--- title: (สำรอง)การรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย (22.19 นาที) subtitle: date: วันอังคารที่ 23 เมษายน 2567 เวลา 13.22 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) รหัส รับไปมนุษย์นะคะ 2.1 เรื่องการรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย ครูปราณีตเวียงชัยค่ะ หัวข้อ 2.1 นี้นะครับเป็นหนึ่งในหัวข้อย่อย จากทั้งหมด 4 หัวข้อ ซึ่งอยู่ในบทที่ 2 ตามรูปนี้นะคะ สำหรับจุดประสงค์การเรียนรู้ในหัวข้อคือ 1 ระบบโครงสร้าง อธิบายการทำงานของไตมนุษย์ 2 อธิบายกลไกการรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย รวมทั้งกัน จัดของเสียที่เกิดจากกระบวนการเมทาบอลิซึมในการทำงานของไตค่ะ โรงเรียนพร้อมหรือยังคะ ถ้าพร้อมแล้วเรามาเริ่มเรียนกันเลยค่ะ ก่อนอื่นนะคะ นักเรียนรู้จักคำนี้ไหมคะ คำว่าการรักษาดุลยภาพ หรือ homeostasis ครูให้นักเรียน คิดซัก 5 วินาทีนะคะเดี๋ยวเรามาฟังคำตอบกันค่ะ ค่ะหมดเวลานะคะ เรามาลองฟังคำตอบนะคะ เอามาลองดูสิว่า คำตอบ ที่นักเรียนจะได้รับ ฝั่งตรงกับนักเรียนคิดไว้ไหมคะ การรักษาดุลยภาพหรือ homeostasis นะคะ ก็จะหมายถึง การรักษาสภาพแวดล้อมภายในสิ่งมีชีวิตให้สมดุล แล้วเหมาะสมต่อการดำรงชีวิตค่ะ อาจจะยังนึกไม่ออกนะคะ ร่างกายมนุษย์เรานี่ วิธีการรักษาดุลยภาพ ขึ้นตอนไหน และ ทำได้อย่างไร คุณครูนะคะก็จะขอ ยกตัวอย่างสถานการณ์ นักเรียนลองคบคิดกันนะคะ อาจจะเป็นขณะที่นักเรียนอีกกำลังเล่นกีฬานะคะ ฟุตบอล หรือเล่นแบดมินตัน นักเรียนลองนึกดูสิครับว่าขนาดนั้นนี่ร่างกายของนักเรียนเกิดอะไรขึ้นบ้าง นักเรียน ปฏิบัติตัวอย่างไร ให้ร่างกาย กลับเข้าสู่ภาวะปกติ เราตอบคำถามคุณในใจก่อนนะคะ ให้เวลาคิด 5 วินาทีนะคะเริ่มค่ะ หมดเวลาค่ะ แล้วมาลองฟังคำตอบกันนะคะหลังจากที่นักเรียนนะคะออกกำลังกายหรือเล่นกีฬามา นักเรียนก็น่าจะรู้สึกเหนื่อยร้อน หายใจเร็วกว่าปกติ เหงื่อไหลจำนวนมากและกระหายน้ำ พฤติกรรมที่นักเรียนจะทำต่อมาคือหาเครื่องดื่ม การทำให้อุณหภูมิร่างกายลดลงอาจจะทำได้โดยการพัดหรือดื่มน้ำ แต่เมื่อเวลาผ่านไปสักพัก ร่างกาย จะกลับเข้าสู่ภาวะปกติค่ะ ร่างกายของเรานะคะในการรักษาดุลยภาพหลายอย่าง เช่น การรักษา อย่าภาพของน้ำและสารในร่างกายการรักษาดุลยภาพ การเป็นกรดเบสของเลือด การรักษาดุลยภาพของอุณหภูมิ สำหรับวันนี้นะคะเราจะเรียนในหัวข้อ การรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกายค่ะ ร่างกายมนุษย์นะคะประกอบด้วยน้ำปริมาณร้อยละ 65 ถึง 70 ของน้ำหนักตัว ในแต่ละวันนะคะร่างกายมนุษย์จะได้รับ น้ำและดนตรีออกไปอยู่เสมอนักเรียนคิดว่า กิจกรรมในชีวิตประจำวันในบ้านที่ทำให้ปริมาณน้ำในร่างกายเปลี่ยนแปลงไป กูให้เวลานักเรียน คิดคำตอบ สัก 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ ตัวอย่างชีวิตประจำวันที่ทำให้ร่างกายเกิดการเปลี่ยนแปลง ปริมาณน้ำเช่นการรับประทานอาหาร การดื่มน้ำ การขับถ่ายปัสสาวะ อุจจาระ นอกจากกิจกรรมที่ยกตัวอย่างไปแล้ว ในแต่ละวันร่างกายของเรา จะมีการได้รับและสูญเสียน้ำออกไปในรูปแบบอื่นๆอีก เลยภาคนี้จะแสดงปริมาณน้ำ โดยเฉลี่ยที่ร่างกาย ร่างกายผู้ใหญ่ใน 1 วัน โดยเฉลี่ยแล้วนะคะร่างกายได้รับน้ำจาก mentholatum 200 ml อาหาร 700 ml เครื่องดื่ม 1,600 มิลลิลิตร และสูญเสียน้ำออกไปโดยเหงื่อ 100 มิลลิลิตร อุจจาระ 200 มิลลิลิตร การระเหยซึ่งเป็นการระเหย ผิวหนังและการหายใจ 700 มิลลิลิตร อัศว 1,500 มิลลิลิตร ซึ่งรวมแล้วร่างกายจะได้รับน้ำโดยเฉลี่ยวันละ 2,500 มิลลิลิตร แล้วส่งออกไปวันละ 2,500 มิลลิลิตรเช่นเดียวกันค่ะ นักเรียนเคยตั้งคำถามกับตัวเองไหมครับว่าแต่ละวันนักเรียนได้รับน้ำเพียงพอกับความต้องการ หรือไม่ แต่ถ้าไม่มีการสูญเสียน้ำออกไปเลยนักเรียนคิดว่า ร่างกายยังคงรักษาดุลยภาพของน้ำและ สารอาหารต่างๆได้หรือไม่อย่างไร ในการรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกายนะคะอวัยวะที่มีบทบาทที่สำคัญ คือไต นักเรียนคิดว่า กลไกการทำงานอย่างไร จึงสามารถรักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่างๆ ในร่างกายของมนุษย์ได้ กูให้เวลา K สัก 5 วินาทีนะคะ แล้วเรามาศึกษาไปพร้อมๆกันค่ะ หน้าที่หลักของไตในระบบขับถ่ายนะคะก็คือ 1 การกำจัดของเสีย เกิดจากการ กระบวนการเมตาบอลิซึมและกระบวนการ สลายอาหาร รักษาดุลยภาพของน้ำ ในร่างกายต่างๆได้แก่การรักษาปริมาณของน้ำในร่างกายการรักษาดุลยภาพของแร่ธาตุในร่างกาย การรักษาดุลยภาพของกรดเบสของเลือด นักเรียนทราบหรือไม่คะ ของเสียในระบบขับถ่ายคืออะไร ครูให้เวลาคิด สัก 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ ของเสียในระบบขับถ่าย ก็คือของเสีย เกิดจากกระบวนการเมตาบอลิซึม และ กระบวนการสร้างอาหารได้แก่ของเสียที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ จากการสลายโปรตีนและกรดนิวคลีอิก อยู่ในรูปของยูเรีย julius แอมโมเนีย ลองคิดดูนะคะ อุจจาระ จะเป็นของเสียในระบบขับถ่ายหรือไม่ ให้เวลาคิด 5 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ หมดเวลาค่ะ นักเรียนได้คำตอบหรือยังคะ มาฟังคำตอบพร้อมกันเลยค่ะ จรณะค่ะ ไม่เป็นของเสียในระบบขับถ่าย อุจจาระ คืออะไร ปากอาหารที่เกิดจากการที่ร่างกายย่อยอาหารไม่ได้ ยายไม่หมดค่ะ นอกจากนี้นะคะ อากาศก็ยังมีของเสียอย่างอื่นอีกเช่น แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ มันเป็นของเสีย ที่ได้จากกระบวนการเมตาบอลิซึม แล้วจะถูก กำจัดออกโดยระบบหายใจค่ะ อวัยวะในระบบขับถ่ายของมนุษย์มีอะไรบ้าง อวัยวะที่สำคัญ ในระบบขับถ่ายของมนุษย์นะคะ ก็ประกอบด้วย ทำหน้าที่รักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่างๆในร่างกาย และกำจัดของเสียที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ท่อไต ทำหน้า ตำแหน่งของเสือและสารอาหารต่างๆที่เกินความต้องการของร่างกายไปที่กระเพาะปัสสาวะ กระเพาะปัสสาวะ ทำหน้าที่สะสมของเสีย น้ำและสารต่างๆ เกินความต้องการของร่างกายให้อยู่ในรูปของปัสสาวะ ท่อปัสสาวะ ทำหน้าที่ลำเลียง ปัสสาวะออกนอกร่างกาย โดยมีหลอดเลือด renal artery หลอดเลือด renal นำเลือดออกจากไตค่ะ เมื่อนำไตมาผ่าตามยาว สามารถแบ่งเนื้อไตออกได้เป็น 2 ส่วนคือ ไตส่วนนอก ซึ่งมีสีจาง และเนื้อไตส่วนใน ที่มีสีเข้มกว่า และมีส่วนที่คล้ายรูปสามเหลี่ยม หน้าที่ส่วนปลายสามเหลี่ยม จะยื่นเข้าไปจรดกับกรวยไต เธอมีลักษณะเป็น Home และต่อกับท่อไต ภายในเนื้อไตประกอบด้วย กรวยไตจำนวนมาก ฉันเป็นส่วนสำคัญในการทำหน้าที่รักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่างๆ ทำการกำจัดของเสียออกจากร่างกายในรูปของปัสสาวะ แต่ละหน่วยไตประกอบด้วย อนุรักษ์ โฟร์แมนแคปซูล ท่อหน่วยไต โดยส่วนที่เรียกว่ากรมอนุรักษ์ จะเป็นกลุ่มหลอดเลือดฝอยที่ล้อมรอบด้วยโบว์แมนแคปซูล ส่วนท่อหน่วยไตอยู่ ตามใจ โบว์แมนแคปซูลมีลักษณะเป็นท่อยาวขดไปมา อยู่แนบชิดกับหลอดเลือด ที่มาพันตามท่อหน่วยไต แต่ที่ปลายสุดของท่อหน่วยไต เปิดออกสู่ท่อรวม เปิดออกศูนย์ หน่วยไต เมื่อนักเรียนได้ทราบถึง โครงสร้างของไตไปแล้วทีนี้ เรามาลองศึกษา การทำงานของหน่วยไต การรักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่างๆ รวมทางการ กำจัดของเสียออกจากร่างกายกันนะคะ การทำงานของหน่วยไตประกอบด้วย 3 ขั้นตอนดังนี้ การกรอง เกิดที่บริเวณ herman แคปซูล 2 การดูดกลับ และ 3 การหลั่ง รายการดูดกลับและการหลั่ง จะเกิดขึ้นตลอด ตามความยาวของท่อหน่วยไต