---
title: ฝึก PE ว31101 วิทยาศาสตร์ (ม.4/1) 120666 (BEST) (ฟ้า)
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 22 มกราคม 2567  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
ค่ะ เชิญนั่งค่ะ นักเรียน พร้อมนะคะ วันนี้เราจะมาเรียนในรายวิชาวิทยาศาสตร์ ซึ่งสัปดาห์ที่แล้วตรงกับวันหยุดใช่ไหม ห้อง ม. 4 ก็เลยไม่ได้เรียนวิชาวิทยาศาสตร์ วันนี้อากาศดีนะคะ ที่โรงเรียนของเราฝนตก อากาศเย็นสบายไหม เย็นสบาย ไม่ร้อนเหมือนสัปดาห์ก่อน ๆ นะ ที่เรามาเรียนกัน จะร้อนมาก อากาศแบบนี้ ฤดูฝนแบบนี้ นักเรียนจะต้องดูแลสุขภาพนะคะ ฝนตกอากาศเย็น นักเรียนอาจจะเป็นไข้ได้นะคะ นักเรียนสังเกตไหมช่วงฤดูฝนนี้ จะมียุงใช่ไหมคะ ยุงเยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นตอนกลางวัน หรือตอนกลางคืน ยุงเยอะ เพราะฉะนั้น พยายามอย่าให้ยุงกัดนะคะ เพราะว่าถ้าเราเจอยุงลายกัดจะทำให้เราเป็นไข้เลือดออก ไข้เลือดออกอันตรายนะคะ สามารถทำให้เราเสียชีวิตได้ เพราะฉะนั้น นักเรียนจะต้องดูแลตัวเองดูแลสุขภาพ โอเค เราจะมาทบทวนหัวข้อที่แล้วที่เราเรียนไป จำได้ไหมว่าเราเรียนเกี่ยวกับอะไร เกี่ยวกับอะไรคะ ในสมุดดูในสมุดสิเกี่ยวกับตัดต้นไม้อะไรต่าง ๆ ซึ่งรวมกันจะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศใช่ไหมคะ จะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศนะคะ ซึ่งเราจะดูกันไปแล้วว่าองค์ประกอบของระบบนิเวศมีอะไรบ้าง โซ่อาหารเป็นแบบไหน ใครกินใคร ใครเป็นผู้ผลิต ใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 1 ใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 2 จำได้ไหม จำได้ไหม จำได้ไหมคะ ดู ๆ เปิดดูในสมุดของเรา ในสมุดของเราจะมีสาหร่ายทะเลใช่ไหม แล้วก็มีปลา สาหร่าย เป็นสาหร่าย เป็นสาหร่าย หรือพวกอะไรต่าง ๆ ที่เป็นพืชอยู่ในนามนะคะ แล้วก็จะมีปลามีอะไรอีก มีเป็ด มีงูมีสัตว์อะไรต่าง ๆ ที่มันจะเกี่ยวกับโซ่อาหารที่มันจะกินกันเป็นทอด ๆ ได้นะ แล้วมาวันนี้เราจะมาเรียนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตามที่คุณครูได้โชว์ในสไลด์ เดี๋ยวครูจะแจกใบความรู้ให้นะคะดูนะคะ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นตลอดเวลาทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติและเกิดจากการกระทำของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลงการเปลี่ยนแปลงแทนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ๆ ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพ และชีวภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปสู่สมดุลจนเกิดสังคมที่สมบูรณ์ และอีกอย่างหนึ่งการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศ ทั้งทางกายภาพและชีวภาพมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของขนาดประชากร