---
title: เสวนา "อนาคตมาตรฐานเว็บไซต์ไทยและการเข้าถึงแพลตฟอร์มดิจิทัลโดยสะดวกถ้วนหน้า" (session 1)
subtitle: 
date: วันพฤหัสบดีที่ 25 เมษายน 2567  เวลา 09.30 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


(ดร.ชนิกานต์) web accessibility จะเข้ามามีบทบาทในการผลักดันและนำไปใช้ สำหรับในการเสวนาครั้งที่ 1 นี้นะคะ ดิฉันจะขอมอบเวทีเสวนาให้กับผู้ดำเนินรายการ ดร.อนันต์ลดา โชติมงคล  ก่อนจะไปพบตัวจริงจะขอแนะนำประวัติโดยสังเขปนะคะ ดร. อนันต์ลดา จบการศึกษาดุษฎีบัณฑิตสาขามหาวิทยาลัย chanakan สหรัฐอเมริกาปัจจุบันปฏิบัติหน้าที่เป็นนักวิจัยสังกัดทีมวิจัยเทคโนโลยีที่ทุกคนเข้าถึงและเทคโนโลยีสิ่งอำนวยความสะดวกกลุ่มนวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัลสุขภาพการแพทย์สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ดร.อนันต์ลดามีประสบการณ์ในการทำงานด้าน accessibility และ assistive Technology มาก โอกาสนี้ขอเสียงปรบมือต้อนรับ และให้โอกาสต้อนรับ ดร.อาจารย์อนันต์ลดาค่ะ 

(ดร.อนันต์ลดา) ค่ะ สวัสดีค่ะ ท่านผู้มีเกียรติทุกท่านนะคะ ค่ะ ขอบคุณนะคะ ขอบคุณ ดร. ชนิกานต์ สำหรับคำแนะนำนะคะ ใน Seesion นี้นะคะ อย่างที่ ดร. ชนิกานต์ ได้กล่าวไปแล้วเราได้จากผู้ทรงคุณวุฒิถึง 3 ท่านนะคะ ที่จะมาให้ความรู้แล้วก็เล่าถึงประสบการณ์ในการทำเรื่องเกี่ยวกับมาตรฐานเว็บไซต์ไทยนะคะ ในการเข้าถึง platform ดิจิทัลโดยสะดวกและถ้วนหน้านะคะ เริ่มแรกเลยนะคะ เจ้าขอเรียนเชิญวิทยากรท่านแรกนะคะ ดร"  ดร.อุรัชฎา เกตุพรหม นะคะ ดร.อุรัชฎา ดำเนินตำแหน่งภาครัฐสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล หรือเราเรียกอาจจะคุ้นเคยกันในชื่อย่อนะคะ ว่าสอบหรือ DHG นะคะ ดร.อุรัชฎา จบการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านวิศวกรรมไฟฟ้าจาก University of Washington จากสหรัฐอเมริกา ดร.อุรัชฎา มีประสบการณ์ในการจัดทำทั้งระดับชาติและนานาชาตินะคะ เป็นคณะกรรมการจัดทำเว็บไซต์ภาครัฐ เวอร์ชัน 3 เป็นเวอร์ชั่นที่เพิ่งประกาศใช้ไปเมื่อปลายปีที่แล้วนะคะค่ะท่านที่ 2 ขอเรียนเชิญหม่อมราชวงศ์นงคราญชมพูนุชท่านเป็นรองประธานสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทยนะคะและเป็นประธานภารกิจด้านการพัฒนาสังคมดิจิทัล ขอเรียก "คุณหญิง" นะคะ คุณหญิงนงคราญจบการศึกษาระดับปริญญาโทด้านคอมพิวเตอร์ประยุกต์จากสถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเชีย และท่านยังเคยเป็นอดีตผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ หรือ สวทช. นะคะ ก็เป็นศิษย์เก่าอีกท่านหนึ่งของเรานะคะ ท่านมีประสบการณ์ในการให้การปรึกษาหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนด้านการจัดการแผนพัฒนาดิจิทัลขององค์กร แล้วจัดทำพัฒนามาตรฐานเทคโนโลยี สารสนเทศ ของการสื่อสาร ปัจจุบันคุณหญิงนงคราญ ดำรงตำแหน่งที่สำคัญอีกหลายอย่าง เช่น สถานแห่งประเทศไทยและอุปนายกสมาคมสมาพันธ์โอเพนซอร์ส แห่งประเทศไทย ส่วนสุดท้ายนะคะ ขอเรียนเชิญคุณรัตนา จรูญศักดิ์สิทธิ์ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนเพื่อดิจิทัลเพื่อสังคมนะคะ ท่านมาจากสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ หรือเราจะคุ้นกันในชื่อย่อว่า สดช. ซึ่งเป็นหน่วยงานภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมซึ่งเราอาจจะคุ้นเคยอ่านว่า DE นะคะ คุณรัตนา ระดับปริญญาโท ด้าน information System จาก เนี่ย state Universityจากประเทศสหรัฐอเมริกานะคะ แล้วก็มีผลงานในการผลักดันด้านเพื่อสังคมหลายงานที่สำคัญเลยนะคะ อาทิเช่น การดำเนินการจัดตั้ง 2,322 แห่ง ดิจิทัลระดับท้องถิ่นทั่วประเทศนะคะ ร่วมจัดทำนโยบายและแผนปฏิบัติการด้านการส่งเสริมและคณะดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมระยะที่ 2 ปีพุทธศักราช 2566-2570 รวมทั้งมีบทบาทสำคัญ ในการส่งเสริมและสนับสนุนเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ หรือที่เราคุ้นเคยกันด้วยคำว่า "Web Accessibility" นะคะ ซึ่งอาจจะเป็นหัวข้อหลักที่เราจะพูดคุยกันในวันนี้นะคะ เดี๋ยวการเสวนาเดี๋ยวเราจะเริ่มจากคำถามแรกกันก่อนเป็นการwarm up กันเสียงน้อยนะคะ ก็อยากให้แต่ละท่านนะคะ ที่มาร่วมเสวนากันในวันนี้ ช่วยแนะนำภารกิจแล้วก็หน้าที่ของหน่วยงานนะคะ เรามีหน่วยงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชนเลยนะคะ ท่านอาจจะคุ้นเคย แต่บางท่านอาจจะยังไม่ได้ทราบถึงรายละเอียด ว่าหน่วยงานมีบทบาทและหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนด้านการเข้าถึง หรือผ่านแล้วก็เราอย่างไรบ้างนะคะ อยากจะเรียนเชิญทางคุณรัตนาก่อนเลยนะคะ เนื่องจากทาง สดช. เองเป็นคนดูแลนโยบายในภาพรวมของประเทศนะคะ เรียนเชิญค่ะ 

(คุณรัตนา) สวัสดีค่ะ คืออย่างแรกเลยในทางของ สดช. นะคะ เพราะจะขออนุญาตแนะนำหน่วยงานของ สดช. สักนิดหนึ่งเราเป็นหน่วยงานที่ตั้งใหม่นะคะ ตาม พรบ. DE ฉบับใหม่ตั้งแต่ปี 2560 นะคะ ซึ่งแต่เดิมที่ สดช. นี่ เป็นหน่วยงานที่อยู่ภายใต้กระทรวง ICT เดิมนะคะ ที่พอหลังจากที่ พรบ. DE มานี่ก็มีการตัดหน่วยงานภายใต้สำนักงานปลัดนะคะ มาเป็นสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาตินะคะ ซึ่งในส่วนของสำนักงาน สดช. นี่ถ้าโดยบทบาทหลัก ๆ นี่จะเป็นงานทางด้านนโยบายนะคะ ไม่ใช่งานด้าน... แต่เนื่องจากว่าเรามีภารกิจที่ติดตัวมาตั้งแต่เป็นกระทรวง DE นะคะ บางท่านอาจจะรู้ว่าทางใน พรบ.ตั้งแต่ปี 2550 นี้ค่ะ จะมีกรดจะมีมาตรา 20

(6) เพิ่งจะกำหนดว่างานที่หน่วยงานของรัฐที่ได้งบประมาณต่าง ๆ นี่ จะต้องดำเนินงานที่เกี่ยวกับการเข้าถึงข้อมูล สิ่งอำนวยความสะดวก ในมาตรา 20

