---
title: เสวนา “อนาคตมาตรฐานเว็บไซต์ไทยและการเข้าถึงแพลตฟอร์มดิจิทัลโดยสะดวกถ้วนหน้า” (session 2)
subtitle: 
date: วันศุกร์ที่ 26 เมษายน 2567  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
 ท่านเดินนะคะ ดร.อนันค่ะ เรายังมีเวลาอีกช่วงหนึ่งนะคะ ในช่วงที่ 2ตอนนี้ เราฟังในเรื่องของนโยบายกำหนดมาตรฐานต่าง ๆ เดี๋ยวในช่วงที่ 2 เราก็จะมาดูในภาคปฏิบัติกันบ้างนะคะ ก็จะมีทางฝั่งผู้ใช้งานผู้พัฒนาซอฟต์แวร์นะคะ ทางผู้พัฒนาเทคโนโลยีนะคะ ใน Section นี้ เราก็จะมีวิทยากรที่ให้เกียรติ 4 ท่านนะคะ ขอเรียนเชิญท่านแรกนะคะ คุณมนต์ชัย ชุ่มอินทรจักรนะคะ หัวหน้ากลุ่มเทคโนโลยี และกรมขนส่งจราจรสำนักงานเทคโนโลยีและ จราจร มีตัวย่อว่า สนนะคะ เรียนเชิญค่ะ คุณนนท์ชัยนะคะ อาทิตย์เทคโนโลยีและนันวัตกรรมสมัยใหม่และการขนส่งเทคโนโลยี และการขนส่งในเขตเมืองเทคโนโลยีและนวัตกรรมการเข้าถึงทุกคน และมีส่วนร่วมในการพัฒนาเว็บไซต์นะคะ อันที่ 3 เรียนเชิญ จตุพล หนูท่าทปลาทองหัวหน้าฝ่ายเทคโนโลยีและอำนวยความสะดวกมูลนิธิความปลอดภัยนะคะ ให้มีประสบการณ์เป็นผู้พัฒนาเช่น เปลี่ยนเสียงพูดภาษาไทยนะครับ เป็นวิธีการสอนพัฒนาคอมพิวเตอร์พื้นฐาน และคอมพิวเตอร์พื้นฐานขั้นสูง เป็นคณะกรรมการกำหนดมาตรฐาน ทำให้เนื้อหาเว็บสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ได้นะคะ ท่านที่ 3 ขอเรียนเชิญคุณอภิรักษ์  นาถกุลนะคะ  ท่านดำรงตำแหน่ง ของบริษัท ออสจำกัดนะคะ คุณอภิรักษ์มีประสบการณ์ เป็นผู้อนุรักษ์พัฒนาซอฟต์แวร์นะคะ สุดยอดอาจจะคุ้นเคย กันในชื่อว่า ux Designer มาจาก exilim นะคะ มีประสบการณ์มากกว่า 10 ปีนะคะ โดยเป็นผู้ก่อตั้ง Excel นะคะ ก็จะเป็นผู้จัดอบรมพัฒนาซอฟต์แวร์ ที่ช่วยให้ผู้ใช้งานเข้าถึงโปรแกรม การใช้งานอย่างในเร็ว ๆ นี้ ก็จะมีการเข้าถึงสำนักงานส่งเสริมดิจิทัล  DIPA เรียนเชิญ ดรชัชวาลหายบันเทิง นักวิจัยเข้าถึงความสนุกสะดวกเทคโนโลยีแห่งชาติและโสธรนะคะ ประมวลผลภาษาธรรมชาติและเทคโนโลยีอำนวยความสะดวกและ มามากกว่า 10 ปีนะคะ ค่ะ ก็มาที่คำถามแรกกันเลยนะคะ เดี๋ยวจะเริ่มจากถามฝั่งผู้ใช้งานก่อนนะคะ ในฐานะผู้ใช้งานนะคะ ในประสบการณ์การใช้งานพูดถึงว่าดิจิทัลของประเทศไทยนะคะ ว่ามันสามารถเข้าถึงได้ หรือว่ามีปัญหาอย่างไรบ้างนะคะ  

