วันนี้เราจะมาเรียนในรายวิชาวิทยาศาสตร์ ซึ่งสัปดาห์ที่แล้ว ตรงกับวันหยุดใช่ไหม ห้อง ม. 4 ก็เลยไม่ได้เรียนวิชาวิทยาศาสตร์ วันนี้อากาศดีนะคะ ที่โรงเรียนของเราฝนตก อากาศเย็นสบายไหม เย็นสบาย ไม่ร้อนเหมือนสัปดาห์ก่อน ๆ นะ ที่เรามาเรียนกัน สัปดาห์นั้นจะร้อนมาก อากาศแบบนี้ ฤดูฝนแบบนี้ นักเรียนจะต้องดูแลสุขภาพนะคะ ฝนตกอากาศเย็น นักเรียนอาจจะเป็นไข้ได้นะคะ และนักเรียนสังเกตไหม ช่วงฤดูฝนนี่ จะมียุงใช่ไหมคะ ยุงเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นตอนกลางวัน หรือตอนกลางคืน ยุงมีเยอะ เพราะฉะนั้น พยายามอย่าให้ยุงกัดนะคะ เพราะว่าถ้าเราเจอยุงลายกัด จะทำให้เราเป็นไข้เลือดออก ไข้เลือดออกอันตรายนะคะ สามารถทำให้เราเสียชีวิตได้ เพราะฉะนั้น นักเรียนจะต้องดูแลตัวเอง ดูแลสุขภาพ โอเค เราจะมาทบทวน หัวข้อที่แล้วที่เราเรียนไป จำได้ไหม ว่าเราเรียนเกี่ยวกับอะไร เกี่ยวกับอะไรคะ ในสมุด ดูในสมุดซิ เกี่ยวกับสัตว์ ต้นไม้อะไรต่าง ๆ ซึ่งรวมกันจะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศใช่ไหมคะ ใช่ จะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศนะคะ ซึ่งเราจะดูกันไปแล้วว่า องค์ประกอบของระบบนิเวศมีอะไรบ้าง โซ่อาหารเป็นแบบไหน ใครกินใคร ใครเป็นผู้ผลิต ใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 1 ใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 2 จำได้ไหม จำได้ไหม จำได้ไหมคะ ดู ๆ เปิดดูในสมุดของเรา ในสมุดของเราจะมีสาหร่ายทะเลใช่ไหม แล้วก็มีปลา สาหร่าย เป็นสาหร่าย เป็นสาหร่าย หรือพวกยาอะไรต่าง ๆ  ที่เป็นพืชอยู่ในน้ำนะคะ แล้วก็จะมีปลา มีอะไรอีก มีปลา มีงูมีสัตว์อะไรต่าง ๆ ที่มันจะเกี่ยวกับโซ่อาหาร ที่มันจะกินกันเป็นทอด ๆ จำได้นะ แล้วมาวันนี้เราจะมาเรียนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตามที่คุณครูได้โชว์ในสไลด์ เดี๋ยวคุณครูจะแจกใบความรู้ให้นะ ดูนะคะ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ เกิดขึ้นตลอดเวลา ทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และเกิดจากการกระทำของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลงแทนที่ เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิต ที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ๆ ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและชีวภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศ เปลี่ยนแปลงไปสู่สมดุล จนเกิดสังคมที่สมบูรณ์ และอีกอย่างหนึ่ง การเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศ ทั้งทางกายภาพ และชีวภาพ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของขนาดประชากร ทีนี้เรามาดูกันว่า นักเรียนดูสไลด์ที่ 2 ในแผ่นใบงานนะคะ ในระบบนิเวศ มีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิต อย่างเป็นลำดับขั้น เรียกว่า "การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ" โดยมีปัจจัยทางกายภาพ และชีวภาพเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ประเภทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ โดยเริ่มจากไลเคนมอส หญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และสังคมพืชตามลำดับนะคะ เดี๋ยวเราจะได้มาดูภาพกัน ส่วนข้อที่ 2 ประเภทที่ 2 จะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิต ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่นะคะ แต่พื้นที่ที่ถูกทำลาย คือเคยแต่ก่อนเคยมีสัตว์มีสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ อาศัยอยู่บริเวณนั้น แต่หลังจากนั้นก็ถูกทำลาย จนกลายเป็นพวกสังคมสมบูรณ์ โดยเริ่มจากหญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และพืชสังคมนะคะ ตามลำดับมา นี่ เราจะได้ดูรูปต่อไปกัน เห็นไหมคะ นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ ที่ครูได้บอกไปในขั้นตอนแรกนะคะ ก็เริ่มจากบริเวณที่ปราศจากสิ่งมีชีวิต เช่น เป็นพวกบนก้อนหิน หรือหน้าดิน ซึ่งกลุ่มสิ่งมีชีวิต จะเริ่มเปลี่ยนแปลงตามลำดับ นักเรียนเห็นข้างล่างไหม ข้างล่างที่เขาเขียนว่า "ก้อนหิน" ตรงนี้นะคะ อันดับแรกจะมีแค่ก้อนหินใช่ไหม ต่อมาก็เริ่มจาก meriken ตรงนี้เป็นสีเขียวใช่ไหมคะ แล้วก็มีมอส นักเรียนเห็นมอสไหม หน้าฝนโรงเรียนเราก็มีอยู่นะ ที่เวลาตรงที่มันมีน้ำแฉะ ๆ หน่อยตรงนั้นมันจะมีขึ้นเขียว ๆ เห็นอยู่ใช่ไหม ที่เราชอบเอาไปจัดสวนถาดกันน่ะ ใช่แล้ว หลังจากนั้นก็จะมีพวกหญ้าเห็นไหมคะ ต้นเขียวตรงนี้ จะมีหญ้าเกิดขึ้นเพราะถ้ามาก็เริ่มมีไม้ล้มลุก เป็นผู้เป็นพวกนี้ ถัดมาอีกปุ๊บ ก็จะเป็นไม้ยืนต้น สิ่งมารวมกันก็จะเป็นสังคมพืช เห็นไหมคะ ขอรวบรวมทั้งหมดนี่ มันจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ ทีนี้เรามาดูอันที่ 2 อันที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ แบบนี้ก็จะเกิดจากกลุ่มสิ่งมีชีวิตเดิมถูกทำลาย แต่ยังคงมีสิ่งมีชีวิตบางชนิด และสารอินทรีย์ ที่สิ่งมีชีวิตต้องการเหลืออยู่ เช่น บริเวณที่ถูกไฟไหม้ กลุ่มสิ่งมีชีวิต จะเกิดการเปลี่ยนแปลงตามลำดับ อย่างเช่น ป่าที่ถูกไฟไหม้ แต่ว่าไฟอาจจะไม่ทั้งหมดใช่ไหมคะ นักเรียนดูภาพข้างล่าง เกิดไฟไหม้ ป่า เห็นไหมตรงนี้ ไฟไหม้ป่า ไฟไหม้ต้นไม้ แต่ว่าก็ยังมีหญ้าเหลืออยู่ มันอาจจะไม่หมดถูกไหม แล้วก็ยังจะมีไม้ล้มลุก มีไม้ยืนต้น แล้วก็มีสังคมพืชพวกนี้มันก็จะยังเหลืออยู่ นี่ก็จะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมินะคะ ทีนี้ นักเรียนมีข้อสงสัยตรงไหนบ้างเอ่ย มีถามไหม ถามอะไรไหม เข้าใจดีนะคะ เดี๋ยวเราจะได้ทดสอบกันว่านักเรียนเข้าใจ หรือว่าไม่เข้าใจ เดี๋ยวคุณครูจะให้นักเรียนทำใบงานนะคะ แป๊บหนึ่งเดี๋ยวจะแจกให้นะคะ นักเรียนดูจากใบงานนะคะ ใบงานจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ ของระบบนิเวศ ให้นักเรียนอธิบายลงในนี้นะคะ อย่างเช่น ภาพที่ 1 นักเรียนดูใบงานภาพที่ 1 ภาพที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน ในรูปน่ะค่ะ เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน เห็นไหม ภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน ฝั่งนี้ ๆ ดูจากภาพแล้วเป็นอย่างไรคะ นักเรียนดูภาพ ดูภาพที่ 1 ก่อนนะคะ ภาพที่ 1 นักเรียนสังเกตดูว่า ต้นไม้บางต้นมันจะเป็นสีดำใช่ไหม เป็นสีดำแล้วก็มีหญ้าที่เกิดอยู่ข้างล่าง นั่นคือ มันอาจจะเกิดจากการไฟไหม้ป่าก่อนใช่ไหม ถ้าเป็นไฟไหม้ป่านี้ จะเป็นแบบที่ 1 ปฐมภูมิ หรือแบบที่ 2 ทุติยภูมิเป็นแบบที่ไหนคะ ฮานอย ๆ เป็นแบบที่ไหน โอเคเป็นแบบที่ 2 ส่วน ภาพที่ 2 ล่ะคะ ภาพที่ 2 เป็น เป็นปฐมภูมิ หรือทุติยภูมิ 1 หรือ 2 ภาพที่ 2 น่ะ ภาพที่ 2 เป็นแบบไหน ใช่ค่ะ ภาพที่ 2 จะเป็นแบบที่ 1 แทนที่แบบปฐมภูมินะคะ โอเค ให้นักเรียนเขียนคำตอบ แล้วก็อธิบายด้วยนะคะ ว่าเป็นปฐมภูมิเนื่องจากอะไรนะคะ โอเค นักเรียนเสร็จแล้วนะคะ เสร็จแล้ว ทีนี้เราจะมาสรุปหัวข้อกัน เดี๋ยวคุณครูจะถามนะคะ จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน แบบที่ 1 หรือแบบที่ 2 จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหน เป็นแบบที่ 2 นะคะ ถูกต้องค่ะ แล้วภาพที่ 2 ล่ะคะ ในแบบฝึกหัด การเปลี่ยนแปลงแบบไหน ภาพที่ 2 โอเค แบบที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบที่ 1 คือปฐมภูมิ ถูกไหมคะ เราจะมาสรุปกันว่า การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ ก็คืออย่างไร เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิต มาก่อนใช่ไหมคะ จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ คือก็เริ่มจากหิน จากดิน แล้วก็กลายมาเป็นไลเคน เป็นพืช เป็นต้นไม้เพิ่มเข้ามาเรื่อย ๆ นะคะ ส่วนแบบที่ 2 คือแบบทุติยภูมิ เกิดขึ้นในพื้นที่ ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ แต่พื้นที่ถูกทำลาย ไหม อันนี้คือแบบที่ 2 ใช่ พื้นที่ถูกทำลาย ไม่ว่าจะเกิดจากไฟป่า หรือว่าคนเผาป่าอะไรพวกนี้ นะคะ ที่เกิดจากพื้นที่ที่ถูกทำลาย แต่สิ่งมีชีวิตบางอย่าง มันยังไม่ได้ถูกทำลายทั้งหมด เขาก็จะฟื้นคืนชีพขึ้นมาใหม่ ฟื้นขึ้นมาใหม่ ทำให้มีพวกต้นไม้มีใบหญ้า มีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามา ตัวนี้จะเป็นแบบที่ 2 นะคะ โอเค นักเรียนมีคำถามไหมลูก คำถามอะไรไหม มีคำถามยกมือ ไม่มีคำถาม โอเค ถ้านักเรียนมีคำถาม รีบถามนะคะ เพราะว่าเวลาล่ามของเรา เดี๋ยวใกล้จะหมดแล้ว ค่ะ ถ้านักเรียนไม่มีคำถามแล้ว