1
00:00:10,529 --> 00:00:14,529
[เสียงดนตรี]

2
00:00:31,307 --> 00:00:35,307
(คุณครูอรสา)สวัสดีค่ะ นักเรียน

3
00:00:39,383 --> 00:00:43,383
ในตอนที่ 2 การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์นะคะ ในตอนที่ 2 นี้

4
00:00:44,863 --> 00:00:48,863
คุณครูก็มีความคาดหวังอีกเช่นเคยค่ะ ว่านักเรียน

5
00:00:50,597 --> 00:00:53,235
เรียน จบแล้วนี่ นักเรียนสามารถอธิบาย

6
00:00:53,235 --> 00:00:57,175
และเปรียบเทียบการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์

7
00:00:57,175 --> 00:01:01,175
แพร่แบบธรรมดา ออสโมซิส การแพร่แบบ

8
00:01:01,509 --> 00:01:05,509
แอกทีฟทรานสปอร์ต และเอกโทไซโท

9
00:01:09,908 --> 00:01:12,241
ซีสได้นะคะ จากตอนที่แล้วนะคะ นักเรียนได้ทราบแล้วว่าเยื่อหุ้มเซลล์น่ะ ทำหน้าที่

10
00:01:12,241 --> 00:01:16,241
อะไรจากการศึกษากิจกรรมสมบัติการผ่าน

11
00:01:20,462 --> 00:01:23,103
ของเยื่อหุ้มเซลล์สำหรับในตอนนี้นะคะ คุณครูก็มีคำถามชวนคิด

12
00:01:23,103 --> 00:01:27,103
ค่ะ ว่ากลไกการเรียงสารเข้าและออกจากเซลล์

13
00:01:28,042 --> 00:01:29,226
เป็นอย่างไร กลไกการลำเลียงสา ร

14
00:01:29,226 --> 00:01:33,226
เข้าและออกจากเซลล์นะคะ มีดังนี้ 1. การแพร่

15
00:01:35,301 --> 00:01:39,301
แบบธรรมดา 2. ออสโมซิส 3. การแพร่แบบฟาซิลิเทต

16
00:01:39,548 --> 00:01:43,548
4. แอฟทิฟทรานสปอร์ต และข้อสุดท้าย

17
00:01:44,814 --> 00:01:48,814
นะคะ การลำเลียงสารโดยการสร้างแพทสิเคล

18
00:01:55,033 --> 00:01:59,033
การแพร่แบบธรรมดานะคะ คุณครูมีคลิป Animation ให้นักเรียนศึกษาค่ะ

19
00:02:11,009 --> 00:02:13,971
จากแอนิเมชันนะคะ

20
00:02:13,971 --> 00:02:17,971
นักเรียนจะพบว่า วิตามินเอ สามารถละลายได้ดีในล

21
00:02:27,046 --> 00:02:31,046
ิพิดจึงลำเลียงผ่านลิพิดของเยื่อหุ้มเซลล์ได้สีนิวทัลเรดนะคะ ที่นักเรียนได้ดูวีดิทัศน์

22
00:02:34,443 --> 00:02:38,443
ไปแล้วในตอนที่ 1 ก็สามารถลำเลียงผ่านชั้นลิพิดได้ด้วย และมีทิศทางการลำเลียง จากบริเวณที่มีการลำเลียง

23
00:02:40,849 --> 00:02:42,649
เข้มข้น ของสารสูงไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ำ

24
00:02:42,649 --> 00:02:44,578
นอกจากนี้นะคะ สารขนาดเล็กบางชนิด

25
00:02:44,578 --> 00:02:48,578
เช่น แก๊สออกซิเจนที่ไม่ละลาย

26
00:02:49,280 --> 00:02:53,280
ในลิพิด แต่มีขนาดเล็กพอแ และไม่มีประจุ

27
00:02:55,444 --> 00:02:57,640
แทรกผ่านระหว่างโมเลกุลของริพิดได้ค่ะ

28
00:02:57,640 --> 00:03:00,012
ออสโมซีสนะคะ ก่อนที่เราจะ

29
00:03:00,012 --> 00:03:03,852
ไปเข้าใจหลักการนะค

30
00:03:03,852 --> 00:03:07,852
อยากให้นักเรียนได้ศึกษาการทดลองนี้นะคะ จากภาพ

31
00:03:12,158 --> 00:03:16,158

32
00:03:17,066 --> 00:03:17,516
จะมีความเข้มข้นน้อยกว่าทางด้านขวา

33
00:03:17,516 --> 00:03:20,235
น้ำจึงเคลื่อนที่จากหลอดด้านซ้าย

34
00:03:20,235 --> 00:03:24,235
เลือกผ่านไปยังหลอดด้านขวา แต่ซูโคสไม่สามารถ

35
00:03:30,606 --> 00:03:34,606
ผ่านได้ เมื่อสิ้นสุดการทดลองนะคะ ระดับการละลายในด้านซ้ายของหลอดจะต่ำลง