(คุณจตุพล) ครับ ขอบคุณครับ ขอบคุณ ดร.มอสนะครับ  แล้วก็สวัสดีทุกท่านนะครับ จริง ๆ แล้วก็เดี๋ยวแก้ข่าวนะคะ ตัวโปรแกรมนี้ผมไม่ได้เป็นคนพัฒนาโดยตรงนะครับ แต่ก็ทางนี้มีส่วนร่วมนะครับ ในการช่วยกัน ในมุมของผู้ใช้งานนะครับ ในมุมของผู้ใช้งานนี่ คือต้องบอกเลย ว่าตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบันนะครับ ในอดีตนี่ ผมเอง แล้วก็ทางสมาคมคนตาบอดแห่งประเทศไทยนี่ เราเคยทำโครงการ ตรวจเว็บไซต์ของทางภาครัฐนะครับ เราไปคัดเลือกเว็บมาประมาณ 60 เว็บนะครับ ซึ่งครอบคลุม กับทุกการให้บริการของภาครัฐนะครับ แล้วก็ได้มีการจัดอบรม เอาคนตาบอด ที่ใช้คอมพิวเตอร์ได้นะครับ ที่เว็บเราเข้าอยู่แล้วเป็นประจำนี่นะครับ เอามาจัดอบรมให้มีการตรวจรวมเว็บไซต์ผลปรากฏช่วงนั้น น่าจะเป็นช่วงประมาณช่วงปีน่าจะ 54-55 ถ้าผมจำไม่ผิดครับ แต่ผลที่ได้มาจากการประเมินของเรา 60 เว็บนี่ ผ่านหมด คือผ่านพานแบบไม่มีแล้วนะครับ หมด ก็คือผ่านเป็นศูนย์นั่นเองนะครับ ก็เลยมีความรู้สึกว่า อันนี้คือเรื่องจริงนะครับ  ว่าในการตรวจประเมินเวลาเราตรวจประเมินนี่ เราก็จะใช้ระบบที่เป็นระบบอัตโนมัติ ตรวจที่เป็นเครื่องมือทั้งหลาย ที่มีการทำออกมาจากครับ มาตรวจเวลาเราตรวจกับเครื่องมือนี้นะครับ เราไม่สามารถที่จะเชื่อเครื่องมือได้ 100 เปอร์เซ็นต์ ไม่ได้บอกว่าเครื่องมือไม่ดีนะครับ แต่ว่าเชื่อถือไม่ได้ แม้ว่าท่านวิทยากรก่อนหน้านี้ คุณหญิงก็พูดให้ฟัง ประสบการณ์ของผู้ใช้โดยตรงนี้ ก็คือว่าเวลาเราไปอธิบายให้ใครต่อใครฟัง ในเรื่องของการเข้าถึงนี่ การเข้าถึงโดยเฉพาะการเข้าถึงในเรื่องของดิจิทัล มันอธิบายยากมั นไม่เหมือนกับเวลาที่เราพูดถึงห้องน้ำ พูดถึงอาคารสถานที่ อันนั้นน่ะ มันอาจจะมองห็นภาพมากกว่า แต่เวลาเราไปพูดถึงเรื่องของ Digital ability นี่ ก็เลยอาจจะพูดถึงยากยกตัวอย่างเพียง1 ประเด็นที่มันเป็นเด่นตัวอย่างเช่น 1 รูปภาพ มีรูปภาพองค์ประกอบส่วนใหญ่ เป็นน่าจะเป็นส่วนใหญ่เลยนะครับ แล้วก็เมื่อก่อนนี่ อย่างแย่ ๆ เลย เมื่อก่อนไม่มีคำอธิบายภาพนะครับ หรือว่าในตัว Ultimที่มันจะมีไม่ใช่แคปชันนะครับ มันจะมีอยู่ในภาพไม่ใช่ตัวนั้นนะครับ แต่มันจะเป็นตัวที่ซ่อนอยู่ข้างหลังของภาพนะครับ คือถ้าภาพมันโหลดไม่มาตัวนั้นน่ะ มันก็จะโชว์ให้เห็น บังคับมันคือภาพอะไรเมื่อก่อนนี่ไม่มี