วันนี้เราจะมาเรียนในรายวิชาวิทยาศาสตร์ ซึ่งสัปดาห์ที่แล้วตรงกับวันหยุดใช่ไหม ห้อง ม. 4 ก็เลยไม่ได้เรียนวิชาวิทยาศาสตร์วันนี้อากาศดีนะคะ ที่โรงเรียนของเราฝนตกเย็นสบาย ไม่ร้อนเหมือนสัปดาห์ก่อน ๆ นะ ที่เรามาเรียนกัน แต่อากาศแบบนี้ฤดูฝนแบบนี้ นักเรียนจะต้องดูแลสุขภาพนะคะ ฝนตก อากาศเย็น นักเรียนอาจจะเป็ฯไข้ได้นะคะและนักเรียนสังเกตไหมช่วงฤดูฝนนี่ จะมียุงใช่ไหมคะ ยุงนี่เยอะมาก ไม่ว่าจะเป็นตอนกลางวันหรือตอนกลางคืน ยุงมีเยอะ เพราะฉะนั้น พยายามอย่าใหยุงกัดนะคะ เพราะว่าถ้าเราเจอยุงลายกัด จะทำให้เราเป็นไข้เลือดออกไข้เลือดออกอันตรายนะคะ สามารถทำให้เราเสียชีวิตได้ เพราะฉะนั้น นักเรียนจะต้องดูแลตัวเอง ดูแลสุขภาพ โอเค เราจะมาทบทวนหัวข้อที่แล้วที่เราเรียนไปจำได้ไหมว่าเราเรียนเกี่ยวกับอะไร เกี่ยวกับอะไรคะ ดูในสมุด ดูในสมุดซิเกี่ยวกับ สัตว์ ต้นไม้ อะไรต่าง ๆ ซึ่งรวมกันจะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศใช่ไหมคะ จะเป็นการเรียนเกี่ยวกับระบบนิเวศนะคะ ซึ่งเราจะดูกันไปแล้วว่าองค์ประกอบของระบบนิเวศมีอะไรบ้าง โซ่อาหารเป็นแบบไหน ใครกินใคร ใครเป็นผู้ผลิตใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 1 ใครเป็นผู้บริโภคอันดับที่ 2 จำได้ไหม จำได้ไหมจำได้ไหมคะ ดูเปิดดูในสมุดของเรา ในสมุดเราจะมีสาหร่ายทะเลใช่ไหม แล้วก็มีปลา เป็นสาหร่าย เป็นสาหร่าย เป็นสาหร่าย พวกหญ้าอยู่ในนั้นน่ะค่ะ แล้วก็จะมีปลามีอะไรอีก มีเป็น มีงู มีสัตว์อะไรต่าง ๆ ที่มันจะเป็นโซ่อาหารที่มันจะกินกันเป็นทอด ๆ จำได้นะ แล้วมาวันนี้เราจะมาเรียนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตามที่คุณครูได้โชว์ในสไลด์ เดี๋ยวคุณครูจะแจกใบความรู้ให้นะคะ ดูนะคะ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นตลอดเวลา ทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แล้วเกิดจากการกระทำของมนุษย์ การเปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลงแทนที่ เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ๆ ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์และชีวภาพ ส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไปสมบูรณ์ จนเกิดที่สมบูรณ์และอีกอย่างหนึ่ง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในองค์ประกอบในระบบนิเวศ ทั้งทางกายภาพและชีวภาพ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของขนาดประชากร ค่ะ ทีนี่ เรามาดูกันว่า นักเรียนดูสไลด์ที่ 2 ในแผนใบงานนะคะ ในระบบนิเวศมีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตอย่างเป็นลำดับขั้น เรียกว่า "การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ โดยมีปัจจัยทางกายภาพ และชีวภาพเข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท ประเภทที่ 1 การเปลัี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ โดยเริ่มจาก ไลเคนมอส หญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และพืชตามลำดับนะคะ เดี๋ยวเราจะได้มาดูภาพ ส่วนข้อที่ 2 ประเภทที่ 2 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิต ที่เคยสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่แต่พื้นที่ที่ถูกทำลาย คือ เคย แต่ก่อนเคยมีสัตว์ มีสิ่งมีชีวิต ต่าง ๆ อาศัยอยู่บริเวณนั้น แต่หลังจากนั้นก็ถูกทำลายจนกลายเป็นพวกสังคมสมบูหญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้น และพืชสังคมนะคะเราจะได้ดูรูปต่อไปกัน เห็นไหมคะนี่เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ ที่ครูได้บอกไปในขั้นตอนแรกนะคะ ก็เริ่มจากบริเวณที่ปราศจากสิ่งมีชีวิต เช่น เป็นพวกบนก้อนหินหรือหน้าดิน ซึ่งกลุ่มซึ่งมีชีวิตจะเริ่มเปลี่ยนแปลงตามลำดับข้างล่างไหม ตรงข้างล่างที่เขาเขียนว่าก้อนหินตรงนี้น่ะค่ะ อันดับแรกจะมีแค่ก้อนหินใช่ไหมก็เริ่มจะมีไลเคน ตรงนี้จะมีสีเขียว ๆ เห็นไหมคะ แล้วก็มีมอส นักเรียนเห็นมอสไหม หน้าฝร โรงเรียนเรามีอยู่นะที่เวลาตรงที่มันมีน้ำแฉะ ๆ หน่อยมันจะมีเขียว ๆ ขึ้นตรงนั้นมันจะมีขึ้นเขียว ๆ หน่อย เห็นไหมสวนถาดกันน่ะ ใช่ แล้วหลังจากนั้นจะมีพวกหญ้า เขียว ๆ ตรงนี้ จะมีหญ้าเกิดขึ้น พอถัดมาก็เริ่มมีไม้ล้มลุก เห็นไหม เป็นพวกนี้ ถัดมาอีกปุ๊บก็จะเป็นไม้ยืนต้น พอหลาย ๆสิ่งมารวมกันก็จะเป็นสังคมพืช เห็นไหมคะนี่ พอลูกรวมทั้งหมดนี่ มันจะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมินะคะ ทีนี้เรามาดูอันที่ 2 อันที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ แทนที่แบบทุติยภูมิ แบบนี้ก็จะเกิดจากกลุ่มสิ่งมีชีวิตเดิมถูกทำลายแต่ยังคงมีสิ่งมีชีวิตบางชนิด สารอินทรีย์ที่สิ่งมีชีวิตต้องการอยู่ เช่น บริเวณที่ถูกไฟไหม้กลุ่มสิ่งมีชีวิตจะเปลี่ยนแปลงตามลำดับอย่างเช่น ป่าที่ถูกไฟไหม้ แต่ว่าไฟอาจจะไหม้ไม่ทั้งหมด นักเรียนดูภาพข้างล่างเกิดไฟไหม้ป่า เห็นไหมตรงนี้ ไฟไหม้ป่า ไฟไหม้ต้นไม แต่ว่ายังมีหญ้าเหลืออยู่ ถูกไหม แล้วก็ยังจะมีไม้ล้มลุก มีไม้ยืนต้น แล้วก็มีสังคมยืนต้นพวกนี้มันก็จะยังเหลืออยู่ นนี่ก็จะเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิ ทีนี้นักเรียนมีข้อสงสัยตรงไหนบ้างเอ่ยมีถามไหม ถามอะไรไหม เข้าใจดีนะคะ เดี๋ยวเราจะได้ทดสอบกันว่า นักเรียนเข้าหรือว่าไม่เข้าใจ เดี๋ยวคุณครูจะให้นักเรียนทำใบงานนะคะ แป๊บหนึ่งเดี๋ยวคุณครูแจกให้นะคะนักเรียนดูจากใบงานนะคะ จากใบงานนะคะ จากใบงานแทนที่ จะให้นักเรียนอธิบายลงในนี้นะคะ อย่างเช่น ภาพที่ 1 นักเรียนดูใบงานภาพที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบในรูปน่ะค่ะ เป็นการแทนที่แบบไหนนักเรียนเห็นไหม ภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหนฝั่งนี้ฝั่งนี้ ดูจากภาพแล้วเป็นอย่างไรคะนักเรียนดูภาพ ดูภาพที่ 1 ก่อนนะคะ นักเรียนสังเกตดูว่าต้นไม้บางต้นมันจะเป็นสีดำใช่ไหม เป็นสีดำ แล้วก็มีหญ้าที่เกิดอยู่ข้างล่าง นั่นคือมันอาจจะเกิดจากไฟไหม้ป่าก่อนใช่ไหม ถ้าเป็นไฟไหม้ป่านี่เป็นปฐมภูมิ หรือแบบที่ 2 ทุติยภูมิเป็นแบบที่ไหนคะ ฮานอย ฮานอย เป็นแบบที่ไหนโอเค เป็นแบบที่ 2 ส่วนภาพที่ 2 ล่ะคะ ภาพที่ 2 เป็นปฐมภูมิ หรือทุติยภูมิ 1 หปฐมภูมิหรือทุติยภูมิ 1 หรือ 2 ภาพที่ 2 น่ะ ภาพที่ 2 เป็นแบบไหนใช่ค่ะ ภาพที่ 2 จะเป็นแบบที่ 1 แทนที่แบบปฐมภูมินะคะ โอเค ให้นักเรียนเขียนคำตอบแล้วก็อธิบายด้วยนะคะ ว่าเป็นปฐมภูปฐมภูมิเนื่องจากอะไรนะคะ โอเค นักเรียนเสร็จแล้วนะคะเสร็จแล้ว ทีนี้เราจะมาสรุปหัวข้อกัน เดี๋ยวคุณครูจะถามนะคะ จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบไหน แบบที่ 1 หรือแบบที่ 2 จากภาพที่ 1 เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหน เป็นแบบที่ 2 นะคะ ถูกต้องค่ะ แล้วภาพที่ 2 ล่ะคะ เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหนภาพที่ 2 ภาพที่ 2 โอเค แบบที่ 2 เป็นการเปลี่ยนแปลงแบบที่ 1 คือปฐมภูมิ ถูกไหมคะ เราจะมาสรุปกันว่า การเปลี่ยนแบบแทนที่แบบปฐมภูมิ ก็คืออย่างไร เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อนใช่ไหมคะ จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติ คือ ก็เริ่มจากหิน จากดิน แล้วก็กลายมาเป็น ไลเคน เป็นพืช แล้วก็เป็นต้นไม้ เพิ่มเข้ามาเรื่อย ๆ นะคะ ส่วนแบบที่ 2 คือ แบบทุติยภูมิ เกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่แต่พื้นที่ถูกทำลาย ไหม นี่ อันนี้คือแบบที่ 2 ใช่ พื้นที่ถูกทำลายไม่ว่าจะเกิดจากไฟป่าหรือว่าคนเผาป่า อะไรพวกนี้เกิดจากพื้นที่ที่ถูกทำลาย แต่สิ่งมีชีวิตบางอย่างมันไม่ได้ถูกทำลายทั้งหมด เขาก็จะฟื้นคืนชีพขึใหม่ ฟื้นขึ้นมาใหม่ทำให้มีพวกต้นไม้ ใบหญ้า มีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามา ตัวนี้จะเป็นแบบที่ 2 นะคะ โอเค นักเรียนมีคำถามไหมลูก มคำถามอะไรไหม มีคำถามยกมือไม่มีคำถาม โอเค ถ้านักเรียนมีคำถามรีบถามนะคะ เพราะว่าเวลาล่ามของเราใกล้จะหมดแล้ว ค่ะ ถ้านักเรียนไม่มีคำถามแล้ว เดี๋ยวคุณครูจะให้นักเรียนเก็บใบงานมาส่งนะ อ๋อ ข้างหลังมี ข้างหลังมี ให้ทำในสัปดาห์ต่อไป