(6) นี่ค่ะ เราก็จะกำหนดมาว่าการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารหรือสิ่งความสะดวกต่าง ๆ นี่ จะต้องเป็นไปตามที่ทางกระทรวงเทคโนโลยี เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารออกกำหนดไว้นะคะ แต่ในปี 2550 ตอนนั้นนี่ ในฐานะที่เป็นกระทรวง DE เดิมนะคะ เป็นสำนักงานปลัดนี่ จะเป็นหน่วยงานที่ดำเนินเรื่องคนพิการอยู่แล้วนะคะ แล้วในวันนั้นนี่เราได้มีการออกกฎกระทรวงขึ้นมา เพื่อที่จะกำหนดว่าหน่วยงานของรัฐที่จะทำเรื่องการเข้าถึงเกี่ยวกับข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ นี่ จะต้องเป็นไปตามมาตรฐาน WCAG นะคะ ซึ่งในยุคแรก ๆ เราเยอะมาตั้งแต่เวอร์ชัน 1 1 ทั้งหลายทั้งปวงที่ทุกท่านทราบนะคะ การพัฒนาเรื่องก็พัฒนาตัวนี้ก็วิวัฒนาการมาเป็นปัจจุบันที่เมื่อกี้กันคือตุลาคม ปี 2566 แล้วจะได้เวอร์ชันใหม่ล่าสุด คือ 2.2 นะคะ ซึ่งในขณะนี้นี่ทาง สดช. เองก็มีการแปลงตัวร่าง 2.1 ไว้แล้วนะคะ แล้วก็มีการดำเนินการฝากเรื่องนี้นะคะ เดี๋ยวค่อยพูดต่อไป ปีนี้ในส่วนของบทบาทของ สดช. ที่เกริ่นนำตรงนี้นี่ ในฐานะที่เราเปลี่ยนมาจากกระทรวง ICT เดิมรับบทบาทภารกิจที่ต่อเนื่องมา จึงเป็นภารกิจที่เราจำเป็นที่เราต้องทำงานในเรื่องของคนพิการอย่างต่อเนื่องนะคะ ซึ่งในส่วนของบทบาทหน้าที่ของ สดช. เองนี่ เรามาเป็นบทบาทของหน่วยงานภาครัฐที่ต้องทำงานในฐานะหน่วยงานเชิงนโยบาย แล้วอีกบทบาทหนึ่ง เราเป็นฝ่ายเลขาของคณะกรรมการ DE ชาตินะคะ มีภารกิจ พรบ. DE แล้วก็นโยบายและแผนชาติ 3 ยุทธศาสตร์หลักนะคะ ยุทธศาสตร์แรก ก็คือโครงสร้างพื้นฐาน ที่เราเห็นมีการกระจายอินเทอร์เน็ต หรืออะไรต่าง ๆ มันจะเป็นการยุทธศาสตร์ เรื่องของการกระจาย เรื่องของโครงสร้างพื้นฐานที่ไปทั่วประเทศนะคะ ก็เราจะมีภารกิจตามยุทธศาสตร์ที่ 2 ก็ เรื่องของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัล ซึ่งปัจจุบันด้านเศรษฐกิจจะต้องมีผู้ประกอบการดิจิทัลต่าง ๆ มากมายนะคะ เราก็จะดำเนินการเกี่ยวกับการทำเรื่อง GDP นะคะ ซึ่งเป็น GDP ที่เน้นเรื่องดิจิทัล แล้วก็มีการทำเรื่องของคาดการณ์ เกี่ยวกับอนาคตของการเป็นดิจิทัลของประเทศไทยด้วยนะคะ ส่วนยุทธศาสตร์ที่ 3 ที่ สดช. ดูแล ก็คือเรื่องของการขับเคลื่อนนะคะ สังคมทั่วถึงเท่าเทียมด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลนะคะ ซึ่งพอพูดถึงคำว่า "ทั่วถึงเท่าเทียมด้วยเทคโนโลยีดิจัทล" นี่ มันจะต้องไปทั่วถึงทั่วประเทศนะคะ แล้วก็เท่าเทียมกันไม่ว่าจะเป็นเด็ก คนแก่ คนพิการ ผู้สูงอายุ ผู้ด้อยโอกาส คนชราทั้งหลายเราก็จะมีการดำเนินการมากมายเลยที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มคนเหล่านี้ เพราะฉะนั้น ก็คือหนึ่งในกลุ่มเป้าหมายที่ สดช. ต้องดูแลในวันนี้นะคะ เราได้มีการทำทั้งร่างนโยบาย ร่างยุทธศาสตร์ แผนต่าง ๆ มากมาย ที่ดำเนินการเพื่อให้เกิดการทั่วถึงเท่าเทียมนะคะ เรามีเรื่องของแผนและด้านสังคมที่เมื่อสักครู่ท่าน... ท่านวิทยากรท่านบอกว่าเราได้มีการดำเนินการเรื่องการทำแผนตัวนี้นะคะ ในส่วนของบทบาทที่ตามอำนาจหน้าที่นี่ ที่เรามีมากกว่านี้ โดยหลัก ๆ แล้วก็คือร่างนโยบายและแผนระดับชาติแน่นอนนะคะ ศูนย์ประสานงานให้กับหน่วยงานต่าง ๆ ด้วย เพราะฉะนั้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการอะไรที่เกี่ยวกับคนทุกกลุ่ม ทุกเหล่า ทุกเพศ ทุกวัยนะคะ ก็จะเป็น สดช. นะคะ เราจะมีการติดตามเคลื่อนไหวแนวโน้มอย่างเมื่อกี้ที่บอกนะคะ เรื่องของเศรษฐกิจดิจิทัล เรามีการทำตามตัวชี้วัดต่าง ๆ ทั้งหลายทั้งปวง สิ่งเหล่านี้จะเป็นตัวชี้วัดของประเทศไทยระหว่างแล้ววันนี้สถานการณ์ด้านดิจิทัลของประเทศไทยเราไปถึงไหนกันแล้วนะคะ เราทำหน้าที่เป็นงานธุรการของคณะกรรมการ DE ชาตินะคะ อันนี้คือฝ่ายเลขาเลย ทุกอย่างที่เป็นเชิงนโยบาย การนำเสนอทั้งหลายทั้งปวงสนชจะเป็นคนนำเสนอเข้าสู่คณะกรรมการ de ช่างปีนี้ในส่วนของบทบาทสำคัญเลยเนื่องจากเราต้องเกี่ยวกับคนพิการใช่ไหมคะในเรื่องของได้มีการศึกษาวิเคราะห์แล้วก็เสนอแนวนโยบายนะคะที่จะสนับสนุนให้เกิดความรู้ให้กับประชาชน รวมไปถึงเราจะลดความเหลื่อมล้ำให้กับทุกคนนะคะ ส่งเสริมให้มีทรัพยากรความรู้ในทุกรูปแบบ ทุกประเภทนะคะ มีการจัดฝึกอบรมให้ความรู้กับทุกกลุ่มนะคะ แล้วก็เป้าหมายสูงสุดที่เราจะต้องคิดถึงวิสัยทัศน์ของสตชก็คือประชาชนด้วย Digital นะคะไหนบอกต้นตอนนี้ขออนุญาตไปในสไลด์ที่เสานิดนึงนะคะสไลด์ที่ 2 จะเป็นตัวรวม ภาพรวมนะคะ ว่านะวันนี้งานด้านสังคมเราทำอะไรเรา เรื่องโครงสร้างพื้นฐานพูดถึงเศรษฐกิจนะคะ เพราะว่าเราเน้นที่การทั่วถึงเท่าเทียมด้านดิจิทัลนะคะ งานแรกนี่ที่เด่นที่สุด ณ วันนี้เราทำมาตั้งแต่เป็นกระทรวง ก็คือการสร้างศูนย์ดิจิทัลชุมชน ซึ่ง ณ วันนี้เรามีศูนย์ดิจิทัลชุมชนอยู่ทั่วประเทศ 2,222 ศูนย์นะคะ ดูที่ทั้งหมดเราจะเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายทั้งทุกกลุ่มอาชีพนะคะ มีทั้งอยู่ในโรงเรียนนะคะ มีทั้งอยู่ในวัด เทศบาล อบต. รวมไปถึงศูนย์ดิจิทัลชุมชนที่ตั้งอยู่ในศูนย์ที่เป็นคนพิการด้วยนะคะ เดี๋ยวขยับจะไปพูดในภาพที่ 2 แล้วกันนะคะ นอกเหนือจากนั้นนี่ เรามีการจัดตั้งอาสาสมัครดิจิทัลนะคะ  ซึ่งตอนนี้จะเป็นนโยบายของทางกระทรวงเลยนะคะ ว่าอาสาสมัครดิจิทัลนี่ ทำหน้าที่เป็นของกระทรวงที่ดิจิทัลในระดับท้องถิ่นเขาจะเป็นคนที่เดินไปถึงประชาชนนะคะ เขาจะเป็นคนที่ประชาชนในท้องถิ่นนั้นแหละค่ะ แต่เราไปให้ความรู้เขานะคะ เขาจะมีมือถือนี่ค่ะ เป็นอาวุธสำคัญ อาจจะมี Application ที่เขาใช้ผ่านมือถือนี่ค่ะ การให้ความรู้พัฒนามือถือจะมีแอปพลิเคชันของ อสม. ไม่ว่าจะเป็น Security ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความรู้ต่าง ๆ นะคะ อย่างเช่น เวลามีข้อมูลข่าวสารอะไรสำคัญ ๆ ทางด้านดิจิทัลนี่ อาสาสมัครได้เท่าจะมีหน้าที่เป็นตัวแทนไปให้ความรู้กับประชาชนแล้วเราก็เปิดในการที่จะรับอาสาสมัครทั่วประเทศด้วยนะคะ เรามีอบรมให้กับกลุ่มประชาชนที่มีความประสงค์จะเป็นอาสาสมัครดิจิทัลด้วยนะคะ แล้วในการลงทะเบียนสมัครนี่ จะมีข้อสอบเล็กนิดหนึ่ง เพื่อทดสอบความรู้ว่าอาสาสมัคร หรือจะต้องเป็นคนที่ต้องมีความรู้ฐานด้านดิจิทัล ว่าสมควรที่จะเป็นผู้แนะนำให้กับชาวบ้านได้จริงนะคะ ไม่ว่าจะโดนหลอกลวง หรือว่าอย่างไรเขาก็จะเป็นคนที่แนะนำในท้องถิ่น หรือว่าถ้าโดนหลอกหรือว่าต้องทำอะไร จะต้องไปที่ไหนอะไรอย่างไร ในงานของอาสาสมัครดิจิทัลนะคะ จะเท่านะคะ วมกับสภา 4 หน่วยงานนะคะ หน่วยงานด้าน IT หน่วยงานด้านพิธี PA นะคะ มีจัดอบรมพัฒนากระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่น มีกรมราชทัณฑ์ มี... จำไม่ได้ 9-10 หน่วยงานนะคะ อันนี้ก็บอกนะคะ คร่าว ๆ ว่าเป็น MOU ที่ให้ความรู้กับหลาย ๆ หน่วยงานเลยนะคะ นอกจากนั้นเรายังมีงานด้านคนพิการนะคะ งานคนพิการมีเยอะมากนะคะ ขออนุญาตยังไม่พูดถึงตอนนี้ แล้วเราก็จะมีเรื่องของการประเมินทักษะดิจิทัลของคนไทยด้วยนะคะ ซึ่งการประเมินทักษะของคนไทยนี่ สดช. ทำมาตั้งแต่ปี 2561 นะคะ ก็ทำมาปีเว้นปี ปีหนึ่งก็เป็นปี 2563 ล่าสุดก็เป็นปี 2556 แล้วถือว่า ณ ปัจจุบันอยู่ในระดับดีนะคะ ซึ่งในคนไทยในวันนี้มีความรู้ระดับดิจิทัลในระดับดีแล้ว ต่อไปเราอาจจะต้องยกระดับทักษะความรู้ด้านความเข้าใจดิจิทัลของคนไทย ขึ้นไปสู่การวัดความฉลาดด้านดิจิทัลของคนไทยเข้าไปสู่การวัดความฉลาดดิจิทัลด้วย ซึ่งตรงนี้เรากำลังอยู่ในระหว่างดำเนินการนะคะ จริงเรื่องความฉลาดดิจิทัลนี่ ระดับนักเรียนในระดับโรงเรียนหรือหน่วยงาน เดินหน้าเรื่องนี้ไปแล้ว แต่เดินหน้าในระดับเรากำลังจะเดินหน้าในระดับผู้ใหญ่ ให้ผู้ใหญ่เรามีความรู้ มีความฉลาดด้านดิจิทัลด้วย อันนั้นในเบื้องต้นขออนุญาตแนะนำหน่วยงานเท่านี้ค่ะ 

(ดร.อนันต์ลดา) ค่ะ ขอบคุณค่ะ ก็เห็นบทบาทที่หลากหลาย ของต่อโดยเฉพาะเลยค่ะ ทั้งทางด้านนโยบาย มาตรฐาน รวมทั้งด้านการส่งเสริมการวัดความรู้ทางด้านความปลอดภัยของประชาชนนะคะ เมื่อกี้ย้อนกลับมานิดหนึ่งพูดถึงเรื่องตามมาตรา 20

(6) อันนี้เป็นภาพบังคับของหน่วยงานภาครัฐ เป็นการเริ่มต้นใช่ไหมคะ ลงมาที่ทาง สพร.เลยนะคะ ในฐานะที่ดูแลเรื่องนโยบายดิจิทัลในภาครัฐนะคะ ตรงนี้ค่ะ ทาง สพร. มีบทบาทอย่างไรนะคะ ที่จะให้คำแนะนำเป็นการที่ปรึกษาในภาครัฐทำการมาตรฐาน ขอขอบคุณนะคะ ที่งาน NAC งาน NAC ให้โอกาส DGA เข้าร่วมเสวนานะคะ บอกว่าหน่วยงานรัฐที่ได้รับงบประมาณไปจะต้องทำบริการอำนวยความสะดวกให้ประชาชนทุกกลุ่มนะคะ แล้วก็ลดความเหลื่อมล้ำนะคะ ทีนี้ถามว่ารัฐต้องทำอย่างไร ทาง DGA ค่ะ ขออนุญาตนะคะ ตอนนี้ที่ทำงานพยายามจะให้ใช้เป็นตัวย่อภาษา DGA น่ะคเวลาออกไปบรรยายที่ค่ะ เราจะมีกปรเราจะมี 2 ไม่มีรางวัลให้นะคะ แต่ QRเมื่อกี้ที่ให้ประเมินประเมินแล้วใครได้รับรางวัลมารับรางวัลกับอู๋นะคะ พอชื่อย่อภาครัฐมันมีภาษาไทยแล้วเสียงมันคล้าย ๆ กันท่านก็สับสนว่า เอ๊ะ หน่วยงานไหนทำอะไรตอนนี้ที่ DGA ชื่อภาษาไทย คือ สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัลนี่ ก็เลยพยายามบอกว่าที่ DGA นะคะ หน่วยงานที่ตั้งขึ้น เพื่อที่จะตอบโจทย์หน่วยงานรัฐ เวลามาถามว่าเราจะเริ่มอย่างไรดี เหมือนคล้าย ๆ กับเป็นหน่วยงานนำร่องที่ลำบากก่อนนั่นแหละค่ะ พูดง่าย ๆ ก็คือเราวาง Position เป็น smart connector คำว่า Smart Connector ของเรานี่ก็คือกฎหมายออกมามากมายไม่ใช่เฉพาะมาตรา 20

