--- title: อุปกรณ์ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์ (13.44 นาที) subtitle: date: วันศุกร์ที่ 29 มีนาคม 2567 เวลา 14.20 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) เริ่มเรียนรู้กันเลยนะครับ ปัจจุบันเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆนะครับที่ใช้ในชีวิตประจำวันของเราไม่ว่าจะเป็นโทรทัศน์ หม้อหุงข้าวไฟฟ้าเครื่องซักผ้าเตาไมโครเวฟนะครับ ก็มีส่วนประกอบของอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์หลากหลายนะครับ พี่ใช้งานร่วมกันนะคะอีกทั้งการทำงานของเครื่องใช้ไฟฟ้าเหล่านี้ต้องอาศัยการใช้ไฟฟ้า เซ็นเซอร์นะครับ แผงควบคุมขนาดเล็กนะครับและเครื่องจักรกลไฟฟ้าเช่นมอเตอร์นะครับ เรามาดูอุปกรณ์ชิ้นแรกกันเลยนะครับ มอเตอร์เป็นอุปกรณ์ไฟฟ้าที่แปลงพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกลนะครับมีอยู่ล่ะ ประเภทด้วยกันนะครับแต่ละประเภทก็มีคุณสมบัติที่แตกต่างกันไปนะครับขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของการใช้งานนะครับ แท่นมอเตอร์ที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมต้องมีแรงบิดมากนะครับมอเตอร์ที่ใช้ในของเล่นก็ต้องการความเร็วรอบ นะครับ ลักษณะภายนอกของมอเตอร์นะคะไม่ว่าจะประกอบไปด้วยขั้วไฟฟ้า 2 ขวดนะครับ ไว้สำหรับเชื่อมต่อสำหรับ แผงวงจรไฟฟ้านะครับ แล้วก็มีแกนเหล็กยื่นออกมาจากตัวมอเตอร์นะครับ เรียกว่าเพลามอเตอร์นะครับในส่วนนี้จะ เป็นส่วนที่เข้ากับอุปกรณ์ที่ต้องการให้เคลื่อนที่ลักษณะการหมุนนะคะเช่นใบพัดนะคะ จะต่อกับเพลาของอุปกรณ์ต่างๆนะครับ มอเตอร์นะครับสามารถแบ่งตามประเภทการ ใช้กระแสไฟฟ้าได้เป็น 2 ประเภทด้วยกันก็คือมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงนะครับ DC Motor นะครับ ตัวอย่างอุปกรณ์มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงได้แต่พัดลมพกพานะครับ มอเตอร์ ถัดไปนะครับคือมอเตอร์กระแสไฟฟ้าสลับ AC Motor นะครับตัวอย่างอุปกรณ์ที่ใช้มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ ก็คือพัดลมนะครับ ลักษณะของมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรงกับมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสตรง มอเตอร์ที่ต้องใช้กับแหล่งจ่ายไฟกระแสตรงนะครับ เช่นเซลล์ไฟฟ้าหรือไม่ก็แบตเตอรี่นะครับ มอเตอร์ประเภทนี้นะครับสามารถ ควบคุมการหมุน ไอ้หมุนไปตามทิศทางการเข็มนาฬิกาหรือหมุนไปตามทิศทางทวนเข็มนาฬิกาหรือหยุดหมุนโดยง่ายนะคะ อัตราเร็วการหยุดหมุนนะครับ ขึ้นอยู่กับ ความต่างศักย์ไฟฟ้าที่จ่ายให้กับมอเตอร์นะครับนัดหมายความว่า ที่มีความต่างศักย์สูงอัตราเร็วมอเตอร์ก็จะส่งด้วยนะครับแต่ถ้าเราต่อมอเตอร์กับแหล่งจ่ายไฟที่มีความ สำนักอัตราเร็วมอเตอร์ก็จะกลับด้วยนะครับ เรามาดูมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับบ้างนะครับมอเตอร์ไฟฟ้ากระแส ต้องใช้มอเตอร์ นะครับในชีวิตประจำวัน