ทีนี้เรามาดูกันว่า นักเรียนดูสไลด์ที่ 2 ในแผ่นใบงานนะคะ ในระบบนิเวศมีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตอย่างเป็นลำดับขั้นเรียกว่า "การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ" โดยมีปัจจัยทางกายภาพ และชีวภาพเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ประเภทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ โดยเริ่มจากไลเคน มอส หญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และสังคมพืชตามลำดับนะคะ เดี๋ยวเราจะได้มาดูภาพกัน ส่วนข้อที่ 2  ประเภทที่ 2 จะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิต ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่นะคะ แต่พื้นที่ที่ถูกทำลาย คือเคยแต่ก่อนเคยมีสัตว์มีสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ อาศัยอยู่บริเวณนั้น แต่หลังจากนั้นก็ถูกทำลายจนกลายเป็นพวกสังคมสมบูรณ์ โดยเริ่มจากหญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และพืชสังคมนะคะ ตามลำดับมา เราจะได้ดูรูปต่อไปกัน โอเค เห็นไหมคะ นี่เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ ที่ครูได้บอกไปในขั้นตอนแรกนะคะ ก็เริ่มจากบริเวณที่ปราศจากสิ่งมีชีวิต เช่น เป็นพวกบนก้อนหิน หรือหน้าดิน ซึ่งกลุ่มสิ่งมีชีวิตจะเริ่มเปลี่ยนแปลงตามลำดับนักเรียนเห็นข้างล่างไหม ข้างล่างที่เขาเขียนว่า "ก้อนหินตรงนี้นะคะ อันดับแรกจะมีแค่ก้อนหินใช่ไหม ต่อมาก็เริ่มจาก meriken ตรงนี้จะเป็นสีเขียวเห็นไหมคะ แล้วก็มีมอส นักเรียนเห็นมอสไม้หน้าฝนโรงเรียนเราก็มีอยู่นะพี่เวลาตรงที่มันมีน้ำแฉะ ๆ หน่อยตรงนั้นมันจะมีขึ้นเขียว ๆ เห็นอยู่ใช่ไหมที่เราชอบเอาไปจัดสวนถาดกันน่ะ ใช่แล้ว หลังจากนั้นก็จะมีพวกย่าเห็นไหมคะ ต้นเขียวตรงนี้ จะมีญาติเกิดขึ้นเพราะถ้ามาก็เริ่มมีไม้ล้มลุก เป็นผู้เป็นพวกนี้ถัดมาอีกปุ๊บ ก็จะเป็นไม้ยืนต้นเพราะอะไรหลานสิ่งมารวมกันก็จะเป็นสังคมพืชเห็นไหมคะ ขอรูปรวมทั้งหมดนี่มันจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ ทีนี้เรามาดูอันที่ 2 อันที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ แบบนี้ก็จะเกิดจากกลุ่มสิ่งมีชีวิตเดิมถูกทำลาย แต่ยังคงมีสิ่งมีชีวิตบางชนิด และสารอินทรีย์ที่สิ่งมีชีวิตต้องการเหลืออยู่ เช่น บริเวณที่ถูกไฟไหม้ กลุ่มสิ่งมีชีวิตจะเกิดการเปลี่ยนแปลงตามลำดับอย่างเช่นป่าที่ถูกไฟไหม้ แต่ว่าไฟอาจจะไม่ทั้งหมดใช่ไหมคะ นักเรียนดูภาพข้างล่าง เกิดไฟไหม้ป่าเห็นไหม ตรงนี้ไฟไหม้ป่า ไฟไหม้ต้นไม้แต่ว่าก็ยังมียเหลืออยู่มันอาจจะไม่หมดถูกไหม แล้วก็ยังจะมีไม้ล้มลุก มีไม้ยืนต้น แล้วก็มีสังคมพืชพวกนี้มันก็จะยังเหลืออยู่ นี่ก็จะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมินะคะ ทีนี้นักเรียนมีข้อสงสัยตรงไหนบ้างเอ่ยมีถามไหม