สวัสดีค่ะนักเรียนนายตอนที่ 2 การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์นะคะ ในตอนที่ 2 นี้คุณครูก็มีความคาดหวังอีกเช่นเคยค่ะว่าเมื่อนักเรียนเรียนจบแล้วนี่ นักเรียนจะสามารถอธิบายและเปรียบเทียบการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ โดยการแพร่แบบธรรมดา ออสโมซิส การแทรก แบบฟาสซิสต์ Active Transport endocytosis และ exocytosis ได้นะคะ จากตอนที่แล้วนะคะนักเรียนได้ทราบแล้วว่า เยื่อหุ้มเซลล์นี่ทำหน้าที่อะไร จากการศึกษากิจกรรมสมบัติการเป็นเยื่อเลือกผ่านของเยื่อหุ้มเซลล์ในตอนนี้นะคะคุณครูก็มีคำถามชวนคิดค่ะ กลไกการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์เป็นอย่างไร กลการลำเลียงสารเข้าออกจากเซลล์นะคะมีดังนี้ 1 การแพร่แบบธรรมดา 2 ออสโมซิส 3 การแพร่แบบ ฟาซิลิเทตแอกทีฟทรานสปอร์ต และข้อสุดท้ายนะคะลำเลียงสารโดยสร้างเวสิเคิล การแพร่แบบธรรมดานะครับคุณครูมี คลิป Animation มาให้นักเรียนได้ศึกษาค่ะ เสียงดนตรี จากอนิเมชั่นนะคะนักเรียนจะพบว่า วิตามินเอสามารถ จึงลำเลียงของเชือกหุ้มเซลล์ได้หรือแม้กระทั่งสีนี้นะคะที่นักเรียนได้ดูวีดีทัศน์ กิจกรรมไปแล้ว เมื่อตอนที่ 1 พ่อสามารถเรียน มีทิศทาง จากบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารสูง ไปยังบริเวณที่มีความ ของสารต่ำนอกจากนี้นะคะสายขนาดเล็กบางชนิดเช่น ออกซิเจน ซึ่งไม่ละลายในลิพิด มีขนาดเล็กพอและไม่มีประจุแทรกผ่านระหว่างโมเลกุลของลิพิดได้เช่นเดียวกันค่ะ โมเสสนะคะก่อนที่เราจะ ไม่เข้าใจหลักการนะคะว่าออสโมซิสเป็นอย่างไรคุณครูอยากให้นักเรียนได้ศึกษาการทดลองนี้นะคะ จากภาพ การทดลองสารละลายซูโครสทางด้านซ้ายของเยื่อเลือกผ่านจะมีความเข้มข้นน้อยกว่า ทางด้านขวา น้ำจึงเคลื่อนที่ ตลอดไป ยางลบด้านขวา แต่สุพจน์ไม่สามารถผ่านได้ เมื่อสิ้นสุดการทดลองนะคะในด้านซ้ายของหลอดจะต่ำลง ในขณะที่ระดับของสารใดในด้านขวาจะสูงขึ้น จนที่สุดความเข้มข้นของสูตรทั้งสองด้านจากใกล้เคียงกัน น้ำยังคงหมดสิทธิ์ ผ่านเยื่อเลือกผ่านได้ อัตราสุทธิเป็นศูนย์ สรุปได้ว่า โมเลกุลของน้ำสามารถแพร่ผ่าน ผ่านการแพร่ของน้ำจะเกิดจากบริเวณที่มีความเข้มข้นสูงของสารละลายต่ำ ผ่านเยื่อเลือกผ่าน ไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารละลายสูง ต่างกัน หมู่ 4 มาใช้นะคะเช่น การเก็บรักษาพืชผักไม่ให้เห*่ยวโดยการแช่น้ำ การถนอมอาหารในน้ำเกลือหรือน้ำตาลที่มีความเข้มข้นสูง การแพร่แบบฟาซิลิเทตนะคะ คุณครูที่มีอนิเมชั่นให้นักเรียนศึกษาเช่นเดียวกันค่ะ เสียงดนตรี จากแผนภาพพบว่า กลูโคสไม่สามารถผ่านชั้นลิพิดได้จึงต้องลำเลียงผ่านโปรตีนลำเลียง และมีทิศทาง จากบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารสูง ไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ำ ตัวอย่างการแพร่แบบฟาซิลิเทต เช่น การลำเลียงกลูโคสเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดแดง มานะคะ Active Transport นักเรียนชม Animation นี้เลยนะคะ เสียงดนตรี จากอนิเมชั่นที่ แอกทีฟทรานสปอร์ตจะพบไฮโดรเจนไอออนสามารถลำเลียงผ่านโปรตีนลำเลียง บริเวณความเข้มข้นของสารต่ำ ไปยังบริเวณเข้มข้นของสารสูงโดยใช้พลังงานจาก ATP สำหรับตัวอย่างการลำเลียงสารแบบแอคทีฟทรานสปอร์ตนะคะเช่น หลั่งไฮโดรเจนไอออนจาก Facebook หิวของกระเพาะอาหารเข้าสู่กระเพาะอาหาร อาจจะที่นักเรียนได้เรียนผ่านมาแล้วนะคะจะพบว่า การแพร่แบบฟาซิลิเทตและแอกทีฟทรานสปอร์ตนั้นเกี่ยวข้องกับโปรตีนลำเลียง คุณครูก็มีคำถามที่ชวนนักเรียนคิดราคา โปรตีนลำเลียงในเยื่อหุ้มเซลล์มีความ คำพ้องชนิด ของสารที่ลำเลียงและมีประโยชน์ต่อเซลล์อย่างไร คุณครูมีเวลาให้นักเรียนคิด ช่วยครูตอบคำถามนี้นะคะประมาณ 10 วินาที เสียงนาฬิกานับถอยหลัง ค่ะ นักเรียนตอบกันได้ไหมคะ คำตอบก็คือว่า ทำให้เซลล์สามารถควบคุมชนิดและปริมาณสารที่เข้าออกได้อย่างเป็นระบบนั่นเองค่ะ สุดท้ายนะคะ การลำเลียงสารโดยการสร้างเวสิเคิลเนื่องจากว่าสารที่มีขนาดเล็ก เข้าหรือออกจากเซลล์ได้ ดังนั้นเราจึงต้องสร้างถุงหรือว่าซีคอน จากยอดหุ้มเซลล์ ต้องการลำเลียงซึ่งการลำเลียงสารโดยการสร้างเวสิเคิลนั้น แบ่งออกเป็น exocytosis และ endocytosis สำหรับ เอกโซไซโทซิสนะครับเป็นการลำเลียงสาร โดยการสร้างเวสิเคิลจาก พระนะคะ เป็นภาพ Vegetable ที่มีเอนไซม์อยู่ภายในเคลื่อนมาสู่ผิวเซลล์ แล้วก็ที่หุ้มเยี่ยวว่าสิเข้านะครับ ทำให้เกิดการหลั่งเอนไซม์จาก ของกระเพาะอาหารเข้าสู่กระเพาะอาหารนะคะ ถัดมานะคะ เรียงสารโดยสร้างไว้ เอนโดไซโทซิสแบ่งออกเป็น 1 ฟาโกไซโทซิส pinocytosis การนำสารเข้าสู่เซลล์โดยอาศัยตัวรับ ซึ่งเดี๋ยวเรามาดูกันนะครับว่าแต่ละแบบเป็นอย่างไร ภาพกอ ฟาโกไซโทซิสนะคะ การลำเลียงสารขนาดใหญ่ที่ไม่ละลายน้ำ โดยส่วนของเยื่อหุ้มเซลล์ยื่นไปอบรมที่ศาลไว้ แล้วสั่งเป็นถุงล้อมรอบ ก่อนนำเข้าสู่เซลล์ อย่างเช่นนะคะ การนำสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดขาว ปุ่มเก่าปรากฎไว้เพื่อ ทำร้ายนะคะ อ๋อค่ะ พิโนไซโทซิสเป็นการนำแรง ของเหลวโดยการสร้างเวสิเคิล ส่วนของย่อความเกิดเป็นเวอร์ติคอลรอบ ตัวอย่างเช่น การนำของเหลวนอกเซลล์กลับสู่เข้าสู่เซลล์ แล้วภาพสุดท้ายนะคะภาพคอควาย โดยอาศัยตัวรับ ศาลจัดจับกับตัวรับจำเพาะบนผิวนอกของเยื่อหุ้มเซลล์และเกิดเป็น vessel นำเข้าสู่เซลล์ ตัวอย่างเช่น การนำฮอร์โมนบางชนิดเข้าสู่เซลล์ อันนี้นักเรียนก็จะได้เห็นความแตกต่างนะคะของการลำเลียงสารโดยการสร้างเวสิเคิล แบบเอนโดไซโทซิสแบบต่างๆ จากที่นักเรียนได้เรียนกลไกการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์แล้วกูก็อยาก ให้นักเรียนลองตอบคำถามนี้ดูนะคะ การแพร่แบบธรรมดาการแพร่แบบ ศิริเทพและแอกทีฟทรานสปอร์ตที่เกิดขึ้นในเซลล์ มีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร คุณครูจะมีเวลาให้นักเรียนคิดประมาณ 10 วินาทีนะคะ เสียงนาฬิกานับถอยหลัง ค่ะ นักเรียนตอบกันได้ไหมคะลองตรวจดูนะคะว่าจะเหมือนที่คุณครู เอาไว้หรือเปล่านะคะคนตอบก็คือว่าในประเด็นเรื่องกลไกการลำเลียงก็จะพบว่า การแพร่แบบฟาซิลิเทตและ แบบแอคทีฟทรานสปอร์ตนะคะมีกลไกการลำเลียงโดยใช้โปรตีนลำเลียงศูนย์ทิศทางการลำเลียงนะคะ การแพร่แบบธรรมดาและการแพร่แบบฟาซิลิเทตนั้นมีการติดตามการเรียน ที่มีความเข้มข้นของสารสูง ไปยังบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ำส่วนพลังงานจาก ATP นะคะก็จะพบว่า แอกทีฟทรานสปอร์ตเท่านั้น ต้องใช้พลังงานจาก ATP เป็นอย่างไรคะ โครงการกิจการนักเรียน ตอนที่ 1 นักเรียนยังจำกันได้ไหมคะว่า ครูได้ตั้งคำถามเชิงคิด ให้นักเรียนไว้นะคะ เพราะเหตุใดสารดังกล่าวจึงคงอยู่ในหลอดเลือดและลำเลียงเข้าสู่เซลล์ผนัง หลอดเลือด ครูคิดว่าจะเอาความรู้ที่นักเรียนได้เรียนไปแล้วนักเรียนคงตอบคำถามเหล่านี้ได้ นะครับเพราะเหตุใดสารนี้ จึงยังคงอยู่ในหลอดเลือด คำตอบก็คือว่า บอกว่าสารนี้ไม่ละลายในลิพิดและมีขนาดใหญ่จึงไม่สามารถลำเลียงผ่านชั้นลิพิดได้ นอกจากนี้ เยื่อหุ้มเซลล์ของหลอดเลือด ไม่มีโปรตีนจำเพาะที่ สามารถลำเลียงนี้ได้สารนี้ก็เลยยังคงอยู่ในหลอดเลือด ภายหลังการฉีดแล้ว ในส่วนสุดท้ายนักเรียนสำหรับหัวข้อ การลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์ในตอนที่ 2 นะคะสามารถที่จะสรุปเนื้อหาได้ ทั้งหมด 3 ข้อนะคะ ข้อที่ 1 เซลล์มีการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์โดยมีการควบคุมชนิด และปริมาณสารที่ผ่านเข้าออกข้อ 2 ทำหน้าที่เป็นเยื่อเลือกผ่านในการลำเลียงสาร ข้อ 3 นะคะ สมบัติของสาร สมบัติของโครงสร้างเยื่อหุ้มเซลล์มีความสัมพันธ์กับ วิธีการลำเลียงสารนะคะ อันนี้ก็คือสรุปเนื้อหาที่นักเรียน ได้เหรียญจากตอนนี้ไปนะคะ นอกจากนี้นะคะคุณครูยังมีวีดีทัศน์เรื่องการลำเลียงสารโดยการสร้างเวสิเคิล ซึ่งนักเรียนสามารถที่จะไปศึกษาวีดีทัศน์นี้เพิ่มเติมได้นะคะ ในเว็บไซต์ sitemap ort นะคะ โดยมี URL ที่คุณครูขึ้นไว้บนหน้าจอนี้นะคะหรือว่านักเรียนอาจจะไปศึกษาได้จาก การสแกน QR Code จำบทที่ 1 ในหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพได้เช่นเดียวกันค่ะ ท้ายนี้นะคะคุณครูก็ อยากจะเตือนนักเรียนอีกครั้งนึงนะคะว่าเมื่อนักเรียนกลับไปสู่ชั้นเรียนแล้ว นักเรียนควรได้ทดลองกิจกรรมเรื่องสมบัติการเป็นเยื่อเลือกผ่านของเยื่อหุ้มเซลล์ นักเรียนที่ศึกษาไปแล้วในตอนที่ 1 ด้วยนะคะ อย่าลืมนะคะ ถ้านักเรียนเพียงได้ยิน นักเรียนก็จะลืม แต่ถ้านักเรียนได้ดูเหมือนกับที่นักเรียนกำลังดูวีดีทัศน์ นี้อยู่นะคะนักเรียนก็อาจจะพอจำได้ ถ้านักเรียนได้ลงมือทดลองกิจกรรมด้วยแล้ว ครูมั่นใจเลยค่ะว่านักเรียนจะมีความเข้าใจขึ้น ก็จะเป็นความรู้ที่คงทนและยาวนาน ตามหัวข้ออื่นได้ ในตอนต่อไปได้นะคะ สวัสดีค่ะ เสียงดนตรี