นายต่อพงศ์ เสลานนท์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานกรรมการกิจการกระจายเสียง ดิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคม ด้านการส่งเสริมสิทธิเสรีภาพของประชาชน และท่านเป็นอดีตนายกสมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย นายต่อพงศ์ เสลานนท์ จบการศึกษาสาขาสึกษาพิเศษ มหาวิทลัยสวนดุสิต มหาบัณฑิตการพัฒนาการวิเคราะห์ และการพัฒนาทางสังคม ด้านประสบการณ์และความเชี่ยวชาญ ท่านเป็นอุปนายกสมาคมสมาพันธ์แห่งประเทศไทยคนตาบอดแห่งประเทศไทย ปี 2563 และ ปี 2564 เป็นที่ปรึกษาคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ด้านคุ้มครองผู้บริโภค และส่งเสริมสิทธิเสรีภาพ ปี 2555-2564 ปฏิรูปประเทศ ปี 2563 และ 2564 และท่านยังเป็นประธานอนุกรรมการ การพิจารณาอนุญาตด้านกิจการกระจายเสียง คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ กิจการโทรคมนาคม ปี 2558 - 2564 และ ณ โอกาสนี้ ดิฉันขอเชิญท่านต่อพงศ์ เสลานนท์ บรรยายพิเศษ เพื่อให้เห็นถึงการสัมมนา เพื่อให้เว็บไซต์ไทยเข้าถึงได้สะดวกและถ้วนหน้าตามมาตรฐานสากลในวันนี้ค่ะ (คุณต่อพงศ์) เทสต์ สวัสดีทุกท่านครับ สวัสดีครับ [เสียงปรบมือ] (คุณต่อพงศ์) เรียนท่านอาจารย์ชูกิจ ท่านผู้อำนวยการ สวทช. นะครับ ท่านผู้บริหารจากสภาดิจิทัล ท่านผู้แทนจากสมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย มูลนิธิสากลเพื่อคนพิการนะครับ แล้วก็รวมถึงแขกผู้มีเกียรติทุกท่านนะครับ ผมรู้สึกเป็นเกียรติและยินดีนะครับ ที่ได้มีโอกาสมาเป็นส่วนหนึ่งในวันสำคัญวันนี้นะครับ ในการที่หลายหน่วยวงานนี่นะครับ ได้ลงนามในบันทึกข้อตกลงนี่ เพื่อที่จะร่วมการขับเคลื่อนการสร้างสิ่งแวดล้อมทางดิจิทัลนี่ ให้เกิดประโยชน์ หรือให้เอื้อในการเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้ของคนทุกคน ผมต้องขอออกตัวอย่างนี้นะครับ ว่าต้องเรียนด้วยความจริงเลยครับ ว่าจริง ๆ หน้าที่นี่วันนี้นี่ เป็นของท่านอาจารย์มณเฑียร บุญตัน แต่ก็เป็นที่ทราบดีนะครับ เมื่อเช้าวันที่ 2 มีนาคม ที่ผ่านมานี่ ท่านก็เช้าวันที่ 2 มีนาคม ที่ผ่านมานี่ ท่านก็หัวใจวาย เสียชีวิตไป โดย... โดยที่ถึงอนิจกรรมนะครับ โดยที่คนใกล้ชิดและก็ทุกคนนี่ต่างช็อก แล้วก็ตั้งตัวไม่ทันกับการจากไปของท่าน เพราะฉะนั้นนี่ สิ่งที่ผมจะได้ที่ผมจะได้พูดในวันนี้นี่ ก็คงจะเป็นส่วนที่ท่านอาจารย์มณเฑียรนี่นะครับ เคยได้พูดในหลายที่ และได้ฝากความคิดไว้นะครับ เรื่องเกี่ยวกับการสร้างสังคมที่อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขนะครับ ผมต้องขออนุญาตเรียนว่าในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมานี่นะครับ นะครับ ยุคที่อินเทอร์เน็ตนี่ เป็นหัวใจสำคัญนี่ของการที่จะเข้าถึงข้อมูลข่าวสารนะครับ เรามักจะได้ยินคำศัพท์คำหนึ่งนะครับ ก็คือคำว่า "www" หรือว่า Wold Wide Web www. นี่นะครับ ก็เป็นเหมือนช่องทางที่ร้อยเรียงเว็บไซต์จากทั่วทุกมุมโลกนี่ เข้าหากัน จนทำให้ประชาชนนี่นะครับ ได้เข้าถึงข้อมูลข่าวสาร ไม่ว่าจะเป็นเรื่องใด ๆ ก็แล้วแต่นี่ ก็ถือว่าเป็นห้องสมุดขนาดยักษ์ หรือเป็นแหล่งข้อมูลขนาดยักษ์นี่ของมนุษยชาติ แล้วก็เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นตามสิ่งที่เราเรียกว่า Goverlitesation หรือโลกาพิวัฒน์ นั่นหมายความว่าอินเทอร์เน็ต หรือ www. นี่ เป็นส่วนสำคัญในการร้อยเรียงคนทั้งโลกเข้าหากัน และแน่นอนนะครับ ว่าประโยชน์ของการที่ การเกิดปฏิสัมพันธ์ของประชาชนหรือว่าของสิ่งที่อยู่ต่างที่ต่างถิ่นร่วมกันนี่ ผ่านอินเทอร์เน็ต หรือ www. นี่ มันสร้างนวัตกรรมและก็เกิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในปัจจุบ ผมอยากให้เราย้อนนึกไปเมื่อ 3-4 ปีก่อนนะครับ วันที่พวกเราทุกคนในโลกนี้ต้องเผชิญกับสถานการณ์โรคระบาดครั้งใหญ่ ก็คือ COVID-19 กิจกรรมต่าง ๆ ทางสังคม ทางเศรษฐกิจที่เราต้องพบปะกันนี่ ก็ถูกล็อกดาวน์ หรือว่าเราถูกจำกัดพื้นที่เพื่อการลดการแพร่ระบาด ชีวิตเรานี่ จากที่เราไปเจอ เราเดินทาง เราไปเจอ เราสัมผัส เราจับต้องกัน เราสื่อสารกัน Face to Face โดยตรง มันก็เปลี่ยนวิถีกลายเป็นการติดต่อที่ผ่านอินเทอร์เน็ต ผ่านเว็บไซต์ ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ ท่านลองจินตนาการนะครับ ว่าถ้าท่านเป็นคนพิการ หรือว่ามีความบกพร่องบางอย่างที่ไม่สามารถเข้าใช้เว็บไซต์ อินเทอร์เน็ต หรือแพลตฟอร์มต่าง ๆ ได้ ผมว่าช่วงชีวิตในช่วง 2-3 ปีนี่โควิดนี่คงจะเป็นช่วงที่ยากลำบากมากสำหรับเขา ข้อมูลขององค์การอนามัยโรคนะครับ บอกว่า... ปัจจุบันวันนี้นะครับ เรามีประชากรโลกนี่ ที่มีความพิการนี่ มากกว่า 1,000 ล้านคน ดังนั้นแล้วนี่ ถ้าเราดูกับสิ่งที่เป็นเหตุการณ์ที่เราอาจจะคิดว่าความยากลำบากนั้นเกิดกับเราแค่คนเดียวนี่ แต่ถ้าเรามองทั้งโลกนี่ อาจจะมีคนในโลกนี่ กว่า 1,000 ล้านนี่ ที่อาจจะกำลังประสบต่อความยากลำบากเช่นเดียวกับเรา ที่เป็นคนพิการแล้วไม่สามารถเข้าถึงอินเทอร์เน็ต