ถามอะไรไหม เข้าใจดีนะคะ เดี๋ยวเราจะได้ทดสอบกันว่านักเรียนเข้าใจหรือว่าไม่เข้าใจ เดี๋ยวคุณครูให้นักเรียนทำใบงานนะคะ แป๊บหนึ่งเดี๋ยวคุยกะแจกให้นะคะ นักเรียนดูจากใบงานนะคะ ใบงานจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ จะให้นักเรียนอธิบายโรงเรียนนี้นะคะ อย่างเช่นภาพที่ 1 นักเรียนดูใบงานภาพที่ 1 ภาพที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบในรูปน่ะค่ะ เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน นักเรียนเห็นไหม ภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน ดูจากภาพแล้วเป็นอย่างไรคะ นักเรียนดูภาพ ดูภาพที่ 1 ก่อนนะคะ ภาพที่ 1 นักเรียนสังเกตดูว่าต้นไม้บางต้นมันจะเป็นสีดำใช่ไหม เป็นสีดำแล้วก็มีหญ้าที่เกิดอยู่ข้างล่างนั่นคือมันอาจจะเกิดจากการไฟไหม้ป่าก่อนใช่ไหม ถ้าเป็นไฟไหม้ป่านี้เป็นแบบที่ 1 ปฐมภูมิ หรือแบบที่ 2 ทุติยภูมิ เป็นแบบที่ไหนคะ เป็นแบบที่ไหน ฮานอย ๆ เป็นแบบที่ไหน โอเคเป็นแบบที่ 2 ส่วนภาพที่ 2 ล่ะคะ ภาพที่ 2 เป็นปฐมภูมิหรือทุติยภูมิ 1 หรือ 2 ภาคที่ 2 ภาพที่ 2 เป็นแบบไหน ใช่ค่ะ ภาพที่ 2 จะเป็นแบบที่ 1 แทนที่แบบปฐมภูมินะคะ โอเค ให้นักเรียนเขียนคำตอบแล้วก็อธิบายด้วยนะคะ ว่าเป็นปฐมภูมิเนื่องจากอะไรนะคะ โอเคนักเรียนเสร็จแล้วนะคะ เสร็จแล้วทีนี้เราจะมาสรุปหัวข้อกัน เดี๋ยวคุณครูจะถามนะคะ จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน แบบที่ 1 หรือแบบที่ 2 จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหน เป็นแบบที่ 2 นะคะ ถูกต้องค่ะ แล้วภาพที่ 2 ล่ะคะ เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหน ภาพที่ 2 โอเค แบบที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลง แบบที่ 1 คือปฐมภูมิถูกไหมคะ เราจะมาสรุปกันว่าการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ ก็คืออย่างไร เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อนใช่ไหมคะ จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ คือก็เริ่มจากหิน จากดิน แล้วก็กลายมาเป็น ไลเคน เป็นพืช เป็นต้นไม้ เพิ่มเข้ามาเรื่อย ๆ นะคะ ส่วนแบบที่ 2 คือแบบทุติยภูมิเกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ แต่พื้นที่ถูกทำลายไหม นี่อันนี้คือแบบที่ 2 ใช่ พื้นที่ถูกทำลายไม่ว่าจะเกิดจากไฟป่า หรือว่าคนเผาป่าอะไรพวกนี้นะคะ ที่เกิดจากพื้นที่ที่ถูกทำลายแต่สิ่งมีชีวิตบางอย่างมันยังไม่ได้ถูกทำลายทั้งหมด เขาก็จะฟื้นคืนชีพขึ้นมาใหม่ ฟื้นขึ้นมาใหม่ ทำให้มีพวกต้นไม้ มีใบหญ้า มีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามา ตัวนี้จะเป็นแบบที่ 2 นะคะ โอเค นักเรียนมีคำถามไหมลูก คำถามอะไรไหม มีคำถามยกมือ ไม่มีคำถามโอเค ถ้านักเรียนมีคำถาม รีบถามนะคะ เพราะว่าเวลาล่ามของเรา เดี๋ยวใกล้จะหมดแล้ว