เดี๋ยวคุณครูจะให้เรียนเก็บใบงานมาส่งนะคะ อ๋อ ด้านหลังมี ด้านหลังมี เดี๋ยวเราจะได้ทำในสัปดาห์ต่อไป เพราะว่า คุณครูจะได้เล่าก่อนนะ คุณครูจะได้อธิบายก่อน นักเรียนถึงจะทำใบงานข้างหลังได้นะคะ หรือว่าอยากทำ อยากทำวันนี้ โอเค โอเคok ได้อยากทำวันนี้นักเรียนเปิดไปที่ด้านหลังข้างหลังนะคะ เป็นเรื่องที่เราเคยทำมาตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้วสัปดาห์ก่อน ๆ นะคะ เรื่องโซ่อาหาร ทีนี้ ตัวนี้มันจะเป็นสายใยอาหาร เรื่องสายใยอาหาร ก็คือมีโซ่อาหารหลาย ๆ โซ่มารวมกัน จะเรียกว่า "สายใยอาหาร" นะคะ คือมีหลาย ๆ โซ่หลาย ๆ หาหลาย ๆ อย่างรวมกันมาปุ๊บ อยู่ในตัวนี้ในภาพที่นักเรียนเห็น เขาจะเรียกว่า "สายใยอาหาร" นะคะ อย่างเช่น รูปที่ 1 หญ้าทะเลใช่ไหม มีเต่า มีกุ้ง มีปลา มีนกตัวแรกที่เราจะได้ ก็คือหญ้า กุ้งกินหญ้าใช่ไหม แล้วปลาก็มากินกุ้งอีกที แล้วนกก็มากินปลาอีกทีหนึ่ง นักเรียนจะได้ 1 โต๊ะอาหารนะคะ เดี๋ยวคุณครูจะขึ้นกระดานดูที่บนกระดาน อันนี้คือโซ่ที่ 1 ดูตามว่าลูกศรเขาชี้ไปทางไหนนะคะ หัวลูกศรชี้ไปทางไหน คือตัวนั้นจะมากินเพื่อนนะคะ อย่างเช่น หัวลูกศรชี้ไปที่กุ้ง กุ้งกินหญ้า ถูกไหม แล้วหัวลูกศรชี้ไปที่ปลาต่อ ปลากินกุ้ง หัวลูกศรก็ชี้ไปที่นกอีกรอบ ก็คือนกกินปลา นี่คือ 1 โซ่อาหาร ส่วนอันที่ 2 ข้อที่ 2 นักเรียนเห็นหญ้าไหม หญ้าทะเล กับเต่า หญ้าทะเลกับเต่า ใช่ๆ ฮานอยมานี่ มาเขียนให้เพื่อนดู เต่า ใช่ ดูตามลูกศรนะลูก ถ้าตัวไหนที่ลูกศรเขาไม่ชี้ไป แสดงว่าเขาจะไม่เกี่ยวกับโซ่อาหารตัวนั้น เราจะดูหัวลูกศร หัวลูกศรชี้ไปตัวไหน ตัวนั้นจะเกี่ยวกับโซ่อาหาร อย่างเช่น หญ้าทะเล เห็นไหม ดูที่จอก่อน หญ้าทะเล จากหญ้าทะเลชี้ไปหาที่เต่า แสดงว่า เต่ากินหญ้าทะเล นั่นคือ 1 โซ่อาหาร ทีนี้เรามาดูอีกอันหนึ่ง สาหร่ายข้างล่างเห็นไหม สาหร่ายข้างล่าง สาหร่ายทะเลข้างล่าง สาหร่ายทะเลชี้จากสาหร่ายทะเลที่มาพี่เต่าแสดงว่าเต่ากินสาหร่ายทะเล อีกอันหนึ่งข้างล่าง มีทากด้วย หัวลูกศรชี้จากสาหร่ายไปทาก แล้วก็ชี้จากทากไปกบ แสดงว่าทากกินสาหร่ายทะเล แล้วก็กบกินทากอีกทีหนึ่ง นี่ก็คือ 1 โซ่อาหาร หลาย ๆ โซ่อาหารรวมกัน เรียกว่า"สายใยอาหาร" นะคะ  โอเค เราจะได้ทำตัวนี้กันต่อ เดี๋ยวจะให้นักเรียนทีละคนออกมาทำทีละข้อ คนละ 1 ข้อ ในนี้ก็จะมีประมาณ 8 9 ข้อพอดีครบ นักเรียนคะ ฮานอยดูก่อนลูก จากที่นักเรียนได้ออกมาทำนะคะ อย่างเช่น โปรที่ 1 คือหญ้าใช่ไหมกุ้ง นก ถูกต้องนะคะ แล้วก็นักเรียนดูข้อนี้ที่เพื่อนออกมาทำเมื่อกี้นะคะ หาไลน์ เสร็จแล้วก็ไปเป็นท่าต่อมาก็เป็นกบ อันดับสุดท้ายที่เป็นผู้บริโภคคือ นกถูกต้องค่ะ ตามนี้ได้เลยนะคะ แสดงว่าเรื่องนี้เข้าใจใช่ไหม เรื่องโซ่อาหาร เข้าใจ รู้ โอเค วันนี้เราก็จะจบไว้ที่เท่านี้ก่อนนะคะ โอเคค่ะ หมดแล้วค่ะ ขอบคุณพี่ล่ามและทีมงานค่ะ รอสักครู่นะคะ โอเคค่ะ ขอบคุณค่ะ