---
title: การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า (9.14 นาที)
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 25 มีนาคม 2567  เวลา 13.30 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
  นัด   กลับมาเรียน สนองต่อพืช สิ่งเร้า  จุดประสงค์การเรียนรู้อธิบายการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า ในรูปแบบต่างๆ ที่มีผลต่อการดำรงชีวิตของพืช  3.3  การตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า รูปที่เห็นนี้นะคะก็คือต้นพวงชมพูค่ะ  พวงชมพูเป็นพันธุ์ไม้ชนิดหนึ่งที่นิยมนำมาปลูก เพื่อให้เลื้อยคลุมไปตามหลังคาและกำแพง   นอกจากพวงชมพูแล้วยังมีพันธุ์ไม้อื่นอีกที่นิยมนำมาใช้แบบนี้นะคะ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่พรรณไม้ทุกชนิดจะสามารถนำมาใช้ได้  เพราะเหตุใดพวงชมพูจึงสามารถเลื้อยคลุมหลังคาได้ดังรูปนะคะ ความรู้เกี่ยวกับการตอบสนองของพืชต่อสิ่งเร้า ที่เราจะได้ศึกษาต่อไปนี้นะคะสามารถนำมาใช้อธิบายได้ค่ะ  ตอบสนองของพืช พืชเมื่อได้รับสิ่งเร้านั้นอาจมีได้หลายรูปแบบ  รูปแบบหนึ่งที่เห็นได้ชัดก็คือการเคลื่อนไหว  ซึ่งสามารถแบ่ง ความสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้าได้เป็น 2 รูป  นะคะ  คือการตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า และการตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับสิ่ง ทิศทางของสิ่งเร้า 3.3.1 การตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า การตอบสนองที่มีทิศทาง สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้าโดยทั่วไปก็คือการเคลื่อนไหว  ที่เกิดขึ้นจากการเจริญเติบโตของพืช  โดยอาจจะมีทิศทางที่เข้าหาหรือออกจากสิ่งเร้าก็ได้  นักเรียนคิดว่าพืชที่เห็นในรูปนี้มีทิศทางที่เข้าหาหรือว่าออกจากสิ่งเร้า และสิ่งเหล่านั้นคืออะไร  ครูจะให้นักเรียนคิดแป๊บนึงค่ะ เรามาดูรูปที่ 1 นะคะ  นี่ก็คือปลายยอดพืชเจริญในทิศทางเข้าหาแสงค่ะ  มันก็คือสำหรับพืชนี้แล้วสิ่งเร้าก็คือแสงค่ะ   และถ้าสังเกตยอดพืชนะคะ ก็จะเห็นว่ามีความโค้งไปทางด้านขวาค่ะ  งั้นก็แปลว่าแสงที่เป็นสิ่งเร้าจะต้องอยู่ทางด้านขวามือนี้นะคะ ส่วนรูปที่ 2   ปลายรากพืชเจริญในทิศทาง เกี่ยวกับแรงโน้มถ่วงของโลก  ส่วนยอดพืชเจริญในทิศทาง ตรงกันข้ามกับแรงโน้มถ่วงของโลก  สำหรับต้นไม้ต้นนี้นะคะก็คือต้นเทียนค่ะ  สิ่งเร้าสำหรับต้นเทียนนี้ก็คือแรงโน้มถ่วงของโลกนะคะ     ซึ่งก็เป็นไปในทิศทางเดียวกับแรงโน้มถ่วงของโลก ส่วนยอดพืชตรงนี้ค่ะก็เจริญขึ้นไปทางด้านบนนะคะ  เป็นทิศทางที่ตรงข้ามกับแรงโน้มถ่วงของโลกค่ะ เรามาดูรูปที่ 3 กันค่ะนี่ก็คือการเลื้อยพันหลักของต้นพืช  ซึ่งเป็นการตอบสนองต่อการสัมผัสที่เข้าหาสิ่งเร้าค่ะ   สำหรับพืชต้นนี้แล้วนะคะสิ่งเร้าก็คือหลักที่ปักอยู่ตรงกลางนี้ค่ะ 3.3.2 การตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า    การตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์ของสิ่งเร้านะคะ เป็นการเคลื่อนไหวของพืช  ซึ่งมักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำภายในเซลล์  อาจทำให้เซลล์เกิดการขยายตัว ชั่วคราว  เช่น การหุบของใบของต้นจามจุรีในเวลากลางคืนค่ะ   เมื่อเราดูจากรูปนะคะรูปแรกจะเห็นว่าเป็นการกางใบในเวลากลางวันค่ะ  