---
title: การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม (23.46 นาที)
subtitle: 
date: วันจันทร์ที่ 25 มีนาคม 2567  เวลา 13.50 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
ซึ่งทั้ง 2 กรณีนี้นะคะ เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์เมนเดลค่ะ มนุษย์เรานะคะ มีคำถามเกี่ยวกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมนะคะ ว่าทำไมคนในครอบครัวเดียวกันนี่ ถึงมีหน้าตาเหมือนกัน แล้วก็ลักษณะเหล่านี้ถ่ายทอดสู่รุ่นหนึ่ง ไปสู่รุ่นหนึ่งได้อย่างไรนะคะ ผู้ที่ศึกษาหลักท่านหนึ่งนะคะ ก็คือเกเกอร์เมลเดลค่ะ เขาได้ทำการศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมของถั่วลันเตาหลาย ๆ ลักษณะแล้วนำมาวิเคราะห์ผลที่ได้นะคะ จนสรุปออกมาเป็นหลักการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม เดี๋ยวจะมาร้องเรียนรู้นะคะ กับกรณีตัวอย่าง ที่ใช้หลักการของพันธุศาสตร์เมนเดลในการอธิบาย จากนั้นนะคะ จะมาเรียนรู้ส่วนขยายของพันธุศาสตร์เมนเดลกันต่อค่ะ ลักษณะทางพันธุกรรมนะคะ มีหลากหลายเลย ตั้งแต่หน้าตา สีผิว สีตานะคะ รวมทั้งโรคทางพันธุกรรมด้วย โรคทางพันธุกรรมที่มีความสำคัญในประเทศไทยโรคหนึ่ง ก็คือโรคธาลัสซีเมียนะคะ ป่วยนี่จะมีอาการซีด โลหิตจาง ตาเหลือง ตับ ม้ามโตค่ะ ที่มีความสำคัญกับประเทศไทย ก็เพราะว่ามีบุคคลที่เป็นพาหะของโลกมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ ของประชากรนะคะ ว่าเราขาดการป้องกันแล้วก็การดูแลแล้วนี่ ก็ทำให้มีเด็กเกิดใหม่แล้วก็เป็นโรคนี้มากขึ้น แล้วก็จะมีการวางแผนครอบครัวค่ะ เรามาลองดูโจทย์นี้ก่อนนะคะ สามีภรรยาคู่หนึ่ง ไปปรึกษาแพทย์ก่อนมีบุตรแพทย์ตรวจพบว่าทั้งคู่นี้เป็นพาหะของโรคธาลัสซีเมีย ถ้าเราจะต้องอธิบายเกี่ยวกับการถ่ายทอดลักษณะของพันธุกรรมของโรคนี้ให้มากขึ้นนะคะ จะต้องอธิบายนี้ว่าอย่างไรบ้าง ประเด็นแรก ก็คือโรคนี้เป็นโรคทางพันธุกรรมนะคะ สามารถที่จะถ่ายทอดพ่อแม่ไปสู่ลูกได้ แล้วการถ่ายทอดผ่านกระบวนการอะไรคะ ถูกต้องค่ะ ผ่านการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศนะคะ โดยการถ่ายทอดยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศไปกับเซลล์สืบพันธุ์ค่ะ เรามาทบทวนก่อนนะคะ ว่ายีนคืออะไร ยีนทำหน้าที่เป็นหน่วยควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม ยกตัวอย่างเช่น การเป็นโรคหรือไม่เป็นโรคธาลัสซีเมียนะคะ โดยยีนนี่จะเป็นช่วงหนึ่งของ DNA DNA จะหดพันกับโปรตีนเกิดเป็นโครงสร้างที่เรียกว่า "โครโมโซม" ดังนั้นนี่ยีนจะอยู่บนโครโมโซมนะคะ ในมนุษย์เรานี่ มีโครโมโซมคู่เหมือน หรือฮอร์โมนโครโมโซมจำนวน 23 คู่โดยทั่วไปแล้วยีนที่ควบคุมลักษณะหนึ่งจะอยู่เป็น เขาโฮโมโลกัสโครโมโซม ยีนหนึ่งอาจจะมีหลายรูปแบบเรียกรูปแบบนี้ว่าแอลลีล แอลลีลTแทนแอลลีล t ยีนเด่นเขาจะไม่เป็นโรค และ แอลลีล t ซึ่งเป็นแอลลีลด้อย ซึ่งก่อให้เกิดโรคธาลัสซีเมีย จะเห็นได้ว่าแอลลีลทั้ง 2 จะมีข้อมูลทางพันธุกรรมที่แตกต่างกันนะคะ ซึ่งอาจจะแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย โดยลักษณะของผู้โฮโมโลกัสโครโมโซมเราจะเรียกว่า จีโนไทป์ใหญ่ที่ใหญ่และที่เล็กที่เล็กค่ะ ส่วนลักษณะภายนอกที่ปรากฏมาให้เห็นการเป็นโรคหรือไม่เป็นโรคนะคะ เราเรียกว่าจีโนไทป์ค่ะ ถ้ามีคู่แอลลีลที่มีรูปแบบเดียวกันนะคะ เราจะจัดจีโนไทป์เป็นฮอร์โมน มีคู่ของแอลลีลที่มีแตกต่างกันนี่ เราจะเรียกว่า heterozygousโดยบุคคลนี้นะคะ จะไม่เป็นโรคธาลัสซีเมียเขาจะเป็นพาหะของโรคโดยสามารถจะถ่ายทอดแอลลีลด้อยได้ค่ะ จะเห็นได้ว่าฟีโนไทป์จะขึ้นกับแอลลีลที่เรามีอยู่นะคะ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเกิดว่าเป็นแอลลีลเด่นจะแสดงลักษณะของแอลลีลเด่น ก็คือลักษณะของปกติ แต่ถ้าหากว่าได้รับแอลลีลด้อยมาทั้งคู่นะคะ ก็จะแสดงลักษณะด้อย ก็คือเป็นโรคธาลัสซีเมียค่ะ ฟีโนไทป์นะคะ นอกจากจะขึ้นตัดจีโนไทป์แล้วนี่ ก็ยังอาจจะขึ้นจะขึ้นกับสิ่งแวดล้อมด้วย ยกตัวอย่างเช่นความสูงค่ะ ถ้าพ่อแม่เรามีลักษณะสูง เราก็จะมีลักษณะสูงใช่ไหมคะ หากว่าเราได้รับอาหารที่ไม่เหมาะสม หรือออกกำลังกายไม่เหมาะสมนะคะ ว่าจะส่งผลต่อลักษณะความสูงของเราได้ค่ะ จากกรณีข้างต้นนะคะ ทั้งคู่นี่ เป็นพาหะแสดงว่าจีโนไทป์แบบใดคะ ถูกต้องค่ะ เป็นแบบหรือที่ T, t นะคะ โดยคะเนว่าทั้งคู่เป็นเท่าไหร่นี่เราสามารถนำความรู้ทางพันธุกรรมนะคะ เห็นได้ว่ายีนที่ควบคุมโรคธาลัสซีเมียจะอยู่เป็นคู่แอลลีลนะคะ ซึ่งแต่ละเซลล์พืบพันธุ์มันจะได้รับ T แบบเดียวของยืมยีนนั้นเช่น T หรือ t โดยลูกนะคะ จะได้รับแอลลีล 1 ถึงบางเซลล์ไข่และอีก  จากพ่อผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์ค่ะ การปฏิสนธิเซลล์ไข่และสเปิร์มจะรวมกันแบบสุ่มทำให้ลูกจะได้รับแอลลีลใดจะได้เกิดขึ้นแบบสุ่มด้วยนะคะ เส้นเขาจะได้รับแอลลีล กับแม่และได้รับแอลลีล T จากพ่อและเขาอาจจะได้รับ t จากทั้งพ่อและแม่นะคะ เราสามารถคำนวณหาโอกาสที่ลูกจะเป็นโรคหรือไม่เป็นโรคได้นะคะ สังเกตนะคะ ถ้าเขาได้ T มาไม่เป็นโรค ในที่นี้เป็น 3 ใน 4 ถามว่าลูกได้ จากพ่อและแม่แสดงลักษณะเป็นโรคธาลัสซีเมียใ นที่นี้ก็จะเห็นว่าเป็นโอกาส 1 ใน 4 หรือคิดเป็น 25 เปอร์เซ็นต์นั่นเองค่ะ ถ้าหากมีคนกล่าวว่าลูกคนแรกสามีคู่นี้เกิดมาเป็นโรคธาลัสซีเมีย แล้วโรคคนที่ 2 นี่มีโอกาสเป็นธาลัสซีเมียอีกนะ นักเรียนคิดว่าเห็นด้วยหรือไม่เพราะอะไรคะ สำหรับคุณครูคิดว่าไม่เห็นด้วยค่ะ การพิจารณานี้เป็นเพียงการหาโอกาส ของเป็นโรคของลูกที่จะเกิดขึ้นนะคะ ถึงแม้ว่าลูกคนแรกจะเป็นโรคของเป็นโรคไปแล้วนี่ จะเข้ากันทุกครั้งไม่ว่าจะตั้งครรภ์กี่ครั้งก็ตามนะคะ เพราะว่าแอลลีลที่ก่อโรคได้ยังคงสามารถถ่ายทอดจากพ่อแม่นะคะ ไปสู่ลูกได้ค่ะ เช่นเดียวกับการพิจารณาของลูกที่จะเกิดมานะคะ โดยจะมีโอกาสเกิดมาเป็นเพศชาย 50 เปอร์เซ็นต์ หรืออาจจะเกิดมาเป็นเพศหญิง 50 เปอร์เซ็นต์ค่ะ มาลองทำโจทย์ตรวจสอบความเข้าใจกันนะคะ ถ้าหากว่าผู้หญิงที่มีลักษณะเผือก แต่งงานกับผู้ชายที่ไม่มีลักษณะเผือกนะคะ จะมีโอกาสเกิดลูกที่ลูกเกิดมาเป็นเผือก ไหนลองดูนะคะ อาจจะลองกดหยุดพัก เพื่อลองทำดูก็ได้ค่ะ 

[เสียงดนตรี] เรามาดูเฉลยกันเลยนะคะ ผู้หญิงที่มีลักษณะเผือกจะมีจีโนไทป์เป็น a A ส่วนผู้ที่มีลักษณะไม่เผือกนะคะ จะมีจีโนไทป์ 3 รูปแบบ ก็คือเป็นเอใหญ่เอใหญ่ นะคะ เพราะฉะนั้นเราต้องพิจารณาโอกาสของลูกทั้ง 2 รูปแบบก็คือแม่เป็นพ่อเป็น A หรือแม่เป็น a เaหรือพ่อเป็นเอใหญ่เอเล็กค่ะ เรามาลองทำดูกันนะคะ กรณีแรกนี่มันจะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้นะคะ ส่วนพ่อก็จะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ค่ะ พิจารณาลักษณะของลูกนะคะ จะเห็นได้ว่าลูกทุกคนouj จะมีจีโนไทป์เป็น A aนะคะ เพราะฉะนั้นจะไม่มีลักษณะเผือกค่ะ ส่วนในกรณีที่ 2 นะคะ ถ้าแม่มีจีโนไทป์เป็น a a นะคะ พ่อมีจีโนไทป์เป็น A,a นี่ จะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ ลองพิจารณาลักษณะของลูกที่เกิดมานะคะ ก็เห็นว่าจีโนไทป์นะคะ จะมีทั้ง A a a,a  ค่ะ เพราะฉะนั้นโอกาสที่ลูกจะมีลักษณะเผือกนะคะ ว่าจะเกิดขึ้นในกรณีที่ 2 คิดเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ค่ะ นอกจากโรคธาลัสซีเมียแล้วนะคะ ยังมีผู้ศึกษาพบว่ายังมีอีกหลายกรณีเลยค่ะ ที่สอดคล้องกับกรณีเมนเดลศึกษา แต่ก็ยังมีอีกหลายกรณีเช่นกันนะคะ ที่มีความแตกตางออกไป