36
00:03:37,095 --> 00:03:41,095
ระดับของสารละลายในด้านขวาจะสูงขึ้น จนในที่สุดความเข้มข้นของซูโคสทั้ง 2 ด้านจะใกล้กัน

37
00:03:44,165 --> 00:03:47,915
น้ำยังคงออสโมซิสผ่านเยื่อเลือกผ่านได้ แต่

38
00:03:47,915 --> 00:03:49,613
เป็น 0 จากภาพ สามารถสรุปได้ว่า

39
00:03:49,613 --> 00:03:52,839
โมเลกุลของน้ำสามารถแพร่ผ่านเยื่อเลือกผ่าน

40
00:03:52,839 --> 00:03:56,839
การแพร่ของน้ำจะเกิดจากบริเวณที่มีสารละลาย

41
00:03:58,700 --> 00:04:01,556
ต่ำ ผ่านเยื่อเลือกผ่านไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้น

42
00:04:01,556 --> 00:04:05,556
ของสารละลายสูง ตัวอย่างการนำหลักการ

43
00:04:07,567 --> 00:04:08,243
ออสโมซิสมาใช้นะคะ เช่น การเก็บรักษาพืชผักไม่ให้

44
00:04:08,243 --> 00:04:12,243
เหี่ยว โดยการแช่น้ำ การถนอมอาหารในน้ำเกลือ

45
00:04:18,494 --> 00:04:22,494
หรือน้ำตาลที่มีความเข้มข้นสูง การแพร่แบบฟาซิลิเทตนะคะ คุณครูก็มี Animation มาให้นักเรียนได้

46
00:04:25,768 --> 00:04:29,768
ศึกษาเช่นเดียวกันค่ะ [เสียงดนตรี]

47
00:04:43,086 --> 00:04:43,290
จากแผนภาพพบว่า

48
00:04:43,290 --> 00:04:47,290
กลูโคสไม่สามารถผ่านชั้นลิพิดได้ จึงต้องผ่านทาง

49
00:04:51,221 --> 00:04:53,381
ลำเลียง และมีทิศทางการลำเลียง

50
00:04:53,381 --> 00:04:55,307
จากบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารสูง ไปยัง

51
00:04:55,307 --> 00:04:59,307
บริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ำ การลำเลียง

52
00:05:04,498 --> 00:05:06,422
แบบฟาซิลิเทตนะคะ เช่น การลำเลียงกลูโคส

53
00:05:06,422 --> 00:05:07,789
เข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดแดงค่ะ

54
00:05:07,789 --> 00:05:11,789
ต่อมานะคะ แอกทีฟทรานสปอร์ต นักเรียนชมแอนิเมชัน

55
00:05:12,781 --> 00:05:16,781
นี้เลยนะคะ [เสียงดนตรี]

56
00:05:27,101 --> 00:05:30,391
จาก แอนิเมชัน แอกทีฟทรานสปอร์ตจะพบว่าไฮโดรเจนไอออนจะ

57
00:05:30,391 --> 00:05:34,391
สามารถลำเลียง ผ่านโปรตีนลำเลียง จากการลำเลียง

58
00:05:37,820 --> 00:05:41,575
ของสารต่ำ ไปยังบริเวณความเข้มข้นของสารสูง

59
00:05:41,575 --> 00:05:45,575
โดยใช้พลังงานจาก ATP สำหรับตัวอย่างการลำเลียงสารแบบแอกทีฟทรานสปอร์ตนะคะ

60
00:05:46,176 --> 00:05:50,176
เช่น การหลังไฮโดรเจนไอออน จาก

61
00:05:50,906 --> 00:05:53,247
กระเพาะอาหารเข้าสู่กระเพาะอาหาร

62
00:05:53,247 --> 00:05:57,247
ค่ะ จากที่นักเรียนได้เรียนผ่านมาแล้วนะคะ จะพบว่าการแพร่

63
00:05:58,043 --> 00:05:59,981
แบบฟาซิลิเทตกับแอกทีฟทรานสปอร์ตนั้น เกี่ยวข้อง

64
00:05:59,981 --> 00:06:03,981
กับโปรตีนลำเลียง คุณครูก็มีคำถามให้

65
00:06:09,963 --> 00:06:12,200
นักเรียนคิดนะคะ ว่าแล้วโปรตีนในสารลำเลียงเยื่อหุ้มเซลล์