ไม่มีการใส่มาถึงยุคปัจจุบันดีขึ้นครับ ดีขึ้นมีการใส่นะครับ แต่การใส่นั้น ไม่ได้สื่ออะไรให้เราได้รู้ได้เลย ว่าภาพนั้นคือภาพอะไรนะครับ อย่างเช่น เมื่อกี้ที่ยกตัวอย่างมาเมื่อกี้ picture เมื่อกี้ ที่ Picturesก็อย่างว่ามันมันดูเป็นเพราะความที่อาจจะยังไม่ได้ความตั้งใจ ใส่ตั้งแต่แรก แต่มันมีความตั้งใจ จะใส่แต่เราก็ยังไม่สามารถเข้าถึงได้อยู่ดี แต่ผมยกตัวอย่างเช่น เว็บไซต์ ที่นำเสนอข่าวสารในหน้าแรกนะครับ ก็จะมีฤทธิ์ออกมาเลย มีข่าวประชาสัมพันธ์นู่นนี่นั่น ก็จะมีค่าของเขานี่ ก็จะมีภาพประกอบไปด้วยหัวข้อข่าวใช่ไหมครับ ภาพข้อประกอบข่าวแล้วเราก็จะกดลิงก์เข้าไปอีกทีหนึ่ง เข้าไปอ่านในภาพนั้นนี่ ในภาพขาวนี่นะครับ ก็อาจจะมีการเอาภาพ ที่เป็นภาพเด่นของข่าวนั้นนี่ ่ขึ้นมาโชว์ว่าใครทำอะไรที่ไหน แต่ในการอธิบายดีขึ้นครับ แทนที่จะอธิบายว่า Pictures อย่างเดียว เอาหัวเข้ามาใส่แทน ซึ่งมันไม่ได้เกิดประโยชน์อะไร กับผู้ใช้ เพราะว่าเมื่อคนทั่วไปหรือคนตาดีเข้ามาอ่านข่าวนี่ เวลาเขาเห็นหัวข้อข่าวนี่ เขาก็อ่านแล้วเขาก็เขียน แต่ว่าภาพที่ประกอบนี่ มันจะเป็นภาพที่เติมเต็มหัวข้อข่าวนั้น ให้น่าสนใจมากขึ้นนะครับ  สมมุติว่าเราไปอ่านไปเข้าเว็บหนึ่ง แล้วไปอ่านข่าว พระถูกจับนะครับ พระถูกจับ แต่ด้วยเหตุอะไรก็ไม่รู้ แต่หัวข้อเขียนนะครับ จับสึกแล้ว พระจับสึกแล้ว พระรูปดังในจังหวัดสระบุรีนะครับ  เสร็จแล้ว จับสึกแล้ว เสร็จแล้วเลื่อนลงมาก็เจอ ในภาพขาวนี่ มีภาพตำรวจกำลังจับพระอยู่นะครับ ภาพข่าวตำรวจกำลังจับพระ มีภาพตำรวจกำลังจับพระ หรือพระทำการลาสิกขาบทครับ คือเราไม่ได้รู้ตรงนั้นเลย กลับกลายเป็นว่าเราลองอ่านหัวข้อข่าว 2 ครั้ง ซึ่งมันไม่ได้เกิดประโยชน์อะไรกับผู้อ่าน อันนี้เป็นหนึ่งประเด็น ประเด็นที่ 2 คือการนำภาพแล้วมาทำเป็น Link แล้วอันนี้นี่ ประเด็นใหญ่มากสำหรับผู้ใช้คนที่พิการทางสายตา หรือคนตาบอดนี่ เพราะเรามักจะเจอเดี๋ยวนี้มีทั้ง Icon เอามาทำภาพเป็นลิงก์นะครับ  แล้วโดยเฉพาะที่เป็นไอคอนนี่ ถ้าคนที่ทำเว็บก็จะทราบนะครับ ทราบว่าในบรรดา icon นี่ มันต่างกันถ้าเป็นไอคอนนี่ ถ้าเกิดว่าไม่ได้เป็นการใส่คำอธิบายนั้นนี่ เวลาเราเลื่อนมันก็จะลิงก์ Link ลิงก์อย่างเดียวเลยไม่มีการบอกว่าอันนี้คือกราฟฟิกไม่มีการบอกว่านี่คือกราฟิกนะครับ แต่ตอนนี้น่ะ ถ้าคนที่ใช้จะรู้เลยว่า