เดี๋ยวเพราะว่าคุณครูจะได้เล่าก่อน คุณครูจะได้อธิบายทำใบงานข้างหลังได้นะคะ หรือว่าอยากทำ อยากทำวันนี้ โอเค โอเคได้ นักเรียนเปิดไปที่ด้านหลัง ข้างหลังนะคะ เป็นเรื่องที่เราเคยทำมาตั้งแต่สัปดาห์ที่แล้ว สัปดาห์ก่อน ๆ น่ะค่ะ เรื่องโซ่อาหาร ทีนี้ แต่ตัวนี้จะเป็นสารใยอาหาร เรื่อง สายใยอาหาร ก็คือมีโซ่อาหารหลาย ๆ โซ่มารวมกันจะเรียกว่า "สายใยอาหาร" คือมีหลาย ๆ โซ่อาหารหลาย ๆ อย่างรวมกันปุ๊บ อยู่ตัวนี้ ในภาพที่นักเรียนเห็น เขาจะเรีน"สายใยอาหาร" นะคะ อย่างเช่น รูปที่ 1 มีหญ้าทะเลใช่ไหม มีเต่า มีกุ้ง มีปลา มีนก โซ่แรกที่เราจะได้ก็คือหญ้า กุ้งกินหญ้าใช่ไหม แล้วปลาก็มากินกุ้งอีกทีแล้วนกก็มากินปลาอีกทีหนึ่ง นักเรียนจะได้ 1 โซ่อาหารนะคะคุณครูจะขึ้นกระดานให้ดู ดูที่บนกระดาน อันนี้คือโซ่ที่ 1 ดูตามว่าลูกศรเขาชี้ไปทางไหนนะคะ หัวลูกศรชี้ไปทางไหน คือตัวนั้นจะมากินเพื่อนนะคะ อย่างเช่น หัวลูกศรชี้ไปที่กุ้ง กุ้งกินหญ้า ถูกไหม แล้วหัวลูกศรชี้ไปที่กุ้งปลากินกุ้ง หัวลูกศรก็ชี้ไปที่นกอีกรอบ ก็คือนกกินปลา 1 โซ่อาหาร ส่วนอันที่ 2 ข้อที่ 2 นักเรียนเห็นหญ้าไหม หญ้าทะเลกับเต่า หญ้าทะเลกับเต่าใช่ ๆ ฮานอยมานี่ มาเขียนให้เพื่อนดูเต่า ใช่ ดูตามลูกศรนะลูก ถ้าลูกศรไม่ชี้ไป แสดงว่าเขาจะไม่เกี่ยวกับโซ่อาหารตัวนั้น เราจะดูหัวลูกศร หัวลูกศรชี้ไปตัวไหน ตัวนั้นจะเกี่ยวกับโซ่อาหาร อย่างเช่นหญ้าทะเล เห็นไหม ดูที่จอก่อน หญ้าทะเล จากหญ้าทะเลชี้ไปหาที่เต่าแสดงว่า เต่ากินหญ้าทะเล นั้นคือ 1 โซ่อาหาร ใช่ ทีนี้เรามาดูอีกอันหนึ่ง สาหร่ายข้างล่างเห็นไหม สาหร่ายข้างล่าง สาหร่ายทะเลข้างล่าง สาหร่ายทะเลนี่ชี้มาที่เต่าแสดงว่าเต่ากินสาหร่ายทะเล อีกอันหนึ่งข้างล่าง มีทากด้วย หัวลูกศรชี้จากสาหร่ายไปทาก แล้วก็ชี้จากทากไปกบแสดงว่าทากกินสาหร่ายทะเล แสดงว่า ทากกินสาหร่ายทะเล แล้วก็กบกินทากอีกทีหนึ่ง นี่ก็คือ 1 โซ่อาหาร หลาย ๆ โซ่อาหารรวมกัน เรียกว่า "สายใยอาหาร" นะคะโอเค เราจะได้ทำตัวนี้กันต่อเดี๋ยวจะให้นักเรียนออกมาทำทีละข้อ คนละ 1 ข้อ ในนี้ก็จะมี 8 9 ข้อพอดีพอดีครบ นักเนักเรียนคะ นักเรียนคะ ฮานอยดูก่อนลูกจากที่นักเรียนได้ออกมาทำนะคะ อย่างเช่น โซ่ที่ 1 คือหญ้า ใช่ไหมกุ้ง ปลา นก ถูกต้องนะคะ แล้วก็นักเรียนดูข้อนี้ ที่เพื่อนออกมาทำเมื่อกี้นะคะ จะมีสาหร่าย เสร็จแล้วก็ไปเป็น ทาก ต่อมาก็เป็นกบ อันดับสุดท้ายที่เป็นผู้บริโภคคือ นก นะคะ ถูกต้องค่ะ ตามนี้ได้เลยนะคะ แสดงว่าเรื่องนี้เข้าใจใช่ไหม เรื่อง "โซ่อาหาร" เข้าใจโอเค วันนี้เราก็จะจบไว้ที่นี้ก่อนนะคะ โอเคค่ะหมดแล้วค่ะ ขอบคุณพี่ล่ามและทีมงานค่ะรอสักครู่นะคะ โอเคค่ะ ขอบคุณค่ะ[สิ้นสุดการถอดความ]กกกกกกดกดกดกดกดกดกกดกดกดก