปตอนที่ 2 บ้าง ให้นักเรียนเติบคำบุพบทลงในช่องว่างใช่ไหม ประโยคที่ 1 มนุษย์ต้องคบค้าสมาคมเพื่อแป

(นักเรียน) ของ 

(คุณครูนิสาชล) ตอบอะไร ซึ่งกันและกัน ข้อนี้ตอบอะไรลูก 

(นักเรียน) ซึ่ง 

(คุณครูนิสาชล) ซึ่งนะคะ ข้อที่ 2 คนดีย่อมมีความกตัญญูต่อพ่อแม่นะคะ ต่อไปข้อที่ 3. ข้าพเจ้ายังหาทางออกไม่ได้ 

(นักเรียน) จน 

(คุณครูนิสาชล) จนปัญญาจริง ๆ ต่อไปข้อที่ 4 หนังสือเล่มนี้มีความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับจิตด้วย ต่อไปข้อที่ 5 รัฐบาลสร้างอนุสาวรีย์ที่เมืองแกลงนะคะ เพื่อเป็นเกียรติ 

(คุณครูนิสาชล) แด่ แด่หรือแก่ 

(นักเรียน) แก่ 

(คุณครูนิสาชล) แก่ ใช้คำว่า "แก่" นะคะ ต่อไปที่ดินในจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นดินดี 

(นักเรียน) เเหมาะสำหรับ 

(คุณครูนิสาชล) เหมาะอะไรลูก 

(นักเรียนหญิง) การทำไร่นา 

(คุณครูนิสาชล) เหมาะแก่การทำไร่นา ข้อที่ 7 ยาเสพติดให้โทษต่อร่างกาย ข้อที่ 8 คนส่วนมาก... คนส่วนมาก 

(นักเรียน) เมื่อ 

(คุณครูนิสาชล) เมื่อ... บอกเวลานะคะ ข้อที่ 9 เขามีนิสัยเช่นนี้แต่ไหนแต่ไรนะคะ ข้อสุดท้าย กรรมการเสนอเรื่อง... เรื่องอะไร กรรมการเสนอเรื่องต่อที่ประชุมนะคะ นะคะ เรียบร้อยหรือยังนะคะ ต่อไปนะคะ หมดเวลาแล้วนะคะ ทีนี้วันนี้นี่ คุณครูให้นักเรียนนะคะ กลับไปทบทวนเรื่องคำบุพบทนะคะ แล้วก็ให้นักเรียนสรุปความ เรื่อง คำบุพบทให้เรียบร้อยนะคะ สำหรับวันนี้ คุณครูฝากเรื่องคำบุพบทไว้ให้นักเรียนทบทวนด้วยนะคะ อ่านและทำความเข้าใจเพิ่มเติมนะคะ และให้นักเรียนลองวิเคราะห์คำบุพบทที่อยู่ในประโยคดูนะคะ สำหรับวันนี้คุณครูฝากไว้เพียงเท่านี้นะคะ เดี๋ยวชั่วโมงหน้าเรามาเจอกันใหม่นะคะ ในชั่วโมงภาษาไทย วันนีสวัสดีค่ะ 

(นักเรียนชาย) นักเรียนทั้งหมดทำความเคารพ 

(นักเรียน) ขอบคุณค่ะ / ครับคุณครู 

[เสียงดนตรี]