แล้วก็ใช้ไฟฟ้าหลายชนิดด้วยกันนะครับโดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีลักษณะการเคลื่อนที่แบบหมุนนะคะ เช่นเครื่องซักผ้านะครับ พัดลม เครื่องปั่นนะครับ มอเตอร์กระแสสลับนะครับสามารถรับแบบตามระบบการ ไฟฟ้าก็คือ มอเตอร์แบบหนึ่งเฟสแล้วก็มอเตอร์แบบ 3 เฟสนะครับ เรามาดูมอเตอร์ 1 เฟสกันนะครับ มอเตอร์กระแสสลับ 1 เฟสนะครับเป็นมอเตอร์ที่มีขนาดเล็กนะครับจะใช้กับแรงดันไฟฟ้า 220 โวลต์นะครับ มีสายไฟเข้า 2 สายนะครับ มอเตอร์แบบหนึ่งเฟสนะครับจะมีกำลังต่ำกว่า 1 แรงม้านะครับแต่หรืออาจจะมีขนาดใหญ่สุด ไม่เกิน 5 แรงม้าครับมอเตอร์ชนิดนี้นะครับใช้ตามบ้านเรือนนะครับ มาดูมอเตอร์แบบ มอเตอร์ 3 เฟสนะครับเป็นมอเตอร์ที่ใช้ในงานอุตสาหกรรมนะครับ ต้องใช้ระบบไฟฟ้า 3 เฟสนะครับแรงดันไฟฟ้าอยู่ที่ 380 โวลต์นะคะ มีสายไฟเข้ามอเตอร์ 3 สายนะครับมอเตอร์ไฟฟ้าแบบ 3 เฟสนะครับจะมีกำลัง 1 แรงม้านะครับจนถึงขนาดแรงมากๆนะครับ อันนี้นิยมใช้ในการทำอุตสาหกรรมหนักเช่นขับลูกกลิ้งนะครับโรงงานถลุงเหล็กนะครับ รหัสมานะครับก็จะมาพูดถึงในเรื่องของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์นะครับโดยปกติแล้วนะครับ มันก็มีส่วนประกอบของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์นะครับซึ่งมีลักษณะและการทำงานที่ งั้นไปนะครับ ในส่วนนี้นะครับ นักเรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์พื้นฐานที่ใช้ในส่วนประกอบของเครื่องใช้ไฟฟ้า นะครับ เรามาดูอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตัวแรกกันเลยนะครับนั่นก็คือตัวต้านทานนะครับตัวต้านทานนะครับเป็นห่วง ตอนที่มีสมบัติในการต้าน การผ่านของกระแสไฟฟ้านะครับ มีหน่วยเป็นโอห์มนะครับ ตัวต้านทานที่มีค่ามากนะคะจะทำให้มีกระแสไฟฟ้าผ่านได้น้อยนะครับโดยทั่วไป ตัวต้านทานจะถูกแบ่งเป็น 2 ประเภทนะครับได้แก่ตัว ราคาคงที่นะครับต้นทานคงที่ มีค่า ของกระแสไฟฟ้าคงที่นะครับซึ่งเราสามารถอ่านค่าความต้านทานได้ แถบสีที่คาดอยู่ บนตัวต้านทานนะครับ แบบที่ 2 จะเป็นตัวต้านทานแบบที่เปลี่ยนค่าได้นะครับ โดยค่าของความต้านทานนะคะขึ้นอยู่กับปริมาณแสงที่ตกกระทบนะครับ ค่าแสงที่ตกกระทบ ปริมาณมากนะครับตัว L D R ของเราก็จะมีค่าความต้านทานต่ำ กลับนะครับ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ อะไรนะครับก็คือตัวเก็บประจุนะครับ เก็บประจุจะทำหน้าที่ในการเก็บประจุไฟฟ้านะครับ โดยเฉพาะเก็บประจุและพัฒนาสู่การสร้างการนำ 3 ตัวนำ 2 ชิ้นนะครับ เมื่อวานในลักษณะที่ขนานกันนะครับ โดยระหว่างตัวนำทั้งสองจะถูกต้องด้วยขนอม ขนาน เครื่องไดเร็คติดอันนี้ เซรามิก สารที่มีสภาพคล้ายฉนวนอื่นนะครับ เรามาดูตัวเก็บประจุ จบประเภทอิเล็กโทรไลต์คณะครับ เก็บประจุประเภทอิเล็กโทรไลท์นะครับ จะใช้ในงานที่ต้องการความต้านทานของฉนวนที่มีค่าสูงนะครับ มีเสถียรภาพดีนะครับ แล้วก็ใช้งานในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิสูงนะครับโดยมากนิยมใช้ในวงจร จ่ายกำลังไฟสูงนะครับ เช่นเครื่องปรับอากาศนะครับเครื่อง ไฟฟ้ากระแสตรงนะครับ เก็บประตูอีกประเภทหนึ่งนะครับก็คือตัวเก็บประจุประเทศประเภทเซรามิกนะครับซึ่งตัวเก็บประจุประเภทนี้นะครับจะใช้แล้ว ไดอิเล็กตริกนะครับเก็บความจุได้ไม่เกิน 1 ไมโครฟารัดนะครับ ตัวเก็บประจุประเภทนี้นิยมใช้กันทั่วไปนะคะเพราะมีราคาถูกนะคะ เหมาะกับ ใช้วงจรย่านความถี่วิทยุนะครับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ตรงทักไปนะครับก็คือไดเอตนะครับ ไดโอดเป็นอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ทำจากสัน ตัวดำนะครับ มีคุณสมบัติยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ทางเดียวนะครับ ทำหน้าที่เป็นตัวควบคุมทิศทางการเคลื่อนที่ของกระแสไฟฟ้านะครับ แล้วก็ป้องกันการเคลื่อนที่ย้อนกลับของกระแสไฟฟ้า ปัจจุบันมีไดโอดอยู่หลายชนิดด้วยกันนะครับแต่ไดโอดที่นิยมใช้ก็จะมีดังนี้นะครับ ไดโอดธรรมดานะครับ ไดโอดธรรมดาก็จะทำหน้าที่ในการควบคุมการเคลื่อนที่ของกระแสไฟฟ้าให้ผ่านทางเดียวนะครับ ถ้าหากว่าเราต่อวงจรผิดนะครับ กระแสไฟฟ้าจะไม่สามารถผ่านได้นะครับโดยขั้วบวกของไดโอดนะครับจะต้องต่อกับขั้วบวก วงจรไฟฟ้านะครับ ขั้วลบของวงจรไดโอด จะต่อกับขั้วลบของวงจรไฟฟ้านะครับ หลักฐานที่ไดโอดยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่านได้ทางเดียวนะคะก็จะเป็นการช่วยป้องกันอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์นะครับไม่ถูกทำร้ายจาก หน้าที่ของกระแสไฟฟ้าผิดทางนั้นเองนะครับ ไดโอดประเภทฉันท์มานะคะก็คือไดโอดเปล่งแสงนะครับหรือเราจะเรียก บอกว่าหลอดแอลอีดีนะครับ เอวดีนะครับจะทำหน้าที่ในการเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานเป็นแสนนะครับ โดยสามารถเปล่งแสงออกมาได้เมื่อได้รับกระแสไฟฟ้าและแรงดันที่เหมาะสมนะครับ แสงที่เปล่งออกมาก็มีหลายสีนะครับก็ขึ้นอยู่กับประเภทของสาร ซึ่งตัวนำที่นำมาผลิตนะครับ นิยมใช้ในเครื่องใช้ไฟฟ้าต่างๆนะครับพอจะมีตัวเลขหรือเป็นตัวหนังสือเรืองแสงนะคะ เช่นวิทยุ หน้าปัดนาฬิกาเครื่องคิดเลขจอโทรทัศน์นะครับ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ลำดับถัดไปนะครับก็คือเซ็นเซอร์นะครับซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการ เปลี่ยนปริมาณทางกายภาพเป็นพลังงานไฟฟ้านะครับซึ่งปัจจุบัน Center ถูกนำมาประยุกต์ใช้ในสวน ไฟฟ้าในจำนวนมากนะครับ Sensor พื้นฐานที่น่าสนใจนะครับมีดังนี้นะครับ เซ็นเซอร์ตรวจจับการสัมผัสนะครับหรือที่เรียกว่าสวิตช์ กลไกนะครับ เป็นอุปกรณ์แบบกลไกนะครับทำหน้าที่ในการตัดต่อวงจรเมื่อได้รับแรงกด ครับ แบบนี้นะครับมักจะนำไปใช้ในอุตสาหกรรมนะครับหรือเครื่องจักรที่เป็นระบบอัตโนมัตินะครับ เซ็นเซอร์ตรวจจับการสัมผัสลำดับถัดมานะครับก็คือรีทวิตนะครับ สวิตซ์ทำหน้าที่เป็นสวิตช์ควบคุมการเปิดปิดจากในการ ตอบ ความเข้มของสนามแม่เหล็กชั้นโกรธนะครับมักจะนำไปประยุกต์ใช้ใน สัญญาณกันขโมยนะครับเพื่อตรวจจับการเปิดปิดประตูนะครับ ลาบานูนเซ็นเซอร์ตรวจจับแสงการนะครับในที่นี้จะนำเสนอตัว L D R นะครับ ซึ่งเป็นตัวต้านทานที่แปรค่าตามแสงนะครับแล้วจึงนำมาใช้ในการตรวจจับแสงนั่นเองนะคะ โดยที่แสงเป็นสัดส่วนผกผันกับความต้านทานนะครับหน้าคือเมื่อมีแสงตกกระทบน้อยความต้านทานจะมากนะ ใช้ในวงจรเปิดปิดแสงอัตโนมัติได้นะครับ มาดูเซ็นเซอร์ตรวจจับแสงลำดับถัดไปนะครับก็คือโฟโตไดโอดนะครับ เป็น เซ็นเซอร์เปลี่ยนแสงให้เป็นพลังงานไฟฟ้าราคาโดยค่าการนำกระแสไฟฟ้าจะมากขึ้นเมื่อความเข้มแสงมากขึ้นนะครับอันนี้จะใช้ในวงจร ปิดไฟถนนอัตโนมัตินะครับ เซ็นเซอร์ตรวจจับอุณหภูมิกันบ้างนะครับ นี้จะพูดถึงตัว rt ดีนะคะถ้าดีจะใช้หลักการที่ค่าความต้านทานมีความเปลี่ยนแปลงขึ้น อุณหภูมินะครับมันก็ใช้ในงานอุตสาหกรรมนะครับเนื่องจากมีราคาแพงนะครับ เซ็นเซอร์ตัวจับอุณหภูมิลำดับถัดไปนะครับก็คือเทอร์โมคัปเปิลนะครับ ทำหน้าที่เปลี่ยนพลังงานความร้อนเป็นพลังงานไฟฟ้านะครับอุปกรณ์นี้จึงมักจะประยุกต์ใช้ในการ ตัวจับอุณหภูมิในตู้เย็นนะครับ แล้วก็เครื่องปรับอากาศในรถยนต์นะครับ เรามาดูเซ็นเซอร์ตรวจจับเสียงกันบ้างนะครับ เซ็นเซอร์ตรวจจับเสียงชนิดแรกที่จะพูดถึงก็คือคอนเดนเซอร์ไมโครโฟนนะครับ คอนเดนเซอร์ไมโครโฟนนะครับจะทำหน้าที่เปลี่ยนเสียงเป็นพลังงานไฟฟ้านะครับโดยค่าความต่างศักย์ คอนเดนเซอร์ไมโครโฟนนะครับจะขึ้นอยู่กับความดังและความถี่ของเสียงแล้วครับ โปรโมชั่นดีๆนะครับนำไปใช้ในโทรศัพท์ไร้สายนะครับหรือวงจรตรวจจับเสียงนะครับ เซ็นเซอร์ตรวจจับแสงชนิดหนึ่งนะครับที่นำมายกตัวอย่างก็คืออัลตร้าโซนิคเซนเซอร์นะครับ ทำหน้าที่เปลี่ยนเสียงเป็นพลังงานไฟฟ้าเช่นเดียวกับคอนเดนเซอร์ไมโครโฟนนะครับแต่จะรับ ช่วงความถี่ที่ประมาณ 38 ถึง 40 กิโลเมตรนะครับ ซึ่งสูงกว่าที่มนุษย์เราได้ยินนะครับ จึงมักใช้ในการวัดระยะทางนะครับ สำหรับบทเรียนนี้นะครับนักเรียนจะเห็นได้ว่าความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์และมีความสุข ต่อการพัฒนาหรือสร้างสรรค์เทคโนโลยีนะครับ เนื่องจากเป็นส่วนประกอบสำคัญที่จะทำให้เทคโนโลยีต่างๆทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพนะครับ สำหรับกิจกรรมที่ 5.2 รหัสวิเคราะห์กลไกอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์และสิ่งของเครื่องใช้นะคะ ให้นักเรียนเลือกเครื่องใช้มา 1 ชนิดเพื่อศึกษากลไกทำงานอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ เคยใช้ไฟฟ้าที่เลือกในประเด็นดังต่อไปนี้นะครับ กลไกอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ในเครื่องใช้ไฟฟ้านั้นมีอะไรบ้างนะครับ การทำงานของกลไกและอุปกรณ์ไฟฟ้า อิเล็กทรอนิกส์และเครื่องใช้ไฟฟ้านั้น มีการทำงานสัมพันธ์กันอย่างไรนะครับ กลไกอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เกิดการทำงานผิดพลาดจะส่งผลต่อการทำงานของเครื่องใช้ไฟฟ้าอย่างไร ครับ นักเรียนสามารถวิเคราะห์ กิจกรรมตามหัวข้อบนหน้าจอได้เลยนะครับแล้วก็อย่าลืมทำกิจกรรมกันด้วยนะครับ สวัสดีครับ เสียงดนตรี