---
title: เลขนัยสำคัญ (8.57 นาที)
subtitle: 
date: วันพุธที่ 3 เมษายน 2567  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(คุณครูราม) สวัสดีครับนักเรียน ขอต้อนรับเข้าสู่ห้องเรียนวิทยาศาสตร์สสวท. ผมครูชาติพรหมมาพันธุ์ 

(อาจารย์เพลงชาติ) เพลงชาติ พรหมมาพันธุ์ ครับเข้ามาพบกันอีกข้อ 1.2.4 เลยครับ เลขนัยยะสำคัญหัวข้อของเล่นจุดประสงค์ของการเรียนรู้มีอะไรบ้าง นะครับ อธิบายความหมายและ บอกเลขนัยสำคัญของจำนวนหรือปริมาณจากการวัดได้ เรียนก็อาจจะไม่คุ้นชินกับคำนี้นะครับ คำว่าเลขนัยสำคัญนะครับ บันทึกผลการวัดปริมาณได้อย่างเหมาะสม ค่าที่อ่านได้จากเครื่องมือวัดบวกกับค่าประมาณ ของค่าประมาณนี้ ก็คือต้องมีค่าประมาณด้วยนะครับ เกี่ยวข้องกันแล้วก็มาดูนี่อย่างนะครับ ของเลขนัยสำคัญคืออะไร significant figures ตัวเลขที่ได้จากการวัด แน่นอนตัวนี้เกิดขึ้นจากการวัดแน่นอน จำนวนเลขนัยสำคัญขึ้นกับความละเอียดของเครื่องมือวัด เราจะไป make ตัวเลขไม่ได้นะฮะ ที่ใช้สำคัญมีความสำคัญต่อปริมาณที่ต้องนำมาคำนวณนะครับ เช่น นะครับ เช่น เราวัดมวล ร่างได้ 0.012 กิโลกรัม เราจะบอกว่าหลักการของการคิดเลข มีอย่างไรตอนท้ายสุด มีแค่ 2 ตัว คือ 1 2 บาทครับ อย่างนี้ครับ 0.01 20 นำเสนอแบบนี้เป็นการบอกว่า ดูเหมือนค่าเท่ากัน 8 การนำเสนอเลขจำนวนไม่เท่ากัน ตัวนี้จัด 2 ตัว กลายเป็น 3 ตัวครับ อบก็คือแม่เป็น 3 ตัวนะครับ อย่างกรณีของอันนี้ก็คือ 12.00 13.00 ได้เป็นงานอยู่ทั้งหมด 3 ตัวนะครับ เรื่องราวของการนำเสนอปริมาณที่ได้จากการวัดนี่นะครับ ก็คือมันจะบอก ว่ามีเลขนัยสำคัญที่เชื่อถือได้ หรือมันเกี่ยวข้องการบ้านนี่ อีกตัวอย่างเช่น เราเคยทิ้งโจทย์ข้อนี้ไว้ ก็คิดว่ายาวเท่ากัน แต่เครื่องมือนี่ มีความละเอียดอ่อนไม่เหมือนกัน เขาจัดมีความละเอียดในไม่เหมือนกัน ก็คืออันนี้เป็นช่อง cm นะครับ ตอนนี้เป็นช่อง cm แต่นี่มันมีครึ่งเซ็นติเมตรและไม่เป็น ช่อง M นะครับ จัดเครื่องมือนี้ครับ บันทึกค่าการวัดเหมือนกัน หรือไม่อย่างไร คำถามที่เราทิ้งไว้ครั้งที่แล้วนะครับ อันนี้ครับ ถ้าเราใช้เครื่องมือวัดที่มีแค่ช่อง cm นะครับ วัดความยาวของดินสอนี้ ก็คือประมาณ 7.5 เพราะว่าตัวเลขที่ปรากฏตรงนี้ เราก็ประมาณนี้ครับ ว่าเป็น . 5 นะครับ หน้ากค่าที่อ่านน่ะ ประมาณจากสเกลของเครื่องมือนี้ ก็คือจะมีค่าเท่ากับเท่านี้ พวกเราประมาณตัวหลังไปแล้วนะครับ อันนี้ความคลาดเคลื่อน ความคลาดเคลื่อนของมันเท่าไรนะครับ มีความชัดเจนอย่างไรครับ คุณครูแห่งชาติ ลองดู ลองเสนอดูนะครับ 

(อาจารย์เพลงชาติ) ก็คือ 1.0 cm นะคะ ฉะนั้น จะอ่านได้ความเร็วสุดจากการตัดสายตาเนื้อคือ 0.5 เซนติเมตร ฉะนั้น การวัดนี่นะครับ อันนี้คือปริมาณที่ปริมาณด้วยประมาณด้วยสายตานะครับ 5 ครับ + - 0.5 เซนติเมตรความคลาดเคลื่อนของอุปกรณ์การวัด 

(คุณครูราม)สำหรับอุปกรณ์ชุดนี้ครับ ถ้าเป็นชิ้นที่ 2 ก็คือมีสเกลของครึ่งเซนติเมตร แต่ว่าปลายเส้นปะ นักเรียนเห็นนะครับ ลายเส้นตรงนี้ ครูเพลงชาติให้เท่าไร ลองดูซิ ว่าความคลาดเคลื่อนประมาณเท่าไหร่คะก็คืออ่านด้วย7 จุด 50 cm นะครับ ประมาณครึ่งนึงแต่ว่า 

(อาจารย์เพลงชาติ) อ่านค่าได้ละเอียดสุดก็คือ 0.25 cm นะครับ อันเก่ามันขึ้นมาขึ้นมานะครับ นั้นเวลารายงานผลดินสอแท่งที่ 2 นี้ก็กลายเป็น7.50 cm บวกลบ 0.25% ลบนี่ คือความคลาดเคลื่อนที่เราประมาณ ประมาณจากตัวเครื่องมือนี้ชิ้นสุดท้ายครับ คือต้องกลับจากประมาณจากสายตานะครับ แล้วก็ประมาณ 2 .45 น 7.45 นนะครับ สูงสุด เป็นมิลลิเมตร0.1 cm นะครับ แล้วก็สามารถที่จะประมาณได้ก็ได้เป็น 0.05 นะครับ คุณ 05 

(คุณครูราม) ขึ้นมาก็คือ 7.45 cm บวกลบกลับกับความคลาดเคลื่อนที่เกิดขึ้นได้0.05 cm นะครับ ความไม่แน่นอนของการวัดของทั้ง 3 อันนี้นะครับ คือ ขึ้นบนสุดก็คือ 0 + - 0.5 0.5 cm นะครับ บอก - 0.25 เมตรแล้วก็สุดท้ายคือบวกลบ 0.05 M นะครับ ตัวเลขที่ได้จากการวัดนี่คือข้อใดเส้นอะไรครับ ค่า 7.5 cm มีเลข 2 ตัวนะครับ เลขนัยสำคัญ 2 ตัว เลขนัยสำคัญสำคัญ 2 ตัว คือ 7 กับ 5 นะครับ ถ้าเรานำเสนอข้อมูลเป็น 7.50 cm นะครับ มี 3 ตัว ก็คือ 7 5 แล้วก็ 0 ใช่ไหมครับ 3 ตัวนี้ มี 7.45 เซนติเมตรนะครับ ก็มี 3 ตัวเหมือนกัน แล้วมันมีหลักการนับอย่างไร นักเรียนต้องบันทึกอันนี้ไว้แล้ว ก็เอาไปใช้หลักการนับจำนวนเลขนัยสำคัญ ก็คือข้อที่ 1 นะครับ ตัวเลข 1-9 เลขนัยสำคัญทุกตัวนะครับ ที่ 2 เลข 0 เลข 0 มีวิธีนับอย่างนี้ก็จะมีรายละเอียดของ 0 นะครับ 2.1 0 ที่อยู่หน้าตัวเลขอื่นไม่นับ 2.3 เลข 0 ที่อยู่ระหว่างตัวเลขอื่นทุกตัวนะครับ 2.3 เลข 0 ที่อยู่หลังตัวเลขอื่น และเป็นเลขทศนิยมให้นับทุกตัว 2.4 เลข 0 ที่อยู่หลังตัวเลขอื่น ๆ ที่เป็นจำนวนเต็ม อาจนับหรือไม่นับ ขึ้นอยู่กับความละเอียดของเครื่องมือวัด เครื่องมือวัดเป็นตัวบอกว่าเราจะนับหรือไม่นับนะครับ ข้อ 3 ครับ ค่าคงตัว ตัวพายครับ เราจะไม่นับเป็นเลขนัยสำคัญ เหตุผล ก็คือว่าเป็นค่าคงตัวที่มีไม่จำกัดนะครับ ไปเรื่อย ๆ นะครับ มีความต้องการนะครับ เราจะไม่นับนะครับ และนี่ก็คือเรื่องราวของเลขนัยสำคัญ มันก็สำคัญตามชื่อผมนะครับ ก็คือว่ามันจะน่าเชื่อถือขึ้นอยู่กับเครื่องมือวัด และวิธีการนำเสนอของเรา นักเรียนต้องไปทบทวนนะครับ เพื่อที่จะนำมาใช้ในการคำนวณต่อไปครับ 

[เสียงดนตรี]