แต่ก็ยังสามารถที่จะใช้หลักการของเมนเดล มาอธิบายการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมได้ค่ะ จากกรณีนี้นะคะ เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์เมนเดลค่ะ เรามาลองดูในกรณีแลกของ Multipal A กันเลยนะคะ หาหมู่เลือดในระบบ abo ของมนุษย์จะมีเลือดสีแบบก็คือ f a b AB และ O ค่ะ นักเรียนคิดว่าเซลล์เม็ดเลือดแดงของไก่และหมูนี่ แตกต่างกันอย่างไรคะ ใช่ค่ะ บนผิวเซลล์เม็ดเลือดแดงของแต่ละหมู่จะมีชนิดของไฮโดรเจนชิโนไทยนะคะ ของหมู่เลือดจะมี 4 แบบ แต่ลักษณะก่อนหน้านี้ที่นักศึกษามาจะมีเพียงแค่ 2 แบบ เป็นเพราะอะไรคะ ยีนที่เมนเดลศึกษานะคะ จะมีแอลลีลที่เกี่ยวข้อง 2 รูปแบบ ยกตัวอย่างเช่น ยีนที่ควบคุมลักษณะสีกลีบดอกจะมี P ใหญ่ แอลลีล ควบคุมสีม่วง ด้วยของ มากกว่า 2 แอลลีล i a ผลเลือดเม็ดเลือดแดง  ควบคุมการสร้างB การช่าง กรณีที่ยีนควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมที่เกี่ยวข้องพันธุกรรมมากกว่า 2 รูปแบบว่า Multi แอลลีล ที่เป็นไปได้ 3 รูปแบบนะคะ ในแต่ละคนจะมีแค่ 2 Lแต่อยู่คนละเข้ามาซบออกัสกรณีเมนเดลศึกษา ลักษณะโครงหมูเลือด abo จะอยู่ในอาจจะมีกี่รูปแบบเล่น ๆ IAia หรือไอ้เล็กไอ้เล็กค่ะ ครูจะลองเปรียบเทียบให้ฟังนะคะ ในกรณีของเมนเดลนี่ก็เหมือนเรามีให้เลือกอยู่ 2 สี คือสีม่วงและสีขาว จะใส่เป็นสีม่วงสีม่วง สีม่วงสีขาว หรือสีขาวสีขาวนะคะ ในกรณีของ Multipel แอลลีล เรามีถุงเท้าให้เลือกถึง 3 สีคือสีแดงสีเขียวหรือสีเหลืองนะคะ ซึ่งเราก็จะเลือกใส่ได้หลากหลายออกไป แต่เราก็ใส่ได้เพียงแค่ 2 ข้างเท่านั้นค่ะ คนที่มีแอลลีลที่เป็นไปได้ 3 รูปแบบ ก็คือทำให้มีจีโนไทป์และฟีโนไทป์ที่ไปได้มากกว่ากรณีที่เมนเดลศึกษานะคะ ประเด็นจะศึกษาได้ว่าบุคคลที่มีเลือดหมู่ O จะมี alvarezส่วนคนที่มีแอลลีล iA ก็คือเป็นคนที่มีเลือดหมู่ A ควรที่มีก็คือเป็นเลือดหมู่ B ส่วนคนที่มีจีโนไทป์เป็น iA คือ iB ก็คือมีเลือดหมู่ AB ซึ่งบนเซลล์ผิวเม็ดเลือดแดงจะมีและนี่เป็นอีกส่วนหนึ่งนะคะ ที่ต่างกรณีที่ไม่เร็วศึกษาค่ะ นักเรียนเราลองมาดูตัวนี้กันนะคะ แม่มีเลือดหมู่ A แล้วพ่อมีเลือดหมู่ B โดยทางพ่อเป็นเฮเทอโรไซกัสจะมีโอกาสที่ลูกมีเลือดหมู่ใดบ้างทั้งคู่นะคะ เป็นเฮเทอโรไซกัสนะคะ แสดงว่ามีจีโนไทป์เป็น ais และพ่อมีจีโนไทป์เป็น I bis ค่ะ เห็นได้ว่าหมู่เลือดระบบ abo นี่ยี่ห้อควบคุมลักษณะดังกล่าวราคาจะเป็นคู่แอลลีล