(6) นะคะ เรามีพรบ DGA พรบบริหารงานและการแล้ว พรบ. การให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัลเรียกสั้น ๆ ว่า พรบ. DG นะคะ ต้องบอกให้อยากให้มีจัดให้มีอะไรบ้าง จัดให้มีระบบพิสูจน์ตัวตนจัดให้มีระบบ e-payment จัดให้มีบริการที่อำนวยความสะดวกประชาชนเข้าถึงได้ง่าย ผ่านทางช่องทางออนไลน์ อันนี้แปลภาษากฎหมายให้เป็นภาษาง่าย ๆ อันนี้แค่ 3 ข้อนะคะ ทั้งหมดมาตรา 12 จะมีทั้งหมด 10 ข้ออันนี้ยกตัวอย่างแค่ 3 ข้อ มีครบหรือยังคะ น่าจะยังไม่ครบทุกหน่วยงาน บ้างหน่วยงานมีแล้ว ช่วงนี้อีก 2 วันจะครบ เอ๊ะ เดี๋ยวนี้เสียภาษีกรมสรรพกรใช่ไหมคะ เมื่อก่อนจะสิ้นสุด 31 มีนาคม พอเสียออนไลน์ก็จะขยายเพิ่มเป็น 8 เมษายน ถ้าจำไม่ผิดพวกนี้แหละค่ะ บางหน่วยงานก็จะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงไป DGA นี่ก็ต้องทำตามพรบ. DG นะคะ ชื่อบอกเลย ก็พยายามจะให้หน่วยงานรัฐทำให้ได้ เพราะฉะนั้น ช่องทางออนไลน์ ช่องทางอินเทอร์เน็ตต่าง ๆ นี่ จะช่วยบริการประชาชนและอย่างที่ต่อพงษ์กล่าวถึง ประชาชนทุกเพศ ทุกวัย ทุกระดับนะคะ รวมถึงความพิการรวมถึงคนที่พิการด้วย เพราะฉะนั้นจะต้อง Design ตั้งแต่ต้นให้มันเข้าถึงได้ ไม่ใช่ลืมไป ว่าวันนี้กลุ่มคนที่เข้าไม่ถึงด้วยวิธีปกติด้วย เพราะฉะนั้น ต้องขอบคุณนะคะ ท่านต่อพงศ์กล่าวถึงอาจารย์มณเฑียร อู๋เคยคุยกับท่านอาจารย์มณเฑียรในที่ประชุม ท่านบอกตั้งแต่ว่าตอนไอ้คนสแกนหน้าตู้ atm นี่ ท่านประสบความลำบากแค่ไหน เพราะว่านี่ จัดให้มีระบบ E-Payment ไปยืนยันที่ตู้ atm ได้ ท่านบอกว่าไม่ต้องไปแล้วว่าตอบ Design ไม่เข้าใจจริง ทำไมไม่เชิญให้สมาคมคนพิการไปให้ความเห็น ให้ไปอยู่ในที่ประชุมทุกครั้งที่ท่านคอมเมนต์นี่ที่ทำงานก็จะวุ่นวายนะคะ เพื่อที่จะหาทางออกว่าเราจะทำอย่างไรในโอกาสต่อ ๆ ไป ตัวพรบ. DG จะบอกแล้วว่าต้องทำ แล้วก็อันหนึ่งที่ต้องเจอก็คือเรื่อง E-Document E-Document เอกสารราชการทำไมเราทำเป็น แล้วเราก็ให้คำแนะนำ ทำมาตรฐาน และทำนโยบายออกมา แล้วก็ให้เขามาตรฐานแนะนำออกมาหยุดขอสำเนาบัตรประชาชนจากประชาชนเดี๋ยวนี้นะ ก็ยังมีหน่วยงานบางหน่อยงานยังขอบัตรประชาชนอยู่ จนกระทั่งกรมการปกครองทนไม่ได้ เราก็ไทยดี ในห้องนี้ใครยังไม่มียังไม่ได้ลงทะเบียนแอปไทยดีนะคะ ก็ระหว่างฟังก็สามารถ Install แอปไทยดีนะคะ ก็เป็นบัตรประชาชนแบบอิเล็กทรอนิกส์ภาครัฐเปลี่ยนแปลงไปก็แบบ นี่ไงเราถึงไม่ต้องใช้กระดาษอีกถามว่า DGA ทำอะไร ตอนนี้ส่วนใหญ่ ๆ ที่พอค่ะ เราคือกรรมรัฐ connector เราก็ประสานหลังบ้านทำไม่ได้ ทำไม่ได้ เชื่อมโยงกันไม่ได้ แล้วก็ไปเชื่อมโยงทำให้จะทำได้นอกจากนั้นนี่ ตัวพระราชกฤษฎีกาจัดตั้ง DGA จัดตั้ง DGA นี่นะคะ ก็จะบอกว่าหน้าที่ของเราก็คือจัดทำมาตรฐานไปเสนอให้คณะกรรมการ DG จะมีท่านนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ประกาศออกมาเพราะว่าพอทำแล้วใช่ไหมคะ หน่วยงานรัฐทำให้เหมือนกัน ท่านก็จะงง ติดต่องานนี้ทำแบบนี้ อีกหน่วยงานทำอีกแบบหนึ่ง เพราะฉะนั้น บางส่วนที่เราพยายามทำขออีกแป๊บหนึ่งนะคะ ว่าง ๆ ก็App ว่าทางรัฐนะครับ รัฐมีเรื่องที่เราไปประสานทางกระทรวงพม. และกรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการนำบัตรคนพิการมาใส่ไว้นะคะ คือต้องบอกว่าแอปทางลัดนี่เหมือนทางเข้าประชาชนก็ทำไม่ได้หรอกว่าหน่วยงานภาครัฐ 400 กว่ามี แอปเข้ามาผ่านแอปทางลัดนี่ ท่านก็จะสามารถหมายถึงสิ่งหมวดหมู่ตามที่เกี่ยวข้องกับความสนใจของท่าน ซึ่งพอเข้าแอปทางรัฐ จะมีหมวดหมู่ เลือกหมวดหมู่คนพิการค่ะ พอท่านกดเข้าไปคนพิการนี่ มันจะมี Application ขอบคุณ App ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพคนพิการ ความสำเร็จมาจากคนพิการเป็นหน่วยงานรัฐที่ต้องตอบคำถาม ตอบว่าตกลงผมมีบัตรคนพิการไหม บัตรคนพิการหมดอายุไหม แล้วพอมีบัตรคนพิการแล้วผมจะได้เบี้ยคนพิการเมื่อไหร่ ทางกรมก็เลยเอา 3 แอปพลิเคชันมาใส่ไว้นะคะ ก็จะมีตั้งแต่บัตรคนพิการเบี้ยคนพิการ แล้วก็หรือกู้ยืม กู้ยืมเงินของคนพิการนะคะ เพราะฉะนั้นเรานี้นะคะ หน่วยงานรัฐพยายามจะปรับให้ทุกคนเข้าถึงได้ โดยเฉพาะ ไม่ใช่เฉพาะบุคคลทั่วไปนะคะ รวมถึงคนพิการด้วยนะครับ ก็คือทั้งหมดเหล่านี้เราประสานหลังบ้าน เป็น Smart connector อันไหนที่ทำให้ได้ก็บอกเรา ทำได้ก็ยังทำเป็นมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งไม่แน่ใจพอดีเตรียมสไลด์มา 2 สไลด์แรกนะคะ แต่ถ้าขึ้นไม่ทันก็ไม่เป็นไร ขออภัยค่ะ กลัวไม่มีภาพประกอบนะคะ ภาพประกอบจะช่วยให้ช่วงบ่าย ๆ ทุกท่านสนุกสนาน โอเคค่ะ อันนี้คือชื่อกฎหมายค่ะ หลังจากผู้ชื่อยาว ๆ ไป ท่านจะได้เห็นชื่อกฎหมาย แล้วจริง ๆ ของพี่อยากจะให้ปกติ พรบ. DG DGA มาก่อนนะคะ เราย้อนหลังเพราะว่ายุคใหม่ เปลี่ยนจากอิเล็กทรอนิกส์เป็นก็เลยตอนนี้เราชื่อ DGA นะคะ พระราชกฤษฎีกาปี 2561 เอาเป็นว่าล่าสุดค่ะ กฎหมายมากี่ฉบับคนก็ถามว่าภาครัฐทำไมไม่ทำสักที อีกฉบับ 13 ตุลาคม 2561 เขาเรียกว่าพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ค่ะ พระราชบัญญัตินี้นะคะ เมื่อก่อนหาเราออกกฎหมายเราไปคิดถึงกับภาครัฐ บังคับ1 2 3 4 ก็ทำไม่ได้ ตอนนี้เราเลยออกกฎหมาย เพื่อประชาชนเป็นแล้วกันอย่างที่บอกค่ะ ตามที่ท่านต่อพงศ์บอกมันต้องทำเพื่อประชาชนสิ่งที่ทำ ก็คือบอกว่าประชาชนต้องการอะไรประชาชนต้องการความสะดวกสบายกับภาครัฐล่าสุด มีการบังคับใช้ไปแล้วนะคะ ถ้าประชาชนจะติดต่อภาครัฐทางออนไลน์ ภาครัฐต้องยอมรับ ปฏิเสธไม่ได้ เพราะฉะนั้น เขาจะส่งอีเมลมาถึงภาครัฐ ภาครัฐต้องตอบอันนี้ค่ะ บังคับใช้ข้อบังคับใช้แล้ว ต้องใช้ให้เป็นแล้วนะ ภาครัฐต้องมี ประชาชนทุกเพศทุกวัยเข้าถึงได้ เกิดเข้าถึงได้ เลยก็เกิดเป็น พรบ. ตัวล่าสุด คือ 256ถ้าท่านไปรักแล้วรักรักทำไม่ได้แสดงว่าท่านต้องรอตอนนี้นะคะ เขาบอกว่าหน้าที่อะไรนะครับ เขาบอกว่าว่าจะ DGA แต่ท่านก็จะได้หลักการสรุปภาพรวมของ DGA นะคะ ในบทบาทหน้าที่ที่เกี่ยวข้องนะคะ ค่ะ ขอบคุณค่ะ 

(ดร.อนันต์ลดา)  ค่ะ ขอบคุณค่ะ ก็วันนี้เข้าร่วมเสวนาหลายท่านนะคะ ก็เป็นจากหน่วยงานภาครัฐนะคะ ก็อย่างไรถ้าติดขัดอะไร ตรงไหนไม่ได้ตรงไหน ใช้อีเมลไม่ได้ อีเมลไม่ได้นะคะ หรือว่าถ้าเรื่องของของการบริการดิจิทัลภาครัฐนะคะ สามารถสอบถามมาทาง DGA ได้เลยนะคะ ค่ะ  ก็อันนี้จากภาครัฐไปแล้วนะคะ เรามาทางภาคเอกชนกันบ้างนะคะ ภาครัฐนี่เป็นภาคบังคับเล็กน้อยนะคะ เพราะว่ามี พรบ. ดิจิทัล ทีนี้ของภาคเอกชนนะคะ ไม่ได้มีกฎหมายไปทางนี้สภาดิจิทัลเอง ก็พยายามแล้วก็ผลักดันส่งเสริมให้เกิดบริการทางด้านให้เข้าคนนะคะ ให้คุณนงคราญได้เล่าถึงเรื่องนี้ค่ะ เรื่องสภาดิจิทัลที่ผ่านมาด้วยค่ะ ขออนุญาตแนะนำสภานิดหนึ่งนะคะ สภาเราจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติอิทธิศักดิ์แห่งประเทศไทยพ. ศ. 2562 ตั้งมาตั้งแต่ปี 2562 นะคะ โดยที่ภารกิจของเราก็คือหลายด้านทางด้านเศรษฐกิจดิจิทัล การจัดทำมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับต้องการยกระดับนะคะ ตัวชี้วัดต่าง ๆ ที่ด้านดิจิทัลของประเทศไทยการร่วมมือกับประเทศไทยทั้งในประเทศและนอกประเทศการพัฒนาบุคลากรและการพัฒนาทรัพยากร โดยเฉพาะ start up ให้มีความสามารถในการพัฒนาดิจิทัลแล้วก็การพัฒนาที่ถูกต้องส่วนประกอบต่าง ๆ เหล่านี้นะคะ เป็นภารกิจที่เราดำเนินการ แต่ในวันนี้ขอนำเสนอเกี่ยวกับการทำ MOU ในวันนี้สังคมดิจิทัล เราก็จะเน้นในเรื่องของการเหลื่อมล้ำเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงของคนของคนทุกภาคส่วนนะคะ โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง และผู้ด้อยโอกาส โดยถึงคนอายุนะคะ มีปัญหาในการเข้าถึงบริการต่าง ๆ แผนที่น่าน้อยใจนะคะ ว่ากระทรวงเน้นภาครัฐนะคะ เน้นภาครัฐนะคะ ภาคเอกชนมีคนขับเคลื่อนพัฒนาพัฒนากันอย่างไรนะคะ สภาดิจิทัลเราก็โดยนโยบายของท่านประธานท่านศุภชัย จิรวนนท์ นะคะ ให้ความสำคัญในด้านนี้ด้านส่วนมากนะคะ ว่าพัฒนาในเรื่องของการเข้าถึงนะคะ ข้อมูลต่าง ๆ นะคะ รวมถึงบริการต่าง ๆ ทางด้านดิจิทัลนี่นะคะ ของประชาชนทุกภาคส่วนโดยถ้วนหน้านะคะ โดยเฉพาะให้ความสำคัญกับทางกลุ่มเปราะบาง นะคะ คนพิการแล้วก็เรื่องของผู้สูงอายุมาทั้งในส่วนนี้นะคะ การทำตามตัวชี้วัดนะคะ ตัวชี้วัดที่เราจะวัดตามตัวการพัฒนาได้อย่างต่อเนื่องนะคะ เรามีการพัฒนาด้านสุขภาพนะคะ ด้านการศึกษา เท่าเทียมทางเพศ แล้วก็การจ้างงาน การรับมือการเปลี่ยนแปลง แล้วก็เรื่องของสังคมที่มีความสงบสุขและต่าง ๆ นะคะ อันนี้ก็เป็นอันขาดอันนี้เขาเป็นส่วนที่ปัจจุบันที่บอกไปแล้วนะคะ ว่าเป็นยุคดิจิทัลทุกคนต้องเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ เข้าถึงความ เขาเรียกว่าอะไร สื่อสังคม หรือบริการทางสังคมทางดิจิทัลได้  80 เปอร์เซ็นต์ของคนไทยน่าจะเข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้แล้วนะคะ แต่คนพิการที่จดทะเบียน และไม่จดทะเบียนนะคะ ที่จดทะเบียนใน พม. นี่ เอา สพร. เอา DGA ขึ้นเป็นบัตรคนพิการ ถ้าคนพิการมีมากกว่า 4 ล้านคนนี่เข้าอินเทอร์เน็ตได้อย่างไรนะ เราก็มีพัฒนาที่เราจะต้องทำให้ได้ในเรื่องของการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่เกิดก็จะเป็นเรื่องของ เรื่องค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นนะคะ เรื่องของเราถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ แล้วก็เรื่องของเรื่องของการขาดทักษะในการเข้าถึง ซึ่งนอกเหนือจากการเข้าถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ แล้วนี่ ยังมีเรื่องของการเข้าถึงคอนเทนต์หรือบริการ อันนี้ก็เหมือนที่ท่านต่อพงศ์ได้นำเสนอไปแล้วว่ามันต้องเริ่มจากการออกแบบนะคะ ที่สามารถเราก็จะให้ความสำคัญ แล้วก็สร้างแรงจูงใจให้ความรู้เกี่ยวกับกลุ่มผู้ประกอบการภาคธุรกิจ ภาคเอกชน ที่ให้ความสำคัญในการเข้ามาพัฒนานะคะ ระบบการข้อมูลการนาฬิกาเข้าถึงได้เช่นเดียวกับ ที่ภาครัฐกฎหมายบังคับ มาตรา 20

