(อาจารย์เกวลี) โอเคค่ะ วันนี้จะเป็นเนื้อหาบทที่ 2 เกี่ยวกับสถาปัตยกรรมฐานข้อมูล แล้วก็ทฤษฎีเกี่ยวกับแบบจำลองข้อมูล ข้อมูลที่ใช้ปัจจุบันนี่บางคนก็ไม่รู้ว่าทำไมเราต้องเก็บ เหมือนนักศึกษา 1 คนทำไมต้องถามด้วยล่ะชื่ออะไร นามสกุลอะไร เรียนจบที่ไหนมานะคะ เกรดเฉลี่ยตอนจบ ม. 6 หรือสายอาชีพ ได้เกรดเฉลี่ยเท่าไร เทอมที่แล้วเราเรียนไปกี่วิชานะคะ ได้คะแนนเท่าไรได้เกรดเท่าไร ทำไมต้องดเก็บแบบนี้ทุกอย่างก็จะมีเหตุมีผล เพราะว่าข้อมูลทุกรูปแบบนี่ ก็จะมีเนื้อหาความสำคัญของชุดข้อมูลนั้น ๆ อยู่นะคะ โดยที่เราจะเรียกสิ่งนั้น ๆ ว่าแนวคิดเกี่ยวกับการออกแบบฐานข้อมูล หรือสถาปัตยกรรมฐานข้อมูลนะคะ มันก็จะเป็นข้อกำหนดแล้วก็ข้อตกลงรวมถึงขอบเขตหรืออาจจะเป็นกรอบความคิดนะคะ ในการบรรยายว่าฐานข้อมูลนั้น ๆ ควรจะเป็นอย่างไรนะคะ โครงสร้าง ก็คือข้อมูลที่เราจะเก็บมีอะไรบ้าง ส่วนประกอบที่เอามาประกอบกันไปจนเป็นระบบฐานข้อมูลมีอะไรนะคะ โดยที่สถาปัตยกรรมฐานข้อมูลนี่มันจะมีส่วนประสอบที่สำคัญอยู่ 3 ส่วนนะคะ ก็คือในตัวสถาปัตยกรรมระบบเองนะคะ และก็ความเป็นอิสระของข้อมูลนะคะ เดี๋ยวจะอธิบายว่าแต่ละอันคืออะไร กับภาษาที่ใช้ในกาจัดการฐานข้อมูล 3 อย่างนี้จะต้องทำงานร่วมกัน โดยสถานปัตยกรรมของฐานข้อมูลนี่กับขอบเขตนะคะ หรือกรอบ ถ้าเป็นภาษาทางเชิงวิชาการเรียกว่า "กรอบเชิงวิชาการเขาเรียกว่า "กรอบ" ที่ใช้ประโยชน์ในการบรรยายว่าทำไมเราถึงสร้างฐานข้อมูลแบบนี้ ทำไมเราเก็บข้อมูลแบบนี้ และในฐานข้อมูลนี่เรามีโครงสร้างเก็บข้อมูลแบบไหนบ้างนะคะ ซึ่งหลัก ๆ แล้วนี่โครงสร้างที่ใช้ในการสร้างฐานข้อมูลนี่มันจะมีอยู่ 3 ระดับนะคะ มีระดับภายนอก ระดับภายใน แล้วก็ระดับแนวคิดเดี๋ยวจะอธิบายไปทีละอย่าง ทีละอย่างนะคะ ความเป็นอิสระของข้อมูลคืออะไรนะคะ ก็คือการที่ผู้ใช้งานสามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูล อาจจะเป็นในระดับของการออกแบบฐานข้อมูลหรือระดับถึงขั้นการเก็บข้อมูลแล้วก็ได้ โดยที่ถ้าเรามีการเปลี่ยนแปลงการจัดเก็บข้อมูล โปรแกรมที่ใช้งาน จะไม่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงนะคะ โปรแกรมก็อยู่ส่วนของโปรแกรม ข้อมูลก็จะอยู่ของข้อมูลจะแยกออกจากกันนะคะ โดยที่ผู้ใช้งานนี่จะมองเห็นแค่ว่าการเก็บข้อมูลระดับภายนอก ก็คือ เราเก็บอะไรบ้าง เหมือนเวลาคุณอยากเล่น TikTok อยากเล่น Facebook อยากเล่น Instargram หรือเปล่า มีเบอร์โทรศัพท์ไหม มีโปรไฟล์อันนี้คือข้อมูลระดับภายนอกที่ผู้ใช้งานอย่างเรา ๆ นี่ใหให้ข้อมูลไป แล้วก็เป็นสิ่งที่เราเป็นคนเห็นเองว่าข้อมูลที่กรอกลงไปนี่มีอะไรบ้างนะคะ แต่ถามว่าถ้าเราอยากเปลี่ยนแปลงได้ไหม ว่านอกจากรูปภาพนี่อยากให้เขาขอเกี่ยวกับ อะไรดีล่ะสถานะการเรียน เราจะไปบอกเขาว่าอยากบอก อยากให้เพิ่มเมนูตรงนี้ได้ไหม เราทำไม่ได้นะคะ เพราะอันนั้นเป็นระดับโครงสร้าง เป็นระดับแนวคิด ระดับภายใน ซึ่งผู้ใช้งานธรรมดานี่จะแก้ไขไม่ได้นะคะ โดยที่... เพราะฉะนั้นนี่ สมมติเรามีการเปลี่ยนแปลงข้อมูล จะมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลส่วนตัวเรานี่ล่ะนะคะ ถ้าเราเปลี่ยนแปลงเฉพาะข้อมูลเราตัวเองนี่ มันจะไม่กระทบกับคนอื่นรวมถึงไม่ได้กระทบกับ Facebook ไม่ได้กระทบกับ Instagram TikTok ใช้งานปกติได้ ถึงแม้คุณจะบอกว่า จะเปลี่ยนแปลงรูปโปร์ไฟล์ถามว่าโปรแกรมมันจะพังไหมไม่นะคะ นี่คือการเปลี่ยนแปลงระดับต่ำ ก็คือเป็นการเปลี่ยนแปลงของผู้ใช้งานโดยตรงนะคะ ความเป็นอิสระข้อมูลเชิงตรรกะ ก็คือการเปลี่ยนแปลงมุมมองของผู้ใช้งาน อย่างเช่น คุณอยากจะ วันนี้เราอัปรูปไป 4 รูปนะคะ คุณอยากจะสลับตำแหน่งนะคะ ย้ายจากรูปสุดท้ายมาเป็นรูปที่ 1 ถามว่าโปรแกรมนั้นจะพังไหม ไม่พังนะคะ เพราะมันถือว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงภายนอก ไม่ได้เปลี่ยนแปล Code Programe ไม่ได้บอกให้ผู้ดูแลระบบลบเมนูตรงนีhออกไม่ใช่นะคะ อันนี้ก็คือผู้ใช้งาน อยากเปลี่ยนแปลงข้อมูลของตัวเองอย่างนี้ เปลี่ยนแปลได้เลยนะคะ ไม่กระทบกับคนอื่น ไม่กระทบกับระบบโดยรวมนะคะ รวมถึงความเป็นอิสระของข้อมูลเชิงกายภาพนะคะ ถ้าสมมติว่าวันหนึ่ง Facebook ย้ายเครื่องคอมพิวเตอร์ในการเก็บข้อมูลคนใช้งาน ถามว่าย้ายจากเครื่องหนึ่งไปอีเครื่องหนึ่ง ถามว่าเราใช้ Facebook ได้ไหม ใช้ได้มันไม่กระทบกับเรานะคะ มันถือว่าเป็นโครงสร้างของข้อมูลระดับภายใน ส่วนของบริการเขาอาจจะมีการปรับเปลี่ยนย้ายจากเครื่อง A ไปยังเครื่อง B แต่ผู้ใช้งานก็ยังใช้งานได้ตามปกติ ไม่ได้รู้สึกถึงความผิดปกติใด ๆ อาจจะมีช่วงที่แบบ Restart เครื่องเซิฟเวอร์อะไรอย่างนี้นะคะ แต่ถามว่า Facebook เราหายไปไหม ไม่นะคะ อันนี้คือตัวอย่างคร่าว ๆ เชิงตรรกะเป็นอย่างไร เชิงกายภาพเป็นอย่างไร ต่อมา ภาษาหลักของระบบฐานข้อมูลนะคะ ก็จะมีอยู่ 3 ภาษาหลัก ๆ นะคะ อันนี้หมายถึงว่าภาษาเชิงโครงสร้างที่ใช้ ไม่ได้หมายถึงชื่อภาษาทางโปรแกรม อันแรก คือ ภาษาสำหรับนิยามข้อมูลนะคะ ก็จะเป็นภาษาที่ใช้ในการกำหนดโครงสร้างของฐานข้อมูลนะคะ ว่าระดับแนวคิด ก็คือคุณวางแผนไว้ว่าอย่างไร อย่างเช่น อาจารย์อาจจะ พอคุณเรียนปีสูง ๆ ขึ้น อาจจะได้ทำ Project อาจจะทำโปรแกรมเป็นของตัวเอง สมมติว่าได้ทำ Project เกี่ยวกับร้านในร้านหนังสือร้านหนึ่งเราต้องเก็บข้อมูลอะไรบ้าง เราต้องเขียนออกมาให้ได้นะคะ สิ่งนี้เราจะเรียกว่าระดับแนวคิดเราจะมาให้ความหมายว่าในฐานข้อมูลเรานี่ระหว่างผู้ใช้งาน สมาชิกจำของร้าน สามารถทำอะไรได้บ้าง สิ่งเหล่านี้จะเรียกว่า View หรือจะเรียกว่ามุมมองของแต่ละคนเอาง่าย ๆ ยกตัวอย่างอีกแล้ว Facebook Facebook ในหน้าที่คุณดู กับหน้าที่เพื่อนดูอาจจะไม่เหมือนกันใน Facebook สามารถกำหนดว่ารูปนี้ฉันจะเก็บไว้ดูคนเดียว หรือรูปนี้จะเพื่อนดูได้ รูปนี้จะให้ใครก็ได้มาดูไม่ปิดกั้น อย่างนี้ก็มี อันนี้คือการกำหนดสถานะมุมมองของการดูข้อมูลของเรานะคะ เราจะกำหนดตั้งแต่ การกำหนดโครงสร้างของฐานข้อมูลเลยว่าผู้ใช้งานแต่ละคนดูข้อมูลส่วนไหนได้บ้างนะคะ ต่อมาเป็นภาษาในการจัดการข้อมูลเป็นอันนี้จะเป็นภาษาในการจัดการข้อมูล อันนี้จะเป็นภาษาเชิง Programingซึ่งไว้สำหรับจัดการข้อมูลในฐานข้อมูลก็จะเป็นตั้งแต่การค้นหาข้อมูลการเพิ่มการลบการแก้ไข ในฐานข้อมูลนะคะ อันนี้ก็จะสามารถทำได้ตามสิทธิ์ของผู้ใช้งานแต่ละคน บางคนค้นหาได้ แต่เพิ่มไม่ได้ บางคนเพิ่มได้ แต่ห้ามลบนะคะ อันนี้ก็เป็นคำสั่งที่ใช้ภายในฐานข้อมูล ต่อมาเป็นภาษาควบคุมนะคะ มันจะเป็นภาษาที่เอาไว้สำหรับควบคุมความถูกต้องของข้อมูล เช่นอะไรบ้าง อย่างเช่น อาจารย์ให้คุณกรอกชื่อนะคะ กรอกชื่อ แต่ว่านักศึกษาบางคนลืมเปลี่ยนภาษา หรือลืมเปลี่ยนปุ่มหรือเปิดปุ่มตัวเลขไว้นะคะ กลายเป็นว่าพิมพ์ชื่อตัวเองเป็นตัวเลข ภาษาระดับควบคุม ก็คือมันจะเป็นการตรวจสอบว่าข้อมูลที่นักศึกษาใส่มา ถูกหรือผิด เช่น อาจารย์กำหนดให้กรอกได้เฉพาะตัวหนังสือเท่านั้น ใส่ตัวเลขไม่ได้นะคะ หรือการเกิดภาวะพร้อมกัน อย่างเช่น จองตั๋วคอนเสิร์ตดังมาก เข้ามาจองพร้อมกันสัก 50,000 คนเราจะมีการจัดการคน 50,000 คนอย่างไรนะคะ ให้สามารถทำงานได้ อันนี้คือการเกิดภาวะพร้อมกัน ก็คือเข้ามาใช้งานพร้อมกันทั้งหมดนะคะ โดยสถาปัตยกรรมฐานข้อมูลนี่ มันก็จะมีการศึกษาทั้งโครงสร้างองค์ประกอบหลักนะคะ ทั้งฐานข้อมูล หน้าที่แต่ละองค์ประกอบ แต่ละคน แต่ละผู้ใช้งานนะคะ รวมถึงการเขียนโปรแกรมเพื่อสื่อสารแล้วก็ติดต่อกับส่วนอื่น ๆ นะคะ ในระบบฐานข้อมูลอาจจะไมได้มีแค่โปรแกรมเดียวที่ทำงานนะคะ อาทิตย์ที่แล้วเคยบอกว่าระบบบัญชี ระบบบุคคลระบบการเงิน ก็ใช้ฐานข้อมูลร่วมกันนะคะ โดยที่ถ้าสมมติว่าเรามีการเปลี่ยนแปลงโปรแกรมนะคะ โครงสร้างของฐานข้อมูลจะยังอยู่นะคะ ข้อมูลจะไม่หายไปไหน เพราะเราเปลี่ยนแค่ตัวโปรแกรมแล้วไม่เปลี่ยนทั้งโครงสร้างนะคะ ถ้าสมมติเปลี่ยนโปรแกรมใหม่ มันก็จะมีการเชื่อมต่อที่ทำให้ข้อมูลมันสามารถทำงานได้นะคะ โดยระบบฐานข้อมูลนี่ มันก็จะเป็นการเอาข้อมูลที่มีอยู่ในองค์กร หรือข้อมูลเพิ่มเติมนะคะ ที่มีความเกี่ยวข้องกันมารวมไว้ที่เดียวกันนะคะ โดยผู้ใช้งานในฐานข้อมูลนี่ จะมองมุมมองหรือ View ที่แตกต่างกันไปตามสิทธิ์ของการใช้งานนะคะ โดยที่ผู้ใช้งานนี่ไม่จำเป็นต้องรู้ว่าถ้าคุณเป็นผู้ใช้งานทั่วไป เขาจำเป็นจะต้องรู้ไหมว่าโปรแกรมเมอร์เขียนโปรแกรมอย่างไร โปรแกรมเมอร์ใช้วิธีอะไรในการแสดงภาพโปรแกรมเมอร์ทำอย่างไรให้เราดู Youtube ได้อันนี้ไม่จำเป็นต้องรู้นะคะ โดยที่สิ่งเหล่านี้มันสามารถซ่อนรายละเอียดไว้ได้ไว้ได้ แต่ว่าให้แสดงออกมาได้ไหม แสดงได้ แต่ User หรือผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องรู้ เพราะฉะนั้น เราซ่อนมันไว้ได้นะคะ ยกเว้นบางอย่างนี่ ที่เป็นภาษาโปรแกรมนี่ เหมือนเวลาเราใช้ Google Chome เราก็สามารถดูได้ว่าโค้ดโปรแกรมที่ผู้ดูแลระบบเขียนไว้นี่ เขาเขียนอย่างไรบ้าง ดูได้นะคะ แต่ถามว่าพ่อแม่เราจะอยากรู้ไหมว่า Google เขียนโปรแกรมอย่างไรอยากรู้มั้ยว่า Google เขียนโปรแกรมอย่างไรไม่จำเป็นต้องเปิดดู แต่ถามว่าเปิดดูได้ไหม บางส่วนก็เปิดดูได้นะคะ โดยสถาปัตยกรรมฐานข้อมูลนี่มีอยู่ 3 ระดับนะคะ เหมือนที่พูดไปตอนต้น ก็คือมีระดับแนวคิด และระดับภายใน มี 3 ระดับ โดยแสดงเป็นแผนภาพแบบนี้นะคะ ให้... อันนี้ระดับภายนอกนะคะ เดี๋ยวเติมเส้นแบบนี้ระดับภายนอก ก็คือเราอาจจะมีผู้ใช้งาน 1 คน 2 คน หรือหลายคน แต่ละคนอาจใช้ระบบเดียวกันแต่หน้าจอที่ดูอยู่ ไม่เหมือนกันก็ได้นะคะ อย่างเช่น นักศึกษาเข้าไปใช้ระบบทะเบียนคนหนึ่งดูเกรด คนที่ 2 พิมพ์ใบลงทะเบียน คนที่ 3 อาจจะค้นหาคำอธิบายรายวิชา ถามว่าเขาใช้โปรแกรมเดียวกันไหมระบบเดียวกันไหม ใช่ ระบบเดียวกัน แต่เขาอาจจะทำงานไม่เหมือนกันก็ได้นะคะ คุณอยากดูตรงไหนก็ได้เหมือนกันก็ได้ แต่จะต้องเป็นข้อมูลของตัวเองอย่างเช่นเกรด คุณจะดูของเพื่อนไม่ได้ เพราะแต่ละคนมีสิทธิ์ของตัวเองเท่านั้น จะไปละเมิดความเป็นส่วนตัวของคนอื่นไม่ได้นะคะ อันนี้ก็มันจะมีกฎหมายอยู่ เวลาเราจะดูข้อมูลใคร หรือโพสต์รูปใครหรือพิมพ์ถึงใคร มีกฎหมายกำหนดนะคะ ต่อมาเป็นในระดับแนวคิดก็จะดูแล้วว่าโครงสร้างฐานข้อมูลที่เราออกแบบไว้ สำหรับการทำงาน มันจะเป็นเหมือนตัวที่ไว้จัดการว่า User หรือผู้ใช้งานแต่ละคนนี่เรียกเข้า เรียกข้อมูลอะไรเข้าไปดู เป็นการจัดการ หลังจากนั้นก็จะทำหน้าที่เชื่อมต่อกับระบบภายในเพื่อดึงข้อมูลจากฐานข้อมูลไปแสดงผลนะคะ การทำงานจะมีส่วนหลัก ๆ 3 ส่วนแบบนี้ที่เราใช้งานกันแต่ถามว่า User จำเป็นต้องรู้แนวคิดเกี่ยวกับระดับภายในไหม ไม่จำเป็นนะคะ เขาก็จะดูแต่เฉพาะข้อมูลที่ตนเองสนใจภายนอกนะคะ เหตุผลที่ว่าทำไมเราต้องแยกออกเป็น 3 ระดับ แยกออกจากกัน ทำไมเราไม่รวมกันไว้นะคะ อันแรกก็คือผู้ใช้งานแต่ละคนนี่ก็อาจจะเข้าถึงข้อมูลเดียวกันได้ แต่อาจจะเรียกดูผลไม่เหมือนกัน เหมือนบางคนอย่างที่บอกค่ะ เข้าไปใช้ระบบทะเบียน คนหนึ่งคนดูเกรด คนหนึ่งลงทะเบียน คนหนึ่งค้นหารายวิชา หน้าตาแตกต่างกัน แต่ก็ใช้ฐานข้อมูลเดียวกันนะคะ ผู้ใช้งานจะไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลโดยตรงได้ โดยคุณจะไม่สามารถพิมพ์หรือเรียกใช้ข้อมูลในฐานข้อมูลได้โดยตรง จะต้องผ่านระบบจัดการฐานข้อมูลเท่านั้นนะคะ Admin นะคะ ในฐานข้อมูลก็คือ ผู้บริหารฐานข้อมูล DatabaseAdmin ตัวย่อก็คือ DBAโครงสร้างของฐานข้อมูลได้เข้าไปดูข้อมูลที่เก็บไว้ได้นะคะ แต่จะต้องไม่สร้างผลกระทบให้กับผู้ใช้งาน ก็คือคุณอาจจะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงฐานข้อมูลอยู่ผู้ใช้งานก็ยังใช้งานได้ปกติโครงสร้างระดับภายในฐานข้อมูลนะคะ จะไม่ได้รับผลกระทบถ้าคุณมีการเปลี่ยนโปรแกรม ซึ่งจะอยู่ในลักษณะของเชิงกายภาพนะคะ ถ้าเปลี่ยนโปรแกรมปุ๊บ เปลี่ยนจากโปรแกรม A ไป B ข้อมูลจะต้องไม่หายไปไหน อันนี้คือเหตุผลที่ 3 ส่วนนี้ เราจำเป็นจะต้องแยกส่วนกันนะคะ มาดูรายละเอียดนะคะ สำหรับระดับภายใน ก็จะเป็นระดับที่จัดเก็บข้อมูล อยู่ในโครงสร้างที่เราออกแบบไว้แล้วนะคะ ถ้าเราเก็บข้อมูลได้ดี มันก็จะมีผลต่อความเร็วและประสิทธิภาพในการใช้ข้อนะคะ ในระดับภายในนี่มันก็จะเป็นการดูว่า เรามีการสำรองข้อมูลหรือเปล่า เราเก็บข้อมูลอย่างไรนะคะ ส่วนมากข้อมูล ในฐานข้อมูลนี่อาจจะเก็บข้อมูลอยู่ในฮาร์ดดิสก์ก็ได้ ทำงานร่วมกับระบบปฏิบัติการ สามารถอ่านเขียนข้อมูลได้ร่วมกับระบบปฏิบัติการด้วย ทำไมถึงบอกว่าการจัดเก็บข้อมูลที่ดี มีผลต่อความเร็วแล้วก็ประสิทธิภาพในการเข้าถึงข้อมูลนะคะ เวลาเราเก็บข้อมูลนี่ จะเห็นได้ว่า ทำไมเราต้องเรียงลำดับตามรหัสนักศึกษาด้วย เอา 207 ขึ้นก่อน 201 ได้ไหม ได้ แต่ถามว่าเวลาเราค้นหาข้อมูล ถ้าเราเรียงตามลำดับ แน่นอนว่ามันหาข้อมูลได้เร็วกว่า เราก็มาตกลงกันเลยว่าเราจะเรียงลำดับนักศึกษาในห้องนี้อย่างไร อย่างเช่นซึ่งมาตรฐานทั่วไปจะเรียงลำดับตามรหัสนักศึกษาจากน้อยไปมากใช่ไหมคะ แต่ถ้าเราไม่มีรหัสนักศึกษาล่ะ โดยหลักทั่วไปก็จะเรียงตาม ก. ไก่ ถึง ฮ. นกฮูก หรือว่าเรียงอย่างไร หรือบางฐานข้อมูลก็จะบอกว่าเรียงตามอายุ อายุมากขึ้นก่อน หรืออะไรอีกล่ะ เพศชายขึ้นก่อน เพศหญิงตามมา คนเกิดวันอาทิตย์ขึ้นก่อนหรือคนเกิดวันจันทร์ขึ้นก่อน แล้วแต่โครงสร้างที่เรากำหนดไว้ ทำไม เพื่อให้มันหาข้อมูลได้เร็ว เพราะเรารู้แล้วว่า เกณฑ์ในการจัดเรียงข้อมูลคืออะไร เพราะว่าข้อมูลที่เก็บอยู่ใน Hard disk มันไม่เรียง 1 2 3 4 5 ให้เรานะคะ มันจะเรียงกระจัดกระจาย อยู่ตรงไหนก็ได้ที่มันมีพื้นที่แต่มันจะใช้เลขแทนตำแหน่ง อย่างเช่น สินสมุทร อาจารย์กำหนดให้เป็น 001 001 ในฮาร์ดดิสก์อาจจะเก็บตรงไหนก็ได้ สมมติอาจารย์ไม่ใส่ 001 ล่ะ ใส่คำว่า "สินสมุทร" มันจะหาข้อมูลเร็วขึ้นไหม ถ้าแทนด้วยตัวเลข เรียงตามลำดับมันก็จะค้นหาข้อมูลได้เร็วขึ้น เหมือนอาจารย์เรียงลำดับรหัสนักศึกษาจากน้อยไปหามาก เวลาเช็กชื่อ ก็เช็กว่ารหัสคนไหนหายไป หรือว่าอาจารย์ ห้องนี้นักศึกษาไม่เยอะมันก็ง่าย