ซึ่งแอลลีลจะแยกจากการเมื่อมีการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ ลูกจะได้รับแอลลีลจากพ่อและอีกแอลลีลหนึ่งจากแม่ค่ะ หมู่เลือดระบบ abo ถึงแม้จะมีหลายแอลลีล แต่จากที่กรณีเมนเดลศึกษา แต่การพิจารณาสืบทอดพันธุกรรมก็ยังใช้ลักษณะของเมนเดลได้นะคะ จึงเป็นส่วนขยายพันธุศาสตร์ของเมนเดลค่ะ เอาล่ะค่ะ มาลองตรวจสอบความเข้าใจกับโจทย์นี้ดูนะคะ นักเรียนอาจจะลองกดหยุดพักนะคะ เพื่อลองทำสูตรนี้ดู แล้วเดี๋ยวเรามาดูกันค่ะ ว่าฉันเลยเป็นอย่างไรนะคะ เอาล่ะค่ะ มาดูกันเฉลยพร้อม ๆ กันนะคะ แม่นะคะ มีจีโนไทป์เป็น ia ib ส่วนพ่อมีจีโนไทป์เป็น ib bisเซลล์สืบพันธุ์ดังนี้โดยจะใช้ตารางในการโอกาสที่จะเกิดจีโนไทป์ในรุ่นลูกนะคะ แม่สามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้เป็นใน AI ส่วนพ่อสามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้เป็น AB และไอเล็ก จีโนไทป์ของลูกเป็นดังนี้ โดยลูกนะคะ จะมีโอกาสที่จะมีเลือดหมู่ดังนี้ค่ะ AB A เลือดหมู่ B ค่ะ ค่ะ สักครู่เราทำตรวจสอบความเข้าใจกันแล้วนะคะ ที่นี้เรามาลองดูอีกกรณีหนึ่งนะคะ ทีนี้ถ้านักเรียนจะต้องเขียนข้อมูลให้ทางวิชาการ ข้อมูลนี้นักเรียนจะเขียนว่าอย่างไรบ้าง นักเรียนอาจจะลองกดพักนะคะ เพื่อลองทำกิจกรรมนี้ดูนะคะ แล้วเดี๋ยวมาดูเฉลยว่าเป็นอย่างไรค่ะ ค่ะ นักเรียนแล้วมาดูเฉลยกันเลยนะคะ พ่อและแม่มีเลือดหมู่ A แสดงว่าอาจจะมีจีโนไทป์ ia ia หรือไอ ia i แสดงว่ารูปที่มีจุ ib แสดงว่าเป็นแอลลีลค่ะ จะเห็นได้ว่าเป็นไปไม่ได้เลยนะคะ พ่อกับแม่ถ่ายทอดลักษณะแอลลีลมาให้ลูกได้นะคะ แสดงว่าอาจจะเกิดข้อผิดพลาดทางอาการขึ้นค่ะ ในปัจจุบันมีนะคะ นอกจากตรวจเลือดแล้วนะคะ เราจะมีเทคโนโลยีทาง DNA ช่วยพิสูจน์ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ลูกด้วยค่ะ มาดูกรณีกรณียีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศก่อนนะคะ ตารางทั้งสองชายและเพศหญิงเป็นอย่างไรคะ สังเกตได้ลักษณะหมู่เลือด AB O ทางเพศชายและเพศหญิงจะมีลักษณะใกล้เคียงกัน แต่ในกรณีพบมากกว่าเพศหญิงนะคะ เพราะเหตุใดจึงเป็นแบบนั้นเราก็ได้มาเรียนรู้กันค่ะ โครโมโซมของมนุษย์นะคะ จะมีทั้งหมด 23 คู่ ของโครโมโซมโดยออโตโซม 22 คู่และโครโมโซมเพศ 1 คู่ ถ้าหากว่ามีโครโมโซมเพศเป็น XY ก็จะเป็นเพศชาย แต่ถ้ามีโครโมโซมเพศเป็น X,X ก็จะเป็นเพศหญิงนะคะ การที่โครโมโซมเพศของผู้ชายมีลักษณะที่แตกต่างกันนะคะ ทำให้ยีนส์บางยีสอาจจะไม่ได้อยู่แอลลีลเสมอไป เช่น