Icon หรือแม้กระทั่งว่าเอาภาพนี่ มาทำเป็นลิงก์แล้วไม่มีการเขียนคำอธิบายลงไป ซึ่งต้องยอมรับนะครับ ว่าไอ้ลิงก์นี่ ในเว็บมันเป็นส่วนสำคัญมาก ที่จะทำให้เราสามารถไปไหนมาไหนได้ มันเปรียบเสมือนราวจับ และอักษรเบรลล์ของคนตาบอดที่จะนำทางเราไปให้ทางได้ หรือไม่ได้อาจจะเปรียบเทียบกับบล็อกครับ เพราะมันไม่มีคำอธิบายต่าง ๆ เหล่านี้ นี่ผมเองเคยประสบปัญหา ปัญหาตนเองเลย ก็อยากจะรู้ข้อมูลอะไรสักอย่างก็จำไม่ได้แล้วผมเข้าไปผมก็เจอแบบนี้นะครับ10ลิงลิงกราฟฟิกผมต้องเข้าไปดูกันนะครับ เข้าไปดูกันดีกว่าผมจะเจอข้อมูลที่ต้องการจริง ๆ นี่เว็บ 1 เว็บ1 หน้า ผมต้องไล่เข้าไปทุกลิงก์ ซึ่งเป็นความเจ็บปวดมาก สำหรับคนที่อยากจะหาข้อมูลในช่วงเวลานั้น ประเทศหนึ่งนะครับ เราอาจจะเห็นอาจจะเห็นน้อยมากเลยนะครับ หรือคือเรื่องของการใช้ Training ในหน้าเว็บนะครับ ถามว่าเฮดดิ้งนี่มั นมีความจำเป็นอะไรไม่ต้องบอก ไม่ต้องบอกว่ามันมีความจำเป็นมากนะครับ เพราะว่า ็ำฟding นี่มันจะทำให้เรารู้ลำดับของข้อมูลว่าอะไรคือหัวข้ออะไรคือเนื้อหานะคนตาดีนี่อาจจะมองว่า ถ้าเป็นตอนนี้ส่วนใหญ่ เขาจะทำตัวหนังสือให้มันหนากว่าตัวหนังสือปกติ แต่ว่าผู้พัฒนาเลือกที่จะไม่ใช้ ไม่ใช้แท็ก ที่มันถูกต้องเลือกที่จะใช้การขยายตัวหนังสือให้ใหญ่ขึ้น เลือกที่จะใช้การปรับขนาดของตัวหนังสือ ว่าให้เข้าใจว่านี่คือหัวข้อนะครับ  ซึ่งเวลาคนตาบอด เราเข้าไปอ่านนี่ตัว screen Reader มันก็ยังจะเห็นอยู่ดีนะครับ ว่ามันคือ Text ธรรมดานี่ล่ะ มันไม่ได้บอกเราว่าอันนี้คือ Hedind นะแต่อันนี้มันก็คือ Tag ก็ทั่ว ๆ ไป แต่ก็ไม่ได้บอกหรือเราอาจจะรู้ได้โดยเนื้อหา แต่มันก็ไม่ใช่ทุกครั้งไป จะทำให้เราดูได้นะครับ  โดยเฉพาะข้อมูลที่อาจจะมีเนื้อหาย่อยลงไปซับซ้อนหน่อยนะครับ อันนี้เรา เราต้องมานั่งคาดเดาเอาเองครับ อีกเรื่องหนึ่ง ก็คืออันนี้เรื่องใหญ่มาก ๆ ก็คือเรื่องของเอกสาร ที่มีให้ดาวน์โหลดในเว็บนะครับ ปัจจุบันนี้ PDF อย่างเดียวเลย  PDF นี่ยังพอที่จะกล้ำกลืนฝืนทน เอามาอ่านได้นะครับ ถ้าเป็น PDF ที่มันมาจาก Text ตั้งแต่แรก แม้ว่าเมื่อมีการแปลงออกมาแล้ว สระอำจจะหายไปบ้างนะครับ สระอำอาจจะเหลือสระอา เวลาผมอ่านอาจจะเป็นทางาน ทำงานก็เป็นทางาน ฮัลโหล ทำไมไม่ยอมให้ผมพูดแล้วนะครับผม พูดเยอะ อันนี้นี่ พอเราเจอเอกสารนี้เยอะ ๆ นี่ ทำให้เราปวดหัวมาก คือต้องมาเดาคำเดียว คำศัพท์เลยแหละ เพราะว่าอ่านไม่รู้เรื่อง อันนี้คือว่าถ้าเราอยากอ่านจริง ๆ แล้วต้องฝืนทนกล้ำกลืนนะครับ เพราะว่าคนตาบอดเรานี่ โดยเฉพาะถ้าเป็นคนตาบอดเรานี่อายุ 40-30 1อยู่ที่นี่ เมื่อก่อนเจอคอมพิวเตอร์เราเจอคอมพิวเตอร์ ได้เรามีสกiuลีดเดอร์ที่ภาษาอังกฤษSpeed ภาษาไทยเวลาเราจะอ่านอะไรแต่ละครั้งนี้ เราพยายามที่จะปรับแกให้ตัวสกรีน ภาษาอังกฤษมีให้มันอ่านภาษาไทย ซึ่งอ่านภาษาไทย ก ไก่ กว่าจะอ่านจบนี่ ก็โอ้โห โหดมากผมบอกเลยนะครับ ว่าจริง ๆ นะ ตาบอดไทย ถือว่าเป็นคนตาบอดที่โชคดี ถือว่าเรามาเกิดในเมือง ที่สร้างให้เราเป็นคนแข็งแกร่งตั้งแต่ดิจิทัลนะครับ คนตาบอดไทยกด atm ได้ โดยที่ ATM นั้นไม่พูดอะไร เอาสักคำเราทำได้นะครับ เราทำได้คนตาบอดไทย เราใช้แอปพลิเคชันได้ แม้แต่กลุ่ม 1 เดียว ไม่บอกว่ากลุ่มนั้นคืออะไร แต่เมื่อไหร่ที่ App นั้น มีการอัปเดต เราก็ต้องเรียนรู้กันใหม่เราจะมีการเรียนรู้ แล้วก็เข้า App นี้ ถ้าอยากจะเข้าแอปนั้น เราต้องปรับไป 3 ปุ่มนะ ปุ่ม ปุ่ม ปุ่ม ขอเข้าไปเลยนี่คือเรื่องจริง่ในมุมของผู้ใช้ว่ามันเจ็บอย่างนี้จริง ๆ แล้วก็เมื่อกี้พูดถึง PDF pdf ที่มาจากนี้ ว่าไปแล้วอีกเรื่องหนึ่ง แต่ PDF ดีมากที่สุด ในบ้านเราก็คื อPDF ที่มาจาก scan ocr Scanner ด่วน ๆ ครับ ไม่มีการ ocr ออกมาเป็นภาพแล้วก็ไปเซฟ cfอันนี้นี่เป็น PDF ที่ถ้าอาจารย์มณเฑียรอยู่ยัง อยู่นะ อาจารย์มณเฑียรนี่ ไม่ชอบ pdf แบบนี้เลย เอาเป็นว่ารังเกียจเดีฉันเลยใครอย่ามาส่งให้ท่านทีเดียวนะ อาจจะโดนด่ากลับไปให้ท่าน อาจจะโดนด่า ซึ่งจะบอกว่าร้านในเว็บส่วนใหญ่นี่ จะเป็น PDFแ บบนี้จริง ๆ  แล้วถ้ามันเป็นเนื้อหาที่มันไม่สำคัญมากนะครับ งเรายังปล่อยไปได้ แต่ถ้ามันเป็นเนื้อหาที่สำคัญจริง ๆ เราต้องเอามาทำการ OCR อีกรอบหนึ่ง เพื่อที่จะทำให้อ่านได้ครับ  คือผมจะบอกว่าอุปสรรคในการใช้เทคโนโลยีของตาบอดนี่ จริง ๆ มันเริ่มตั้งแต่การที่จะมีซึ่งอุปกรณ์ ที่จะใช้แล้วนะครับ หลายท่านอาจจะมองว่าโ คนตาบอดรวย คนตาบอดนี่สวยใช้ iphoneราคาสูงที่จริงไม่ครับ คือจริง ๆ เราต้องใช้ว่าอุปกรณ์พวกนี้ เราใช้ได้แล้วมันค่อนข้างเสถียร แต่ถ้าสมมุติเราเลือกได้เราก็อยาก จะใช้ที่มันราคาไม่สูงมากครับ  เหมือนกันที่นี้พออุปกรณ์ เรามีเราหาได้อาจารย์วิธีใด