ถ้านักเรียนไม่มีคำถามแล้ว เดี๋ยวคุณครูจะให้เรียนเก็บใบงานมาส่งนะคะ อ๋อ ด้านหลังมี ด้านหลังมี เดี๋ยวเราจะได้ทำในสัปดาห์ต่อไป เพราะว่าคุณครูจะได้เล่าก่อนนะ ครูจะได้อธิบายก่อน นักเรียนถึงจะทำใบงานข้างหลังได้นะคะ หรือว่าอยากทำ เขาอยากทำวันนี้ โอเค ได้อยากทำวันนี้นักเรียนเปิดไปที่ด้านหลังข้างหลังนะคะ เป็นเรื่องที่เราเคยทำมาตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว ทำก่อนนะคะ เรื่องโซ่อาหารที่นี้แต่ตัวนี้มันจะเป็นสายใยอาหาร เรื่องสายใยอาหารก็คือมีโซ่อาหารหลาย ๆ โซ่มารวมกัน จะเรียกว่า "สายใยอาหาร" นะคะ คือมีหลาย ๆ โซ่หลาย ๆ โซ่หลาย ๆ อย่างรวมกันมาปุ๊บ อยู่ในตัวนี้ในภาพที่นักเรียนเห็น เขาจะเรียกว่า "สายใยอาหารนะคะ อย่างเช่นรูปที่ 1 มีหญ้าทะเลใช่ไหม มีเต่า มีกุ้งมีปลามีนก ตอนแรกที่เราจะได้ก็คือหญ้า กุ้งกินหญ้าใช่ไหม แล้วปลาก็มากินกุ้งอีกที แล้วนกก็มากินปลาอีกทีหนึ่งนักเรียนจะได้ 1 โต๊ะอาหารนะคะ จะขึ้นกระดานดูที่บนกระดาน อันนี้คือโซ่ที่ 1 ดูตาว่าลูกศรเขาชี้ไปทางไหนนะคะ หัวลูกศรชี้ไปทางไหนคือตัวนั้นจะมากินเพื่อนนะคะ อย่างเช่นหัวลูกศรชี้ไปที่กุ้ง กุ้งกินหญ้า ถูกไหม แล้วหัวลูกศรชี้ไปที่ปลาต่อ ปลากินกุ้ง หัวลูกศรก็ชี้ไปที่นกอีกรอบ ก็คือนกกินปลา นี่คือ 1 โซ่อาหาร ส่วนอันที่ 2 ข้อที่ 2 นักเรียนเห็นหญ้าไหม หญ้าทะเลกับเต่า หญ้าทะเลกับเต่า ใช่ ๆ ๆ วันนี้ทำไมมาเขียนให้เพื่อนดูดูตามลูกศรนะลูก ถ้าตัวไหนที่ลูกศรเขาไม่ชี้ไปแสดงว่าเขาจะไม่เกี่ยวกับโซ่อาหารตัวนั้น เราจะดูหัวลูกศร หัวลูกศรชี้ไปตัวไหน ตัวนั้นจะเกี่ยวกับโซ่อาหาร อย่างเช่น หญ้าทะเลเห็นไหม ดูที่จอก่อนหญ้าทะเล จากหญ้าทะเลชี้ไปหาที่เต่า แสดงว่าเต่ากินหญ้าทะเล นั่นคือ 1 โซ่อาหาร ใช่ ทีนี้เรามาดูอีกอันหนึ่ง สาหร่ายข้างล่างเห็นไหม สาหร่ายข้างล่างสาหร่ายทะเล ข้างล่างสาหร่ายทะเลหนีจากสาหร่ายทะเลชี้มาที่เต่า แสดงว่าเต่ากินสาหร่ายทะเล อีกอันหนึ่งข้างล่างมีธาตุด้วย หัวลูกศรชี้จากสาหร่ายไปทากแล้วก็ชี้จากท่ากไปกบ แสดงว่าทากกินสาหร่ายทะเล แล้วก็กบกินทากอีกทีหนึ่ง นี่ก็คือ 1 โซ่อาหาร หลาย ๆ โซ่อาหารรวมกันเรียกว่า " "สายใยอาหาร" นะคะ โอเค เราจะได้ทำตัวนี้กันต่อ เดี๋ยวจะให้นักเรียนทีละคนออกมาทำทีละข้อ คนละ 1 ข้อ ในนี้ก็จะมีประมาณ 8-9 ข้อพอดีครบนักเรียนคะ ฮานอยดูก่อนลูก จากที่นักเรียนได้ออกมาทำนะคะ อย่างเช่น โซ่ที่ 1 คือหญ้าใช่ไหม กุ้ง ปลา นก ถูกต้องนะคะ แล้วก็นักเรียนดูข้อนี้ที่เพื่อนออกมาทำเมื่อกี้นะคะ จะมีสาหร่าย เสร็จแล้วก็ไปเป็นท่าต่อมาก็เป็นกบ อันดับสุดท้ายที่เป็นผู้บริโภคคือนก ถูกต้องค่ะ ตามนี้ได้เลยนะคะ แสดงว่าเรื่องนี้เข้าใจใช่ไหม เรื่องโซ่อาหารเข้าใจ รู้ โอเค วันนี้เราก็จะจบไว้ที่เท่านี้ก่อนนะคะ โอเคค่ะ หมดแล้วค่ะ ขอบคุณพี่ล่ามและทีมงานค่ะ รอสักครู่นะคะ โอเคค่ะ ขอบคุณค่ะ