--- title: (สำรอง) ภาษาไทยพื้นฐาน (เช้า) 280866 ตู่ แมน subtitle: date: วันอังคารที่ 29 สิงหาคม 2566 เวลา 14.00 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) (เจ้าหน้าที่) ทดสอบ ทดสอบ ทดสอบ 1 2 3 1 2 3 ล่ามได้ยินไหมครับ (ล่าม) ล่ามได้ยินค่ะ อาจารย์ได้ยินล่ามไหมคะ (เจ้าหน้าที่) ฮัลโหล ล่ามได้ยินไหมครับ ได้ยินโอเค เดี๋ยวรอแป๊บหนึ่งนะครับ กำลังโหลดเอกสาร คุณล่ามครับ พร้อมแล้วครับ ค่ะ สวัสดีนักเรียนทุกคนนะคะ วันนี้เราจะมาเรียนหน่วยการเรียนรู้ที่ 7 การพูดในโอกาสต่าง ๆ นะคะ การพูดในโอกาสต่าง ๆ เป็นการพูดที่ยึดสถานการณ์การพูดเป็นหลัก มีความสำคัญมาก เพราะเป็นการพูดที่ผู้พูดการพูดให้บรรลุผลตามสถานการณ์นั้น มีวัตถุประสงค์ที่จะก่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ความรู้สึกที่ดีตามสถานการณ์ในการพูด โดยคำนึงถึงมารยาทอันดีงาม เหมาะสมแก่กาลเทศะ พูดได้ถูกต้องไม่เก้อเขิน เข้ากับบรรยากาศแล้วสร้างความประทับใจดังต่อไปนี้ค่ะ 1. การทักทาย แนวทางการทักทายควรปฏิบัติดังนี้ 1.1 ยิ้มแย้มแจ่มใส 1.2 กล่าวคำปฏิสันถารหรือทักทาย 1.3 แสดงกิริยาอาการประกอบคำปฏิสันถาร 1.4 การเลือกใช้ถ้อยคำค่ะ 2. การแนะนำตนเองและผู้อื่น 2.1 การแนะนำตนเอง การแนะนำตนเอง คือ การพูดเพื่อให้ตนเองได้เป็นที่รู้จักของบุคคลอื่น หรืออาจเป็นการพูดเฉพาะตัวหรือหมู่คณะในโอกาสต่าง ๆ ทั้งแบบเป็นทางการและไม่เป็นทางการ เช่น การพบปะในที่สาธารณะ ในงานเลี้ยง การเจรจากิจธุระ การไปขอสัมภาษณ์บุคคล แนะนำตนเองในกลุ่มย่อย เป็นต้นค่ะ คนไทยมักไม่คุ้นเคยกับการแนะนำตนเองแบบชาวตะวันตก แต่มักแสดงออกด้วยการยิ้มทักทาย แล้วจึงเริ่มการสนทนาหลักการแนะนำตนเองมีดังนี้ 1. ขึ้นต้นให้ประทับใจ 2. อธิบายข้อมูลที่เกี่ยวกับตนเองให้ชัดเจนในประเด็นต่าง ๆ ตามความเหมาะสมกับโอกาสที่พูด ไม่จำเป็นต้องใช้ทุกข้อ 3. การลงท้ายให้ประทับใจค่ะ 2.2 การแนะนำผู้อื่น การกล่าวแนะนำผู้อื่นเป็นการแนะนำในหลายโอกาส เช่น การแนะนำคู่สนทนา การกล่าวแนะนำผู้ดำเนินการอภิปรายรายแนะนำวิทยากรในการสัมมนา ซึ่งมีแนวทางการแนะนำแตกต่างกันไป 1. การแนะนำคู่สนทนา การแนะนำตัวในการสนทนา ถ้าไม่รู้จักกันมาก่อน อาจมีคนกลางแนะนำหรือแนะนำตัวเองก็ได้ โดยมีหลักดังนี้ 1. การแนะนำคู่สนทนา การแนะนำตัวในการสนทนา ถ้าไม่รู้จักกันมาก่อน อาจจะมีคนกลางแนะนำ หรือแนะนำตัวเองก็ได้ ข้อ 1.1 แนะนำผู้อ่อนอาวุโสรู้จักกับผู้อาวุโสมากกว่า เช่น คุณเกริกชัยครับ นี่ท่านผู้อำนวยการของผม ท่านผู้อำนวยการครับ นี่คุณเกริกชัยเพื่อนผม เป็นหัวหน้าฝ่ายซ่อมบำรุงอยู่ที่บริษัท 2. แนะนำผู้ชายให้รู้จักผู้หญิง หากนั่งอยู่ผู้หญิงไม่ต้องลุกขึ้นยืน แต่ชายควรจะยืนขึ้นหากมีผู้แนะนำให้รู้จักกับหญิง ยกตัวอย่างเช่น คุณต้นน้ำครับ นี่คุณปลายฝน ทำงานอยู่ที่เดียวกับผม คุณปลายฝนครับ คุณต้นน้ำเพื่อนเก่าของผมครับ 3. แนะนำผู้มีวัยวุฒิ คุณวุฒิ และตำแหน่งหน้าที่การงานน้อยกว่าให้รู้จักผู้มีตำแหน่งสูงกว่า ไม่ว่าหญิงหรือชาย ยกตัวอย่างเช่น ท่านอธิการบดีครับ ผมขอแนะนำคุณขวัญชัย ชำนาญกิจ เลขาของผมครับ คุณขวัญชัย ที่ท่านอธิการบดีกรมธุรกิจพลังงาน 4. ถ้าเป็นการแนะนำคู่สนทนาที่อยู่ในระดับเดียวกันไม่ว่าจะเป็นอายุ เพศ หรือตำแหน่งหน้าที่การงาน จะแนะนำใครก่อนหลังก็ได้ ไม่ถือว่าเป็นการผิดมารยาทแต่อย่างใด 5. เมื่อแนะนำให้รู้จักกัน ถ้าเป็นคนไทยผู้อาวุโสน้อยกว่าควรแสดงความเคารพด้วยการไหว้ ส่วนผู้อาวุโสมากกว่าจะต้องรับไหว้หรือค้อมศีรษะ เพื่อรับการแสดงความเคารพ แต่ถ้าผู้อาวุโสเสมอกันอาจยกมือไหว้พร้อมกัน จับมือหรือก้มศีรษะให้แก่กันพอเป็นพิธี 2. การกล่าวแนะนำผู้พูดหรือวิทยากร 1. วิเคราะห์ทั้งผู้ฟังโอกาสในการพูด ผู้ที่เชิญให้พูดและลักษณะของเรื่องที่จะพูดค่ะ 2. เลือกใช้คำแนะนำให้เหมาะสม คือ เหมาะกับลักษณะและอารมณ์ของผู้ฟัง เหมาะกับโอกาส บุคลิกภาพ ชื่อเสียงของผู้พูด และสอดคล้องกับเนื้อเรื่องที่จะพูด 3. ควรแนะนำสั้น ๆ แต่ให้มีเนื้อหาครบถ้วน โดยใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 20 วินาที และไม่ควรเกิน 2 นาที4. ถ้าผู้พูดเป็นบุคคลที่ผู้ฟังรู้จักดีแล้ว ควรแนะนำสั้น ๆ เช่น ท่านเป็นคนไทยคนแรกที่พิชิตยอดเขาเอเวอเรสต์ 5. ไม่ควรให้ผู้พูดรู้สึกขวยเขิน เพราะคำยกยอจนเกินควรเพียงให้อยู่ในขนาดที่เรียกร้องให้เกิดความสนใจที่จะฟังค่ะ 6. แนะนำตามลำดับขั้นของอารมณ์ โดยเรียกร้องให้เกิดความสนใจในตัวผู้พูด ตามหัวข้อเรื่องที่จะพูด 7. ประกาศชื่อผู้พูดโดยเน้นเสียงให้หนักแน่นแจ่มใสและชัด เจน ควรแนะนำโดยการพูดปากเปล่า ตัวอย่างการแนะนำผู้พูด ผู้มีเกียรติทั้งหลายผู้บรรยายช่วงเวลาต่อไปนี้ ท่านจบการศึกษาจากภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในระดับปริญญาตรีและปริญญาโท ก่อนไปศึกษาต่อระดับปริญญาเอก ทางด้านสนามแม่เหล็กไฟฟ้า และด้านเสาอากาศ ที่มหาวิทยาลัย Ohio สหรัฐอเมริกา เมื่อจบการศึกษาได้เป็นอาจารย์ที่มหาวิทยาลัยเท็กซัส At AM ประมาณ 1 ปีเป็นต้นค่ะ 3. การกล่าวขอบคุณผู้พูด เมื่อการพูดสิ้นสุดลง ผู้กล่าวแนะนำมักเป็นผู้กล่าวขอบคุณผู้พูดด้วย ตามปกติแล้วผู้กล่าวคำขอบคุณจะกล่าวถึงใจความสำคัญของเรื่องที่พูดจบ ไปอย่างสั้น ๆ พร้อมทั้งเน้นให้เห็น ว่าผู้ฟังจะได้รับประโยชน์จากการฟังครั้งนี้ ยกตัวอย่างเช่น ในกรณีของการพูดที่มีวิทยากร มีวิธีการกล่าวขอบคุณดังนี้ 1. เริ่มด้วยการกล่าวขอบคุณ 2. สรุปเนื้อหาที่วิทยากรพูดไว้อย่างสั้น ๆ พร้อมทั้งกล่าวเชื้อเชิญวิทยากรไว้สำหรับการพูดครั้งต่อไป 3. จบลงด้วยการกล่าวขอบคุณอีกครั้งหนึ่ง ตัวอย่างการแนะนำผู้พูด ผู้มีเกียรติทุกคน ทุกคนคงเห็นพ้องกับดิฉัน ว่าตลอดเวลา 3 ชั่วโมง ที่นั่งฟังการบรรยายของดร. ปราชดวงอัจฉริยะอยู่นั้นเป็นช่วงเวลาแห่งความประทับใจจริง ๆ นอกจากเราจะได้รับความรู้ทางด้านเทคโนโลยีล้ำสมัย ในการพัฒนาสิ่งประดิษฐ์ ต่าง ๆ ที่ไม่เพียงทำให้การใช้ชีวิตเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น แต่ยังส่งผลให้โลกเปลี่ยนแปลงได้อย่างไม่น่าเชื่อ ผลงานสิ่งประดิษฐ์ที่ท่านนำเสนอยังคงสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ผู้ฟังอย่างยิ่ง นอกจากนี้เราได้รับความเพลิดเพลินกับลีลาการพูดของท่าน ที่สอดแทรกอารมณ์ขัน ยกตัวอย่างประกอบได้อย่างน่าสนใจและจดจำง่าย จึงนับว่าเป็นโชคดีอย่างยิ่งของพวกเรา ที่มีโอกาสได้เปิดโลกอนาคตกับท่านในครั้งนี้ เป็นต้นค่ะ 3. การตอบรับและปฏิเสธ การตอบรับ หมายถึง การยอมรับ การยินยอม การเห็นชอบ การตกลง การเห็นด้วยให้คำตอบที่ไม่ปฏิเสธ เช่น ตอบรับ รับเชิญ ยอมสารภาพ ตกลงความ ส่วนการปฏิเสธนั้น หมายถึง ไม่รับ ไม่ยอมรับ เช่น การปฏิเสธการเชิญ ไม่ยอมรับข้อเท็จจริง เช่น ปฏิเสธข้อกล่าวหาเป็นต้นค่ะ 3.1 การกล่าวตอบรับ การกล่าวตอบรับในสถานการณ์ทั่วไป เช่น การสนทนา การพูดติดต่อกิจธุระ อาจใช้ประโยชน์เหล่านี้ดังตัวอย่าง เมื่อได้รับเชิญไปร่วมงานหรือชวนไปเที่ยว ตัวอย่างที่ 1 เป็นความคิดที่ดี กำลังอยากไปหาที่เงียบ ๆ พักผ่อนอยู่ที่เดียว ตัวอย่างที่ 2 ดีเหมือนกัน เบื่อแสงสีเต็มทีละ ไปสูดอากาศนอกเมืองอยู่กับธรรมชาติดีกว่า เป็นต้นค่ะ การกล่าวตอบเมื่อได้รับรางวัล ผู้ที่ได้รับทุนหรือรางวัลเกียรติคุณมักจะกล่าวตอบรับ เพื่อแสดงความพอใจและขอบคุณผู้ให้ควรพูดสั้น ๆ ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ โดยอาศัยแนวทางดังต่อไปนี้ แสดงความขอบคุณ และความพอใจที่ได้รับของขวัญหรือรางวัลดังกล่าว 2. ควรพูดอย่างถ่อมตนและยกย่องผู้ร่วมงาน 3. จบด้วยการพูดขอบคุณอีกครั้งหนึ่ง ย้ำถึงความดีใจ ความภาคภูมิใจที่ได้รับของขวัญหรือรางวัลนั้น ตัวอย่างการกล่าวตอบเมื่อได้รับรางวัล รางวัลบุคลากรดีเด่น เป็นรางวัลแรกในชีวิตที่ได้รับถือว่าเป็นโบนัสที่นอกเหนือจากความคาดหมาย การทำงานไม่สามารถทำคนเดียวได้ เปรียบเสมือนกับเชฟ แม่จะทำกับข้าวอร่อยเพียงใด ถ้าไม่มีคนเตรียมวัตถุดิบให้ ไม่มีบริการที่ให้คำแนะนำที่ดี บรรยากาศในร้านที่ตกแต่งดี ๆ คนกินก็จะไม่ได้รับรู้ถึงความอร่อย จึงถือว่าความสำเร็จแห่งการรับรางวัลในครั้งนี้ เป็นความสำเร็จของบริบทแวดล้อม รวมทั้งเพื่อนร่วมงานและพ่อแม่ ขอขอบคุณผู้อำนวยการ เพื่อนร่วมงานและหัวหน้างาน ที่มีการบริหารจัดการที่มีคุณภาพจนทำให้มีผลงานที่ดีในวันนี้ ขอบคุณค่ะ 3.2 การตอบปฏิเสธ การตอบปฏิเสธต้องเลือกใช้ถ้อยคำให้เหมาะสม ยกตัวอย่างดังต่อไปนี้ 1. แนวทางการตอบปฏิเสธมีหลายลักษณะ เช่น การตอบปฏิเสธอย่างตรงไปตรงมา แสดงท่าทีเสียดายอย่างจริงใจ แสดงความเข้าใจก่อนปฏิเสธ ตอบแบบเลี่ยงไม่ปฏิเสธตรง ๆ บอกเหตุผลที่ทำให้ต้องปฏิเสธ กล่าวขอบคุณที่ให้เกียรติเชิญไปร่วมงาน ปฏิเสธพร้อมต่อรอง และปฏิเสธแล้วถามกลับค่ะ 2. การปฏิเสธเพื่อน ในการคบหาสมาคมกับเพื่อน แม้จะสนิทสนมกันเพียงใด แต่บางสถานการณ์หากพิจารณาแล้วว่า การตอบรับตามที่เพื่อนต้องการอาจสร้างปัญหาได้ การปฏิเสธก็เป็นเรื่องจำเป็น ดังสถานการณ์ที่ยกตัวอย่างดังต่อไปนี้ค่ะ สถานการณ์เพื่อนต่างเพศชวนเข้าไปในห้องพักส่วนตัว คำพูดปฏิเสธ เราไม่อยากเข้าไป มันดูไม่ดีนะ ขอตัวนะ หวังว่าเธอคงจะเข้าใจ การหาทางออกเมื่อถูกเซ้าซี้ คำพูดปฏิเสธ ขอตัวนะไว้วันหลังค่อยว่ากัน สถานการณ์ชวนไปทำกิจกรรมที่บ้าน คำพูดปฏิเสธ ไปกินข้าวบ้านเราดีกว่า แม่เราชอบให้ชวนเพื่อนไปกินข้าว สถานการณ์เพื่อนชายชวนไปดื่มสุรา คำปฏิเสธ เราไม่ชอบ กลัวจะเมา ไม่ดื่มนะ นายคงไม่ว่า เป็นต้นค่ะ สถานการณ์เพื่อนต่างเพศชวนไปค้างคืนต่างจังหวัด คำพูดปฏิเสธ เราไม่ชอบไปค้างที่อื่น เพราะพ่อแม่เราไม่อนุญาต สถานการณ์เพื่อนชวนเที่ยวผับหรือไปมั่วสุมตามแหล่งต่าง ๆ เราไม่ชอบไปที่อย่างนั้น ไปแล้วอึดอัด ไม่ไปนะ 4. การแสดงความยินดีและเสียใจ การกล่าวแสดงความยินดีและเสียใจแก่บุคคลที่มีความสัมพันธ์ในรูปแบบต่าง ๆ ของการดำเนินชีวิตในสังคม อาจจำแนกได้ดังนี้ 4.1 การแสดงความยินดี การแสดงความยินดีในโอกาสต่าง ๆ การกล่าวต้อนรับ และการกล่าวอวยพร 4.2 การแสดงความเสียใจ การพูดแสดงความเสียใจเมื่อเกิดการสูญเสีย การพูดปลอบใจเพื่อน การกล่าวแสดงความอาลัยเมื่อมีผู้ย้ายไปรับตำแหน่งใหม่ค่ะ ค่ะ วันนี้ก็ได้จบเนื้อหาที่เราจะเรียนแล้วนะคะ ต่อไปอาจารย์จะให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดบทที่ 7 นะคะ เดี๋ยวท้ายคาบ จบชั่วโมงแล้วจะกลับมาเจอกันค่ะ ครูล่ามคะ ตอนนี้หมดเวลาเรียนแล้วนะคะ ขอบคุณอาจารย์ล่ามที่มาให้ความรู้กับเด็ก ๆ หูด้วยนะคะ ขอบคุณค่ะ [สิ้นสุดการถอดความ]