(6) ไม่บังคับเอกชนนะคะ เอกชนนะคะ คนไหนได้รับต้องทำนะคะ มีกฎหมายบังคับไว้แต่เอกชนทั่วไปไม่ต้อง จะเห็นว่าธนาคารก็ปิดบริการให้คนพิการเข้าเลยนะคะ ปิดเพราะว่าเป็นช่องโหว่ อันนี้ทางสภาก็พยายามไปเจรจานะคะ ว่ามันต้องเข้าถึงได้ แต่เราก็ต้องมีภารกิจคะ ไปทำนะคะ ว่าเขาต้องเข้าถึงได้ต้องเข้าเทคโนโลยีได้อย่างไรนะคะ ต่อนะคะ ในส่วนนี้ ซึ่งในการทำทั้งหมดนี่ ธนาคารทั้งหมด ทั้งสภาเห็นว่าจะมีการพัฒนาตั้งแต่อดีต ของเรื่องพัฒนาบุคลากร พัฒนากำลังคนในส่วนต่าง ๆ แล้วก็พัฒนาเรื่องของรวมถึงสังคมภารกิจของสภาทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องนะคะ ส่วนที่เราจะดำเนินการต่อไป ก็คือเป้าหมายเราจะต้องทำให้เกิดเรียกว่าคุณภาพชีวิตนะคะ พัฒนาให้เป็น มีคุณภาพชีวิต ประชาชนทุกคนนี่ ต้องมีคุณภาพชีวิตที่ดี ในเรื่องของการเข้าถึง อย่างเช่น การเข้าถึงระบบแพทย์สาธารณสุขนะคะ สามารถเข้าถึงได้โดยที่ผ่านดิจิทัลได้อย่างไรนะคะ อันนี้เราก็มีการพัฒนาเรื่องขององค์ความรู้เรื่องของการเรื่องการสร้างภูมิคุ้มกันนะคะ ภูมิคุ้มกันให้กับไฟเบอร์ตั้งแต่เด็ก ผู้ใช้ดิจิทัลต่าง ๆ เราจะขยายผลต่าง ๆ ภัยคุทางเพศอันนี้ก็เป็นสิ่งที่สภาเราดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง เกี่ยวกับภารกิจทางด้านสังคมดิจิทัล 