เว็บไซต์ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ ได้ และแน่นอน ว่าถ้าเรามองถึงความสูญเสียในเชิงสูญเสีย หรือว่าโอกาสต่าง ๆ ที่เสียไปนี่ ก็คงจะยากที่จะประเมินเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจ หรือว่า หลายอย่างก็อาจจะเป็นมูลค่าทางจิตใจที่ไม่สามารถประเมินค่าได้ ดังนั้นแล้วนี่นะครับ สิ่งสำคัญนี่นะครับ ที่เป็นบทเรียนนี่ แล้วก็เป็นสิ่งที่ผมคิดว่าพวกเรา ณ ที่นี้นี่ ได้ตระหนักร่วมกัน ก็คือจะทำอย่างไรให้สภาพแวดล้อม หรือสิ่งแวดล้อม ณ ปัจจุบัน ที่เป็นสิ่งแวดล้อมทางดิจิทัล ทุกคนสามารถที่จะเข้าถึง ทุกคนสามารถที่จะเข้าใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ในสถานะของผู้ใช้งานนะครั บผมก็เรียนตามตรงว่าชีวิตจริงนี่ ของการเข้าถึงเว็บต่าง ๆ ของผมนี่ จริง ๆ ก็มีปัญหาเยอะนะฮะ แล้วก็เท่าที่ทราบนี่ แต่ละคนก็จะมีทักษะ มีวีธีแก้ปัญหาเฉพาะตัวต่างกันไป บางเว็บไซต์นี่เราอยากจะเข้าไป่านจุดที่เป็นเนื้อหาแต่เราอาจจะต้องผ่านลิงก์ต่าง ๆ นี่ เป็นร้อย ๆ ลิงก์ ผ่านโฆษณาอีกจำนวนมหาศาล บางอย่างที่เราจะเข้าไปดู เข้าไปฟัง หรือเข้าไปอ่าน ศึกษา เวลาเราเข้าไปเราก็จะพบว่ามันเป็น Image มันไม่มีอะไรอยู่ในนั้น ทั้ง ๆ ที่มันเป็นรูป หรือเป็นข้อความ เป็นกราฟอะไรบางอย่างที่ควรจะมีคำอธิบายให้เราทราบ อันนี้เป็นประสบการณ์ส่วนตัวที่เจอนะครับ สิ่งที่ผมอยากจะเรียนนะครับ ก็คือว่าดังนั้นแล้วนี่ เจตนารมณ์ขั้นต้นของ www. ชื่อก็บอกอยู่แล้วคือ World Wild ครอบคลุมทั่วโลกนี่ ที่จะให้สังคมของมนุษยชาตินี่ เชื่อมโยง หรือได้ใช้ประโยชน์ร่วมกันนี่ ก็ไม่เป็oไปตามเจตนารมณ์ หรืออุดมคติ เพราะฉะนั้น สิ่งที่เรากำลังพูดคุยกันอยู่วันนี้นะครับ ผมคิดว่าเป็นปัจจัยที่สำคัญมากนะครับ ที่จะทำให้อุดมคติ หรืออุดมการนี่ ของการเชื่อมโลกหรือเชื่อมคนเข้าหากัน แล้วก็การทำให้ทุกคนนี่ ได้เข้าถึงและใช้ประโยชน์จากเว็บไซต์ หรือจากอินเทอร์เน็ต หรือจากแพลมฟอร์มออนไลน์ทั้งหลายได้อย่างเต็มที่นี่ ก็คือการพูดถึงเว็บ Accessibility หรือว่า guideline ทั้งหลาย ผมเรียนท่านผู้มีเกียรติทุกท่านครับ ว่าช่วงที่ผมมาเป็น กสทช. ถึงปัจจุบันก็ประมาณ 2 ปี สิ่งหนึ่งที่ผมตั้งใจที่จะทำ และก็ทำให้อยากทำเกิดขึ้น ก็คือส่วนหนึ่งนะครับ ก็คือการสร้างชุมชนผู้ใช้งานที่เป็นกลุ่มเปราะบาง ที่เป็นกลุ่มที่มีปัญหาในเรื่องของการเข้าถึง หรือ Digital Accessibility ซึ่งอาจจะ... ไม่ได้ซึ่งอาจจะ แน่นอน ก็คือต้องหมายรวมถึงคนพิการ แต่แน่นอนว่านอกเหนือจากคนพิการก็จะมีประชาชน ที่มีข้อจำกัดอีกหลายกลุ่มคนนะครับ เช่น ผู้สูงอายุ เป็นต้น ที่อาจจะรวมอยู่ในชุมชนของผู้ใช้งาน ที่จำเป็นต้องใช้...Assistive Tachnology ต้องได้รับใช้ประโยชน์ หรือได้ประโยชน์จากการที่มีเว็บ ผมเรียนนะครับ ว่าสิ่งที่ผมคิดว่าเป็นองค์ประกอบสำคัญนี่ ของจุดเริ่มต้นของวันนี้ อย่างน้อยที่สุดนะครับ ก็คือการรวมกันของความร่วมมือกันของระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้งาน ยกตัวอย่าง ง่าย ๆ ก็คือ ทาง สภาดิจิทัล ต้องยอมรับว่ามีบทบาทสำคัญมากในภาคอุตสาหกรรมดิจิทัลที่ผมทราบว่ามีสมาชิกจำนวนหลาย 1,000 คน หรือหลาย 1,000 หน่วยงาน และแน่นอนก็จะมีกลุ่มที่ให้บริการหรือผู้ผลิตสื่อเทคโนโลยีดิจิทัลสมัยใหม่ แล้วก็อย่างน้อยก็จะมีกลุ่มผู้ใช้งาน ก็คือเป็นคนตาบอด และทราบว่าในอนาคตก็จะมีกลุ่มคนพิการอื่น ๆ เข้ามาร่วมด้วย ถ้าผู้ผลิต กับผู้ใช้งาน ได้เจอกันนะครับ แล้วก็มีภาครัฐนี่นะครับ ที่เป็นคนกลาง 1 ในฐานะคนกลาง และก็อีกหนึ่งในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของผู้ให้บริการนี่ได้มาร่วมมือกันนี่ สิ่งที่เป็นปัญหาอุปสรรคออยู่นี่ มันต้องถูกแก้ไขไปได้ ผมเรียนครับ ว่าในช่วงหลายปีที่ผ่านมานี่ ในโลกของเรานี่นะครับ เรามีการพูดถึงสิ่งที่เรียกว่า "Inclusive Design" ก็คือการออกแบบที่ไม่แบ่งแยก หรือการออกแบบที่รวมทุกคนเข้าไปอยู่ในความคิดด้วย ผมเรียนครับ ว่าในอดีตนี่ assistive technology ที่เราเห็นชัดนี่ก็อาจจะเป็นเรื่องหรือเรื่องทางลาดห้องน้ำ ซึ่งก็อาจจะมีปัญหาอยู่นะครับ แต่วันนี้ที่เราเห็นอีกมิติหนึ่งนี่ ก็คือ digital accability เรื่องของ แล้วปัญหาอยู่ง่าย ๆ นิดเดียวเองครับ ก็คือว่าตอนที่ท่านกำลังจะ Design หรือออกแบบ ท่านไม่ได้ หรือตั้งโจทย์ ว่าในสังคมนี้มีคนพิการ มีคนที่ตามองไม่เห็น มีคนที่หูไม่ได้ยิน มีคนที่ร่างกายมีปัญหาทางการเคลื่อนไหว มีคนที่มีปัญหาทางด้านสติปัญญาอยู่ในสังคมนี่ด้วย ถ้าเราสามารถที่จะทำให้ผู้ออกแบบนี่ Inclus คือรวมโจทย์ของพวกเรานี่ เข้าไปอยู่ในการออกแบบด้วยนี่ ผลลัพธ์หรือสิ่งที่สร้างขึ้นมา มันก็จะถูกสร้างในสิ่งที่เป็น Universal Design หรือการออกแบบเพื่อทุกคน และตัวเว็บ accessibility ตัวทั้งหลายนี่ ผู้ออกแบบนี่ สามารถที่จะออกแบบ มีแนวทางที่จะทำให้สิ่งต่าง ๆ เหล่านั้นนี่ มันถูกออกแบบมาอย่างเข้าใจผู้ใช้งาน ผมจึงมีความหวังต่อไปที่อยากจะเชิญชวนพวกเรานะครับ ให้ร่วมขับเคลื่อน ในวันหนึ่งนี่ สิ่งที่เป็น หรือเป็นWeb Accessibility ในวันนี้นี่ ปัจจุบันนี่ อาจจะอยู่ในที่ให้หน่วยงานต่าง ๆ ไป Check List แต่วันข้างหน้านี่ อาจจะเป็นทั้งการ... สภาพบังคับ ในหน่วยงานภาครัฐ หรือการให้รางวัลในหน่วยงนาของภาคเอกชนเพื่อทำให้ Web Accessibility เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย แล้ววันข้างหน้า เมื่อประเด็นต่าง ๆ เหล่านี้นะครับ ได้ถูกร้อยเรียงอย่างเป็นระบบ มีกลุ่มผู้ใช้งานมีกลุ่มผู้ดำเนินการพัฒนา มีประโยชน์ทางภาคธุรกิจ การตลาด ที่ธุรเล็งเห็น แล้วก็มีส่วนที่ทำให้เศรษฐกิจเติบโต สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข วันนั้นเราอาจจะมี ในเมืองไทยก็ขอขอบคุณท่านผู้อำนวยการ สวทช. ท่านรองประธานและประธานผู้บริหารสภาดิจิทัล สมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทย ท่านผู้มีเกียรติ แล้วก็หน่วยงาน ผู้แทนหน่วยงานทุกคนนะครับ ได้กรุณาหรือที่ได้ร่วมกันในการจัดงานวันนี้ แล้วก็บันทึกข้อตกลงวันนี้ขึ้นมานะครับ จริง ๆ ก็คนสำคัญอีกคนหนึ่ง ก็คือท่านอาจารย์วันทนีย์นะครับ ท่านก็เป็นคนแกนหลักในการขับเคลื่อนนะครับ ในนามของ กสทช. ผมเองก็พร้อมที่จะมีส่วนร่วมในการผลักดัน และก็สนับสนุนกิจกรรมนี้ แล้วก็การสร้างให้เป็นจริง ในสังคมไยผมเคยกล่าวไว้ในการประชุม ในการประชุม World Telecommunication on Development Conference นะครับ ที่ WTDC นะครับ ที่ Rawanda ครั้งนั้นเป็นตัวแทนของประเทศไทย ซึ่งมันเป็นหนึ่งพันธิกิจสำคัญของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ ก็คือเรื่องเกี่ยวข้องเกี่ยวการพัฒนาโทรคมนาคม ให้ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ คำกล่าวนั้นจริง ๆ นี่ ผมก็ได้คำชี้แนะจากท่านอาจารย์มณเฑียร ซึ่งในฐานะส่วนตัวนี่ ผมนับถือท่านเป็นทั้งอาจารย์ เป็นทั้งพี่ชาย แล้วก็เป็นทั้งแรงบันดาลใจ คำกล่าวนั้น ก็คือ "Digital inclusion without accessibility is impossible" สังคมดิจิทัลที่จะร่วมทุกคนเข้าหากัน ถ้าปราศจากการเข้าถึง สิ่งนั้นก็ไม่สามารถเป็นไปได้จริง ขอบคุณพวกเราทุกคนครับ สวัสดีครับ ต้องการขอบพระคุณท่านวิทยากร ท่านต่อพงศ์ เสลานนท์ เป็นอย่างสูงที่ได้มาบรรยายความรู้ในวันนี้ค่ะ ลำดับต่อไปขอเรียนเชิญอาจารย์วันทนีย์ พันธชาติ ผู้เชี่ยวชาญสำนักงานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ มอบของที่ระลึกให้กับท่านวิทยากรของเราค่ะ ขอเสียงปรบมืออีกครั้งนะคะ [เสียงปรบมือ] ขอเสียงปรบมืออีกครั้งนะคะ