ส่วนอีกรูปหนึ่งนะคะเป็นการหุบใบในเวลาพลบค่ำค่ะ   นอกจากนี้แล้วการหุบของใบไมยราบเมื่อถูกสัมผัส เป็นการตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้าเช่นเดียวกันค่ะ เดี๋ยวเรามาดูวีดีโอคลิปกันนะคะ เมื่อมีนิ้วใบสัมผัสใบของไมยราบนะคะ  ก็มีการอบรมค่ะ   แล้วก็การหุบและการบานของดอกบัวที่ตอบสนองต่อแสงนะคะ นี่ก็เป็นดอกบัวที่ตอนกลางวันแล้วก็ตอนกลางคืนที่มีความแตก ต่างกันค่ะ มีอาชีพหลายอาชีพนะคะที่ต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับพืชค่ะอย่างเช่น  ปรุงพันธุ์พืช  ซึ่งจะปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์พืชให้มีลักษณะที่ตามที่ต้องการเช่นปลูกได้ง่าย ให้ผลผลิตสูง รสชาติดีขึ้น ทนต่อโรคและแมลงต่างๆ อย่างรูปที่เห็นนี้นะคะเป็นสตรอเบอรี่พันธุ์พระราชทาน 80 ค่ะ  ไร่สตอเบอรี่ที่เห็นทางด้านซ้ายนี้นะคะ เป็นไร่สตรอเบอรี่ที่อยู่ดอยอ่างขางค่ะ   นอกจากนี้แล้วสตรอเบอรี่พันธุ์นี้ยังนิยมปลูกที่อื่นอีกด้วยค่ะ   แล้วก็ยังมีพืชชนิดอื่นๆนะคะอย่างเช่นข้าวค่ะ นี่คือข้าวพันธุ์กข73 นะคะ ซึ่งผ่านการปรับปรุงและพัฒนาเพื่อให้ทนทานต่อดินเค็มแล้วก็ต้านทานโรค ใช่ค่ะ แล้วก็ยังมีการปรับปรุงพันธุ์มะเขือเทศและก็ชมพู่นะคะ   เพื่อที่จะให้เป็นที่พึงพอใจของผู้บริโภค  แล้วก็สามารถขายได้เพิ่มมากขึ้นในท้องตลาดค่ะ  เกษตรกร  เกษตรกรจะปลูกพืชให้เจริญเติบโตได้ดีเพิ่มผลผลิตและจัดการผลผลิตให้ได้ตามความต้องการของ ตลาดค่ะ จากรูปที่เห็นนี้นะคะ นี้คือแปลงเบญจมาศค่ะ จะเห็นว่า หลอดไฟอยู่ด้วยนะคะ  เรื่องการใช้หลอดไฟนี้ค่ะจะช่วยควบคุมความสูงของลำต้นเบญจมาศแล้วก็การออก บอกได้ด้วยค่ะ    เพื่อให้ได้ผลผลิตที่เป็นที่ต้องการของตลาดแล้วก็ทนต่อโรคนะคะ เกษตรกรก็มีการทำมะเขือเทศเสียบยอดบนตอมะเขือค่ะ โดยที่สุดยอดนะคะก็จะเป็นมะเขือเทศค่ะ  ส่วนต้นตอนะคะก็จะใช้มะเขือซึ่งมีความทนโรคแล้วก็ทนแมลงมากกว่านะคะ  เพื่อนำมาเสียบยอดกันแล้วนะคะ  มาต้นไม้ต้นนี้เจริญเติบโตขึ้นค่ะก็จะให้ผลผลิตเป็นมะเขือเทศนะคะ ส่วนต้นตอก็เป็นมะเขือ ที่ทนโรคทนแมลง แล้วก็ทำให้พืชต้นนี้เจริญเติบโตได้ดีและให้ผลผลิตเป็นที่ต้องการของท้องตลาด  นักภูมิศาสตร์สถาปัตย์  จะเลือกชนิดพันธุ์พืชที่เหมาะสม ในการนำไปปลูกตกแต่งสถานที่ให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมค่ะ      ส่วนอาชีพรุกขกรนะคะจะจัดการดูแล   และรักษาสภาพความสมบูรณ์ของต้นไม้ในเขตเมือง ซึ่งรวมถึงการคัดเลือกพันธุ์ไม้ แต่งกิ่งซึ่งอยู่ในพื้นที่จำกัด  พื้นที่ซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายได้ ใกล้แนวสายไฟฟ้า หลังจากเรียนทหารเสร็จแล้วนะคะเราก็มาถึงช่วงสรุปเนื้อหาภายในบทเรียนค่ะ  การตอบสนองของพืชมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของพืช โดยที่พืชตอบสนองต่อสิ่งเร้า ในรูปแบบการเคลื่อนไหวได้นะคะ อาจแบ่งได้เป็น 2 รูปแบบค่ะ คือการตอบสนองที่มีทิศทางสัมพันธ์กับสิ่งที่เรานะคะ อย่างเช่น  ยอดพืชเบนเข้าหาแสงนะคะหรือว่ารากพืชเจริญไปในทิศทางเดียวกับ แรงโน้มถ่วงของโลกนะคะ ส่วนอีกรูปแบบหนึ่งนะคะก็คือการตอบสนองที่มีทิศทางไม่สัมพันธ์กับสิ่งเร้าค่ะ เช่นการหุบแล้วก็การกลางใบของใบจามจุรีนะคะ หรือว่าการผูกกันการกลางใบของใบไมยราบค่ะ สำหรับคลิปนี้นะคะขอจบการสอนเพียงเท่านี้ก่อนนะคะ แล้วพบกันใหม่ในคลิปถัดไปสวัสดีค่ะ เสียงดนตรี