(ดร.อนันต์ลดา) ขอบคุณ คุณหญิงมากเลยนะคะ ก็เห็นบทบาทของสภาในการค่ะ เพื่อนไม่เห็นเข้าถึงของทางด้านดิจิทัล ในส่วนไม่ได้เป็นส่วนภาคบังคับของกฎหมายนะคะ ก็ขอขอบคุณมาก ๆ นะคะ การผลักดันทำให้ภาคเอกชนเห็นถึงแรงผลักดันนะคะ เมื่อกี้มีตัวเลขที่น่าสนใจอยู่นะคะ เลขของการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตใช่ไหมคะ ตอนแรกท่านต่อพงศ์ได้พูดถึงไปแล้วในยุคโควิด หลัง Covid หรือ Past Covid ถ้าทุกคนอยู่กันบน 4 Digital เมื่อกี้เราเห็นตัวเลขในกลุ่มของคนพิการนะคะ ว ตัวเลขค่อนข้างต่ำเลยนะคะ ไม่ถึง 50 เปอร์เซ็นต์เลยนะคะ อันนี้ก็น่าเป็นกังวลอยู่นะคะ ทีนี้เมื่อกี้เราพูดถึงภารกิจที่แต่ละท่านได้ทำนี่ แต่ละท่านและแต่ละหน่วยงานได้ทำ ก็เลยอยากให้มองไปข้างหน้านะคะ ในอนาคตเราจะช่วยกันขับเคลื่อนนะคะ ทั้งภาครัฐและเอกชนนี่สามารถมาร่วมกันในการขับเคลื่อนการเข้าถึง ส่งเสริมให้เกิดการเข้าถึงบริการดิจิทัล แล้วก็เนื้อหาดิจิทัลได้มาขึ้นอย่างไร ย่างที่เราเห็นตัวเลขค่อนข้างต่ำนะคะ เดี๋ยวเราจะขอเริ่มตั้งแต่ DGA ก่อนเลยนะคะ รอบนี้ // ค่ะ ก็ในเรื่องของความร่วมมือที่จะผลักดันให้มันเกิดขึ้นนี่มาเลยนะคะ เราทำไม่ได้แล้วนะคะ ว่าเราจำไม่ได้แล้วต้อง Control อันนี้ด้วยตัวเองนะคะ ขออนุญาตไปภาพประกอบค่ะ โอเคค่ะ ถ้าภาพไม่เปลี่ยนตามที่พูดยกมือบอกได้นะคะ ในส่วนอีกนะคะ ต้องบอกว่า DGA ค่ะ เนื่องจากภารกิจอย่างที่บอก ก็คือเรามีเรื่องจัดทำมาตรฐาน แล้วก็เราก็เข้าใจค่ะ มาตรฐานทำไมมันไม่ได้อัปเดตนะ เรามีมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐนะ เหมือนกับ WCAG นะDGA ก็มีเวอร์ชัน 1 เวอร์ชัน 2 เวอร์ 2 น่ะค้างอยู่ตั้งแต่ 2558 นะคะ ปีนี้ปีอะไรคะ 2567 ใช่ไหมคะ แล้วทนไม่ได้ค่ะ เราทนไม่ได้ที่จะไม่ทับเทคโนโลยีอัปเดตไปหมดแล้ว เราก็เลยทำเวอร์ชัน 3.0 ประกาศมาเมื่อปีที่ผ่านมา 256 ค่ะ ซึ่งจริง ๆ มันก็นานเกินไปนะ ตอนที่ไม่ได้ Update อย่างที่บอกค่ะ มันเป็นช่วงเปลี่ยนผ่านบวกทั้งโควิด เรากำลังดูทิศทางว่าเว็บยังจำเป็นอยู่ไหม เว็บแอปจะทำอย่างไร หรือไม่จะทำยังไงซึ่งจริง ๆ ต้องบอกว่าในที่สุดที่เราอัปเดตนี่ค่ะ เน้นที่ต้องทานต่อเทคโนโลยีต้องทานตอนเหตุการณ์ ถามว่าทำไมไม่ทันสมัยล่าสุด ภาครัฐไม่ได้มีงบเยอะนะคะ แล้วบางทีเอกชนไม่ได้มีงบเยอะขนาดนั้นนะคะ บวกกับภารกิจที่งบประมาณส่วนใหญ่ช่วยเหลือประชาชนก่อนนะคะ เพราะฉะนั้น การพัฒนาระบบนี่ มันก็ต้องสร้างความสมดุลระหว่างความสะดวกกับการ เพื่อรองรับเทคโนโลยีที่เปลี่ยนนะคะ เพราะฉะนั้น สิ่งที่ปรับนี่ค่ะ อันนี้นะคะ จะเป็นอักษรที่บอกว่าถ้าท่านเคยเห็นหน้าปกที่ทางด้านซ้ายอันนี้เป็นเวอร์ชัน 58 เริ่มเห็นทางด้านขวารอมาตรฐาน มาตรฐานผลิตภัณฑ์ ที่ให้บางส่วนมาเป็นแล้วเราก็มาปรับเป็นแนวมาตรฐานมากขึ้นนะคะ แล้วเราก็จะมีข้อมูลที่ประกอบในหน้าเว็บไซต์ซึ่งท่านสามารถดาวน์โหลดได้นะคะ เขาจะเป็นชื่อนะคะ มาตรฐานสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัลค่ะ ต้องบอกว่าเมื่อก่อนนี่ DGA เราเคยทำผิดพลาดค่ะ เวลาเราประกาศอะไรนี่ เราไปเสมอให้บังคับใช้วันรุ่งขึ้น ประกาศวันนี้บังคับใช้พวกนี้เกิดอะไรขึ้นคะมันก็น้อย คนก็น้อย การต่อต้านอย่างรุนแรงอันขาด เราต้อง Lession Learn นอกจากพักแล้วเราต้องให้เวลาแล้วเราก็ต้องเป็นอย่างที่บอกค่ะ Smart connect เราต้องไปประสานทำความเข้าใจ ถึงเวลาต้องปรับหน้าเว็บไซต์ ท่านอาจจะเคยมีปี 2558 ท่านจะทำแบบเดิมไม่ได้ ท่านต้องปรับปรุงเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี เหมือนที่คุณหญิงนงคราญบอกมันเป็นเรื่องไซเบอร์ serenity นะคะ บางท่านอาจจะได้ยินข่าวเว็บเกิดการเปลี่ยนแปลงหน้าเว็บ เอาเข้าไปเปลี่ยนเป็นเว็บพนัน ไม่ใช่ไม่ทันแล้วนี่ ขาดเราปรับแล้วเข้าใจเข้าถึงและตำหนัก ถ้าฉันไม่ได้คิดจะปรับเพื่อความทันสมัยท่านต้องปรับ เพราะฉะนั้น ท่านจะไม่สามารถดูแล Content ได้ มันเป็นช่องโหว่ทั้งทางด้าน Security เพราะฉะนั้น เว็บไซต์มาตรฐานภาครัฐ 3.0 นี่ค่ะ ระบบความคิดทางต่าง ๆ เข้ามารวมอยู่ด้วยกันรอทำหาคณะทำงานมีผู้แทนกระทรวง DE ด้วย แล้วก็มีผู้แทนสมาคมอุตสาหกรรมนะคะ ตอนนั้นเข้าใจว่ามีสภาดิจิทัลด้วย นะคะ เรียกว่า tc1 ซึ่งมาทำเรื่องตัว ความมั่นคงความปลอดภัยของตัวดิจิทัลนี่แหละค่ะ ซึ่งตอนนี้ก็มีการปรับเปลี่ยนชื่อเล็กน้อยนะคะ แต่ว่าเราก็ยังใช้คณะทำงาน TC1 ก็มาช่วยตัวนี้ด้วย โดยคำนึงถึงบริบทการทำงานต่าง ๆ ของภาครัฐและสิ่งที่ขาด ไม่ได้ค่ะ นั่นคือในหัวข้อเกณฑ์การทำเว็บไซต์มาตรฐานภาครัต้องลดความเหลื่อมล้ำด้วยก็คือต้องทำ3 มาตรฐาน หน่วยงานทำเว็บไซต์เสร็จแล้วต้องเอาเข้าไป Test นะคะ เราเน้นค่ะ ต้องใช้โดเมนเนม ถ้าหน่วยงานไหนยังไม่ได้ใช้ domain name เป็น  .co.th นะคะ ถ้าเป็นหน่วยงานภาครัฐจะมีการบังคับนะคะ ถ้าเป็นองค์การมหาชนแบบ DGA นี่ค่ะ เราใช้ .co.th ถ้าเป็นหน่วยงานทางการทหารบางที ni.th นะคะ ถามว่าทำไมการใช้โดเมนเนมojมันสำเพราะว่าเวลาหน่วยงานรัฐไปจดทะเบียน Domain name บางทีเราต้องใช้เอกสารในการจัดตั้งหน่วยงานนะคะ วิดีโอจะให้ผู้ร้ายขอจดเป็นหน่วยงาน .go.th ทำไม่ได้นะคะ เพราะว่ามันต้องมีกฎหมายเป็นพระราชบัญญัติ หรือหรือพระราชกฤษฎีกาสนับสนุนถึงจะได้เป็น .co.th นะคะ กับ .or.th เพราะฉะนั้น อันนี้มันสร้างความน่าเชื่อถือเพราะฉะนั้นหน่วยงานรัฐจะเป็น .com มันจะเป็นเหมือนเว็บไซต์ขายของมันเป็นไปไม่ได้นะคะ อันที่ คือเราเน้นว่าตอบโจทย์การเปิดเผยของหน่วยงานรัฐ สิ่งใดที่เราสื่อสารกับประชาชนนี่ ถ้าเราโทรมาถามบ่อย ๆ ทำไมคุณไม่เอาขึ้นหน้าเว็บไซต์คุณล่ะ ข้อมูลที่น่าเปิดเผยมีอะไรบ้าง ซึ่งจริง ๆ เราเขียนไว้นะคะ จริง ๆ แล้วบอกว่ามีภารกิจหน่วยงาน ฟังก์ชันหน่วยงาน คนที่เกี่ยวข้องโครงสร้างองค์กร ทำไปสักพักเริ่มไม่เหมือนเดิม เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ แต่ต้องขอบคุณนะคะ ทาง ป.ป.ช. นะคะ หน่วยงานที่เขามาตรวจทุกปี เขาก็จะมีออกมาค่ะ ชื่อ ฯ ค่ะ เขาเป็นหน่วยงานที่ดูเรื่องความโปร่งใสของภาครัฐใช่ไหมคะ ป้องกันปราบปรามทุจริตแห่งชาติ ปปช. นี่ เขาก็จะบอกว่าถ้าคุณต้องเปิดเผยเพื่อความโปร่งใสมีอะไรบ้าง เขาก็เลยเขียนเป็นกฎกติกามารยาทชื่อ OIT อันนี้ต้องขออภัยนะคะ อันนี้ไม่ได้ใส่ตัวเต็มมา ให้มันย่อมาจาก Open Data integrity and transparency Accessment คือหลัก ๆ ก็คือกฎกติกามารยาทเอาภาครัฐไปวัดตัวเองสิ โปร่งใสแค่ไหน ถ้าโปร่งใสแปลว่าคุณต้องบอกข้อมูลเหล่านี้ขึ้นทางหน้าเว็บไซต์ของคุณได้ ซึ่งมาเราปรับก็มีหน่วยงานมาบอกเรา ว่าทำไมไม่เขียนให้มันเหมือนกันเลย สิ่งที่ DGA กำหนดกับสิ่งที่ปปช. กำหนด เราบอกได้ค่ะ อย่างนั้นเดี๋ยวกลับเขียนไว้เลย ว่าเพื่อความโปร่งใสคุณก็สามารถเอาขึ้นแบบนี้แล้ว ปลายปีหน่วยงานเขาก็มาตรวจนะคะ คุณก็ต้องแสดงข้อมูลเหล่านี้อันนี้เราก็เป็นการปรับจากเวอร์ชัน 2.0 อันนี้อันหนึ่งที่ปรับนะคะ เป็นเรื่องของความมั่นคงปลอดภัยอย่างที่กล่าวไปแล้ว เพราะว่าอย่างที่บอกภาครัฐมีกรณี incident พวกเว็บ Fishing ค่อนข้างเยอะ เพราะฉะนั้น คุณต้องรู้ว่ามีวิธีป้องกันความมั่นคงปลอดภัยเว็บไซต์อย่างไร มีวิธีการปรับปรุง Version ถ้าท่านใช้พวก wordpress ในการเขียน หรือว่าใช้ database ที่มันไม่อัปเดต ถ้ามีการอัปเดตต่อเนื่อง มีการต่อเมื่อไหร่มีการ Patch เว็บไซต์ต่อเนื่องไหม ไม่ใช่ว่าไม่ได้หรอกทำไม่ได้ เพราะว่ายังตั้ง ไม่ได้วันนี้ DJ ก็รับนะคะ เพราะว่ามีคนโทรมาถามผมอยู่ฝ่ายไอทีครับ ผมอยากจะปรับเวอร์ชันแต่ว่างบประมาณยังไม่มีครับ แล้วก็ผู้ใหญ่ไม่ให้เอาเวอร์ชันเก่าลง แต่ว่าเราทำต่อไปเดี๋ยวข้อมูลเราจะหลุดครับ ทำอย่างไรดี เป็นอย่างไรคะวันนี้พี่อ้อยพี่ฉอดวันศุกร์จะตอบอย่างไร เวลาเจออย่างนี้ก็เอาอย่างนี้นะน้อง มีการว่าน้องต้องข้อมูลสำคัญกับข้อมูลไม่สำคัญก่อน แล้วจริง ๆ ก็อธิบายผู้บริหารความเสี่ยงรับผิดชอบ เพราะฉะนั้นอย่างไรก็ต้องปรับ ถ้าปรับไม่ได้ก็เดี๋ยวพี่เชิญผู้บริหาร คุยกับผู้บริหารน้องได้ แต่ตอนนี้น้องไปจัดการเว็บไซต์ตัวเอง ให้มันมั่นคงปลอดภัยที่สุด เท่าที่มนุษย์ IT จะทำได้นะคะ คือเราก็พูดกันแบบนี้เวลาที่เราเป็น smart connector กับทีมไอทีที่ขอแล้วแบบโดนตัดงบทำอย่างไรดี น้อง Open source ก็มีไอ้นู่นไอ้นี่ก็มีเยอะแยะน้องแก้มก่อน แล้วเดี๋ยวพวกพี่เข้าไปช่วยจะเป็นลักษณะนี้นะคะ ที่ถามว่ามันถึงเวลาที่ภาครัฐจะต้องเรียนรู้ และต้องปรับและก็มี เราก็มีหลักสูตรให้เรียนออนไลน์นะคะ อันนี้ก็เข้าไปที่ DGA นะคะ เข้าไปดูได้ส่วนครั้งที่ 2 ต่อมาที่พวกเราเน้นมาก ๆ ก็คือเมื่อกี้คือการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ซึ่งอย่างที่บอก ต้องขอขอบคุณทาง สดช. สภาดิจิทัล แนวทาง WCAG มาถ่ายทอดเป็นภาษาไทยให้ทุกคนเข้าใจนะคะ ซึ่งเราก็ชี้ไว้เลยว่าเป็นแนวทางที่ปฏิบัติตามเว็บไซต์ทางสนชกำหนดถ้าเป็นภาครัฐนะคะ ถ้าเป็นภาคเอกชนเราก็ให้ไปที่ทำตามที่สภาดิจิทัล กำหนดนะคะ เพราะฉะนั้น การเปลี่ยนแปลงจากเวอร์ชัน 2 มาเวอร์ชัน 3 นะคะ ซึ่งการเปลี่ยนแปลงทั้งหมดก็จะเป็นในส่วนที่สรุปนะคะ  เวลาเราเขียนให้อ่านง่าย ๆ ค่ะ ก็จะเป็นในส่วนที่ ว่าได้ผลนะคะ เราทำสรุปมาให้เลยต้องบอกว่าที่บอกว่าหน้าปกมันไม่สวยเหมือนเดิม แล้วก็กลัวท่านไม่สนใจนะคะ ถามว่าทำอะไรเราก็เลยทำเครื่องมือเช็กลิสต์ให้ดาวน์โหลดก็เหมือนตารางตาราง Excel ค่ะ ให้ท่าน Download ไปดู Comply ว่าท่านคล้ายกับมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ 3.0 หรือยังนะคะ เป็นข้อ ๆ ของท่านก็ถามแล้วท่านเข้าไปดูหลายท่านก็ทำได้แล้วก็ติ๊กแล้วส่วนใหญ่ค่ะ อันนี้มีงบประมาณทาง vendor ค่ะ แล้ว Vendor ที่นั่งอยู่ในห้องนี้ถ้าเป็นเอกชนค่ะ อันนี้ควรจะเป็นหนึ่งในอยู่ใน TOR นะคะ ตอนทำสัญญา ตอนตรวจรับนี่ถามว่าตรวจรับอย่างไร ถามว่าให้เป็นไปตามมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐล่าสุด  3.0 นะคะ เอาไปแนบใน TOR ตอนจัดจ้าง Vendor ที่มารับงานก็รู้แล้วแหละ ว่าต้องทำอะไรรวมทั้งข้อที่เกี่ยวข้องกับ WCAG ด้วยนะคะ ซึ่งเรายังไม่ได้เปลี่ยนนะคะ เราแค่แนะนำว่าให้ทำไปตาม WCAG 2.1 อันนี้ยังไม่ไป 2 ตัว ถามว่าทำไม เพราะว่าตอนนี้เราก็รอเครื่องมือของ สวทช. อยู่น่ะค่ะ เดี๋ยว สวทช. ทำให้ 2.1 WCAG 2.2 เครื่องมือที่ตรวจยังไม่ออกมานะคะ ก็เลยจะแนะนำเป็นไปตามนั้น แล้วก็ยังอย่างน้อยได้ A นะคะ ยังระดับ A เหมือนเดิมนะคะ ยังไม่กล้าขึ้นไปถึงมีใครทำ AAA ไหมคะ จริง ๆ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับคนพิการโดยตรงแต่ต้องทำ AAA นะคะ ตามคำแนะนำของ WCAGนะคะ อันนี้ก็ดาวน์โหลดไปใช้ได้นะคะ เวลาจะรับงานหรือจะจ้างงานจะได้ทราบนะคะ ขอแนะนำหน่วยงานภาครัฐ เขาบอกภาครัฐประชาสัมพันธ์ไม่เก่งนะคะ ตอนนี้สังเกตเวลาอู๋พูดเหมือนเซลเล็ก ๆ นะคะ อันนี้ค่ะ แล้วช่วยศรชอันนี้ขออนุญาตท่าน ผอ.รัตนา นะคะ คือ เราไม่เคยอยู่นิ่งนะคะ WCAG ยังไม่เสร็จ เราก็บอกว่าไม่ได้ สดช. มีแนวทางนะคะ ที่จะประกวดแข่งขัน ว่าหน่วยงานภาครัฐภาค ถ้าใครสามารถตาม WCAG 2.1 ได้ไม่ใช่ 2.1 ตลอดไป เข้าประกวดแข่งขันนะคะ อันนี้เราเลือกมาให้ดูเกี่ยวกับคนพิการนะคะ ก็อันนี้เป็นเว็บ... เดี๋ยวนะคะ พูดผิด กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการนะคะ ก็คือกรมที่ช่วยทำบัตรคนพิการขึ้นแอปทางลัดนะคะ ท่านก็ได้รับรางวัลนะคะ ซึ่งจริง ๆ อันนี้เป็นไปตาม WCAG 2.1 แล้วนะคะ   ตรวจแล้ว เพราะฉะนั้น คือ ถ้าท่านที่ในวันนี้นะคะ ถ้าท่านเป็นคนพิการหรือคนรู้จักที่เป็นคนพิการนี่ ก็ Feed Back มาได้นะคะ ว่าอันนี้คือเป็นหน่วยงานที่ได้รับรางวัลจากทาง สดช. หน่วยงานที่ผ่านเกณฑ์ประกวดเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ ประจำปี 2566 นะคะ อันนี้เป็นตัวอย่างนำร่อง เพราะฉะนั้น เวลาเกี่ยวกับคนพิการจริง ๆ เราก็พยายามจะส่งไปเหมือนแนะนำบอกต่อค่ะ นี่คือหน่วยงาน Champion ทำไม่ได้ติดขัดตรงไหนนี่ ให้ไปติดต่อที่กรมได้นะคะ หรือว่าติดต่อผ่านที่ DGA เพราะว่าจริง ๆ สิที่ DHA พยายามหรือว่าเคยคุยกับถามคุณหญิงนงคราญ ในที่ประชุมก่อนที่จะประกวดอันนี้เสร็จนะคะ ก็มีเหมือนกันว่าต่อจากนี้ภาครัฐเวลาตรวจรับเว็บไซต์น่ะ ควรจะเชิญสมาคมคนพิการมานั่งเป็นหนึ่งในคณะกรรมการตรวจรับด้วยไหม เป็นกรณีนี้นะคะ ไม่ใช่ตรวจรับเสร็จแล้วไปแก้ทีหลังเพราะว่าเราก็ตรวจไม่เป็นจริง ๆ ค่ะ คือพวกตรวจด้วย WCAG แล้วจะมีคนพิการจริง ๆ ก็อันนี้เป็นหนึ่งในนโยบายที่ DGA รับมาแล้วก็พยายามที่จะมาเขียนอย่างไรให้เป็นอย่างนี้ได้ไหม ซึ่งส่วนใหญ่ตอนนี้มาตรฐานมันเป็นข้อเสนอแนะ เราก็เลยมักจะบอกหน่วยงานรัฐที่เอาเครื่องมือตัว checklist นี้ไปใช้น่ะค่ะ ว่าตอนตรวจละครั้งสุดท้ายควรจะเชิญสมาคมคนพิการเข้าไปด้วยนะคะ ก่อนตรวจรับเว็บไซต์นะคะ อีกเว็บหนึ่งนะคะ หน้าสุดท้ายแล้วค่ะ อดีตก็โฆษณานะคะ เรารัก Thai PBS ด้วยนะคะ Thai PBS ก็ได้รับรางวัลนะคะ แล้วก็ Thai PBS นี่ก็ทำได้ตาม WCAG 2.1 เหมือนกันนะคะ ก็ลองเข้าไปดูนะคะ เพราะจริง ๆ ผู้ใช้งานของ Thai PBS ก็มีกลุ่มคนพิการไม่น้อยเลย บางทีอู๋ดูรายการทีวีช่วงวันหยุดนี่ก็จะเห็นว่าเขาก็จะมีเรื่องเล่านะคะ เกี่ยวข้องฉะนั้นก็สามารถเข้าไปดูได้นะคะ อันนี้ก็เป็นในส่วนที่ขับเคลื่อนอย่างที่เมื่อกี้ทางวิทยาเขาถามว่าถ้าเป็นภาครัฐขับเคลื่อนอย่างไร ตอนนี้ก็ขับเคลื่อนผ่านตัวมาตรฐานเว็บไซต์ภาครัฐ แล้วเราก็บอกว่าเว็บไซต์ภาครัฐที่จะทำขึ้นนี่ อย่างน้อยต้องทำให้คนพิการเข้าถึงได้ แล้วก็ตาม WCAG ตามมาตรฐานสากล แล้วก็แปลเป็นภาษาไทย โดยทาง สดช. แล้วก็ทางสภาดิจิทัลค่ะ ขอบคุณค่ะ ก็เห็นภาพด้วยนะคะ การขับเคลื่อนของภาครัฐไปต่ออย่างไรให้เวลาอีก 2 ปีใช่ไหมคะ ก่อนจะถึงภาคบังคับใช้ แต่ว่าเรามาส่งเสริม มีไกด์ไลน์ มีข้อกำหนดหรือว่ามีการให้คำปรึกษาการผ่านทาง DGA เรื่องของการอบรมแล้วก็เรื่องของเครื่องมื อแล้วก็นอกจากนั้นก็จะมีแค่รางวัลสำหรับหน่วยงาน ที่สามารถทำได้ตามมาตรฐานด้วยงานที่เข้ามาร่วมกันในวันนี้ก็สามารถทำได้ได้รับรางวัลกลับไปนะคะ ทีนี้มาถึงภาคเอกชนบ้างนะคะ ว่าเราจะขับเคลื่อนตรงนี้ต่อไปกันอย่างไรในอนาคตค่ะ ค่ะ ก็ในแนวทางการส่งเสริมการเข้าถึงเนื้อหาและการบริการดิจิทัลอย่างถ้วนหน้าของสภาดิจิทัลนะคะ แล้วก็ให้ความสำคัญอย่างที่เรียนมานะคะ ว่าการดำเนินการโดยเริ่มแรกเราก็เริ่มพัฒนาตัวอย่างที่คุณอุว่า เราทำตัวไกด์ไลน์ออกมาก่อนเลย เพราะว่าการที่จะดำเนินการจะต้องมีกรอบว่าทำอย่างไร เราก็เริ่มจากให้มี Guildline ก่อนนะคะ ที่คนทุกคนรู้จักเราก็คนทุกคนเข้าถึงไกด์ไลน์ได้ก่อนนะคะ ประกาศ guideline 2.1 ออกมาแล้วก็ส่งให้ทางกระทรวง DE ใช้งานด้วยนะคะ ก็หลังจากนั้นเราก็มีการทำความร่วมมือกับทางภาครัฐ แล้วก็มีการผลักดันการส่งเสริมให้มีการดำเนินการอย่างต่อเนื่องมา โดยที่ในการผลักดันของเรานั้ เนื่องจากว่า 20