ยีนที่ควบคุมลักษณะตาบอดสีเขียวแดง ซึ่งจะอยู่บนโครโมโซม x ของมนุษย์นะคะ จะเห็นได้ว่าเพศหญิงจะมี 2 แอลลีล แต่ในเพศชายก็จะมีแอลลีลของยีนนี้เพียงแค่ 1 แอลลีล ต่างจากกรณีของลักษณะหมู่เลือดนะคะ ที่อยู่บนออโตโซม บุคคลที่มีลักษณะตาบอดสีเขียวแดงนะคะ จะยังมองภาพได้ปกติ แต่ว่ามีความบกพร่องในการรับเซลล์ที่แสงในตาทำให้แยกสีเขียวและสีแดงนะคะ ออกจากกันได้ยาก แต่ว่าระดับความรุนแรงจะแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล จากภาพนะคะ สามารถที่จะแยกเสียงกันได้ยาก โดยจะใช้ตัวอักษรหรือลวดลายนะคะ มากำกับเพิ่ม เพื่อให้สามารถที่จะสื่อสารกับผู้อื่นได้เข้าใจ นอกจากนี้นะคะ ในการออกแบบเว็บไซต์ หรือการออกแบบต่าง ๆ นะคะ ก็จะต้องคำนึงถึง 4 ที่เหมาะสมด้วย แล้วแบบนี้จะเห็นไฟสัญญาณจราจรเป็นอย่างไรนะเ รามาดูภาพตัวอย่างกันค่ะ กล่าวถึงบุคคลที่มีลักษณะที่มีตาบอดสีเขียวแดงแยกสีเขียวแดงต่างกันยากนะคะ แต่ว่าแต่ละสีของป้ายจราจรจะอยู่คนละตำแหน่งกัน จึงทำให้สามารถระบุได้ค่ะ ลักษณะตาบอดสีเขียวแดงนะคะ ควบคุมโดยแอลลีลด้อยบนโครโมโซม x จากนั้นโครโมโซมที่ มีแอลลีล 2 อันก็คือลักษณะตาบอดสี แต่ในเพศชายจะแตกต่างกันออกไปนะคะ มีโครโมโซม X เดียวมีลักษณะตาบอดสีถึงแม้ว่าจะมีแอลลีลด้อยเพียง ldo ค่ะ การพิจารณารูปแบบการถ่ายทอดสามารถใช้หลักการของเมนเดลได้นะคะ จะเห็นได้ว่ายีนที่ควบคุมลักษณะ ตาบอดสีเขียวแดงนี่ อยู่เป็นคู่ของแอลลีล แอลลีลกันเมื่อมีการสร้างเซลล์สืบพันธุ์ แล้วลูกจะได้แอลลีลจากพ่อและแอลลีลกับแม่ ลักษณะของพ่อและแม่นะคะ โอกาสที่จะมีลูกตาบอดสีได้ 2 กรณีก็ต้องแตกต่างกันในกรณีแรกไม่ว่าจะลูกจะเกิดเป็นเพศใด ก็จะไม่มีลักษณะตาบอดสีค่ะ แต่ในกรณีที่ 2 โอกาสที่ลูกจะมีตาบอดสีเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ โดยลูกสาวทุกคนจะเป็นพาหะของลักษณะตาบอดสี และลูกชายทุกคนก็จะเกิดมามีลักษณะตาบอดสี ที่เป็นแบบนี้นะคะ เพราะผลาจากมีเพศชายมีโครโมโซม x 1 โครโมโซม วิธีหนึ่งในการทดสอบว่ามีลักษณะตาบอดสีหรือไม่นะคะ ก็คือใช้ชุดกระดาษแบบทดสอบดังภาพค่ะ บุคคลที่มีลักษณะตาบอดสีเขียวแดงนะคะ ก็จะไม่สามารถตัวเลข 4 หรือ 6 ได้ชัดเจนค่ะ เอารหัสเรามาตรวจสอบความเข้าใจยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศนะคะ จากปกติย่างก็จะเป็นลักษณะของ hemophilia ควบคุมโดยแอลลีลด้อยจากโครโมโซม x นะคะ ลองเติมแผนภาพให้สมบูรณ์ดู อาจจะกดหยุดพักแล้วก็ลองทำ แล้วก็มาฟังเฉลยพร้อม ๆ กันค่ะ เป็นอย่างไรกันบ้างคะ ทำกันได้หรือเปล่า มาดูเฉลยกันนะคะ จีโนไทป์ของพ่อและแม่นะคะ จะสามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ค่ะ แล้วก็สามารถที่จะมีจีโนไทป์ของรุ่นลูกนะคะ ได้เป็นดังนี้ จะเห็นได้นะคะ ว่าผู้หญิงที่ได้รับแอลลีลด้อยจากแม่นี่ ก็จะไม่เป็นโรค เพราะว่าได้รับ แอลลีลจากพ่อด้วยค่ะ ในกรณีจากผู้ชายนะคะ จะแตกต่างออกไปจะได้รับเพียง 1 ไร่นะคะ จะแสดงลักษณะเป็นโรคว่าผู้ชายจะมีโครโมโซม x เพียง 1 โครโมโซมค่ะ เอาล่ะค่ะ เรามาสรุปเนื้อหาที่เราได้เรียนกันคลิปนี้กันนะคะ ลักษณะทางพันธุกรรมนี่ เป็นเป็นเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่มาสู่รุ่นลูกได้ โดยผ่านยีนในเซลล์สืบพันธุ์ค่ะ รูปแบบการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมก็มีหลากหลายนะคะ บางกรณีนี่ ก็มีสนธิถอดขยายพันธุศาสตร์เมนเดล ซึ่งยังคงสามารถใช้หลักการพันธุศาสตร์ที่เมนเดลสามารถควบคุมพบได้ ยกตัวอย่างเช่นลักษณะที่มีการควบดีนะคะ ที่มีแอลลีลมากกว่า 2 รูปแบบ ก็เขาเรียกว่า Multipel แอลลีล เช่นระบบหมู่เลือด abo ลักษณะที่ควบคุมยีนอยู่บนโครโมโซมเพศนะคะ จะมีโอกาสพบในเพศชายและเพศหญิงไม่เท่ากัน ยกตัวอย่างเช่นลักษณะตาบอดสีหรือโรคฮีโมฟีเลียนะคะ ซึ่งนอกจากที่เราเรียนกันไปวันนี้นะคะ ยังมีลักษณะที่มีรูปแบบต่าง ๆ กันไปอีกมากมายเลยค่ะ บางกรณีก็มีความซับซ้อนมากขึ้น เช่น ลักษณะที่ควบคุมด้วยยีนหลาย ๆ ยีน หรือลักษณะที่มีอิทธิพลของสิ่งแวดล้อมที่เข้ามาเกี่ยวข้องนะคะ แต่หลักการพื้นฐานก็ยังคงเหมือนกันค่ะ คือลักษณะทางพันธุกรรมมีการถ่ายทอดหนึ่งรุ่นหนึ่งผ่านทางเซลล์สืบพันธุ์นะคะ วันนี้นะคะ เราก็สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนครอบครัว ว่าลูกที่เกิดมานะคะ จะมีลักษณะเป็นโรคหรือไม่ได้นะคะ มีโอกาสเท่าไร นอกจากนี้ราคาก็ยังสามารถที่จะนำความรู้นี่ ไปประยุกต์ใช้สำหรับพันธุ์พืช หรือพันธุ์สัตว์ให้มีลักษณะตามความต้องการได้ค่ะ ค่ะ ในคลิปนี้นะคะ นักเรียนก็ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม และในหัวข้อต่อ ๆ ไปนะคะ แล้วก็จะได้เรียนรู้ว่ายีนทำหน้าที่ในการควบคุมลักษณะทางพันธุกรรมอย่างไร เราก็ได้เรียนรู้ถึงการนำความรู้ถึงมนุษยศาสตร์นะครับ ไปประยุกต์ใช้ในเทคโนโลยีทาง DNA ยกตัวอย่างเช่น การหาแอลลีลก่อโรค เพื่อในการต่อโรคหรือไม่ใช้ในการเกษตรนะคะ สำหรับคลิปนี้สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]