66
00:06:12,200 --> 00:06:16,124
มีความจำเพาะกับชนิดของสารที่ลำเลียง

67
00:06:16,124 --> 00:06:16,757
เซลล์อย่างไร คุณครูมีเวลาให้นักเรียนคิด

68
00:06:16,757 --> 00:06:20,757
ช่วยครูตอบคำถามนี้นะคะ ประมาณ 10 วินาที

69
00:06:21,841 --> 00:06:24,849

70
00:06:24,849 --> 00:06:28,849
ค่ะ

71
00:06:29,573 --> 00:06:33,573
นักเรียนตอบกันได้ไหมคะ คำตอบก็คือว่า

72
00:06:39,458 --> 00:06:41,511
ทำให้เซลล์สามารถควบคุมชนิดสาร

73
00:06:41,511 --> 00:06:44,636
ที่เข้าออกได้อย่างเป็นระบบนั่นเองค่ะ สุดท้าย

74
00:06:44,636 --> 00:06:48,636
นะคะ เป็นการลำเลียงสารโดยการสร้างเวสิเคิล

75
00:06:54,492 --> 00:06:58,492
เนื่องจากว่าสารที่มีขนาดใหญ่จะไม่สามารถลำเลียงเข้าหรือออกจากเซลล์ได้ ดังนั้นเซล

76
00:07:01,122 --> 00:07:05,122
ล์จึงต้องสร้างถึง หรือเวสิเคิล หรือเยื่อหุ้มเซลล์

77
00:07:06,354 --> 00:07:09,765
สารที่ต้องการลำเลียง ซึ่งการลำเลียงสารโดยการสร้าง

78
00:07:09,765 --> 00:07:13,765
เวสิเคิลนั้น แบ่งออกเป็นเเอกโซไซโทซิ

79
00:07:14,659 --> 00:07:16,502
และเอนโดไซโทซิส สำหรับเอกโซไซโทซิสนะคะ

80
00:07:16,502 --> 00:07:19,128
โดยการสร้างเวสิเคิล จากภาพ

81
00:07:19,128 --> 00:07:23,128
นะคะ เป็นภาพเวสิเคิลที่มีเอนไซม์อยู่ภายใน

82
00:07:29,347 --> 00:07:30,945
ผิวเซลล์แล้วก็ที่เยื่อหุ้มเวสิเคิลนะคะ

83
00:07:30,945 --> 00:07:34,945
รวมกับเยื่อหุ้มเซลล์ ทำให้เกิดเอนไซม์

84
00:07:37,253 --> 00:07:41,253
เซลล์บุผิวของกระเพาะอาหารเข้าสู่กระเพาะอาหาร

85
00:07:42,485 --> 00:07:45,529
ถัดมานะคะ เป็นการลำเลียงสารโดยการใช้เอนโดไซโทซิส

86
00:07:45,529 --> 00:07:49,529
ซึ่งแบ่งออกเป็น 1. ฟาโกไซโทซิส

87
00:07:50,648 --> 00:07:51,027
2. พิโนไซโทซิส 3. การ

88
00:07:51,027 --> 00:07:55,027
นำสารเข้าสู่เซลล์โดยอาศัยตัวรับ มาดูกัน

89
00:08:00,610 --> 00:08:02,652
นะคะ ว่าแต่ละแบบเป็นอย่างไร ภาพ ก. เป็น

90
00:08:02,652 --> 00:08:06,652
ฟาโกไซโทซิสนะคะ เป็นการลำเลียงสารขนากใหญ่

91
00:08:07,561 --> 00:08:07,865
ที่ไม่ละลายน้ำ โดยส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์

92
00:08:07,865 --> 00:08:11,865
ยื่นไปโอบล้อมสารไว้ แล้วสร้างเป็นถุงล้อมรอบ

93
00:08:16,442 --> 00:08:20,442
ก่อนนำเข้าสู่เซลล์ตัวอย่างเช่นนะคะ การนำสิ่งแปลกปลอมเพื่อเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดขาว

94
00:08:24,791 --> 00:08:25,194
ฟาโกลไซโทซิสเพื่อทำลายนะคะ ภาพ ข. ค่ะ

95
00:08:25,194 --> 00:08:29,194
เป็นพิโนไซโทซิส เป็นการนำ

96
00:08:33,345 --> 00:08:37,345
ของเหลวโดยการสร้างเวสิเคิล เกิดเป็นเวสิเคิลล้อมรอบ ตัวอย่างเช่น