(6) ไม่ครอบคลุมภาคเอกชน ทีนี้เราก็ทำอย่างไรให้เอกชนให้ความสำคัญนะคะ เราก็เลยบอกว่า เอ๊ะ เราก็ไปหารือท่านมณเฑียรว่าเราไปแก้กฎหมายได้ไหม ให้ 20 

(6) ขอบคุณท่านบอกเดี๋ยวเอาเข้าสภาให้โดยสุดท้ายก็ได้รับจากอาจารย์วันทนีย์ ว่าอาจจะแก้ไขไม่ได้ แต่ว่าเราก็ทำอย่างไรเราก็ต้องมีนโยบายนะคะ ในการเราจะสร้างแรงจูงใจให้กับเอกชนให้ความสำคัญได้อย่างไรนะคะ แล้วก็ในเรื่องของการ นอกจากการสร้างความพร้อมในเรื่องของการพัฒนา Startup ที่เกี่ยวข้องกับทางด้านสังคมนะคะ จะได้เปิดบริการที่เกี่ยวข้องกับทางด้านสังคมได้มากขึ้น แล้วก็มีการสร้างความตระหนักรู้นะคะ ในการพัฒนาให้องค์ความรู้ การพัฒนาเรื่องของมีการทำความร่วมมือกับภาคเอกชนนะคะ ผู้ให้บริการที่จะ Digital Service Digital Platfrom ดิจิทัลคอนเทนต์ต่าง ๆ นะคะ ที่สามารถทำงานได้แล้วก็จะมีสุดท้ายอาจจะมีเรื่องของการประกวดให้รางวัลในกลุ่มของภาคเอกชน ซึ่งปัจจุบันก็ีรางวางอยู่แล้ว เพราะของทางสมาคมอันนี้เราก็จะให้ได้รางวัลจากการประเมินด้วยนะคะ ในเรื่องของการพัฒนาหลักสูตร แล้วก็พอพัฒนาทางด้านคนพิการและผู้ประกอบการนี่ เราจะมีการ ให้เข้าถึงตรงกว่านี้ได้ก็เป็นหลักสูตรที่เราพัฒนาร่วมกับ สวทช. อยู่แล้วนะคะ มันจะเป็นอย่างไรนะคะ ปีนี้ใน ปีนี้ขาดในปีนี้เนื่องจากว่าเราก็คุยกับทางกระทรวง DE มา 2 ปีแล้วนะคะ ช่วยกันสนับสนุนภาครัฐ แล้วก็เรียนท่านแล้วว่าในส่วนของเอกชนเดี๋ยวเราจะช่วยกันทำ ซึ่งเราก็ศึกษามา 2 ปีที่แล้วว่าทิศทางมันจะต้องทำอย่างไรได้นะคะ ในปีนี้เราจะเริ่มดำเนินการที่จะเชิญชวนภาคเอกชนนะคะ ที่มีความสนใจ ซึ่งในส่วนนี้เราอาจจะได้ภาคเอกชนที่ดีเป็นที่ต้องการในการเข้าบริการของผู้ผู้พิการหรือพวกเราบ้างนะคะ เพราะฉะนั้น ตรงกับเราทางมูลนิธิเว็บไซต์ไทนะคะ ก็จะช่วยสำรวจให้นะคะ ว่านำมา เชิญชวนมาการประเมิน ตรงใจท่านผู้ใช้บริการนะคะ เราก็ทางท่าน ดร.สีดา กำลังทำเซอร์เวย์ให้นะคะ จดตรงนี้จากตรงนี้แล้วก็มีส่วนที่ว่าดำเนินการได้ร่วมมือการผลักดันอย่างไรนะคะ อยู่ที่เราจะเริ่มจากการพัฒนา อบรมบุคลากรก่อนนะคะ ตอนนี้เรากำลังพัฒนาหลักสูตร แล้วก็มีเชิญชวนนะคะ ผู้ประกอบการที่สนใจนะคะ มาสมัครประเมินนี่ พวกเอกชน บางส่วนเราต้องไปเรียนเชิญท่านนะคะ เพราะว่าท่านอาจจะไม่เข้ามา เรามีทั้งโจทย์ที่ว่าสมัครใจ สมัครมา หรือว่าจะใช้วิธีการอย่างไรที่ไปเรียนเชิญเข้ามาร่วมสักส่วนหนึ่ง แล้วก็มาสร้างความรู้ โดยที่พัฒนาทั้งในส่วนที่ผู้ประกอบการและก็จะมีการทำสื่อสาร สื่อประชาสัมพันธ์ให้ท่านเข้าใจแล้วก็พัฒนาผู้ประกอบการ โดยที่ผู้พัฒนา ซึ่งอย่างที่บอกว่าผู้พัฒนานี่ ส่วนใหญ่ก็เป็นสมาชิกสภานะคะ มาจากสมาคมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ สมาคมโปรแกรมเมอร์นะคะ อันนี้ผู้พัฒนา ผู้พัฒนาตรงนี้นะคะ ชื่อจริงเขาได้รับการพัฒนาให้ทำเว็บไซต์ได้อยู่แล้วให้สามารถทำเว็บไซต์ที่เข้าถึงได้นะคะ อันนี้ก็จะมีการทำให้ว่าเขาผ่านการพัฒนา เป็นบุคลากรที่มีศักยภาพที่จะไปพัฒนาและรับงานจากภาครัฐได้นะคะ ภาครัฐจะกำหนด MOU TOR ในอนาคตว่าถ้าใครจะพัฒนาภาครัฐต้องเป็นบุคคลที่ผ่านการอบรมแล้ว อันนี้เข้าใจบุคลากรที่พัฒนามีความรู้ที่จริงนะคะ ในตอนนี้แล้วก็หลังจากนี้เราก็จะพัฒนาในส่วนของหน่วยงานนะคะ ที่ผู้ประกอบการนี่ในเรื่องที่สำคัญที่สุดนะคะ ที่เราได้รับความรู้มาจากทางสมาคมคนตาบอด คือ การนำเข้าข้อมูลนะ เพราะว่าผู้พัฒนาจะเขียนว่า Picture ผ่านเลยนะคะ ผู้พิการบอก No No ไม่ได้นะคะ เข้าถึงไม่ได้ อธิบายเลย Pictures คืออะไร เพราะฉะนั้นตรงนี้เราก็ได้รับความรู้กับทางสมาคมมานะคะ อันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งที่เราจะทำให้เกิดตรงนี้ได้แล้วก็ในส่วนที่ที่สำคัญ ก็คือนอกจาก ก็คืออาจจะมีเรื่องของไกด์ไลน์ในทางการปฏิบัตินะคะ ควบคู่กันออกมาด้วยนะครับ ที่ดำเนินการต่อนะคะ แล้วก็สุดท้ายนะคะ ก็ต้องจะเข้าถึงก็ต้องทำให้เข้าถึงได้ทั้งอุปกรณ์นะคะ เขาถึงได้ทั้งเรื่องความรู้เข้าถึงได้ทั้งเรื่องของการเข้าเครือข่าย สุดท้ายเราจะผลักดันอย่างไรนะคะ ในส่วนของภาครัฐเมื่อกี้ทางท่านครูได้นำเสนอขออนุญาตเสนอแนะนิดหนึ่งนะคะ การจดโดเมนน่ะค่ะ ขอส่งเสริมให้จดโดเมน .thai ด้วยนะคะ สระไอไม้มลาย ท ทหาร ย ยักษ์ แล้วก็ชื่อเป็นชื่อไทยได้นะคะ ไปกับโรงเรียนภาษาอังกฤษแล้วก็ไม่เสียค่าใช้จ่ายนะคะ โดเมนอันนี้เพิ่มนะคะ ว่าเพราะว่าในกลุ่ม กลุ่มคนรากอยู่ในพื้นที่นี่ค่ะ รากหญ้า ฐานรากนี่ เขาอาจจะไม่รู้จัก th นะคะ th คืออะไร แต่เขารู้จักคำว่าไทย รู้จักคำว่าไทย สามารถจดได้ เพราะฉะนั้น ค้นหามาจากภาษาไทยได้เลยเพราะฉะนั้น ขออนุญาตเสนอแนะตรงนี้ไว้ด้วยนะคะ เดี๋ยวถ้าพักด้านต่อไปแล้วก็ในส่วนที่จะให้คนพิการมาอยู่ในทำการตรว จไม่แนะนำทางเล็กไว้ไปทาง สวทช. ไว้ว่าเราจะจัดต้องตัดใจต้องผ่านประเมินโดยคนพิการ ที่จะตรวจรับนี่ ตรวจรับต้องมีส่วนการประเมินนอกจาก การประเมินต่าง ๆ แล้วนี่ ไม่มีช็อต ที่ใช้มาร่วมประเมินแล้วจริง ๆ เรื่องของการเข้ามาประเมินให้ตัวเอง วันแรก ๆ ปีแรก เขาคนนำเข้าไม่มีความรู้นะคะ ก็ไม่ได้ทำ ไม่ได้ทำ Accessibility  เหมือนเดิม ตรวจนะตรวจเหมือนเดิมน่าจะเป็นมีค่าใช้จ่ายให้กับทางกลุ่มคนพิการที่จะมาเป็นทางผู้ประเมินด้วยนะคะ กระบวนการเหล่านี้จะทำ MOU รวมด้วยค่ะ ขอบคุณค่ะ ก็เรื่องของการอบรมให้ความรู้ มากเลยนะคะ ต้องมี Content อย่างหน้าที่ไม่มีค่าเอกชนด้วยที่จะเป็นผู้พัฒนานะคะ อะไรไหนที่จะเหมาะที่จะมาทำกันที่นี่ เขาถึงอยากให้ทาง สดช. พูดถึงภาพรวมของประเทศนะคะ ว่าเราจะผลักดันการเข้าถึงเนื้อหาดิจิทัลได้อย่างไร ขออนุญาตย้อนไปที่หน้าที่ของกระทรวง ICT เดิมตามพรบ 20

