[เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) ยินดีต้อนรับเข้าสู่วีดิทัศน์ รายวิชาวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 บทที่ 2 เรื่อง การรักษาดุลยภาพของร่างกายมนุษย์นะคะ วันนี้เราจะศึกษากันหัวข้อย่อยที่ 2.1 การรักษาดุลยภาพของนำและร่างกาย โดยครุปาณิก เวียงชัย  หัวข้อ 2.1 นี่นะคะ เป็นหนึ่งในหัวข้อย่อยจากทั้งหมด 4 หัวข้อ ซึ่งอยู่ในบทที่ 2 ดังรูปนี้เลยนะคะ สำหรับจุดประสงค์การเรียนรู้ ในหัวข้อนี้นะคะ ระบุโครงสร้างและอธิบายการทำงานไตของมนุษย์ 2. อธิบายกลไกการรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกาย รวมทั้งการกำจัดของเสียในกระบวนการเมแทบอลิซึม การทำงานของไตค่ะ นักเรียนพร้อมหรือยังคะ ถ้าพร้อมแล้ว เรามาเริ่มเรียนกันเลยค่ะ ก่อนอื่นนะคะ นักเรียนรู้จักคำนี้ไหมคะ คำว่า "การรักษาดุลยภาพ"  หรือ (Homeostasis)ครูให้นักเรียน คิดสัก 5 วินาทีนะคะ และเดี๋ยวเรามาฟังคำตอบค่ะ (คุณครูปาณิก) ค่ะ หมดเวลานะคะ ทีนี้เรามาฟังคำตอบกันนะคะ เรามาลองดูอีกสิว่า คำตอบที่นักเรียนได้ ตรงกับที่คิดไว้ไหมนะคะ การรักษาดุลยภาพหรือ Homeostasis นะคะ คือ การรักษาสภาพแวดล้อมภายในสิ่งมีชีวิตให้สมดุล และแหมาะสมต่อการดำรงชีวิตค่ะ นักเรียนอาจจะยังนึกไม่ออกนะคะ ว่าร่างกายมนุษย์เรานี่ มีการรักษาดุลยภาพเกิดขึ้นตอนไหน ทำได้อย่างไร คุณครูนะคะ ก็จะขอยกตัวอย่างสถานการณ์ ให้นักเรียนลองขบคิดกันนะคะ อาจจะเป็นขณะที่นักเรียนเล่นกีฬานะคะ เช่น เล่นฟุตบอล หรือเล่นแบดมินตัน นักเรียนลองดูสิคะ ว่าขณะนั้น ของนักเรียนนี่ เกิดอะไรขึ้นบ้าง แล้วนักเรียนปฏิบัติตัว อย่างไรให้ร่างกายกลับสู่ภาวะปกติ ลองตอบคำถามคร คิด 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก)  หมดเวลาค่ะ เรามาลองฟังคำตอบกันนะคะ หลังจากที่นักเรียนนะคะ ออกกำลังกาย หรือเล่นกีฬามา นักเรียนก็น่าจะรู้สึกเหนื่อย ร้อน หายใจเร็วกว่าปกติ มีเหงื่อไหลออกมาเป็นจำนวนมาก และกระหายน้ำ จะทำถัดมา ก็คือหาน้ำดื่ม ทำให้อุณหภูมิร่างกายลดลง อาจจะทำได้โดยการพัด หรือแม้กระทั่งอาบน้ำ แต่เวลาผ่านไป สักพักร่างกายก็จะเข้าสู่ปกติค่ะ ร่างกายของเรานะคะ มีการรักษาดุลยภาพหลายอย่าง เช่น การรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย การรักษาดุลยภาพของความเป็นกรด-เบสของเลือด การรักษาดุลยภาพของอุณหภูมิ เราก็จะเรียนในหัวข้อ การรักษาดุลยภาพของน้ำ และสารในร่างกายค่ะ ร่างกายมนุษย์นะคะ ประกอบไปด้วยน้ำประมาณร้อยละ 65-70 