97
00:08:40,059 --> 00:08:40,275
การนำของเหลวนอกเซลล์กลับเข้าสู่เซลล์

98
00:08:40,275 --> 00:08:44,275
และภาพสุดท้ายนะคะ ภาพ ค. เป็นตัว

99
00:08:47,001 --> 00:08:51,001
นำสารเข้าสู่เซลล์โดยอาศัยตัวรับ สารจะจับ

100
00:08:51,646 --> 00:08:55,646
ตัวรับจำเพาะบนผิวนอกของตัวเยื่อหุ้มเซลล์ เกิด

101
00:08:56,976 --> 00:08:57,211
เป็นเวสิเคิลนำเข้าสู่เซลล์ ตัวอย่าง

102
00:08:57,211 --> 00:09:01,211
เช่น การนำฮอร์โมนบางชนิดเข้าสู่เซลล์

103
00:09:07,186 --> 00:09:11,186
อันนี้นักเรียนก็จะเห็นความแตกต่างนะคะ ของการลำเลียงสาร โดยการสร้างเวสิเคิลโดย

104
00:09:12,491 --> 00:09:16,491
เอนโดไซโทซิสแบบต่าง ๆ จากที่นักเรียนได้เรียนกลไลการลำเลียงสารเข้าและออกแล้ว ครูก็อยาก

105
00:09:21,388 --> 00:09:25,388
ให้นักเรียนลองตอบคำถามนี้ดูนะคะ  การแพร่

106
00:09:27,195 --> 00:09:27,596
การแพร่แบบฟาซิลิเทต ที่เกิดขึ้นในเซลล์มีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร

107
00:09:27,596 --> 00:09:31,596
คุณครูจะมีเวลาให้นักเรียนคิดประมาณ 10 วินาทีนะคะ

108
00:09:42,864 --> 00:09:46,864
ค่ะ นักเรียนตอบกันได้ไหมคะ ลองมาตรวจคำตอบ

109
00:09:51,443 --> 00:09:55,443
ดูนะคะ ว่าจะเหมือนที่คุณครูตอบไว้หรือเปล่านะคะ คำตอบ

110
00:09:59,206 --> 00:10:01,199
ก็คือว่าในประเด็นเรื่องกลไกการลำเลียง ก็จะพบว่าคือว่าในประเด็นเรื่องกลไกการลำเลียง ก็จะพบว่า

111
00:10:01,199 --> 00:10:05,199
การแพร่แบบฟาซิลิเทตและแอกทีฟทรานสปอร์ตนะคะ มีกลไกการลำเลียงโดยใช้โปรตีนลำเลียง

112
00:10:11,210 --> 00:10:15,210
ส่วนทิศทางการลำเลียงนะคะ ก็จะพบว่าการแพร่แบบธรรมดาแล้วก็การแพร่แบบฟาซิลิเทตนั้น มีทิศทางการลำเลียง

113
00:10:17,186 --> 00:10:21,186
ที่มีความเข้มข้นของสารสูง ไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ำ ส่วนพลังงานจาก A

114
00:10:27,219 --> 00:10:31,219
นะคะ ก็จะพบว่าแอกทีฟทรานสปอร์ตเท่านั้นนะคะ ที่ต้องใช้พลังงานจาก ATP เป็นอย่างไรค่ะ ถูกกันกี่ข้อคะ

115
00:10:33,689 --> 00:10:37,689
นักเรียน จากตอนที่ 1 นักเรียนยังจำได้ไหมคะ ว่า ครูได้ตั้งคำถามชวนคิด

116
00:10:40,650 --> 00:10:44,650
ให้นักเรียนไว้นะคะ ว่าเพราะเหตุใดสารดังกล่าวจึงคงอยู่ในหลอดเลือด และไม่ลำเลียง

117
00:10:45,605 --> 00:10:49,605
เข้าสู่เซลล์ผนังหลอดเลือด ครูคิดว่าความรู้จาก

118
00:10:50,420 --> 00:10:54,420
ที่นักเรียนได้เรียนไปแล้ว นักเรียนคิดตอบคำถามนี้ได้แล้วค่ะ

119
00:10:57,651 --> 00:11:01,651
ว่าเพราะเหตุใดสารนี้จึงยังคงอยู่ในหลอดเลือด คำตอบนี้ ก็คือว่าจะ

120
00:11:03,820 --> 00:11:05,420
ไม่ละลายในลิพิดและมีขนาดใหญ่ จึงไม่สามารถลำเลียง