แต่บางวิชาอาจารย์สอน 50-60 คนขึ้นไป จำไม่ได้ จำไม่ไหวนะคะ การเรียงลำดับจากน้อยไปหามาก จะทำให้รู้ว่าใครมา ใครขาดนะคะ เพราะฉะนั้น อีกอย่างหนึ่งก็คือ เวลาเราทำกิจกรรมใด ๆ ก็ตามทำไมเวลา... เหมือนสอบบรรจุคุณครู ทำไมเขาถึงไม่เรียงลำดับตามคะแนน เพราะมันก็จะมีข้อสังเกตหรือข้อสงสัยเกิดขึ้น เขาเลยตัดปัญหาโดยการเรียงลำดับตามเลขที่สมัครเพื่อให้มันค้นหาข้อมูลของผู้สมัครคนนั้นได้ง่ายประกาศผลได้ก็ง่ายนะคะ แต่ว่า แต่ก็แล้วแต่ถ้ามีผู้ดูแลระบบข้อมูล เขาอยากดูแบไหนก็แล้วแต่สิ่งที่เขาจะเรียกขึ้นมาดูนะคะ อันนี้คือระดับภายใน ต่อมาระดับแนวคิดก็จะเป็นโครงสร้างของฐานข้อมูลโดยรวม เราจะดูว่าเราจะเก็บข้อมูลอะไรในฐานข้อมูลของเรา แต่ละข้อมูลมีส่วนอะไรที่ มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกันบ้างโดยการกระทำใด ๆ ก็ตาม ในระดับแนวคิดนะคะ ก็จะทำอยู่บนโครงสร้างฐานข้อมูลที่กำหนดไว้แล้วเท่านั้นในระดับแนวคิด จะมีอะไรเกิดขึ้นบ้างนะคะ อย่างเช่นจำนวน Entity ก็คือส่วนของคอลัมน์นะคะ อย่างเช่นนักศึกษา 1 คนจะมี Entity กี่ Entity ที่เข้ามาเกี่ยวข้องนะคะ ก็จะมี Entity ของอาจารย์นะคะ เป็นคอลัมน์อาจารย์... ไม่ใช่สิ เป็นตารางของอาจารย์ตารางนักศึกษา ตารางรายวิชามาเกี่ยวข้องกัน ใน 1 ตาราง จะประกอบไปด้วยนักศึกษา 1 คนจะมีกี่ Attribute อาจารย์ดูง่าย ๆ เลยสมมติว่าจะมี 3 คอลัมน์ 3 Attribute คอลัมo์ที่ 1 รหัสนักศึกษา คอลัมน์ที่ 2 ชื่อ-นามสกุล คอลัมน์ที่ 3 อาจจะเป็นที่อยู่หรือเบอร์โทรศัพท์ หรือชื่อเล่นก็ได้ยนะคะ โดยแต่ละตารางหรือแต่ละ Entity จะมีความสัมพันธ์ระหว่างกัน หรือว่า Relatiเช่น ทำไมตารางอาจารย์กับตารางนักศึกษาต้องมีความสัมพันธ์กัน เช่น อาจารย์สอนวิชานี้ ในใบลงทะเบียนเรียนของทุกคนมีไหม มี แล้วลงทะเบียนวิชานี้มีชื่ออาขจารย์ไหมอาจารย์ก็สามารถดูได้เหมือนกันว่าวิชานี้มีใครลงทะเบียนบ้างอาจารย์กับนักศึกษาจะต้องมีความเกี่ยวข้องกันอย่างน้อย 3 ตารางก็คือตารางอาจารย์ ก็คือเก็บข้อมูลอาจารย์ ตารางนักศึกษาก็จะเก็บข้อมูลนักศึกษา ตารางการลงทะเบียนเรยนก็จะก็จะรู้แล้วว่าเทอมนี้อาจารย์สอนวิชาอะไรบ้าง นักศึกษาลงวิชาอะไรบ้าง นะคะ อันนี้ก็เป็นความสัมพันธ์แบบง่าย ๆ อันนี้ก็เหมือนกันระดับภายนอก จะเป็นส่วนที่ผู้ใช้งานเรียกดูข้อมูลนะคะ ผู้ใช้งานแต่ละคนอาจจะดูข้อมูล เหมือนกันหรือต่างกันก็ได้นะคะ โดยที่ฐานข้อมูลนี่สามารถมีมุมมองหรือเค้าร่างภายนอกได้หลายรูปแบบ แล้วแต่อย่างเช่น ตัวอย่างนี้มีผู้ใช้งาน 3 คนนะคะ เรียกดูข้อมูลในฐานข้อมูลเดียวกัน แต่อาจจะเป็นคนละตาราง เพราะว่าใน 1 ในฐานข้อมูล 1 ฐานข้อมูล จะมันจะมีตารางได้เยอะมากนะคะ แต่ทุกตารางจะต้องมีความสัมพันธ์กันอย่าง User หรือผู้ใช้งานคนที่ A อาจจะเรียกดูแค่ชื่อกับเบอร์โทรศัพท์เท่านั้นก็ได้นะคะ User หรือผู้ใช้งานคนที่ B อาจจะขอดูข้อมูล รหัสนักศึกษา ชื่อที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ก็ได้แล้วแต่นะคะ คนที่ C อาจจะไม่อยากดูข้อมูลของทุกคน อาจจะอยากดูว่า เทอมนี้มีวิชาอะไรเปิดสอนบ้าง รหัสวิชาอะไร ชื่อวิชาอะไร มีกี่หน่วยกิตก็ได้ จากในฐานข้อมูลเดียวกัน แต่แค่เอามาจากคนละตารางแค่นั้นเองนะคะ ประโยชน์ของสถาปัตยกรรมทั้ง 3 นะคะ ระดับภายใน สถาปัตยกรรมทั้ง 3 ระดับนะคะ แล้วก็แนวคิด แน่นอน มุมมองของผู้ใช้งานแต่ละคนสามารถทำงานได้โดยอิสระ แยกจากกันนะคะ อาจจะมีการนำข้อมูลหลาย ๆ ตารางมารวมกันนะคะ เพื่อให้สามารถครอบคลุมในการเรียกดูข้อมูลได้ อาจจะมองในคนละมุมกันแต่ใช้ฐานข้อมูลเดียวกัน แล้วก็ผู้ใช้งานไม่จำเป็นต้องรู้ว่าข้อมูลที่เก็บไว้นี่อยู่ตำแหน่งไหนของฮาร์ดดิสก์ ไม่จำเป็นต้องรู้ ถ้าอยากเรียกข้อมูลขึ้นมาดูได้ก็ต้องดูได้นะคะ โดยบที่แอดมินนี่ จะเ แ็นคดูเองว่าที่ถูกเก็บไว้นี่จะต้องจัดเก็บไว้ตรงไหน แล้วก็เป็นคนที่ดึงข้อมูลนั้น ๆ เข้ามา ให้ผู้ใช้งานสามารถใช้งานได้นะคะ ประโยชน์ข้อต่อมาก็คืออิสระที่มีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลหรือมีการเปลี่ยนแปลงโปรแกรม ทุกอย่างต้องไม่ได้รับผลกระทบนะคะ งานต้องยังสามารถเก็บได้หรือโปรแกรมก็ยังทำงานได้เพราะการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลนะคะ ไม่ใช่ว่ามีคนหนึ่งเปลี่ยนนามสกุล ฐานข้อมูลทั้งมหาวิทยาลัยผิดพลาดหมดเลยอันนี้ ไม่ได้นะคะ หรือบางคนเพิ่มที่อยู่กลายเป็นว่าที่อยู่เหมือนกันทั้งมหาวิทยาลัยก็ไม่ได้ ข้อมูลต้องเป็นอิสระ ไม่หรือว่าวันนี้อาจารย์บอกว่าฐานข้อมูลอาจารย์ อยากใช้ Microsoft access อยากบอกว่าเปลี่ยนไปใช้โปรแกรมอื่นได้ไหม ต้องเปลี่ยนได้นะคะ ไม่ใช่ใช้โปรแกรมเดียวไปตลอด ไม่ได้ถ้าสมมติมีโปรแกรมที่ดีกว่า แล้วเราอยากเปลี่ยนโดยที่ข้อมูลเราไม่หายนะคะ อันนี้คือความเป็นอิสระของข้อมูลอันนี้พูดไปแล้วนะคะ อันนี้พูดไปแล้วนะ เดี๋ยวนะ Mapping อันนี้พูดไปแล้ว ต่อมา แบบจำลองข้อมูลนะคะ แบบจำลองข้อมูลนี่ มันก็จะเป็นแบบจำลองที่อธิบายแล้วก็การจัดการข้อมูลที่จะเกิดขึ้นในฐานข้อมูล ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลแต่ละตารางจะเกิดขึ้นอย่างไรบ้าง ข้อบังคับของข้อมูลในระบบที่จะมี การเปลี่ยนแปลงข้อมูลใด ๆ จะต้องมีกฎเกณฑ์ใดบ้างนะคะ ทั้งนี้ก็เพื่อ ใช้สำหรับการเป็นข้อตกลง แล้วก็สื่อสารระหว่างคนออกแบบฐานข้อมูล กับคนใช้ฐานข้อมูลแล้วก็คนที่ใช้งานฐานข้อมูล ให้มีความเข้าใจตรงกันนะคะ ว่าถ้าเรามีระบบนี้คุณจะทำอะไรได้บ้าง ทำอะไรไม่ได้ เรียกข้อมูลบแบบไหนแก้ไขข้อมูลอย่างไร ทำอย่างไรถึงจะบันทึกข้อมูลได้ถ้า อยากลบรหัสนักศึกษาออกได้ไหม เป็นนักศึกษาแต่ไม่มีรหัสนักศึกษาได้ไหม ไม่ได้ ก็ต้องเข้าใจตรงกันนะคะ อันแรกนะคะ แบบจำลองข้อมูลนี่ จะมีอยู่ 2 ประเภท ประเภทแรกก็คือเป็นแบบจำลองที่ใช้การบรรยายนะคะ บรรยายโดยรวมทั้งหมดของระบบว่ามีอะไรบ้างนะคะ ซึ่งจะนำเสนอในลักษณะของการวาดภาพ โดยที่ในฐานข้อมูล 1 ฐานข้อมูลนี่ จะหมายถึงการเก็บตารางกี่ตารางนะคะ ก็คือ Entity นี่ล่ะนะคะ กับแต่ละตารางมีความสัมพันธ์อะไรบ้าง เราจะต้องวาดรูป โยงเส้น ขีดเส้นใต้ ตีกรอบ เดี๋ยวอันนี้จะเป็นในครั้งถัด ๆ ไปจะเป็นการวาดรูป เดี๋ยวถ้าวันไหนจะวาดรูป อาจารย์จะให้ถือกระดาษ A4 มาด้วยนะคะ ถ้าใครเคยเรียนสมัยมัธยมได้วาด Mindmap วาดแผนภาพ การวาดในฐานข้อมูลก็จะไม่ต่างกันค่ะ แต่ว่าสัญลักษณ์ แต่ละสัญลักษณ์ในการวาดรูปของเรามันมีความหมายนะคะ ไม่ใช่อยากวาด อยากใส่วงรี อยากใส่สี่เหลี่ยม อยากใส่สามเหลี่ยม นึกอยากใส่อะไรก็ใส่ไม่ได้ มันจะมีกฎอยู่โดยการวาดแบบนี้นี่ หรือการจำลองแบบนี้นี่จะนำเสนอเพื่อให้เกิดความเข้าใจงตรงกันระหว่างคนออกแบบกับคนใช้งาน ให้เห็นภาพคร่าว ๆ ว่าระบบที่เรากำลังจะทำขึ้นมานี่ มันทำงานอย่างไรนะคะ เก็บข้อมูลแบบไหนใช้ข้อมูลอะไรได้บ้างนะคะ ต่อมาจะเป็นแบบจำลองที่ใช้อธิบายโครงสร้างของฐานข้อมูลนะคะ คุณสมบัติของแบบจำลองข้อมูลที่ดีจะต้องเป็นรูปหรือจะต้องเป็นแบบจำลองที่เอามาวางแล้วถึงแม้ว่าเขาจะไม่มีความรู้ทางด้านคอมพิวเตอร์เลยเขาก็จะเข้าใจนะคะ มีสาระสำคัญ ไม่มีการซ้ำซ้อนกันนะคะ ซึ่งในที่นี้ ก็คือในแต่ละตารางมันไม่ควรจะมีการเก็บข้อมูลที่ซ้ำกัน อย่างเช่น ตารางนี้เก็บข้อมูลนักศึกษาไปแล้ว อีกตารางหนึ่งก็ยังจะเก็บอีก อันนี้ไม่ทำนะคะ จะต้องไม่ซ้ำซ้อนกันในแต่ละตาราง แล้วก็มีความยืดหยุ่นแก้ไขง่ายในการแก้ไขในอนาคตนะคะ และ แบบจำลองของข้อมูล ไม่ควรจะตายตัวเลยว่าโปรแกรมที่เรา... หรือฐานข้อมูลที่เรากำลังจะออกแบบ ต้องใช้โปรแกรมนี้เท่านั้นเราจะไม่ทำแบบนี้นะคะ จะต้องเป็นฐานข้อมูลที่สามารถทำร่วมกับโปรแกรมใดก็ได้นะคะ เพราะมันจะ... ไม่อย่างนั้นมันจะขัดกับกฎความเป็นอิสระของข้อมูล ก็คือถ้าสมมติเปลี่ยนโปรแกรมแล้วข้อมูลมันพังอย่างนี้ยอมรับไม่ได้นะคะ โดยแบบจำลองนี่ก็จะมีหลายรูปแบบ แบบแรกเป็นเชิง Record จะเป็นการเก็บเป็นแถว เป็นแถว ไปเรื่อย ๆ นะคะ แต่ละแถวก็หรืออาจจะเรียกว่ารายการข้อมูลแต่ละแถวจะต้องไม่ซ้ำกัน จะต้องต่างกันนะคะ ก็จะมีอยู่ 3 แบบ แบบจากบนลงล่างแบบเครือข่าย และก็แบบมีความสัมพันธ์นะคะ กับแบบจำลองเชิงวัตถุนะคะ จะมองทุกอย่างให้เหมือนเป็นวัตถุตารางก็เป็นวัตถุชนิดหนึ่ง นักศึกษาก็เป็นวัตถุชนิดหนึ่ง นักศึกษา 1 คนจะมีวัตถุในตนเอง เก็บอะไรบ้าง นะคะ เช่น วัตถุที่ชื่อว่ารหัสนักศึกษา วัตถุที่ชื่อว่า ชื่อนามสกุล วัตถุที่เป็นหมายถึงเบอร์โทรศัพท์นะคะ ซึ่งส่วนใหญ่เวลาเราวาด หรือโครงสร้างฐานเข้อมูลเราจะใช้แบบจำลองเชิงวัตถุนะคะ ก็คือตัวแรกเลยสิ่งที่เราจะวาดเรียกว่า ER diagram ER Diagram นะ ทุกคนต้องวาดได้ เข้าใจสัญลักษณ์แต่ละอันว่ามันมีความสำคัญอย่างไรนะคะ ระดับปริญญาตรีนี่วาด ER Diagram ก็ถือว่าเก่งมากแล้วนะคะ แบบจำลองข้อมูลจะมีส่วนประกอบอยู่ 3 ส่วนนะคะ ส่วนของโครงสร้าง ก็จะเป็นส่วนประกอบที่เก็บสัญลักษณ์หรือทั้งกฎระเบียบที่ทุกคนจะต้องตกลงร่วมกันเพื่อใช้ในการสร้างฐานข้อมูลนะคะ มาตรฐานเลย ก็คือข้อมูลทุกอย่างที่จะเก็บจะอยู่ในรูปแบบของแถวกับคอลัมน์ อันนี้น่าจะเคยใช้งาน Excel มาแล้ว รวมถึงรู้ว่าตารางคืออะไรนะคะ ตารางก็จะเป็นแบบนี้เหมือนเวลาเราใส่ข้อมูลทั่ว ๆ ไปนะคะ ตีเส้น ตีกรอบ อันนี้คือตารางนะคะ มีแถวกับคอลัมน์ ส่วนของการปรับปรุงก็จะเป็นส่วนที่ชนิดของการทำงานต่าง ๆ ตั้งแต่การปรับปรุงข้อมมูลในฐานข้อมูล การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างในฐานข้อมูล เช่น เราอาจจะเพิ่มในส่วนของ Socail media กชื่อ Facebook คุณชื่ออะไร แต่จะต้องไม่กระทบกับฐานข้อมูลหลักนะคะ ซึ่ง จะใช้ชุดคำสั่งของภาษา SQL อันนี้เราก็จะเรียนเหมือนกันนะคะ ภาษา SQL ในการจัดการกับข้อมูล รวมถึงกฎของความคงสภาพ เพื่อใช้สำหรับควบคุมความถูกต้องของข้อมูลและเพื่อถูกต้อง เช่น รหัสนักศึกษาจะต้องเป็นตัวเ้ลขเท่านั้นเป็นตัวหนังสือไม่ได้นะคะ ความแน่นอนของข้อมูลที่ถูกต้องที่บันทึกลงในฐานข้อมูลเวลาเราเรียกดูข้อมูลปุ๊บเราจะได้มา ตรงกับความจริงที่เกิดขึ้นนะคะ นี่ก็จะซ้ำ ๆ กัน แบบจำลองฐานข้อมูลนะคะ ในการตัดสินใจฐานข้อมูลนี่ มันก็จะเป็นสิ่งสำคัญมาก ๆ สำหรับการออกแบบฐานข้อมูลนะคะ ซึ่ง เราก็จะแบ่งเป็นประมาณประมาณ 5 รูปแบบเพื่อให้เราตัดสินใจว่าเราจะออกแบบฐานข้อมูลแบบไหนนะคะ อันแรกเลย เป็นแบบลำดับชั้นนะคะ เป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมฐานข้อมูลที่เก่าแก่ที่สุดใช้มานานมากนะคะ โครงสร้างของข้อมูลหรือไฟล์จะถูกจัดเก็บไว้จากบนลงล่างนะคะ ลักษณะคล้าย ๆ กับรากของต้นไม้นะคะ โดยไฟล์ต่าง ๆ จะต้องมีพ่อ ก็คือเป็นถ้าเป็นภาษาอังกฤษก็คือ One ข้อมูลเดียวเท่านั้น แล้วค่อย ๆ แตกสาขาออกไปนะคะ ความถูกต้องในการเก็บเก็บข้อมูลค่อนข้างมีการเปลี่ยนแปลงข้อมูลน้อยมาก แต่ ปัจจุบันงไม่นิยมใช้ เพราะมันยากต่อการไล่ลำดับของข้อมูลนะคะ มันเวลาจะหาข้อมูลทีหนึ่งวิ่งจากข้างบนแล้วก็ลงมาข้างล่าง ต้องเริ่มจากข้างบน แล้วค่อยมาข้างล่างคุณอะไรล่ะ สมมติตึกนี้มี 10 ชั้นอยากไปชั้น 3 คุณจะขึ้นจากข้างล่างไปชั้น 3 เลยทุกครั้งนะคะ แบบจำลองข้อมูลตัวนี้ข้อมูลตัวนี้ถามว่าดีไหม ดี แต่ว่าทำงานช้านะคะ ลักษณะก็จะเป็นแบบนี้นะคะ เริ่มจากตรงนี้กว่าจะลงมาถึงตรงนี้ได้ ต้องผ่านทุกชั้นนะคะ ถ้าเราอยากดูข้อมูลตรงนี้เลยนี่ ตรงที่อาจารย์วง ๆ ไว้นี่ เข้ามาตรงนี้เลยได้ไหม ไม่ได้เพราะกฎของมันก็คือเริ่มจากบนสุด แล้วค่อยลงมาข้างล่างมันดีค่ะ แต่มันช้านะคะ จำเป็นประมาณนี้นะคะ เป็น Root ลงมาตรงนี้ เหมือนข้อมูลแบบนี้ค่ะ อันนี้คือแบบจำรองที่เราวาดกันจริง ๆ นะคะ สมมติอาจารย์อยากดูข้อมูลคนนี้นะคะ ระดับล่างสุดเลย อาจารย์จะเข้ามาดูข้อมูลคนนี้โดยตรงไม่ได้ อาจารย์จะต้องสั่งจากข้างบนลงมาตามลำดับชั้นเรื่อย ๆ จนถึงตรงนี้ ถามว่าถ้าเราเป็นผู้ใช้งานจริง ๆ นี่ เราอาจจะไม่รู้สึกว่ามันหาข้อมูลช้า แต่ในทางการทำงานทางกายภาพของคอมพิวเตอร์นี่มันทำงานโดยคิดเป็นหน่วยใหญ่ ๆ ก็คือเป็นวินาที ยิ่งใช้เวลาหาข้อมูลนานเท่าไร ก็ยิ่งมีค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นตามไปด้วยนะคะ เพราะฉะนั้น เหมือนในยุคปัจจุบันคอมพิวเตอร์ ทำไมทุกคนอยากได้คอมพิวเตอร์ที่เร็ว คิดเร็วนะคะ ถามว่าอันนี้มันช้าจนเราทนไม่ได้ไหม ถ้าข้อมูลมันมีแค่นี้มันทนได้ค่ะ แต่ถ้าข้อมูลมีหลายลำดับชั้นกว่านี้ล่ะ แค่หาชื่อคนอาจจะรอเป็นชั่วโมงก็ได้ ถ้าจำนวนข้อมูลมันเยอะนะคะ อันนี้ก็เป็นแบบจำลองข้อมูลที่ถามว่าทำงานได้ดีค่ะ แต่ว่าอาจจะเสียเวลานะคะ ข้อดีก็คือเข้าใจง่าย ลักษณะเหมือนรากของต้นไม้อย่างที่บอกนะคะ ข้อมูลมีความสัมพันธ์แบบ 1 ต่อ มากกว่า 1 จริง ๆ อยากพูดภาษาอังกฤษมากกว่า เป็นความสแบบพ่อ 1 คน มีลูกได้หลายคนประมาณนี้ความสามารถในการควบคุมความถูกต้องของข้อมูลมีสูงนะคะ ข้อมูลที่เหมาะกับข้อมูลแบบจำลองแบบนี้ควรน่าจะเป็น เป็นการเรียงลำดับอย่างต่อต่อเนื่องนะคะ ที่จะเหมาะ ที่จะใช้แต่มันก็มีข้อเสียอย่างที่บอกนะคะ มันไม่สามารถรองรับข้อมูลที่มีความสัมพันธ์แบบ Many to many ได้ One to many 1 ต่อหลายสิ่ง หรือหลายสิ่ง ต่อหลายสิ่งอะไรพวกนี้ เดี๋ยวเราจะเรียนในบทถัด ๆ ไป มันคืออะไรนะคะ เดี๋ยวจะอธิบายโดยละเอียดในบทถัด ๆ ไปโดยแบบจำลองแบบลำดับชั้นนี่ ความยืดหยุ่นมันก็จะน้อยนะคะ การปรับเปลี่ยนโครงสร้าง มีความยุ่งยากเพราะทุกอย่างจะต้องเริ่มจากด้านบน ถ้าเปลี่ยนตรงใดตรงหนึ่ง ต้องไล่ดูทั้งหมด เพราะมันอาจจะกระทบกับอีกส่วนอื่นก็ได้นะคะ อย่างที่บอกค่ะ การค้นหาข้อมูลระดับล่าง ๆ จะต้องทำตั้งแต่บนลงล่างลงมา เข้าไปหาโดยตรงไม่ได้นะคะ เสียเวลาแล้วก็ทำให้การเขียนโปรแกรมในอนาคตมันยาก เพราะว่าทุกอย่างจะต้องวนกลับมาจุดเริ่มต้น เสียเวลามากนะคะ มันก็เลยมีการพัฒนาแบบจำลองข้อมูลแบบเครือข่ายขึ้นมานะคะ โดยแบบจำลองข้อมูลแบบเครือข่ายนี่ จะใช้ตัวชี้ตำแหน่งที่เรียกว่า Pointer ก็คือใช้ลูกศรนะคะ ใช้ลูกศรก็จะมีการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างของข้อมูลในแต่ละแถวเข้าด้วยกันนะคะ ก็จะเป็นเชื่อมโยงกันได้นะคะ ข้อมูลสามารถวิ่งผ่านกันได้ ไม่จำเป็นต้องจากบนลงล่าง อาจจะเลี้ยวซ้ายเลี้ยวขวาได้แล้วตรงนี้นะคะ ลักษณะของแบบจำลองเชิงเครือข่ายก็จะเป็นแบบนี้นะคะ แต่ก่อนเราจะเริ่มจากบนลงล่างใช่ไหม คราวนี้ถ้าใบส่งของนี่ มันสามารถไปหาใครได้บ้าง ใบส่งของมีข้อมูลอะไรก็คือรายการในใบส่งของใครเป็นคนขาย ใครเป็นคนซื้อเขาจ่ายเงินแบบไหน อันนี้ไม่ต้องจากบนลงล่างใช่ไหมคะ หรือจะดูว่าพนักงานวันนี้ขายของอะไรได้บ้าง ก็สามารถดูได้ ลูกค้าคนนี้ อยู่ในใส่งของไหน ใครเป็นคนขายลูกค้าจ่ายเงินอย่างไรก็ดูได้ ดูได้ทุกตำแหน่งโดยที่ไม่ต้องเริ่มจากบนลงล่าง สามารถเข้าไปดูได้โดยตรงแบบจำลองข้อมูลแบบเครือข่ายนะคะ ก็ความซ้ำซ้อนในการเกิดขึ้นของข้อมูลเกิดขึ้นน้อยกวลำดับชั้น เรียกดูข้อมูลแบบไป-กลับได้ง่ายนะคะ เพราะว่าการค้นหาข้อมูลทำได้ดีกว่า เพราะว่ามีตัวชี้ตำแหน่งหรือว่า Pointerในการเข้าถึงข้อมูลได้ในทันทีนะคะ แต่สิ่งที่มีข้อดีก็ต้องมีข้อเสียนะคะ ข้อเสีย ก็คือการป้องกันความปลอดภัยของข้อมูลมีน้อยนะคะ แล้วก็สิ้นเปลืองพื้นที่ในตัวเก็บตัวชี้ตำแหน่ง ถ้าตารางข้้อมูลมันมีแค่นี้น่ะค่ะ มันก็ไม่เปลืองหรอก แต่ถ้าสมมติมันเป็นระดับห้างสรรพสินค้าล่ะร้านค้าใหญ่ ๆ ข้อมูลเกิดขึ้นแทบจะทุกนาที มันก็ต้องมีตัวชี้ตำแหน่งเก็บทุก ๆ ๆ ๆ สิ่งที่เกิดขึ้น ทำไมเราถึงบอกว่าเปลืองไม่ได้ เพราะว่าใช้เชิงธุรกิจอะไรที่เป็นสิ่งที่เราต้องจ่ายเพิ่ม เช่น จ่ายเงินวื้อฮาร์ดดิสเพิ่ม เพื่อเก็บข้เป็นต้นทุก หมายความว่าคุณจะต้องลงทุกเพิ่มขึ้น ในสิ่งที่อาาจจะไม่ได้จำเป็นขนาดนั้นนะคะ แล้วก็การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างก็อาจจะมีความยุ่งยาก เพราะหลาย ๆ อย่างมันเชื่อมต่อกันอยู่ เช่น อยู่ดี ๆ อาจารย์อยากบอกว่า อาจารย์อยากตัดใบส่งของออก แล้วพนักงานกับลูกค้าจะเชื่อมโยงกันอย่างไร ผ่านสินค้าหรือ แล้วคุณไม่ต้องไปส่งของลูกค้าหรือนะคะ อันนี้ก็จะมีข้อสงสัยกับข้อที่ต้องมาคิดตามเหมือนกันว่าถ้าเราจะมีการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งบางตำแหน่ง สำหรับการชี้ตำแหน่งมันต้องทำอย่างไร มันก็เลยมีการพัฒนาขึ้นมาอีก เป็นแบบจำลองฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์นะคะ ก็จะเป็นแบบจำลองข้อมูลที่ได้รับความนิยมมากในปัจจุบัน เพราะว่านำเสนอข้อมูลในลักษณะที่เป็นตาราง เข้าใจง่ายมีแถว มีคอลัมน์นะคะ สามารถแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์กับตารางอื่น ๆ ได้ง่ายนะคะ แต่เราจะใช้สิ่งที่เรียกว่ากุญแจหรือ Key เพื่ออ้างอิงไปยังตารางอื่น ๆ เหมือนอย่างนี้ อย่างตารางพนักงานขายอะไรพวกนี้ค่ะ เราไม่รู้ว่าเราจะอ้างอิงด้วยอะไรใช่ไหมคะ อย่างเช่นใบส่งของ มีของอยู่ 5 อย่าง เราก็รู้ว่าแค่ 5 อย่างไม่ได้มีจุดสังเกตใด ๆ ให้รู้มันก็เลยมีการพัฒนาสิ่งที่เรียกว่า "Key" หรือกุญแจขึ้นมานะคะ โดยกุญแจของ 1 คนนี่ มันสามาถเป็นได้ทั้งกุญแจหลักแล้วก็คีย์รองได้ เดี๋ยวรายละเอียดของคีย์หลัก คีย์รอง คีย์ภายนอกนะคะ จะอธิบายโดยละเอียดในบทถัด ๆ ไปนะคะ อันนี้เอาให้เห็นคร่าว ๆ ก่อนอย่างเช่น นะคะ ตารางนี้นะคะ อันแรกจะเป็นตารางเก็บข้อมูลสาขาสมมติว่าเราเปิดร้านค้า มีตารางเกี่ยวกับสาขาที่เราเปิด กับตารางพนักงานทำไมรหัสสาขาอาจารย์ต้องขีดเส้นใต้ด้วยทำไมรหัสพนักงานก้ต้องขีดเส้นใต้ด้วยความสำคัญมีอยู่นะคะ ไม่ใช่ว่าขีดเฉย ๆ เพื่อเน้นให้พวกคุณอ่านไม่ใช่ มันแสดงให้เห็นว่าในตารางนี้ สิ่งใดที่ขีดเส้นใต้ ข้อนั้น ข้อมูลในตารางนั้นจะซ้ำกันไม่ได้ เราเรียกสิ่งนี้ว่า "คีย์หลัก" นะคะ รหัสพนักงานขีดเส้นใต้ ก็แสดงว่ารหัสพนักงานแต่ละคนจะต้องไม่ซ้ำกัน เพราะรหัสพนักงานเป็นคีย์หลัก แต่ถ้าสังเกตดี ๆ ในตารางพนักงานทำไมมีรหัสสาขาโผล่ขึ้นมาตรงนี้ด้วย แล้วทำไมไม่ขีดเส้นในตารางนี้ เพราะในตารางพนักงานรหัสสาขาไว้สำหรับเป็นคีย์นอก ในการเชื่อมต่อกันว่า 2 ตารางนี้ มันมีความสัมพันธ์กันอย่างไรนะคะ เดี๋ยวจะอธิบายอีกทีหนึ่งว่า ทำไมต้องมีความสัมพันธ์กันล่ะ เอาง่าย ๆ พนักงานคนที่ 1 ถ้าอาจารย์ไม่มีรหัสสาขา คุณจะรู้ไหมว่า พนักงานคที่สาขาไหน ไม่รู้เลยหรืออาจจะบอกว่าสาขาอุดรฯ ใครทำงานบ้างรู้ไหม ถ้าไม่เชื่อมกับตารางพนักงานก็ไม่รู้เลยนะคะ เดี๋ยวจะอธิบายอีกทีหนึ่งในบทของการวาดความสัมพันธ์นะคะ ข้อดีของแบบจำลองตารางอ่านง่าย เข้าใจง่ายเพราะนำเสนอในลักษณะของตาราง สามารถเลือกดูสิ่งที่เราสนใจ ความซับซ้อนก็มีน้อยเพราะว่าข้อมูลในเชิง 2 มิตินี่มันมองง่ายความปลอดภัยค่อนข้างดีนะคะ เพราะว่าผู้ใช้งานก็จะไม่รู้ว่าเราอยากเรียกใช้ข้อมูลอะไรได้บ้างนะคะ แล้วก็โครงสร้างของข้อมูลแน่นอน ถ้าเราเปลี่ยนโปรแกรมก็ยังสามารถทำงานได้นะคะ แต่ข้อเสียของมันก็มีนะคะ ก็คือค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงนะคะ เพราะว่าทรัพยากรที่ใช้ในการจัดการนี่ ต้องมีสมรรถที่สูงนิดหนึ่งประมวลผลต้องเร็วนะคะ การปรับปรุงแก้ไขข้อมูลอาจจะมีความยุ่งยาก เพราะว่าไม่รู้ว่าข้อมูลภายในที่เก็บจริง ๆ แล้วนี่ มันเป็นอย่างไร มีคนเดียวที่รู้ก็คือคนเขียนฐานข้อมูลเท่านั้น บางครั้งผู้ใช้งานนี่อาจจะเป็นผู้ที่ต้องคีย์ข้อมูลเข้าไป ก็อาจจะเริ่มงงว่าแล้วสรุปว่าฉันต้องกรอกข้อมูลอะไร ทำไมข้อมูลมันไม่ผ่านนะคะ อย่างเช่นอาจจะไม่มีอันนี้มันก็จะเกี่ยวเนื่องไปถึงการออกแบบระบบด้วย เหมือนบางคนใส่เลยบัตรประชาชนไม่ครบ 13 หลัก ถ้าผู้ดูแลระบบ ออกแบบไม่ดี มันก็จะไม่มีแจ้งเตือนว่าเลขบัตรประชาชนคุณน่ะไม่ครบคนใช้งานก็จะเริ่มงงแล้วว่าฉันผิดอะไรนะคะ มันตั้งแต่การออกแบบเลย เพราะฉะนั้น คนดูแลระบบการแจ้งเตือนว่าเราผิดพลาดตรงไหน ข้อมูลจะเป็นอะไรได้บ้างนะคะ เหมือนการเก็บข้อมูลรูปภาพ รูปภาพต้องขนาดเท่าไร ต้องเป็นภาพสีไหม หรือว่าต้องเป็นภาพขาวดำเท่านั้น จะต้องอธิบายให้ชัดเจนนะคะ เพราะว่าถ้ามีการปรับปรุงข้อมูลทีหนึ่งนี่ ผู้ใช้งานไม่เข้าใจ มันก็จะไม่สามารถบันทึกลงฐานข้อมูลได้นะคะ กับแบบจำลองข้อมูลเชิงวัตถุนะคะ ส่วนมากจะเป็นการออกแบบเพื่อเขียนแอปพลิเคชันนะคะ มองทุกอย่างให้เป็นวัตถุชนิดหนึ่งนะคะ มันก็จะมีการห่อหุ้มวัตถุนั้น ๆ ไว้ด้วยอะไรบ้างนะคะ อันนี้ก็พอเรียนปีสูงขึ้น ทุกคนก็จะได้เรียนการทำงานเชิงวัตถุมากขึ้นนะคะ อันนี้ปี 1 ก็ฐานข้อมูลเชิงสัมพันธ์นี้ก็เต็มที่แล้วนะคะ อันนี้อาจารย์เอามาให้รู้จักเฉย ๆ เพราะว่าถ้าเป็นฐานข้อมูลหรือการเขียนโปรแกรมเชิงวัตถุใด ๆ ก็ตามมันจะทำงานซับซ้อนได้ดีกว่า มันเหมาะกับการทำงานเกี่ยวกับภาพกราฟิก การเก็บวีดิโอ เสียงอย่างเช่น เราเล่น Facebook มีหมดเลย ทั้งภาพทั้งวิดีโอ ทั้งเสียง ที่เราต้องเก็บข้อมูลแล้วก็สามารถเอาข้อมูลที่มีอยู่หรือนานมาแล้วนี่ เรียกกลับมาใช้ซ้ำได้ง่ายกว่ารูปแบบจัดการฐานข้อมูลชนิดอื่น ๆ แต่ข้อเสียของการทำงานเชิงวัตถุก็คือจะต้องมีความชำนาญมาก ๆ แล้วก็เข้าใจในการมองโปรแกรม หรือมองข้อมูลนะคะ มองทุกอย่างให้เป็นวัตถุชนิดหนึ่งอาจจะต้องใช้ประสบการณ์ในการจัดการกับความซับซ้อนมาก ๆ พอเราอายุเท่านี้อาจจะมองไม่เห็นความซับซ้อนข้อมูแต่ถ้าไปทำงานจริง ๆ นี่ ถ้าคุณต้องดูแลระบบใหญ่ ๆ ก็ตามนี่ข้อมูลมันก็จะเริ่มซับซ้อนขึ้น เกิดส่วนย่อย ๆ เกิดขึ้นมากมายนะคะ เพราะฉะนั้น ถ้าเราจะเป็นคนที่ออกแบบข้อมูลเราจะต้องมองภาพโดยรวมทั้งหมดให้ได้นะคะ เหมือนที่อาจารย์ยกตัวอย่างตอนแรก ครั้งหน้า ๆ ถ้า มีให้วาดรูป อาจารยืก็จะเริ่มถามแล้วว่าเคยไปห้องสมุดไหมนะคะ เคยยืมหนังสือหรือเปล่า การที่เราจะยืมหนังสือห้องสมุดได้มันจะต้องเกี่ยวข้องกับอะไรบ้าง เช่น เราเป็นสมาชิกห้องสมุดไหมนะคะ แล้วเราไปห้องสมุด เรายืมหนังสือ มันจะต้องมีข้อมูลหนังสือที่เราจะยืมไหมนะคะ ชื่อหนังสืออะไรหนังสือมีรหัสหนังสือหรือเปล่า ยืมได้กี่วันะคะ ใครเป็นคนแต่งหนังสือเล่มนั้น นี่ การยืมหนังสือเล่มเดียวข้อมูลที่เกิดขึ้นก็มีเยอะแล้ว ใครเป็นคนยืม ใครเป็นคนแต่งยืมได้กี่วัน หนังสือชื่ออะไร เลขหนังสืออะไรนักศึกษาคนไหนเป็นคนยืมนะคะ อันนี้ก็แค่ยืมหนังสือเฉย ๆ ในข้อสอบหรือในชีวิตจริง พวกคุณจะต้องเจออะไรที่เยอะกว่านี้อีกเยอะนะคะ กับอีกอันหนึ่งนะคะ เป็นแบบจำลองฐานข้อมูลแบบหลายมิตินะคะ ใครเคยเล่นรูบิกลักษณะหลาย ๆ มิติจะเป็นแบบนั้นเลยนะคะ เป็นก้อน ๆ นะคะ เช่นการเก็บข้อมูลส่วนมากจะเกี่ยวกับเชิงธุรกิจมากกว่านะคะ อาจจะเป็นเกี่ยวกับการเก็บข้อมูลผลิตภัณฑ์สินค้า อาจจะเป็นเกี่ยวกับขายที่ไหนที่เท่าไร มาประมวลผลเป็นตาราง เพราะว่ามันจะทับซ้อนกันไปอีกเยอะมาก ขายอะไรขายที่ไหน ขายเมื่อไหร่ ในนะคะ ผลิตที่ไหน ต้องบริโภควันที่เท่าไหร่ ใครเป็นคนผลิต ใครเป็นคนนำเจชซ้อนทับกันจะเป็นหลาย ๆ มิตินะคะ ลักษณะคล้าย ๆ รูปทรงแบบนี้นะคะ แค่ของชิ้นเดียวเก็บข้อมูลเยอะมากนะคะ เป็นแบบนี้ จริง ๆ วันนี้ก็จะไม่มีอะไรมากเพราะว่าเป็นแค่แนะนำเพื่อปูทางในการวาดภาพ แผนภาพ ER ของเราในบทต่อไปนะคะ วันนี้ก็มีการบ้านเหมือนกันค่ะ 10 ข้อ เหมือนเดิมทำใส่กระดาษรายงาน ส่งนะคะ เนื้อหาที่จะตอบก็อยู่ใน สไลด์อาจารย์หมดแล้วนะคะ ก็ไม่น่าจะมีปัญหาอะไรมีอะไรสงสัยไหมคะ เดี๋ยวจะได้ปล่อยทำงานไม่มีอย่างนั้นเดี๋ยวจะให้นั่งทำงานนะคะ ก็เนื้อหาประมาณนี้ค่ะ ล่ามวันนี้เนื้อหาไม่เยอะโอเค ขอบคุณค่ะ