เปอร์เซ็นต์ ของน้ำหนักตัว ในแต่บะวันนะ ร่างกายของมนุษย์ก็ได้รับและออกมาอยู่เสมอ นักเรียนคิดว่ากิจกรรมในชีวิตประจำวันใดบ้าง ที่ทำให้น้ำในร่างกายเปลี่ยนแปลงไป ครูให้เวลานักเรียน คิดคำตอบนี้สัก 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) ตัวอย่างในชีวิตประจำวัน ที่ทำให้ร่างกายเกิดการเปลี่ยนน้ำเช่น การดื่มน้ำ การขับถ่ายปัสสาวะ หรืออุจจาระ นอกจากกิจกรรมที่ยกตัวอย่างไปแล้ว ในแต่ละวัน ยังมีการได้รับ และสูญเสียน้ำออกไปในเรื่องอื่น ๆ อีก ปริมาณน้ำโดยเฉลี่ยที่ร่างได้สูญเสียออกไป จากร่างกายใน 1 วัน โดยเฉลี่ยนะคะ ร่างกายได้รับน้ำจากเมแทบอลิซึมประมาณ 200 มิลลิลิตร อาหาร 700 มิลลิลิตร เครื่องดื่ม 600 มิลลิลิตร และสูญเสียน้ำออกไปโดยเหงื่อ 100 มิลลิลิตร อุจจาระ 200 มิลลิลิตร การระเหย ซึ่งเป็นการระเหยจากผิวหนัง และการหายใจ 700 มิลลิลิตร ปัสสาวะ 1,500 มิลลิลิตร ซึ่งโดยเฉลี่ยวันละ 2,500 มิลลิลิตร และสูญเสียออกไปวันละ 2,500 มิลลิลิตร เช่นเดียวกันค่ะ  นักเรียนเคยตั้งคำถามกับตัวเองไหมคะ ว่าในแต่ละวัน นักเรียนได้รับน้ำเพียงพอกับความต้องการต่อร่างกายตนเองหรือไม่ และถ้าไม่มีการสูญเสียน้ำออกไปเลย นักเรียนคิดว่า ร่างกายยังคงรักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่าง ๆ ได้หรือไม่ อย่างไร ในการรักษาดุลยภาพของน้ำ และสารในร่างกายนะคะ อวัยวะที่สำคัญ คือ ไต นักเรียนคิดว่าไต มีกลไกการทำงานอย่างไร จึงรักษาดุลยภาพของน้ำ และสารต่าง ๆ ในร่างกายของมนุษย์ได้ ครูให้เวลาคิดสัก 5 วินาทีนะคะ  [เสียงดนตรี] แล้วเรามาศึกษาไปพร้อม ๆ กันค่ะ (คุณครูปาณิก) หน้าที่หลักของไต ในระบบขับถ่ายนะคะ ก็คือ 1. การกำจัดของเสียที่เกิดจากกระบวนการเมแทบอลิซึม และกระบวนการสลายสารอาหาร 2. การรักษาดุลยภาพของน้ำ และสารต่าง ๆ ในร่างกานได้แก่ 1. การรักษาปริมาณของน้ำในร่างกาย การรักษาดุลยภาพของแร่ธาตุในร่างกาย 3. การรักษาดุลยภาพของกรด-เบสของเลือด นักเรียนทราบหรือไม่คะ ว่าของเสียในระบบขับถ่าย คืออะไร ครูให้เวลาคิดสัก 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) ของเสียในระบบขับถ่าย ก็คือของเสียในระบบเมแทบอลิซึม และกระบวนการย่อยสลายของเสีย ที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ เกิดจากการสลายโปรตีน และกรดนิวคลีอิกอยู่ในรูปของยูเรีย กรดยูริก แอมโมเนีย นักเรียนลองคิดดูนะคะ อุจจาระจัดเป็นของเสียในระบบขับถ่ายหรือไม่ ครูให้เวลาคิด 