121
00:11:05,420 --> 00:11:09,420
ผ่านชั้นลิพิดได้ นอกจากนี้ ที่เยื่อหุ้มเซลล์ของ

122
00:11:14,531 --> 00:11:17,021
หลอดเลือดไม่มีโปรตีนจำเพาะที่จะลำเลียงสารนี้ก็เลยยังคงอยู่ในหลอดเลือดนะคะ ภายหลัง

123
00:11:17,021 --> 00:11:17,770
การฉีดแล้ว ในส่วนสุดท้ายค่ะ นักเรียน

124
00:11:17,770 --> 00:11:21,770
สำหรับหัวข้อการลำเอียงสารเข้าและออกจากเซลล์ได้

125
00:11:30,074 --> 00:11:34,074
ตอนที่ 2 นะคะ สามารถที่จะสรุปเนื้อหาได้ 3 ข้อนะคะ ข้อที่ 1 เซลล์มีการลำเลียงสารที่เข้า

126
00:11:37,596 --> 00:11:41,596
จากเซลล์ โดยมีการควบคุมชนิดและปริมาณสารที่เข้าออก ข้อ 2 เยื่อหุ้มเซลล์ทำหน้าที่

127
00:11:44,019 --> 00:11:48,019
เป็นเยื่อเลือกผ่านในการลำเลียงสาร และข้อ 3 นะคะ

128
00:11:51,196 --> 00:11:54,659
สมบัติของสาร สมบัติของโครงสร้างเยื่อหุ้มเซลล์มีความสัมพันธ์กับการวิธีการลำเลียงสาร

129
00:11:54,659 --> 00:11:58,659
นะคะ อันนี้ก็คือสรุปเนื้อหาที่นักเรียนได้เรียนจากตอนนี้ไป

130
00:12:00,131 --> 00:12:03,628
นะคะ นอกจากนี้นะคะ คุณครูยังมีวีดิทัศน์

131
00:12:03,628 --> 00:12:05,204
เรื่อง การลำเลียงสาร โดยการสร้างเวสิเคิล

132
00:12:05,204 --> 00:12:09,204
ซึ่งนักเรียนสามารถไปศึกษาวีดิทัศน์นี้เพิ่มเติมนะคะ

133
00:12:11,538 --> 00:12:15,538
ในเว็บไซต์ Scimath.org นะคะ

134
00:12:19,250 --> 00:12:23,000
โดยมี URL ที่คุณครูขึ้นไว้บนหน้าจอนี้นะคะ หรือว่านักเรียนอาจจะไปศึกษาได้จากการ Scan QR Code

135
00:12:23,000 --> 00:12:24,887
ประจำบทที่ 1 ในหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพได้

136
00:12:24,887 --> 00:12:28,887
เช่นเดียวกันค่ะ ก่อนจบท้ายนี้นะคะ คุณครูก็

137
00:12:34,090 --> 00:12:38,090
อยากจะเตือนนักเรียนอีกครั้งหนึ่งนะคะ ว่า

138
00:12:39,197 --> 00:12:41,182
เมื่อนักเรียนกลับเข้าไปสู่ชั้นเรียนแล้ว นักเรียนต้องไปทดลอง

139
00:12:41,182 --> 00:12:42,552
เรื่องสมบัติการเป็นเยื่อเลือกผ่านการเป็นเยื่อหุ้มเซลล์

140
00:12:42,552 --> 00:12:46,552
ที่นักเรียนได้ศึกษาไปแล้วในตอนที่ 1 ด้วยนะคะ อย่าลืมนะคะ

141
00:12:50,018 --> 00:12:54,018
เพราะว่าถ้านักเรียนเพียงได้ยิน นักเรียนก็จะลืม

142
00:12:54,269 --> 00:12:55,330
แต่ถ้านักเรียนได้ดู เหมือนกับนักเรียนได้ดูวีดิทัศน์

143
00:12:55,330 --> 00:12:56,356
นี้อยู่นะคะ นักเรียนก็อาจพอจำได้ แต่ถ้า

144
00:12:56,356 --> 00:13:00,356
นักเรียนได้ลงมือทดลองกิจกรรมด้วยแล้ว ครูมั่นใจเลยค่ะ ว่า

145
00:13:04,986 --> 00:13:08,986
นักเรียนจะมีความเข้าใจขึ้นและก็จะเป็นความรู้ที่คงทน

146
00:13:11,144 --> 00:13:13,062
และยาวนาน ติดตามหัวข้ออื่น ๆ ได้นะคะ สวัสดีค่ะ

147
00:13:13,062 --> 00:13:17,062
[เสียงดนตรี]