อ๋อค่ะ ขอบคุณค่ะ ตอนนี้นักเรียนกำลังเขียนชื่ออยู่ค่ะเพราะว่าบางคนเขาเพิ่งจะได้สมุดโอเคค่ะ นักเรียนเป็นอย่างไรบ้างวันนี้ อากาศเย็นสบาย อากาศเย็นสบาย เพราะว่าฝนตกใช่ไหม สัปดาห์ก่อน ๆ ที่เรามาเรียนเจอกันตอนนั้นอากาศร้อนมากทีนี้ช่วงนี้เป็นฤดูฝนนะคะ คุณครูก็อยากให้นักเรียนดูแลสุขภาพ ดูแลสุขภาพตนเองนะคะ ระวังจะเป็นไข้เป็นหวัด หรือว่าช่วงนี้มีฝนตกแล้วยุงก็เยอะนะคะ นักเรียนเห็นไหมตอนกลางวันเสาร์อาทิตย์เมื่อกี้นี้ ยุงลายใช่ไหมกลางวันน่ะ ยุงลายมันจะออกถ้าสมมุติว่าเราเจอยุงลายกัดเราบ่อย ๆ หรือว่ามาก ๆ อาจจะทำให้เราน่ะ เป็นไข้เลือดออก ไข้เลือดออกไม่สามารถทำให้เราเสียชีวิตได้นะคะ ถ้าสมมุติใครที่ไม่สบายนี่ต้องรีบแจ้งคุณครูนะคะ ครูจะได้ให้ยาแล้วก็ถ้าไข้สูงมาก ๆ เราจะได้ไปพบหมอที่โรงพยาบาล เพราะถ้าเรามัวแต่เก็บไว้ไม่กล้าบอกคุณครูอย่างนี้ เราอาจจะเป็นไข้หนักถึงเวลานั้น เราอาจจะต้องพานักเรียนไปหาหมอ หรือว่าคุณหมออาจจะช่วยไม่ได้เพราะฉะนั้นถ้าใครไม่สบายตัวร้อนหรือว่าไปอย่างนี้ต้องรีบบอกคุณครูนะคะ เพราะว่าเราน่ะเป็นนักเรียนประจำอยู่หอนอน เราจะต้องรีบแจ้งคุณครูนะคะ โอเค วันนี้เราจะมาเรียนเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตามเอกสารที่คุณครูได้แจกให้นักเรียนไปแล้วใครจะดูในนั้น แล้วก็ที่หน้าจอทีวีก็มีนะคะ เราจะได้ดูพี่ล่ามด้วยในการเรียนนะคะ ทีนี้การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศเกิดขึ้นได้ตลอดเวลาทั้งเปลี่ยน ทั้งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและเกิดขึ้นจากมนุษย์นะคะ จากการกระทำของมนุษย์ อันที่ 2 การเปลี่ยนแปลงแทนที่เป็นการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิต ที่เกิดขึ้นอย่างช้า ๆ เป็นเวลานาน ซึ่งเป็นผลจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทางกายภาพและทางชีวภาพส่งผลให้ระบบนิเวศเปลี่ยนไปสู่สมดุลจนเกิดสังคมที่สมบูรณ์นะคะ แล้วก็อันสุดท้ายการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบในระบบนิเวศทั้งทางกายภาพและทางชีวภาพ มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงขนาดของประชากรนะคะ อันดับต่อไปเราจะมาดูกันว่าในระบบนิเวศมีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตอย่างเป็นลำดับขั้นเราเรียกว่า "การเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศ" โดยจะมีปัจจัยทางกายภาพและชีวภาพเข้ามาเกี่ยวข้องแบ่งออกเป็น 2 ประเภทประเภทที่ 1 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ เริ่มจากบริเวณที่ไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน จนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์ที่มีความสมดุลทางธรรมชาติโดยจะเริ่มจากพวกไลเคนพวกมอสพวกหญ้าต้นเล็ก ๆ น่ะค่ะ ไม้ล้มลุก หรือว่าไม้ยืนต้น และสังคมพืชตามลำดับไล่เรียงกันมานะคะ ข้อที่ 2 การเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบทุติยภูมิเกิดขึ้นในพื้นที่ที่เคยมีสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ แต่พื้นที่ถูกทำลายจนกลายเป็นสังคมสมบูรณ์โดยเริ่มจากหญ้า ไม้ล้มลุก ไม้ยืนต้นแล้วก็สังคมพืชตามลำดับ ข้อนี้ทุติยภูมิก็อย่างเช่น ป่าไม้ถูกไฟป่า ไปป่าดิบเขา เสร็จแล้วต้นไม้ต้นหญ้าบางต้นมันอาจจะไม่ได้ตายทั้งหมดนะคะ เพราะมันได้น้ำได้ฝนขึ้นมาปุ๊บ มันก็จะมีต้นไม้ต้นเล็ก ๆ เพิ่มขึ้นมาเรื่อย ๆ เริ่มเกิดการมีต้นไม้มีต้นหญ้ามีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามาอาศัยอยู่แบบนี้จะเรียกว่า "แบบทุติย" ภูมิเดี๋ยวคุณครูจะเปิดรูปให้ดู อันนี้คือแบบที่ 1 อันนี้คือแบบที่ 1 ที่เราเล่าไปก่อนแล้ว คือการเปลี่ยนแปลงแทนที่แบบปฐมภูมิ แบบปฐมภูมิอันแรกมันก็จะมีเริ่มจากก้อนหินใช่ไหมมีก้อนหินมีดินเฉย ๆ แล้วก็มีพวกมอสพวกหญ้าพวกอะไรนี่เห็นไหม ไอ้เขียวข้างล่างนี่ใครเคยจัดสวนถาด ใครเคยจัดสวนถาดบ้าง เห็นไหมหญ้าอันเขียว ๆ อันเล็ก ๆ กับมอสน่ะเราจะเห็นแถวโรงเรียนเราก็มีเวลาเราเดินไปอังกฤษตามพื้นถนน หรือตามใต้ร่มไม้หรือว่าตามพวกขูดหินน่ะค่ะ ที่มันโดนน้ำโดนฝนแล้วมันก็จะมีต้นมอสสีเขียว ๆ เล็ก ๆ ใช่ ลักษณะแบบนั้นนะคะ แล้วก็จะมีต้นหญ้ามีไม้ยืนต้นพวกนี้ เขาจะเรียกว่า "แบบปฐมภูมิ" คือเริ่มจากไม่มีอะไรเลยจนกลายมามีต้นไม้มีสัตว์มีอะไรบ้าง สั่งเพิ่มเข้ามาสังคมของพืชพวกนี้นะคะ ต่อไปการเปลี่ยนแปลงแบบแทนที่แบบทุติยภูมิแบบที่ 2 ที่เล่าไปเกิดจากการเผาไหม้ของไฟป่า ไม่ว่าจะเป็นคนเผาหรือว่าไฟป่าที่เกิดขึ้นเองเห็นไหมคะ รูปไฟไหม้ต้นไม้แต่ว่ามันก็ไม่ได้ไหม้ทั้งหมดใช่ไหม มันอาจจะเหลือต้นเล็ก ๆ ต้นหญ้าอะไรต่าง ๆ อยู่ เพราะหลังจากที่มันได้น้ำฝนได้อะไรต่าง ๆ เสร็จแล้วมันก็จะมีต้นไม้ใหญ่ ๆ พวกนี้เพิ่มขึ้นมา ต้นเล็กต้นใหญ่ เมื่อบริเวณนั้นอุดมสมบูรณ์มีต้นไม้มีอะไรต่าง ๆ สัตว์ก็เริ่มจะย้ายเข้ามาอยู่ใช่ไหมคะ แล้วจะเห็นว่าตามบ้านเราก็เหมือนการบ้านใครที่ปลูกต้นไม้ที่เป็นพวกต้นตะขบ หรือว่าต้นไม้ที่เป็นไม้ที่กินได้ เราจะเห็นว่าจะมีนก มีนก มีกระรอก มีสัตว์เล็กสัตว์น้อยที่จะมาอยู่แล้วก็มากินอาหารตรงนั้น ถึงบ้านคุณครูน่ะเคยมีต้นตะขบอยู่ข้างบ้าน เสร็จแล้วก็ไม่รู้หรอกว่าตอนแรก ๆ มันก็ไม่มีนกไม่มีอะไรแต่พอต้นไม้นั้นน่ะมันมีลูกออกลูกมามีผล ใครรู้จักต้นตะขบรู้จักไหม ที่เป็นลูกสีแดง ๆ รู้ไหม อายรู้น้องอายรู้นะคะ เพราะหลังจากนั้นปุ๊บ คุณครูมาสังเกตดูว่าตอนเช้านี้จะมีนก นกตัวเล็ก ๆ มีน่าจะมีหลายพันธุ์เลยล่ะเพราะว่าแต่ละตัวที่บินมาเกาะบินมากินน่ะบินมากินผลไม้นะ มันจะสีที่แตกต่างกันออกไป วางตัวตรงท้องตรงขนมันจะเป็นสีแดง บางตัวน่ะก็จะมีสีเขียว สีต่าง ๆ แตกต่างกันออกไปนะคะ ทำให้เราได้รู้ว่าบริเวณไหนที่มีความอุดมสมบูรณ์ ต้นไม้ใบหญ้าก็จะมีสัตว์ต่าง ๆ เข้ามาอาศัยอยู่นะคะ ทีนี้เดี๋ยวคุณครูจะมีใบงาน แต่ก่อนอื่นถามก่อน 2 ข้อเมื่อกี้ที่เล่าให้ฟัง ระบบนิเวศที่มีการเปลี่ยนแปลงของกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่สำคัญนี่ของระบบนิเวศแบ่งออกเป็น 2 ประเภทนี้ มีใครไม่เข้าใจตรงไหนไหม แบบที่ 1 แบบปฐมภูมิ แบบปฐมภูมิเกิดอย่างไรน้องอาย แบบปฐมภูมิเกิดจากที่ไม่มีอะไรเลย อย่างเช่น เริ่มต้นจากก้อนหินนี่ไงนี่ไง ก้อนหิน เดี๋ยวจะเปิดหน้านี้ให้ดูนี่ไงอันนี้คือแบบปฐมภูมินะคะ จากที่ไม่มีสิ่งมีชีวิต จนเพิ่มขึ้นมามีสิ่งมีชีวิตมีต้นไม้มีพืชต่าง ๆ นะคะ อันนี้คือแบบที่ 1 ส่วนอันที่ 2 เปลี่ยนแปลงแบบทุติยภูมิ เกิดจากการถูกทำลายหรือว่าเคยมีสิ่งมีชีวิตอยู่ ถูกไฟไหม้ไปแล้ว แต่เวลาเปลี่ยนไปทำให้มีต้นไม้ใบหญ้าขึ้นมา นี่คือแบบที่ 2 นะคะ โอเคไหม เดี๋ยวคุณครูจะแจกใบงานให้ก่อนจะได้ทดสอบว่าใครเข้าใจมากน้อยแค่ไหนนะคะ ถ้าไม่เข้าใจก็สอบถามได้เลยค่ะ นักเรียนได้ใบงานแล้ว นักเรียนดูนะคะ จากภาพที่ 1 ภาพที่ 1 นักเรียนคิดว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงแบบไหนคะ ภาพที่ 1 เห็นไหม นักเรียนจะเห็นว่ามีต้นหญ้าต้นเล็ก ๆ เกิดขึ้น แล้วก็มีซากต้นไม้ใช่ไหม เกือบถูกเผา มันเกิดขึ้นแบบไหน แบบปฐมภูมิหรือแบบทุติยภูมิ แบบที่ 1 หรือแบบที่ 2 แบบไหนแบบที่ไหนคะ แบบที่ 1 หรือ 2 เกิดไฟไหม้ น้องอายแบบไหนลูก น้องอายแบบที่ 2 ถูกต้อง แล้วอันข้างล่างล่ะคะ ภาพที่ 2 ภาพที่ 2 เป็นแบบปฐมภูมิ คือไม่เคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อนใช่ไหม ไม่เคยมีมาก่อนแล้วมันก็ค่อย ๆ เริ่มมี พอโดนน้ำโดนฝนอะไรต่าง ๆ มันก็ค่อยจะเริ่มมีสิ่งมีชีวิตนะคะ ตามที่มีในใบความรู้แล้วก็ที่คุณครูได้เล่าไปเมื่อกี้นะคะ โอเค ลงมือทำได้ค่ะ โอเคค่ะ นักเรียนทำเสร็จกันแล้วนะคะ ทีนี้ จากที่คุณครูได้ดูนะคะ แล้วก็จะได้เดินดูที่นักเรียนทำส่วนใหญ่ก็ทำถูกต้องนะคะ ทีนี้นักเรียนเปิดใบงานไปข้างหลังค่ะ มันจะมีอีกตัวหนึ่งเห็นไหมคะ ข้างหลังจะเป็นเรื่องสายใยอาหารนะคะ เป็นเรื่องสายใยอาหาร เดี๋ยวนะนักเรียนมาดูนะคะ ของนักเรียนกับของครูจะเหมือนกันนะคะ ทีนี้จากสัปดาห์ก่อนที่เราเคยเรียนไปเราจะเรียนเกี่ยวกับอาหาร ซึ่งโซ่อาหารที่นักเรียนได้ทำไปแล้ว มันจะเป็นการกินต่อกันเป็นทอด ๆ จะมีแค่อันเดียว อย่างเช่น สมมตินักเรียนดูในใบงานก็ได้ สมมุติว่าหญ้าทะเลใช่ไหมคะ หญ้าทะเลหัวลูกศรชี้ไปที่กุ้ง แสดงว่ากุ้งกินหญ้าทะเล เสร็จแล้วปลาก็กินกุ้ง นกกินปลา นั่นคือ 1 โซ่อาหาร แต่ถ้าโซ่อาหารหลาย ๆ โซ่รวมกัน เราจะเรียกว่า "สายใยอาหาร" เขาจะเรียกว่า "สายใยอาหาร" นะคะ โอเค รูปที่โชว์บนสไลด์นี่คือสายใยอาหาร คุณครูจะให้นักเรียนแยกออกมาว่าสายใยอาหารตัวนี้ มีกี่โซ่อาหารนะคะ แยกออกมาเป็นโซ่อาหารที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ที่ 5 ไปเรื่อย ๆ จนหมดว่ามันสรุปสิ้นสุดที่โซ่อาหารที่เท่าไรนะคะ อย่างเช่นตัวอย่างอาหารที่ 1 คือหญ้าทะเลถูกไหม หญ้าทะเล แล้วก็ไปที่กุ้ง เสร็จแล้วก็ต่อไปที่ปลา เสร็จแล้วก็ไปสิ้นสุดที่อะไร สิ้นสุดที่นกนะคะ นักเรียนจะได้ทำแบบนี้ ทีนี้มีใครอยากออกมาทำไหม เชิญค่ะ ทำให้เพื่อนดูลูก ทำครบเลยหรือ เดี๋ยวทุกคนจะได้ออกมาทำคนละ 1 ข้อนะคะ เตรียมดูได้เลยว่าตัวเองจะทำข้อไหน