--- title: การคิดเชิงนามธรรม (5.52 นาที) subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 28 มีนาคม 2567 เวลา 09.20 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) [เสียงดนตรี] (คุณครูวิทูลย์) สวัสดีครับ วันนี้คุณครูจะพาพวกเรามาเรียนรู้เกี่ยวกับการคิดเชิงนามธรรม แต่ก่อนจะไปเรียน ครูจะให้พวกเราเตรียมกระดาษปากกา ดินสอ กันก่อนครับ เรามาวาดรูปกันก่อนครับ ครับ เมื่อพร้อมแล้วนะครับ เดี๋ยวให้นักเรียนลงมือวาดได้เลยนะครับ ภาพที่ครูต้องการ ก็คือภาพที่มีภูเขานะครับ แล้วก็บนท้องฟ้าก็จะมีก้อนเมฆลอยไปมา แล้วก็มีดวงอาทิตย์ส่องแสงนะครับ เบื่องล่างนะครับ ก็จะเป็นภาพทุ่งนานะครับ มีลำธาร มีต้นไหม เอาล่ะเราเริ่มลงมือวาดได้เลยครับ [เสียงนาฬิกาจับเวลา] ภาพที่นักเรียนวาดออกมาเป็นอย่างไรบ้างครับ ไหนลองยกโชว์เพื่อน ๆ กันหน่อยครับ ภาพที่วาดออกมาส่วนใหญ่จะเป็นลักษณะแบบนี้หรือเปล่าครับ [เสียงดนตรี] (คุณครูวิทูลย์) ถึงแม้ว่ารายละเอียดของภาพนะครับ จะไม่ชัดเจนนะครับ แต่เราก็ยังระบุได้ว่าวัตถุในภาพนั้นคือภาพอะไร เรามาดูกี่ตัวอย่างหนึ่งนะครับ ในวิชาวิทยาศาสตร์ นักเรียนจะพบแบบจำลองที่ใช้แทนการทำงานของอุปกร์การทดลองต่าง ๆ เช่น แบบจำลองของวงจรไฟฟ้า ซึ่งแทนด้วยสัญลักษณ์ที่เป็นหลอดไฟ แบตเตอรี่ ตัวต้านทานนะครับ แบบจำลองนี้ จะทำให้นักเรียนเข้าใจระบบการทำงานจำลองนี้ จะทำให้นักเรียนเข้าใจระบบการทำงาน ของอุปกรณ์ได้ง่ายยิ่งขึ้น หรือระบบทำงานของระบบโซ่จักรยาน นักเรียนสามารถของชุดเฟื่อง 2 ตัว ที่เคลื่อนตัวของโซ่โดยแบบจำลองนี้ จะลดทอนรายละเอียดที่ไม่จำเป็นออกไป และสื่อให้เห็นเฉพาะจุดที่สำคัญ กระบวนการคัดแยกคุณลักษณะที่สำคัญจากรายละเอียดหรือโจทย์ปัญหา หรืองานที่กำลังที่พิจารณาเพื่อให้ได้องค์ประกอบ ที่จำเป็น เพียงพอ และให้ได้สถานการณ์ที่สนใจ เรียกว่า "การคิดเชิงนามธรรม" ในชีวิตประจำวันของเราการคิดเชิงนามธรรม สามารถแก้ปัญหาทำได้ง่ายยิ่งขึ้น การวาดแผนที่ ถือเป็นตัวอย่างถึงที่เป็นการคิดเชิงนามธรรมมาใช้ จากภาพถ่ายดาวเทียมจะเห็นว่าวัตถุต่าง ๆ ภายในภาพมีจำนวนมาก ทำให้ยากต่อการค้นหาสถานที่ เมื่อลดรายละเอียดที่ไม่จำเป็นออกไปแล้ว จะได้แผนที่แสดงสถานที่ต่าง ๆ อย่างชัดเจน ต่อไปนะครับ ให้นักเรียนนำกระดาษมาแผ่นหนึ่งครับ แล้วลองภาพแผนที่เส้นทางจากโรงเรียนไปยังบ้านของนักเรียนนะครับ ถ้าพร้อมแล้วลงมือวาดได้เลยครับ [เสียงนาฬิกานับถอยหลัง] (คุณครูวิทูลย์) เมื่อนักเรียนวาดเสร็จแล้ว เรามาทดลองเดินทางตามแผนที่กันครับ [เสียงดนตรี] (คุณครูวิทูลย์) ให้นักเรียนยกตัวอย่างนะครับ การนำ... การคิดเชิงนามธรรมมาใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การสร้างแบบจำลองของเกมที่นักเรียนเคยเล่น หรือแบบจำลองของการเดินทางการท่องเที่ยว กับครอบครัวนะครับ ในวันหยุด เสร็จแล้วก็มานำเสนอแล้วก็อภิปายให้เพื่อนในกลุ่มฟังนะครับ หลังจากนั้นก็แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกันนะครับ ว่าเราไม่ได้เอาการคิดเชิงนามธรรมมาใช้ จะให้ผลลัพธ์ที่เหมือนหรือต่างกันอย่างไร [เสียงนาฬิกาจับเวลา] (คุณครูวิทูลย์) หลังจากที่นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับการคิดเชิงนามธรรมแล้วนะครับ จะทำให้นักเรียนสามารถจัดการแนวคิดกับปัญหาที่มีความซับซ้อนได้ โดยการลดทอนสิ่งที่ไม่สำคัญออกไป แล้วก็คงไว้สาระสำคัญหรือแนวคิดต่าง ๆ นะครับ สุดท้ายฝากเอาไว้ว่าตัดอะไรก็ตัดได้ แต่อย่าตัดใจจากวิทยาการคำนวณ สวัสดีครับ [เสียงดนตรี]