(6) ได้มีการสร้างขึ้นมา ซึ่งในกระทรวงกลาโหมงานรัฐที่ได้จะต้องอำนวยความสะดวก ในการเข้าถึงได้ ตามมาตรฐานอย่างที่จะหวังนะคะ โทรมานอกเหนือจากกระบวนการที่เราอำนวยความสะดวกให้บริการอุปกรณ์ด้านก ารจะได้ใช้สะดวก ฉะนั้นก็คือหน้าที่ของกระทรวงสมัยนั้น ทีนี้เมื่อกระทรวง DE จัดตั้งขึ้นในปี 2560 นะคะ ทั้งที่ในปี 2561 เราเริ่มทบทวนบทบาทส่งต่อเป็นมรดกมาจาก ICT นะคะ เรื่องคนที่พูดว่าเราไปขับเคลื่อนการที่ว่างต้องทำตามมาตรฐานด้วย เว็บไซต์นู้นนี่นั้นนี่ ที่มาว่าขอสไลด์ที่ 3 เลยนะครับ มันก็เลยเป็นที่มา ว่าที่เรากำหนดจะเอาไปทำขับเคลื่อนจนถึงยุคดิจิทัล อะไรบ้าง ในปี 2563 นี่ เริ่มจากว่าไงล่ะ หน่วยงานเราสอดคล้องตามมาตรฐานเว็บไซต์ หน่วยงานพบว่าเว็บไซต์ของหน่วยงานถึง 52 เปอร์เซ็นต์นะคะ ที่มันไม่ผ่านวัด เข้าถึงงานที่เป็นภาครัฐไม่เข้าใจ เราไม่ต้องมีอำนาจ แต่ถ้าถามว่า พรบ. คนมีพิการมีอำนาจ ถามว่าพิการหน่วยงานต้องปฏิบัตินะคะ อันนี้มันก็จะตั้งแต่คนพิการอยู่ว่าผู้ทรงคุณวุฒิของคนพิการทั้งหลายที่ แต่มันไม่มีใคร พอเราไปสำรวจรอบที่ 2 นะคะก็จะเป็นประมาณ 58 เปอร์เซ็น ก็ยังไม่ตรงตามมาตรฐานอยู่ดีนะคะ พอเราได้ภาพนี้ออกมาปุ๊บนี่ เราได้มีการประเมินแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มนะคะ พอเราเมินภาครัฐออกเป็น 4 กลุ่มนี่ เราก็พบว่าเราสามารถที่จะกำหนดให้... เราสามารถกำหนดให้หน่วยงานนี่เป็นระดับกลุ่มที่ดีเยี่ยมและเข้ากลุ่มที่ดี ยังไม่ผ่านการประเมินนะคะ ซึ่งในกลุ่มตรงจุดนี้นี่ รายการที่เราประเมินหมดนี้นะคะ มันก็จะมีหน่วยงานที่กลุ่มดีเยี่ยม Good Practice ตัวนี้ปุ๊บนี่เป็นต้องขับเคลื่อนและอย่างไรให้หน่วยงานมีความรู้ เมื่อกี้ทาง ดร. พูดถึงจากการที่เราขับเคลื่อน เส้นทางกลุ่ม A กลุ่ม B กลุ่ม C กลุ่ม D ตรงนี้ค่ะ ผู้บริหาร ทั้งผู้ผลิตคอนเทนต์นะคะ  แต่งตัวนี้ออกมาเราก็จะแบ่งการอบรมโดยที่เราก็เจริญเชิญหน่วยงานผู้บริหารโปรแกรมเมอร์นะคะ ทั้งผู้ที่เป็นผู้พัฒนาคอนเทนต์นี่เข้ามาอบรมกับเรา ในวันแรกไม่ทัน คนก็เข้ามาอบรมกับเราน้อย เข้ามาแบบถล่มทลายจะต้องขยายพื้นที่ในการอบรมมากมาย เพราะหน่วยงานนี้ให้ความสนใจในการอบรมออกมาเยอะมาก หลังจากที่เรามีการอบรมตรงนู้นตรงนี้เยอะแยะแล้วนี่ มีคนออกมาเป็นหลาย ๆ รุ่นเลยนะคะ ทั้งหมด 6 รุ่นตอนช่วงนั้น เราสถานที่เข้ามาเป็นตัวต้นตอนอบรมแล้วคนที่เขาอบรมมีความรู้อะไร อย่างเช่นว่า ผู้บริหารควรจะมีความรู้อะไรคะ ผู้บริหารหน่วยงานจะต้องขับเคลื่อนในหน่วยงานให้ได้ว่าเข้าไปผลักดันในเรื่องของ WCAG เว็บไซต์ตัวเองใช่ไหมคะ เมื่อมีการจ้างพัฒนาเว็บไซต์ท่านต้องทำตามมาตรฐาน WCAG เรียนรู้ตัว Detail ในการพัฒนา เพื่อให้เว็บไซต์ที่มาออกมามีการนำเสนอใน Content แบบไหนที่คนพิการอ่านมีการนำเสนอเทคโนโลยี อย่างเช่น ให้คนพิการเข้าถึงได้อันนี้เป็นความรู้แต่ว่านะคะ วันนี้สิ่งที่เรานะเมื่อกี้เครื่องมือที่จะพูดบอกว่า เพราะตอนแรกเราตรวจด้วยเครื่องมือปุ๊บนี่ เรายิงเว็บไซต์ไป เราก็แก้ไขตาม Report พูดว่ากนะคะ ให้ผู้พิการนะคะ เอามาช่วยตรวจด้วย หน่วยงานที่ได้คะแนนผ่านฉลุย ตกฮวบกันหมดเลย ใครเคยเข้าไปฟังอบรมกันไหม ทำไมเขาถึงตกฮวบกันหมดเลย คะแนนตกฮวบ ๆ ๆ หมดเลย สาเหตุก็คือพูดคำว่า Pictures ที่บอกว่าบอกว่าสิไปอะไรเขาก็ขึ้น  Picture Picture คนพิการบอกอะไรไม่เห็นบอกเลยว่าไม่ว่าจะเป็นระดับเสียง ไม่ว่าจะเป็นตัวเล็กตัวใหญ่ขยายนะคะ คนพิการทางหู ตัวตามที่เขาต้องการ เพราะฉะนั้นเรื่องเรื่องที่มีมากว่าเดี๋ยวมา เพราะฉะนั้นลักษณะการอธิบาย Pictures การประชุมการสัมมนานุ่นนี่โน่น Picture เหล่านี้นั้นเพื่อให้คนพิการมันคืออะไร อันนี้ตกฮวบเลยนะคะ ทีนี้จาก 13 ข้อตามนี้นะคะ เขาจะมีเกณฑ์ตรวจตรงนี้นะคะ ตามนี้นะคะ งานตรวจทานแล้วหลังจากนั้นนี่ เราก็จะได้หน่วยงานนะคะ ประมาณ 50 หน่วยงาน อันดับ 1 ก็คือกรมบังคับคดี เป็นความภาคภูมิใจในหน่วยงานที่เข้ามารางวัล ยังเมื่อกี้ที่บอก Thai PBS ก็ได้นะคะ กรมส่งเสริมคุณภาพคนพิการก็ได้นะคะ จริง ๆ กระทรวง DE ก็ยังไม่ได้อับดัน 1 นะคะ อันนี้ก็เป็นรายชื่อบรรยากาศชื่นมื่นอะไรนี่รับรางวัลกันไป อันนี้ก็จะปี 2565 ก็คือการพัฒนาแอปพลิเคชัน D4D ตอนนี้แอปพลิเคชันทั่วโลกมีเยอะมาก เราก็จะไปอย่างน้อยก็ตามนำทางสติปัญญา รวมถึงคนพิการทางการเคลื่อนไหวมีเยอะมาก แอปพลิเคชันนะคะ เว็บ Portal พอจะมีการพัฒนาร่วมด้วย ซึ่งเขาอำนวยความสะดวกด้วย เขาได้รายได้ด้วย บางแอปพลิเคชันเราให้แสดงความสามารถของเขา เราช่องทางในการชื่อว่าทำรายงานให้ตัวเองมีความสามารถการร้องเพลง ทางสมาคมจะติดต่อสื่อสารให้ไปร้องเพลง อย่างนี้แล้วมันเป็นแอปพลิเคชันที่เราได้ประโยชน์ จากนั้นนี่ แอปพลิเคชันต่าง ๆ คนพิการที่เรามีนะคะ มีเรารวมไม่ใช่ของทั่วโลกเลย ที่เราทำออกมานี่ เราทำด้วยความหวังดี สิ่งที่เขาได้รับข้อมูลจากมันมากมายมหาศาลเลยต่อไปดาวน์โหลดนาจะใช้เท่าไรเพิ่งมาถึงเสมอนะคะ ถอยหลังเหรอ สิ่งที่เราพูดถึงงานด้านสังคมที่ สดช. ทำ ณ วันนี้ เรามีศูนย์ดิจิทัลชุมชน 2,000 กว่าแห่งนะคะ ศูนย์ที่เป็นคนพิการแห่งนะคะ ปีนี้ก็จะไปของปัญญานะคะ ทางออทิสติก ที่วิทยาลัยพระมหาไทยนะคะ ที่โรงเรียนศรีสังวาลย์ โรงเรียนโสตศึกษาทุ่งมหาเมฆ แล้วก็ศูนย์การศึกษาพิเศษกรุงเทพนะคะ ซึ่งศูนย์เหล่านี้เราก็ได้ไปตรวจเยี่ยม เราก็ดีใจว่าคนพิการและใช้ประโยชน์นะคะ อย่างคนพิการที่เป็นทางด้านการเคลื่อนไหวใช้คอมพิวเตอร์กันอย่างสนุกสนานนะคะ น้อง ๆ ที่เป็นออทิสติกมาดูหนัง สิ่งเหล่านี้การที่เรามีก็จะเป็นงานแม้ว่าเราจะไม่ได้งบประมาณประมาณงบประมาณแผ่นดิน โชคดีของก็คือเรามีกองทุนใหญ่ก็ดิจิทัลนะคะ เราเองก็มุ่งหมายในการที่เราจะสร้างให้เกิดประโยชน์ต่อคนพิการ การขับเคลื่อนเรางได้คุยกันในคณะทำงาน ดร.อู๋เอง คุณหญิงอื่นอยู่ในนั้นของหน่วยงานพูดไปนี้ก็เป็นหน่วยในส่วนของคณะกรรมการที่เราคุยนะคะ มันชอบเป็นอย่างนี้เราจะต้องปฏิบัติ ก็จะมีการขับเคลื่อนที่ สดช. ทำปัจจุบัน แล้วในอนาคตนี่ เรากำลังปรับปรุงกฎกระทรวงที่มีการให้อุปกรณ์คนพิการ เปลี่ยนแปลงวิธีการจากกระดาษ ที่มานั่งประชุมกันในแต่ละวันที่เสียไป อันนี้เป็นงานในอนาคตที่ สดช. ทั้งหมดเป็นอนาคตที่ทาง 

