[เสียงดนตรี] สวัสดีครับ วันนี้มาพบกับผม คุณครูธีรพัฒน์ อีกครั้งหนึ่ง วันนี้เราจะมาเรียนรู้ในหัวข้อเรื่องระบบภูมิคุ้มกัน วันนี้ตอนที่ 3 นะครับ หัวข้อระบบภูมิคุ้มกันตอนที่ 3 นี่ หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพนะครับ บทที่ 2 ในหัวข้อ 2.4 นะครับ เรื่องระบบภูมิคุ้มกันนะครับ แล้ววันนี้ที่เราจัดการมีหัวข้อย่อยที่ 2.4.3 เรื่องความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน จุดประสงค์การเรียนรู้นะครับ เมื่อนักเรียนเรียนแล้วนี่ ครูคาดหวังว่านักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล อธิบายสาเหตุอาการ แนวทางการป้องกันและการรักษาโรค ที่เกิดจากการผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันได้นะครับ ถัดมานักเรียน สามารถสืบค้นข้อมูลแล้วก็อธิบายกลไกภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง สาเหตุการติดเชื้อไวรัส HIV และข้อสุดท้ายนะครับ นักเรียนสามารถระบุสาเหตุ วิธีการป้องกันการติดเชื้อ HIV ได้นะครับ จากที่นักเรียนได้เรียนในคลิปการสอน เรื่องระบบภูมิคุ้มกันตอนที่ 1 และ 2 ไปแล้วนะครับ นักเรียนก็จะได้ทราบแล้วว่ากลไกการต่อต้านหรือทำลายสิ่งแปลกปลอมในแต่ละคนนี่ ที่แตกต่างกันนี้ เป็นผลมาจากการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันแต่ละคนที่มีการตอบสนองต่อสิ่งแปลกปลอมที่แตกต่างกันไปนะครับ แต่ถ้าหากการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายแต่ละคนมีความผิดปกติเกิดขึ้นนักเรียนคิดว่าจะส่งผลการต่อต้านหรือการทำลายสิ่งแปลกปลอมอย่างไรได้บ้างนะครับเดี๋ยวจะได้เรียนกันในตอนนี้นะครับ ก่อนอื่นเลยมีข้อความให้นักเรียนลองช่วยกันอ่าน แล้วก็ทบทวนพิจารณาดูนะครับ ครูจะมีคำถามให้นะครับ คำถามก็คือนักเรียนรู้จักโรค หรือกลุ่มอาการที่เกิดจากความผิดปกติกับระบบภูมิคุ้มกันอะไรบ้าง ประสบการณ์ที่เราเคยเจอและรู้จักคนรู้จักของเรานะครับ คำตอบของนักเรียนน่ะอาจจะมีได้ ขึ้นอยู่กับประสบการณ์แต่ละคนที่ได้รู้จักกัน ความผิดปกติของโลกปกติของระบบภูมิคุ้มกันนะครับ ในตอนที่ 3 นี่ เราจะมาเรียนโรคที่เกิดจากความผิดปกติระบบภูมิคุ้มกัน ยกตัวอย่าง 3 โรคด้วยกันนะครับ อาการแรก ก็คือโรคภูมิแพ้ ภาษาอังกฤษอ่านว่า (SLE; Systemic Lupus Erythematosus) รอบที่ 2 โรคลูปัสนะครับ หรือ sle SLKย่อมาจากtiktok แต่ก็สุดท้าย ก็คือโรคเอดส์นะครับ ซึ่งย่อมาจาก Maleficent(AIDS; Acquired Immune Deficiency Syndrome) เรามาทำความรู้จักกับโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันแต่ละโกันเรามาดูโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน เรื่องแรกกันเลยนะครับ โรคภูมิแพ้ ซึ่งก็คนส่วนใหญ่จะเป็นกันเยอะมากนะครับ เฉพาะคนที่อยู่อาศัยอยู่ในเมืองนะครับ พบได้ทุกเพศทุกวัยนะครับ โรคภูมิแพ้ เป็นโรคที่เกิดจากการที่ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนอง benten รับเข้ามานี่มากเกินไปแอนติเจน เข้ามาในร่างกายเราแล้วทำให้เกิดการแพ้แอนติเจนเหล่านี้ว่าสารกรอก โฟร์แมนหรือ เช่น หรือจะเป็นเกสรดอกไม้ หรือจะเป็นสารอาหารสัตว์บางชนิดที่อยู่ในอาหารนะครับ ร่างกายได้รับสารก่อภูมิแพ้แล้วนี่สารเหล่านี้ จะกระตุ้นให้สร้างแอนติบอดีตามชนิดที่จำเพาะต่อสารก่อภูมิแพ้เหล่านั้นออกมา แอนติบอดีที่ส่งข้าวออกมาไปเกาะอยู่ที่บริเวณผิวเซลล์ชนิดหนึ่งเซลล์เซลล์แมสต์นะครับ ร่างกายได้รับสารก่อภูมิแพ้ชนิดเดิมเข้ามานะครับ สารก่อภูมิแพ้ที่ได้รับเข้ามาในตอนแรกจะไปกระตุ้นให้เซลล์แมสต์ เนี่ย หลังสารที่ชื่อวิตามินวิตามินนี่แหละเป็นสาเหตุเกิดอาการแพ้ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นอาการไอจาม อาการคันตาคันจมูก แม้กระทั่งมีน้ำตาไหลออกมานะครับ บางคนอาจจะมีอาการแพ้หมดแรง เนื่องจากว่าแอนติเจน จะไปทำให้กล้ามเนื้อเกี่ยวข้องกับระบบหายใจนี่ กดตัวนะครับ ทำให้เกิดการหายใจที่ติดขัด จะทำให้เกิดอาการบวมเกิดขึ้นทั่วร่างกายของเรา แล้วก็ทำให้ถึงแก่ชีวิตได้นะครับ การที่... ลดความรุนแรงของอาการแพ้นะครับ เราสามารถใช้ยาที่เป็น (antihistamine) มาช่วยลดความรุนแรงของอาการแพ้ที่เกิดขึ้นได้นะครับ นอกจากเซลล์แมสต์ทีหลั่งฮิลตามินออกมาไม่ออกมาเมื่อได้เมื่อร่างกายได้รับสารก่อภูมิแพ้แล้วเนี่ยยังมีเซลล์เม็ดเลือดขาวอีก Intro free แอนติฮิลตามิน สามารถสร้างวิตามินได้ด้วยกันและเกิดอาการแพ้ได้ เช่น เดียวกันเซลล์แมสต์นะครับ มาดูว่า แล้วการป้องกันโรคภูมิแพ้จะทำได้อย่างไรแน่นอนเลยวิธีการจริง ๆ น่าจะทำได้ยากเลยสำหรับบางคน คือการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ต่าง ๆ ไม่ให้เข้าสู่ร่างกายของเรานะครับ เราอาจจะต้องไปเช็คว่าเราแพ้อะไร อะไรเป็นสารก่อภูมิแพ้ แล้วก็หลีกเลี่ยงวิธีการที่ดีที่สุดนะครับ ก็อีกอย่างหนึ่ง พยายามรักษาสุขภาพร่างกายแข็งแรงนะครับ กินอาหารที่มีประโยชน์ออกกำลังกายสม่ำเสมอ แล้วก็พักผ่อนให้เพียงพอ เพราะว่าจะช่วยป้องกันไม่ให้เกิดโรคภูมิแพ้หรือลดความรุนแรงของโรคภูมิแพ้ที่เกิดขึ้นได้นะครับ โรคต่อมานะครับ ก็คือโรคโลตัสหรือ sle นะครับ โลกนี้จะอยู่ในกลุ่มของโลกที่เรียกว่า "ภูมิคุ้มกันต้านตนเองหรือออโต้เรียนพิเศษนะครับ จากการที่ร่างกายสร้างแอนติบอดี หรือไปกระตุ้นให้เซลล์ที่นี่ ต่อต้านหรือทำลายเนื้อเยื่อเซลล์ของตัวเองในระบบต่าง ๆ ในร่างกายนะครับ อาการที่อาจจะพบได้ ก็คือมีลักษณะผื่นแดงบนใบหน้านะครับ หรือมีไข้เกิดอาการปวดบริเวณข้อต่อเนื่องจากการอักเสบ อันวันนี้เป็นโรคลูปัสหรือ sle นี่ จะทำให้ระบบประสาทส่วนกลางถูกทำลายนะครับ การทำงานของหัวใจและไตอัดล้มเหลวนะครับ วิธีการที่ป้องกันและรักษาคนที่เป็นโรค sle คือทำได้โดยการรักษาตามความรุนแรงของอาการของโรคอย่างต่อเนื่องนะครับ แล้วก็ต้องปฏิบัติตนตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดด้วยนะครับ เรามาดูโรคสุดท้ายกันเลยนะครับ รูปสุดท้ายก็คือโรคเอดส์นะครับ โรคเอดส์เป็นโรคที่เกิดจากความบกพร่องของระบบ x ภูมิคุ้มกัน เราจะมาดูว่าเกิดจากความบกพร่องอย่างไรนะครับ โดยโรคเอดส์เกิดจากการที่ร่างกายได้รับเชื้อไวรัสที่เรียกว่า "HIV" นะครับ เลยเรียกมาจาก Humanmonica ไวรัสการที่ได้รับเชื้อ HIVจะได้พักผ่านทางเลือดและร่างกายของเรา ผู้ที่ได้รับเชื้อ HIV เข้ามา มีความเสี่ยงจากการติดเชื้อหรือเสี่ยงต่อการเกิดโรคแทรกซ้อนต่าง ๆ นะครับ ไม่ว่าจะเป็นโรคปอดบวมวัณโรค วัณโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หรือโรคเชื้อราตามผิวหนัง หรือทางช่องปากนะครับ โรคภูมิแพ้เขาเหล่านี้จะเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตของคนที่เป็นโรคเอดส์นะครับ เดี๋ยวเราลองมาดูกันว่าเจ้า HIV ทำให้เกิดความบกพร่องของระบบภูมิคุ้มกันได้อย่างไร เรามาดู ทำความเข้าใจการเพิ่มจำนวน HIV ในเซลล์ทีผู้ช่วยกันก่อนนะครับ เซลล์ที่เป็นเหมือนเซลล์เซลล์ที่บ้านที่เจ้าไวรัส HIV จะเข้าไปเพิ่มจำนวนหนี้ก็คือเซลล์ทีผู้ช่วย เซลล์ทีผู้ช่วยมีบทบาทสำคัญในระบบภูมิคุ้มกัน เมื่อเราได้เรียนรู้กันมาใน 2 ตอนที่ผ่านมา ในขั้นแรก HIV เข้าสู่ร่างกายนะครับ เวลาที่เข้าไปนี่ไปยึดเกาะอยู่กับเซลล์เจ้าบ้านนะครับ จากนั้นนี่ HIV ก็จะปล่อยสารพันธุกรรมนะครับ เข้าไปในเซลล์ทีผู้ช่วยนะครับ และจะใช้องค์ประกอบนะครับ องค์ประกอบของเซลล์ทีผู้ช่วยนะครับ ในการสังเคราะห์สารพันธุกรรมของไวรัสนะครับ รวมทั้งส่วนประกอบต่าง ๆ ของ HIV ด้วยนะครับ หลังจากที่สร้างสารภูมิคุ้มกันองค์ประกอบต่าง ๆ แล้ว HIV ก็จะจำลองตัวเองขึ้นมา จากองค์ประกอบเหล่านั้นนะครับ ทำให้ HIV ในเซลล์เพิ่มเป็นจำนวนมากนะครับ เริ่มมีอนุภาคของไวรัสในเซลล์เป็นจำนวนมากแล้วนี่ HIV ก็จะทำลายเซลล์ทีผู้ช่วย และแยกหลุดออกจากเซลล์ทีผู้ช่วย ทำให้เซลล์ทีผู้ช่วยถูกทำลายนะครับ ไปรับที่ออกจากเซลล์ทีผู้ช่วย พอจะไปที่เซลล์ทีผู้ช่วยเซลล์อื่นและทำให้เกิดการเพิ่มจำนวนของ HIV ในเซลล์ทีผู้ช่วยใหม่ขึ้นเรื่อย ๆ นะครับ คำถาม ก็คือการที่ hpv เข้าไปทำลายเซลล์ที่ผู้ช่วยจะส่งผลต่อการต่อต้านและทำลายสิ่งแปลกปลอมอย่างไรนะครับ ลองมาดูคำตอบกันนะครับ HIV นี่อยากทำร้ายคนไกลจากการต่อต้าน หรือทำลายสิ่งแปลกปลอมแบบจำเพาะทำอย่างไร ก็คือเพราะว่าเซลล์เจ้าบ้าน ใช้ในการเพิ่มจำนวนก็คือเซลล์ทีผู้ช่วยการที่ HIV เข้าไปเพิ่มจำนวนในเซลล์ที่ผู้ช่วย จะทำให้เซลล์ทีผู้ช่วยลดจำนวนลงเรื่อย ๆ นะครับ การลดลงของเซลล์ทีผู้ช่วย จะส่งผลระบบภูมิคุ้มกันทำให้ไม่สามารถทำงานได้นะครับ นอกจากที่นักเรียนได้เรียนมาแล้ว ว่าเซลล์ทีผู้ช่วยมีความสำคัญในการกระตุ้นการทำงานและพัฒนา ของเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดอื่น ๆ รวมทั้งเซลล์ที่พูดตัวเองด้วย ไม่ว่าจะเป็นเซลล์ทีที่จะพัฒนาต่อไปเป็นเที่ยวพม่าน้าสร้างแอนติบอดี้จับกับเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอม รองเท้ากระตุ้นการทำงานของเซลล์ที่ทำลายสิ่งแปลกปลอม