การทำงานของหน่วยไตเริ่มจาก เลือด สายผ่านเข้าหลอด เลือด minimally และผ่านหลอดเลือด เข้าสู่ โกโมลูลัส เมื่อถึงโกโมลูลัส สารที่มีขนาดเล็ก เช่น น้ำ กลูโคส กรดอะมิโน ยูเรีย และไอออนส่วนหนึ่ง จะถูกก่อนที่ อนุรักษ์ หนังโป๊การ์ตูน ติดกับพวงมาลัย ส่วนเซลล์เม็ดเลือดเกล็ดเลือด สารที่มีขนาดใหญ่เช่นโปรตีน ยังคงอยู่ในหลอดเลือด ของเหลวที่กรองได้ จะผ่านไปยังท่อหน่วยไตซึ่งบริเวณนี้สารที่มีประโยชน์ จะถูก ดูดกลับ เข้าสู่หลอดเลือดฝอยทั้งหมดเช่นกลูโคส กรดอะมิโนไอออนต่างๆไอออนที่มีการดูดกลับ เช่น ไฮโดรเจนคาร์บอเนตไอออน ในร่างกายไว้ได้ นอกจากนี้ที่บริเวณท่อรวมยังมีการดูดกลับ น้ำยูเรีย และไอออนต่างๆ ผสมกันเข้าสู่หลอดเลือดฝอยอีกด้วย บางกรณี มีการหลั่งสารบางชนิด จากเลือด เข้าสู่ท่อหน่วยไต เช่นไฮโดรเจนไอออน แอมโมเนียมไอออนรวมทั้งสารพิษอื่นๆหรือยาบางชนิด ทำให้สามารถตรวจพบสารเสพติด จากปัสสาวะได้ ของเหลวในท่อหน่วยไต ถูกขับถ่ายออกจากร่างกายผ่านทางท่อรวมเป็นปัสสาวะ จะเข้าสู่กรวยไต ท่อไตและสะสมไป กระเพาะปัสสาวะ กว่าจะขับออก นอกร่างกายทางท่อปัสสาวะ กำลังตรวจสอบความเข้าใจกันบ้างนะคะ นักเรียนคิดว่า หน่วยไต ทำหน้าที่กรอง กราบ หลั่งสารใดบ้าง กูให้เวลาคิด 5 วินาที 10 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ หมดเวลาค่ะ เรามาลองฟังคำตอบกันบ้างนะคะ สำหรับการกรองนะคะ จะมีการกรองสารที่มีขนาดเล็ก ที่อยู่ในหลอดเลือดเช่นกลูโคสน้ำยูเรีย กรดอะมิโน ไอออนบางชนิดเข้าสู่ โบว์แมนแคปซูล ส่วนเซลล์เม็ดเลือด เกร็ดเลือด โปรตีนขนาดไหล่ อยู่ใน หลอดเลือดต่อไป การดูดกลับมาค่ะก็จะมีการดูดกลับสารที่มีประโยชน์เข้าสู่หลอดเลือดเช่น อะมิโน กลูโคส น้ำและไอออนต่างๆเช่นโซเดียมไอออน โพแทสเซียมไอออน ไฮโดรเจนคาร์บอเนตไอออน รายการหลังนะคะก็จะมีการหลั่งสารที่ร่างกายไม่ต้องการ หรือมีมากเกินไปเช่น ไฮโดรเจนไอออน แอมโมเนียมไอออน รวมทั้งสารพิษอื่นๆหรือยาบางชนิดค่ะ นักเรียนน่าจะพอทราบถึงกลไกการทำงานของไตพอสมควรแล้วนะคะ ตอนนี้ รู้สึกกระหายน้ำจัง ขอครูดื่มน้ำสักแป๊บนะคะ นักเรียนเคยสงสัยไหมคะ ร่างกายมนุษย์ รู้ได้อย่างไร ปริมาณน้ำ รับเข้าแล้ว ขับออกมีเท่าใด เพลงการรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกายไว้ได้ แล้วตายเกี่ยวข้องอย่างไร การรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกาย เราจะมาศึกษาไปด้วยกันนะคะ การรักษาดุลยภาพของน้ำนะคะก็จะเกี่ยวข้องกับการทำงานร่วมกันของระบบประสาท ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบต่อมไร้ท่อ ระบบขับถ่ายค่ะ อวัยวะที่เกี่ยวข้อง คือ สมองส่วนไฮโพทาลามัส ต่อมใต้สมองส่วนหลัง ครึ่งหลัง Anti หรือ adh ตื๊ดๆค่ะ เรามาศึกษากลไกการรักษาดุลยภาพของน้ำกันนะคะ เมื่อร่างกายสูญเสียน้ำเช่น เหงื่อออกมาก ทำให้ความเข้มข้นของเลือดเพิ่มขึ้น ซึ่งจะไปกระตุ้น สมองส่วนไฮโพทาลามัส ทำให้ต่อมใต้สมองส่วนหลัง หลัง adx มากขึ้น adh นี้ จะไปกระตุ้นท่อหน่วยไตและท่อรวม ให้เพิ่มการดูดกลับน้ำ เข้าสู่หลอดเลือดฝอย ให้ปัสสาวะที่ขับออกมา มีปริมาณน้อย ขณะเดียวกัน ไฮโปทาลามัส ที่ถูกกระตุ้น จะทำให้เกิดการกระหายน้ำ เกิดพฤติกรรมการดื่มน้ำ โครงการทั้งหมดที่กล่าวมานะคะก็จะทำให้ ปริมาณน้ำในร่างกาย กลับเข้าสู่ภาวะสมดุล เรามาดูอีกกรณีหนึ่งบ้างนะคะ เมื่อร่างกายมีน้ำมากกว่าปกติเช่น การดื่มน้ำครั้งละมากๆ ทำให้ความเข้มข้นของเลือดลดลง ส่งผลให้ลดการ กระตุ้นสมองส่วนไฮโพทาลามัส ทำให้ต่อม สมองส่วนหลัง หลั่ง adh น้อยลง ท่อหน่วยไตและท่อรวม แข่งรถกันดึก เข้าสู่ สวัสดีค่ะมามีปริมาณมากทำให้ร่างกายกลับเข้าสู่ ภาวะสมดุล ไปยังช่วยรักษาดุลยภาพ ของแร่ธาตุบางชนิดที่สำคัญนะคะเช่น โซเดียม โพแทสเซียม มันเป็นแร่ธาตุ ที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อค่ะ ครั้งนี้นะครับครูขอยกตัวอย่าง คนไกลกัน รักษาดุลยภาพ โซเดียมมาให้ดูนะคะในกรณีที่ มีปริมาณโซเดียมในเลือดต่ำนะคะ ว่าจะกระตุ้นให้ต่อมหมวกไต หลั่งฮอร์โมนชนิดหนึ่ง ชื่อว่า landfill จะไปกระตุ้น หน่วยไตและท่อรวมให้มีการ ดูโซเดียมระดับ ส่งผลให้ปริมาณโซเดียมในร่างกายกลับเข้าสู่สภาวะสมดุลค่ะ นักเรียนชอบรับประทานอาหารที่มีรสเค็มไหมคะ เช่นการเติมเกลือ หรือน้ำปลา ลงไปในอาหาร ครั้งละมากๆ นักเรียนทราบหรือไม่คะ การรับประทานอาหารที่มีรสเค็มไปบ่อยๆส่งผลกระทบต่อการทำงานของไตได้ Amazon ถามชวนคิดให้นักเรียนช่วยกันหาคำตอบให้ครูหน่อยนะคะ นักเรียนคิดว่าการรับประทานอาหารที่มีรสเค็มอยู่เป็นประจำ ในปริมาณที่เกินความต้องการของร่างกายจะเกิดอะไรขึ้น ต้องใช้เวลาแค่ 30 วินาทีนะคะ เริ่มค่ะ หมดเวลาค่ะ จะมาลองฟังคำตอบกันนะคะ ในกรณีที่ตายนะคะยังทำงานได้เป็นปกติ ขับโซเดียมออกเป็น ปัสสาวะครั้งละมากๆ ปริมาณที่ขับออกมานี้นะคะจะขึ้นอยู่กับปริมาณโซเดียมที่มีอยู่ในอาหาร ที่รับประทานเข้าไป ในกรณีที่ไตไม่สามารถทำงานได้ จะเกิดการสะสมของโซเดียมและน้ำ ในอวัยวะต่างๆ ส่งผลให้มีอาการแขนขาบวม