(ดร.อนันต์ลดา) นโยบายที่ให้ไปถึงผู้ใช้ที่ใช้จริง ๆ นะคะ หลายท่านก็ได้พูดถึงว่าอยากให้ผู้ใช้เข้ามามีส่วนร่วมของการเอาแบบไปเลย อยากได้ประมาณไม่ใช่ประเมินครั้งเดียวนะคะ ก็จะประเมินอย่างต่อเนื่องเพื่อให้เว็บไซต์และบริการต่าง ๆ เขาถึงแล้วใช้นะคะ เราพอจะมีเวลาสัก 1-2 คำถามนะคะ มีท่านใดต้องการที่สอบถามชื่อ ขอไมค์ด้วยนะคะ ขอไมค์จากด้านหลังด้วยนะคะ 

(คุณสุรัตน์)ผมชื่อสุรัตน์ จันทร์เทิดทิศ นะครับ วันนี้เป็นตัวแทนของสมาคมคนตาบอดนะครับ โดยส่วนตัวผมนี่ผมเป็นคนป่วยสายตาเลือนราง วันนี้รู้สึกตื่นเต้นที่เราจะมีการขับเคลื่อนเรื่องของเว็บไซต์ โดยมุ่งเน้นเรื่องของ Accessibility มีประเด็น คงไม่ใช่คำถามอะไรนะ เป็นความเห็นของผมแล้วกัน คิดว่าการขับเคลื่อนเรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญ มันคือการเปลี่ยนแปลงของประเทศ ภายใต้แนวคิดที่บอกว่า Inclution ใช่ไหมดังนั้น สิ่งที่ผมคาดหวังว่าหลังจากการดำเนินการในวันนี้และนี่ เราควรจะมีโอกาสได้ทำงานร่วมกัน ก็คือมี Master plan ที่ชัด มี Action plan ที่ชัดเจน ก็คือกันผลิตที่ได้จากการแต่วันนี้เรื่องของการขับเคลื่อนผลผลิตอันนี้คืออะไร ผมเองเคยทำงานในหน่วยงานภาครัฐมาก่อน เรื่องของ Accesiblity เป็นผลของคนพิการมากนะครับ ก็อยากได้เย็นวันที่ 2 ครับ เรื่องการใช้เซอร์วิสกลุ่มแรกครับ ก็เป็นของกลุ่มของราชการ ซึ่งผมคิดว่าเราก็อยากเสนอ DGA นะครับ แล้วก็อยากจะเอาดีเข้าตัวของ นะครับ แล้วก็จะเอาเราดูรัฐบาล Public Service ทุกหน่วยงานผ่านขั้นพื้นฐานทุกอย่างนะครับ แล้วต่อไปก็คิดว่ามาตรฐานเมื่อสักครู่นี้นะครับ เข้าไปในการปฏิบัติด้วย ดังนั้นผลการประเมิน มีมุมมองเรื่องของ astrid ด้วยเพราะผมคิดว่าภาครัฐน่าจะส่งเสริมได้ง่าย เนื่องจากมีการประเมินผลมีอยู่แล้ว ส่วนภาคเอกชนผมคิดว่า Service ส่วนใหญ่ของการใช้ภาคเอกชน ไม่ว่าจะเป็นการโอนเงินผ่านธนาคารนะฮะ การซื้อตั๋วเครื่องบินเป็นต้นนะฮะ เหล่านี้ ในมุมมองผมนะครับ คงต้องมี Insentive ให้เขา หน่วยงานไหน ที่มีราคาmobile Application ที่รองรับมาตรฐานมีแล้ว ผมคิดว่าเขาส่งเสริมให้เขามี SMS เช่น เอาไปลดภาษี ตัวอย่างให้ดูง่าย ๆ เช่น เรื่องฝุ่น เรื่องโลกร้อน ผมมีมุมมองที่ทำให้ง่ายมากเลย ให้ Incentive นะครับ ถ้าเกิดว่าเขาสามารถหน่วยงานแบบ Work form home ผมเชื่อว่าโลกจะเย็นขึ้นอย่างมาก ก็ฝากไว้เป็นมาของผมจะตัวแทนสมาคมคนตาบอด ขอบคุณครับ // สวัสดีครับ มีคอมเมนต์ก่อนไหมครับ โอเค 

(ดร.อนันต์ลดา) เดี๋ยวรับไปนะคะ เรื่อง Survey นะคะ ขอบคุณค่ะ 

(คุณณัฐวุฒิ) สวัสดีครับ ผมณัธนวิวัฒน์นะครับ วิธีและอาจจะให้ความเห็นในเชิงส่วนตัวทำงานร่วมกับคนพิการโดยเฉพาะสมาคมคนตาบอดมาสมควรนะครับ แล้วก็ดีใจหมดเหมือนกันครับ ว่าวันนี้ได้พูดถึงใจหลาย ๆ เรื่อง ทางโดยเฉพาะเรื่อง TOR ซึ่งผมว่ากระบวนการที่ทำให้หน่วยงานนี่ทำงานร่วมกันมีความรับผิดชอบของ Vendor ในตัว อันนี้ดีมากหรือครับ ขอย้ำเสริมที่จริง ๆ ไม่ชอบเหมือนกันแต่ว่าจะจดรับด้วยคนพิการเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง นะครับ เพราะว่าอย่างที่บอกเลย คนตาบอดหลายคนที่เป็นเพื่อนกันแล้วทำงานมาด้วยกัน บอกว่างานที่ไม่ได้หมายความว่า Usability จะใช้งานง่าย มันเหมือนเรามีนะไม่ใช่นี่กว่านั้นนี่มันไม่ได้ฉะนั้นอาจจะมีการตรวจสอบโดยผู้ใช้งานจริงนี่ มันก็เหมือนกับการมีคนมาทำ Usability Test บริษัทคนโดยคนพิการ ทำอย่างไรที่ทำให้หน่วยงานสถานที่นะครับ โดย tor มีคนพิการอยู่ในทีมงาน สมาคมอาจจะเป็นหนึ่งในนั้น แต่ถ้าหน่วยงานเยอะมาก แล้วสมาคมอาจจะรับไม่ไหวนี่ หน่วยงานที่มาตรวจ UI Test จะต้อง Certify มีคนพิการที่อยู่ในทีมด้วยผมคิดว่าจะเป็นการสร้างอาชีพให้กับคนตาบอดอย่างดีเยี่ยม เขามีโอกาสได้ทำงาน ถ้ามีลักษณะนี้เขาก็จะมีเดินไปผมว่ามามหาศาลเลย อันนี้ไม่ได้ทักว่ากัน อันนี้ต้องบอกว่าอย่างไรเราก็อยากให้มีการตรวจสอบไม่เป็นอันตรายกับวอีกเรื่องหนาึงอันนี้ต้องขออนุญาตพูดจากส่วนตัว อันนี้จะเป็นเรื่องของสมาคมคนพิการพอสมควร ในอเมริกานี่ หน่วยงานทำหน้าที่ตรวจสอบ On Top เข้าไปอีกก็คือตุลาการ ของคนอเมริกานี่มีการไปฟ้องตัวอย่างนะครับ ก็ฟ้องได้นะครับ การรับงบประมาณก็ประชาชนก็มีสิทธิ์ที่จะเข้าถึงไม่มีกฎเกณฑ์อยู่แล้ว เมื่อกี้พูดถึง แต่ว่ามันเหมือนกับทำโดยเงื่อไข แต่ Investment อาจจะไม่เกิดนะครับ ในอเมริกาก็เป็นหน่วยงานที่ตั้งรับกับ เขาก็มีหน้าที่มาผมเข้าใจว่าโดยที่ฟังมาเหมือนกับว่าก็ฟ้องได้อยู่แล้วนะครับ เพียงแต่ว่ายังไม่ไปถึงวันนั้นมีกันรองรับก็ไม่เร็วนะครับ ถ้ามาถึงประเด็นเอาขึ้นให้ความเห็นก่อนหน้านี้ผมว่าหน่วยงานที่ทำงานร่วมกันนี่ ถ้าจะมีฝั่งตุลาการมาร่วมด้วย ก็น่าจะดีนะครับ เพื่อทำให้กระบวนการตรวจสอบมันครบถ้วย ก็จะมีผู้บริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ ประเด็นหลักการมาเข้าร่วมประเทศสุดท้าย 1ผมคิดว่าจะมีฝั่งบวกเยอะด้วยเรามาผสมได้บ้าง ขอบคุณครับ 

(ดร.อนันต์ลดา) ก็ไปเป็นความเห็นที่น่าสนใจนะคะ เราก็จะมีคณะทำงานอยู่นะคะ น่าจะเป็นช่วงของการบังคับใช้กฎหมายนะคะ เห็นว่าบางครั้งก็จะมีข้อกำหนดกฎหมายอยู่หลายครั้งกำหนดการที่การบังคับใช้ได้จริง กฎหมายได้หลายอย่างก็จะน่าจะทำให้สมบูรณ์ ก็ขอบคุณความเห็นจากท่านผู้เข้าร่วมโครงการสัมมนาทุกท่านนะคะ 

(ดร.ชนิกานต์) ในลำดับถัดไปนะคะ เรียนเชิญอาจารย์วันทนีย์ พันธชาติ ผู้เชี่วชาญสำนักงานวิทยาศาสตร์พัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติมอบของที่ระลึกให้กับผู้ร่วมเสวนาในวันนี้ค่ะ คุณรัตนา จรูญศักดิ์สิทธิ์ ค่ะ  หม่อมราชวงศ์นงคราญ ชมพูนุช 

[เสียงปรบมือ] 

(ดร.ชนิกานต์) และท่านสุดท้ายนะคะ ดร.อุรัชฎา เกตุพรหม ค่ะ 

[เสียงปรบมือ] 

(ดร.ชนิกานต์) ขอขอบพระคุณผู้ร่วมสัมมนาในช่วงแรกนะคะ เราได้ฟังเกี่ยวกับนโยบายไปแล้วนะคะ ต่อไปเป็นเรื่องเกี่ยวกับการนำมาใช้สำหรับพัฒนานะคะ