ไม่ให้ซ้ำกันกับเพื่อนนะคะ ของฟ้าลดาจะเป็นอะไรลูก สาหร่าย โอเค ปรบมือให้เพื่อนหน่อย อันนี้จะเป็นสาหร่าย ทาก กบ แล้วก็นก ถูกต้องค่ะ คนต่อไปน้องอายน้องอายของอายเป็นสาหร่ายแล้วก็เต่า โซ่อาหารสั้นมากที่เลือกมา คนละ 1 ข้อนะคะ โอเค ของน้องขิงจะเป็นสาหร่าย เป็นทาก เป็นกบ แล้วก็เป็นนก ต้องมาค่ะ หญ้าทะเล กุ้ง ปลา นก ซ้ำลูก ทำกับเพื่อนไปแล้ว เอาใหม่เอาใหม่ค่ะ โอเคเก่งมาก โซ่นี้ยาวมาก สาหร่าย แมงปอ กบ แล้วก็งูนะคะ ไม่เป็นไรออกมาเลย ผู้ชายคนเดียวในห้องลูก หนึ่งเดียวในห้อง มา ๆ เดี๋ยวคุณครูช่วยมา ไม่ต้องอายค่ะ อยู่หน้ากล้องนี่ ๆ อาย ๆ นะ เรียนเสร็จแล้วอีกแบบเลยนะเนี่ย ที่นี่ทางนี้มีค่ะ คุณครูมีลูกข้อที่ 6 ข้อที่ 6 เขียนฝั่งนี้เลยค่ะ เอาสีแดงก็ได้ ผู้ชายคนเดียวมาเขียนปากกาก็ไม่ออกซะอย่างนั้น โอเค เธอเลือกได้เฉียบมาก หญ้าทะเลแล้วก็มาเต่าค่ะ แต่ถูกนะ ถูกกว่าเต่าน้ำทะเล เสร็จแล้วก็มาเต่า อาหารที่สั้นมากที่เลือกมา เยี่ยมมากค่ะ ทีนี้เราได้ไปแล้ว 6 โซ่อาหารใช่ไหมคะ ได้ไปแล้ว 6 โซ่อาหารตามสั่งอาหารให้นักเรียนหาเองในนั้นนะคะ เพราะว่าทั้งหมดคุณครูทำเอาไว้ 80 อาหาร นักเรียนได้ไปแล้วบนกระดานที่ช่วยกันทำน่ะ 6 โซ่อาหารอีก 3 นักเรียนหาเองค่ะ มาดูสิว่าที่หามาที่ดูมาจะถูกต้องไหม โอเค ลงมือทำได้เลยค่ะ ค่ะ นักเรียน ทำเสร็จกันหมดแล้วนะคะ อันนี้ก็เสร็จแล้ว โอเค วันนี้เราก็ได้ทั้งทบทวนแล้วก็เรียนในหัวข้อใหม่ด้วย และนักเรียนก็ทำแบบฝึกหัดตามที่คุณครูให้ดู นักเรียนหลายคนก็เข้าใจ เกี่ยวกับเรื่องโซ่อาหารสายใยอาหาร หรือเรื่องที่เราเรียนไปเป็นการเปลี่ยนแปลงแทนที่ของระบบนิเวศนะคะ ตามที่ดูนักเรียนก็เข้าใจพอสมควรนะคะ ทีนี้นักเรียนคนไหนที่ยังไม่เสร็จคุณครูก็จะให้นักเรียนทำต่อนะคะ ยังไม่เสร็จนี้ก็มีอีกประมาณคนสองคนค่ะ แต่ว่าเราที่ได้ที่เราได้เรียนไปแล้ว ก็สรุปร่วมกันรวมทั้งนักเรียนได้ออกมาทำที่หน้าชั้นเรียนนะคะ ก็สามารถวัดได้ว่านักเรียนหลายคนมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องนี้พอสมควร เดี๋ยววันนี้เราจะเรียนเรื่องนี้ไว้พอแค่นี้ก่อน ในสัปดาห์ต่อไปเราจะได้เรียนเรื่องต่อไปนะคะ วันนี้ก็ขอขอบคุณทีมงานและคณะพี่ล่ามค่ะ นักเรียนตัวแทนขอบคุณพี่ ๆ ทีมงานลูกขอบคุณค่ะ [สิ้นสุดการถอดความ]