เจ้าที่ติดเชื้อไวรัสดังนั้น หากเซลล์ที่ผู้ช่วยลดจำนวนลง จะทำให้การทำงานของระบบภูมิคุ้มกันนิี่ไม่สมบูรณ์นะครับ หลังจากที่นักเรียนได้ทราบมาแล้วนะครับ HIV สามารถทำให้เกิดความผิดปกติความบกพร่องของระบบภูมิคุ้มกันได้อย่างไรบ้างนะครับ ก็เหมือนเช่นเคย ครูจะมีข้อความให้นักเรียนลองศึกษานะครับ นอกจากนั้นจะมีคำถามให้นักเรียนลองช่วยกันคิดนะครับ มาดูข้อความเหล่านี้กัน แล้วคำถามที่ครูจะลอง ก็คือว่าเชื้อไวรัส HIV นี่สามารถติดต่อกันได้ทางใดบ้างนะครับ นักเรียนอาจจะพอทราบคำตอบแล้วล่ะ เดี๋ยวเราจะลองช่วยกันสืบค้นข้อมูลตอบคำถามนี้ดูนะครับ เดี๋ยวเราลองมาดูว่าคำตอบที่นักเรียนสืบค้นมาดูนี่ จะมีเหมือนที่ครูให้ดูหรือเปล่านะครับ อันแรกเลยก็คือว่าเราชื่อ HIV สามารถติดต่อกันผ่านทางแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์ได้ แล้วก็ขณะที่เกิดการคลอด การให้น้ำนมแม่สู่ลูกได้ด้วยเช่นกันนะครับ อันที่ 2 ก็คือติดต่อกันผ่านทางการมีเพศสัมพันธ์ โดยไม่ใช้ถุงยางอนามัยนะครับ อีกทาง หนึ่งการใช้เข็มฉีดยาร่วมกันซ่อมให้เพื่อนรักสารคัดหลั่งต่าง ๆ ส่งผ่านคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งไม่สามารถที่จะส่งผ่านเชื้อ HIV สู่กันได้นะครับ นัดกับที่เราได้เรียนเรื่องความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันมาแล้วนะครับ นักเรียนก็สามารถตรวจสอบความเข้าใจของบทเรียนทั้งหมดได้นะครับ เดี๋ยวครูจะมีคำถามให้นักเรียนตรวจสอบความเข้าใจ คือคำถามแรก เพราะเหตุใดการบริจาคเลือดจึงมีความจำเป็นในการตรวจหาเชื้อ HIV ก่อนทุกครั้งนะครับ คำถาม 1 ก็คือสารก่อภูมิแพ้ ส่งผลต่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกันได้อย่างไรนะครับ ใครตอบได้ แสดงว่าเข้าใจบทเรียนนี้แล้ว ใครอาจจะยังตอบไม่ได้เลย ไม่แน่ใจก็ลองไปทบทวนกันดูนะครับ และหลังจากที่นักเรียนมาแล้วนี่ นักเรียนสามารถสรุปเนื้อหาในบทเรียนได้ว่าอย่างไรบ้างครับ อันนี้เป็นที่คุณครูสรุปมาให้นะครับ อันแรกก็คือเมื่อการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน มีผิดไป ผิดปกติไปนะครับ อาจทำให้เกิดโรคหรืออาการที่ผิดปกติตามมานะครับ เช่น โรคภูมิแพ้โรคลูปัส (Lupus) (SLE; Systemic Lupus Erythematosus) โรคเอดส์เป็นต้นนะครับ โรคเอดส์นี่เกิดจากการติดเชื้อ HIV นะครับ เชื้อ HIV จะเข้าไปทำลายเซลล์ทีผู้ช่วยนะครับ เซลล์ทีผู้ช่วย มีความสำคัญต่อระบบภูมิคุ้มกัน ไปกระตุ้นทำให้เกิดการตอบสนอง ฟัเม็ดเลือดขาวชนิดอื่นนะครับ HIV สามารถติดต่อกันได้จากการรับเลือด ซึ่งตั้งครรภ์หลังนะครับ ผ่านทางช่องทางต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแม่สู่โลกการมีเพศสัมพันธ์ไม่ใช้ถุงยางอนามัย หวังว่านักเรียนจะเข้าใจ แล้วก็รู้วิธีการป้องกันนะครับ ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันจากโรคต่าง ๆ นะครับ สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ [เสียงดนตรี]