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) หมดเวลาค่ะ นักเรียนได้คำตอบหรือยังคะ มาฟังคำตอบพร้อมกันเลยค่ะ อุจจาระนะคะ ไม่เป็นของเสียในระบบขับถ่าย เพราะอุจาระ คือกากอาหารที่เกิดจากการที่ร่างกายย่อยอาหารไม่ได้ หรือย่อยไม่หมดค่ะ นอกจากนี้นะคะ ร่างกายก็ยังมีของเสียอย่างอื่นอีก เช่น แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์  ซึ่งเป็นของเสียที่ได้จากกระบวนการเมแทบอลิซึม และจะถูกกำจัดออกโดยระบบหายใจค่ะ และอวัยวะในระบบขับถ่ายในร่างกายมนุษย์มีอะไรบ้าง อวัยวะที่สำคัญในระบบขับถ่ายของมนุษย์นะคะ ก็ประกอบไปด้วยไต ที่ทำหน้าที่รักษาดุลยภาพและสารต่าง ๆ ของน้ำในร่างกาย ของเสียที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ท่อไต ทำหน้าที่ลำเลียงของเสีย น้ำและของเสียต่าง ๆ ต้องการของร่างกายไปที่กระเพาะปัสสาวะ กระเพาะปัสสาวะทำหน้าที่สะสมของเสีย น้ำ และสารต่าง ๆ ที่เกินความต้องการของร่างกาย ให้อยู่ในรูปของปัสสาวะ ท่อปัสสาวะทำหน้าที่ลำเลียงปัสสาวะออกนอกร่างกาย โดยมีหลอดเลือดรีนัลเวน นำเลือดเข้าสู่ไต และหลอดเลือดรีนัลเวน นำเลือดออกจากไตค่ะ เมื่อนำไตมาผ่าตามยาว สามารถแบ่งไตออกได้เป็น 2 ส่วน คือ เนื้อไตส่วนนอก ซึ่งมีสีจาง และเนื้อไตส่วนใน ที่มีสีเข้มกว่า และมีส่วนที่คล้ายรูปสามเหลี่ยม โดยที่ส่วนปลายสามเหลี่ยม จะยื่นออกไปจรดกับกรวยไต ซึ่งมีลักษณะเป็นโพรง และมีท่อไต ภายในเนื้อไต ประกอบด้วย หน่วยไตจำนวนมาก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการทำหน้าที่รักษาดุลยภาพของน้ำ และสารต่าง ๆ รวมทั้งขับออกจากร่างกาย ในรุปของปัสสาวะ ไตและเนื้อไต ประกอบโกลเมอรูลัส โบว์แมนส์แคปซูล ท่อหน่วยไต โดยส่วนที่เรียกว่า "โกลเมอรูลัส จะมีลักษณะเป็นหลอดเลือดฝอยที่ล้อมด้วย โบว์แมนส์แคปซูล ส่วนท่อหน่วยไตอยู่ต่อจากโบว์แมนแคปซูล ท่อยาวขดไตมาอยู่แนบชิด กับหลอดเลือกท่อหน่วยไต และที่ปลายสุดของท่อหน่วยไต จะเปิดออกสู่ท่อวง ที่จะเปิดออกสู่กรวยไต เมื่อนักเรียนได้ทราบถึงโครงสร้างของไตไปแล้ว ทีนี้ เรามาลองศึกษาการทำงานของหน่วยไต ในการักษาดุลยภาพของน้ำ และสารต่าง ๆ รวมทั้งการกำจัดของเสียออกจากร่างกายกันนะคะ การทำงานของหน่วยไตประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้ 1. การกรอง เกิดที่บริเวณ โกลเมอรูลัส  และ 2. การดูดกลับ และ 3. การหลั่ง โดยการดูดกลับ และการหลั่งจะเกิดขึ้นตลอดตามความยาวของท่อหน่วยไต การทำงานของหน่วยไต เริ่มจากเลือด ไหลผ่านเข้าผ่านหลอดเลือดรีนัลอาร์เทอรี และผ่านหลอดเลือด เข้าสู่โกลเมอรูลัส เมื่อถึงโกลเมอรูลัส สารที่มีขนาดเล็ก ที่มีขนาดเล็ก เช่น น้ำ กลูโคส กรดอะมิโน ยูเรีย และไอออน ส่วนหนึ่งจะถูกกรองที่โกลโมลูลัส โบว์แมนส์แคปซูล ที่ติดกับโกโมนูรัส ส่วนเซลล์เม็ดเลือด เกล็ดเลือก และสารที่มีขนาดใหญ่ เช่น โปรตีน ยังคงอยู่ในหลอดเลือด ของเหลวที่กรองได้จะผ่านไปที่หน่วยไต ซึ่งบริเวณนี้ สารที่มีประโยชน์ จะถูกดูดกลับ เช่น กลูโคส กระอะมีโน บางส่วน เช่น น้ำ ไอออนต่าง ๆ ตัวอย่างที่มีการดูดกลับ เช่น ไฮโดรเจนคาร์บอเนตไออน และยังรักษาดุลยภาพของระบบต่าง ๆ  ของร่างกายไว้ได้ นอกจากนี้ ที่บริเวณท่อรวม ยังมีการดูดกลับ น้ำ ยูเรีย และไอออนต่าง ๆ ตามส่วนเข้าสู่หลอดเลือดฝอยอีกด้วย บางกรณีมีการกลั่นสารบางชนิดจากเลือด เข้าสู่ท่อหน่วยไต เช่น ไนโตรเจนไอออน แอมโมเนียมไอออน และสารบางชนิด ทำให้สามารถตรวจพบสารเสพติดจากปัสสาวะได้ ของเหลวในท่อหน่วยไต จะถูกขับถ่ายออกจากท่อรวมไปยังปัสสาวะ แล้วเข้าสู่กรวยไต ท่อไต และสะสมในกระเพาะปัสสาวะ  และขับออกนอกร่างกาย ทางท่อปัสสาวะ เรามาลองตรวจสอบความเข้าใจกันบ้างนะคะ นักเรียนคิดว่าหน่วยไต ทำหน้าที่กรอง ดูดกลับ และหลั่งสารใดบ้าง ครูให้เวลาคิดสัก 10 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) หมดเวลาค่ะ เรามาลองฟังคำตอบกันบ้างนะคะ สำหรับการกรองนะคะ ก็จะมีการกรองสารที่มีขนาดเล็ก เช่น เลือด กลูโคส น้ำ ยูเรีย กรดแอมิโน  และไอออนบางชนิด เข้าสู่โบว์แมนส์แคปซูล เม็ดเลือด เกล็ดเลือดโปรตีนขนาดใหญ่ จะอยู่ต่อไป การดูดกลับนะคะ ก็จะมีการดูดกลับสารที่มีประโยชน์เข้าสู่หลอดเลือด เช่น กรดแอมิโน กลูโคส น้ำ และกลูโคส  เช่น โซเดียมไอออน โพแทสเซียมไอออน และการหลั่งนะคะ ก็จะมีการที่ร่างกายไม่ต้องการ หรือมีมากเกินไป เช่น ไฮโดรเจนไอออน รวมทั้งสารพิษอื่น ๆ และยาบางชนิดค่ะ น่าจะพอทราบถึงกลไกของไตมาพอสมควรแล้วนะคะ  แหม ตอนนี้ครูรู้สึกกระหายน้ำจัง ขอครูดื่มน้ำสักแป๊บนะคะ [เสียงดนตรี]  (คุณครูปาณิก) นักเรียนเคยสงสัยไหมคะ ว่าร่างกายมนุษย์รู้ได้อย่างไร ว่าปริมาณน้ำที่รับเข้าและขับออกมีเท่าใด จึงจะรักษาดุลยภาพในร่างกายไว้ได้ แล้วไตเกี่ยวข้องอย่างไร กับการรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกาย เรากำลังศึกษาไปด้วยกันนะคะ การรักษาดุลยภาพของน้ำนะคะ ก็จะเกี่ยวข้องกับระบบประสาท ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบต่อไร้ท่อ และระบบขับถ่ายค่ะ โดยมีอวัยวะที่เกี่ยวข้อง คือ สมองส่วนไฮโพทาลามัส ต่อมใต้สมองส่วนหลัง ซึ่งส่วนหลัง หรือ ADH และอวัยวะที่สำคัญนะคะ ไตค่ะ เรามาศึกษากลไกการรักษาดุลยภาพของน้ำกันนะคะ เมื่อร่างกายสูญเสียน้ำ เช่น เหงื่อออกมา ทำให้ความเข้มข้นของเลือดเพิ่มขึ้น ซึ่งจะไปกระตุ้นสมองส่วนไฮโพทาลามัส ทำให้ต่อมใต้สมองส่วนหลังหลั่ง ADH มากขึ้น ADH นี้ จะไปกระตุ้นท่อหน่วยไต และท่อรวม ให้เพิ่มการดูดกลับน้ำ ให้เขาสู่หลอดเลือดฝอย  ทำให้ปัสสาวะที่ขับออกมามีปริมาณน้อย ขณะเดียวกันไฮโพทาลามัสที่ถูกกระตุ้น จะทำให้เกิดการกระหายน้ำ และเกิดพฤติกรรมการดื่มน้ำ กลไกทั้งหมดที่กล่าวมานะคะ ก็จะทำให้ปริมาณน้ำในร่างกาย กลับเข้าสู่สภาวะสมดุล เรามาดูอีกกรณีบ้างนะคะ เมื่อร่างกายมีน้ำมากกว่าปกติ เช่น การดื่มน้ำมาก ๆ ทำให้ความเข้มข้นของเลือดลดลง ส่งผลให้ลดการกระตุ้นสมองส่วนไฮโพทาลามัสส่วนหลัง หลั่ง ADH น้อยลง  ท่อหน่วยไต และท่อรวมจึงลดการดูดกลับน้ำเข้าสู่หลอดเลือดฝอย ส่งผลให้น้ำปัสสาวะที่ขับออกมา มีปริมาณมาก ทำให้ร่างกาย อยากเข้าาภาวะ สมดุล สมดุล ไตยังช่วยรักษาดุลยภาพของแร่ธาตุบางชนิดที่สำคัญนะคะ เช่น โซเดียม โพแทสเซียม ซึ่งเป็นแร่ธาตุที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาท และกล้ามเนื้อนะคะ ครูก็จะขอยกตัวอย่าง กลไกการรักษาดุลยภาพของโซเดียม ให้นักเรียนได้ศึกษากันค่ะ ในกรณีที่มีปริมาณโซเดียมในเลือดต่ำนะคะ ก็จะไปกระตุ้น ให้ต่อมท่อหมวกไตชนิดหนึ่ง เรียกว่า แอลฮอร์โมนนี้นะคะ จะไปกระตุ้นที่ท่อหน่วยไตและ ที่บริเวณท่อหน่วยไตและท่อรวมให้มีการดูดกลับโวซเดียม และน้ำ กลับเข้าสู่ระบบหมุนเวียนเลือด ส่งผลให้ปริมาณโซเดียมในร่างกาย นักเรียนชอบรับประทานอาหารที่มีรสเค็มไหมคะ เช่น การเติมเกลือ หรือน้ำปลาลงไปในอาหาร ครั้งละมาก ๆ นักเรียนทราบหรือไม่คะ ว่าการทาน ส่งผลกระทบต่อการทำงานของไตได้ ครูมีคำถามชวนคิด ให้นักเรียนช่วยกันหาคำตอบ ให้คุณครูหน่อยนะคะ นักเรียนคิดว่าถ้ารับประทานอาหารที่มีรสเค็มอยู่เป็นประจำ ในปริมาณที่เกินความจำเป็น จะเกิดอะไรขึ้น ลองใช้เวลาคิดสัก 10 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ [เสียงดนตรี] (คุณครูปาณิก) หมดเวลาค่ะ เราลองมาฟังคำตอบกันดูนะคะ ในกรณีที่ไตนะคะ ยังทำงานได้เป็นปกติ จะขับโซเดียมออกไปทางปัสสาวะ ครั้งละปริมาณมาก ๆ ที่ขับออกมานี้นะคะ ก็จะอยู่กับปริมาณโซเดียมที่รับประทานเข้าไป แต่กรณที่ไต ไม่สามารถทำงานได้ จะเกิดการสะสมของโซเดียม และน้ำในอวัยวะต่าง ๆ  ส่งผลให้มีอาการแขน ขาบวม แน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย และอาจมีความเสี่ยงต่อการทำให้ไตมีความผิดปกติในการกรอง เช่น อาจจะพบโปรตีนในปัสสาวะได้ค่ะ นอกจากนี้ ยังมีอาหารบางอย่างในโซเดียม ที่มีในปริมาณที่ค่อนข้างสูง เช่น ขนมกรุบกรอบ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป อาหารแช่แข็งค่ะ นักเรียนก็ได้ศึกษาหัวข้อนี้มา พอสมควรแล้วนะคะ เรามาสรุปสาระสำคัญของหัวข้อ ไต ทำหน้าที่รักษาดุลยภาพและสารต่าง ๆ ในร่างกาย รวมทั้งกำจัดของเสียที่มีไฮโดรเจนเป็นองค์ประกอบ ภายในเนื้อไตประกอบด้วย หน่วยไตจำนวนมาก แต่ละหน่วยไตประกอบด้วย โกลเมอรูลัส และโบว์แมนส์แคปซูล ท่อหน่วยไต การทำงานของหน่วยไต แบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอน คือ 1. การกรอง เกิดที่โกลเมอรูลัส  และโบว์แมนส์แคปซูลที่มีขนาดเล็ก จะถูกกรองเข้าสู่โบว์แมนส์แคปซูล และลำเลียงไปยังท่อหน่วยไตต่อไป 2. การดูดกลับเกิดขึ้นที่ท่อหน่วยไต โดยดูดกับสารที่ยังมีประโยชน์ รวมทั้งน้ำ และไอออนต่าง ๆ 3. การหลั่ง เกิดที่ท่อหน่วยไต โดยจะหลั่งสารบางชนิดที่ได้จากเลือดเข้าสู่ท่อหน่วยไต หัวข้อถัดมา คือกลไกการรักษาดุลยภาพในร่างกาย เกิดจากการทำงานร่วมกันของระบบขับถ่าย ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบประสาท และระบบต่อมไร้ท่อ โดยถ้าปริมาณน้ำในเลือดมีการเปลี่ยนแปลงไปอย่างปกติ จะกระตุ้นหรือยับยั้งส่วนไฮโพทาลามัส ทำให้การหลัง ADH จากต่อมใต้สมองส่วนหลังเปลี่ยนแปลง ทำให้ท่อหน่วยไต และท่อรวมในท่อหน่วยไตเพิ่มขึ้น หรือลดลง หัวข้อถัดมานะคะ ก็คือกลไกการรักษาดุลยภาพของแร่ธาตุในร่างกายนะคะ ซึ่งก็จะขอเสนอ ปริมาณโซเดียมในเลือดค่ะ เมื่อร่างกายมีปริมาณโซเดียมในเลือดต่ำนะคะ กระตุ้นให้ต่อมหมวกไต หลั่งแอลโดสเตอโรน ไปกระตุ้นท่อหน่วยไต ท่อรวม ให้ดูดกลับโซเดียม และน้ำเข้าสู่หลอดเลือดค่ะ และก่อนจบหัวข้อนี้นะคะ ก็อยากให้นักเรียนทำใบงานที่ 2.1 เรื่องการรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย โดยสามารถ Download รายงานนี้ ได้ที่ลิงก์ หรือ QR Code ในภาพนะคะ อาจจะสืบค้น และตอบคำถามด้วยตัวเอง และอาจจะทำงานเป็นกลุ่มกับเพื่อนก็ได้ค่ะ สำหรับในหัวข้อต่อไปนะคะ ที่จะได้ศึกษาในคลิปต่อ ๆ ไป ก็จะเป็นหัวข้อที่ 2.2 การรักษาดุลยภาพของกรด-เบส ของเลือด และ 2.2 การรักษาดุลยภาพของอุณหภูมิในร่างกายค่ะ สำหรับคลิปนี้ คุณครูก็ขอตัวลาไปก่อนนะคะ พบกันใหม่ในคลิปหน้า สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]