แน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย และอาจมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูง ทำให้ไต มีความผิดปกติในการกรอง เช่น จะพบโปรตีนในปัสสาวะได้ค่ะ นอกจากนี้ยังมีอาหารบางอย่างที่มีส่วนผสมของโซเดียมในปริมาณค่อนข้างสูง เช่น ขนมกรุบกรอบ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ซื้ออาหารแช่แข็งค่ะ ถ้าเรียนก็ได้ศึกษาหัวข้อนี้มาพอสมควรแล้วนะคะ สรุปสาระสำคัญหัวข้อที่ 2.1 กันค่ะ ไตทำหน้าที่รักษาดุลยภาพของน้ำและสารต่างๆในร่างกาย รวมทั้งกำจัดของเสียที่มีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบ ภายในเนื้อไตประกอบด้วยหน่วยไตจำนวนมาก แต่ละหน่วยไตประกอบด้วย โกลโมลูลัส โบว์แมนแคปซูล ท่อหน่วยไต การทำงานของหน่วยไต แบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอนคือ 1 การกรอง ประเทศคอโมโรสและโบว์แมนแคปซูล โดยสารที่มีขนาดเล็ก ถูกลองเข้าสู่โบว์แมนแคปซูล และ ลำเลียงไปที่ท่อหน่วยไตต่อไป 2 การดูดกลับ เกิดขึ้นที่ท่อหน่วยไต รอยดูดกลับสารที่ยังมีประโยชน์ รวมทั้งน้ำและไอออนต่างๆ 3 การหลั่ง เกิดที่ท่อหน่วยไต เธอจะหลั่งสารบางชนิด ที่ได้จากเลือด เข้าสู่ท่อหน่วยไต หัวข้อถัดมา คือ กลไกการรักษาดุลยภาพของน้ำในร่างกาย เกิดจากการทำงานร่วมกันของระบบขับถ่าย ระบบหมุนเวียนเลือด ระบบประสาท ระบบต่อมไร้ท่อ โดยถ้าปริมาณน้ำในเลือด มีการเปลี่ยนแปลงไปจากปกติ การ์ตูน ยับยั้งสมองส่วนไฮโพทาลามัสทำให้การหลั่ง adh จากต่อมใต้สมองส่วนหลัง เปลี่ยนแปลง ทำให้ท่อหน่วยไตและท่อรวมโดยกับน้ำเข้าหลอดเลือดเพิ่มขึ้น หรือลดลง หัวข้อถัดไปนะคะก็คือ ขนไก่ การรักษา ดูแลภาพในร่างกายนะคะ จะขอเสนอ ปริมาณโซเดียมในเลือดค่ะเมื่อร่างกายไหม มีปริมาณโซเดียมในเลือดต่ำนะคะ ว่าจะไป กระตุ้นให้ต่อมหมวกไต หลังแอลโดสเตอโรน ไปกระตุ้นท่อหน่วยไตท่อรวม เหมือนกัน กับโซเดียมในน้ำเข้าสู่หลอดเลือดค่ะ ก่อนจบหัวข้อนี้นะคะก็อยากให้นักเรียน ทำใบงานที่ 2.1 การรักษาดุลยภาพของน้ำและสารในร่างกาย โดยสามารถดาวน์โหลดใบงานนี้ ได้ที่ลิงค์หรือคิวอาร์โค้ด ในภาพนะคะ นักเรียนอาจจะสืบค้นและตอบคำถามด้วยตัวเอง ทำงานเป็นกลุ่มร่วมกันกับเพื่อนก็ได้ค่ะ สำหรับในหัวข้อต่อไปนะคะที่จะได้ศึกษา ในคลิปต่อๆไปก็จะเป็นหัวข้อที่ 2.2 การรักษาดุลยภาพของกรดเบสของเลือดและ 2.3 การรักษาดุลยภาพของอุณหภูมิในร่างกาย สำหรับทริปนี้ คุณครูก็ขอตัวไปก่อนนะคะ พบกันคลิปหน้าสวัสดีค่ะ เสียงดนตรี