ก็ตามกู้เงินมาหาเงิน มาโดยวิธีใดก็แล้วแต่ก่อนที่ยังเป็นกระทรวง ICT  นะครับ  มันก็จะมีอุปกรณ์ให้ยืมให้ขออะไรก็ว่าไปนะครับ มาถึงเรื่องของการใช้งานอีก คนตาบอดที่ไม่ใช่ว่า ซื้อโทรศัพท์มา 1 เครื่องหรือซื้อคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องนี่ จะเอามาใช้ได้เลย ต้องเอามาฝึกวิธีการใช้ร่วมกับ Sgreen Reader อีกเมื่อก่อนนี่คอมพิวเตอร์มินิ ยังไม่มีแบบฟรี freeware ไม่มี open source นี่ เราต้องลงคุณเพิ่มซื้อ เอามาใช้งานเท่ากับว่าเราซื้อคอมพิวเตอร์ 1 เครื่องลงทุนซื้อคอมพิวเตอร์ประมาณ 2 เครื่อง ที่เราจะใช้งานได้เอามาใช้กันได้โอเค แก้ปัญหาได้ด้วยเงินนะครับ แต่ว่าอุปสรรคหลังสุด เลย ก็คือเรามีคอมพิวเตอร์เราใช้งานเป็นองค์กรของคนตาบอดนี่ หรือคนพิการนี้ เราก็พยายามที่จะฝึกหรืออบรม ให้คนพิการสามารถใช้เทคโนโลยีได้อยู่แล้ว อันนี้ไม่ต้องกังวลแต่เรามาเจออุปสรรคสุดท้าย ก็คือเนื้อหา ข้อมูลที่มันมีให้บริการอยู่ทั่วไปเราเข้าถึงไม่ได้อันนี้ เดี๋ยวจะไปใช้เงินซื้อก็ไม่ได้ จะไปนั่งบังคับ ก็ลำบากนะครับ เพราะฉะนั้น ก็คือเราหวังพึ่งนี่ล่ะครับ ที่เราได้มีการมาเซ็นข้อตกลงอะไรกันในวันนี้นี่นะครับ การที่เราได้มาพูดคุยอะไรในวันนี้ เราก็จะได้มีการพัฒนาสิ่งเหล่านี้กันได้ดีขึ้น อนาคต Digital accessibility ลงไปด้วยในหลักสูตรนะครับ หนึ่งในหลักสูตรของการเรียน สาบคอมอะไรพวกนี้ใส่เข้าไปเลยนะครับ เวลาเขาออกมานี่เขาจะได้รู้ว่าคนเขาอยากคิดเผื่อเลยครับ เขาอยากคิดเผื่อแต่เขาไม่รู้ว่าจะทำอย่างไรนะครับ มันยังมีเว็บหนึ่ง ไม่ต้องออกชื่อแล้วกันนะครับ เป็นเว็บของภาครัฐนี่ วาดภาพคนตาบอดเ ข้าไปในเว็บนั้นได้ จะต้องมีเสียงครับ เสียงเข้าไปนะครับ แอบไปตรงไหนก็พูดตรงนั้น คราวนี้เละเทะเลยครับ อย่างที่เขาใส่มา Screen Reader  ของเราสนุกสนานครับ ยังเว็บมี 2 ผู้บรรยายครับ น่าจะเป็นอย่างนี้นะครับ อันนี้เป็นอุปสรรคที่ต้องบอกว่าอาจจะยังมีอีกเยอะนะครับ แต่ว่าผมว่าแค่นี้ฟังแล้วก็น่าปวดหัวแล้วนะครับ ฉะนั้น ก็เดี๋ยวขอให้ท่านอื่นพูดต่อบ้างนะครับ ขอบคุณครับ  

(ดร.อนันต์ลดา) ค่ะ ก็รับทราบถึงปัญหาและอุปสรรคของทางคนตาบอด ในการเข้าถึงเนื้อหาดิจิตอลและบริการนะคะ  ที่เรามาถึงกันผู้ให้บริการเนื้อหาบ้างนะคะ  ว่าทางขอเป็นทาง สนข. นะคะ ได้มีนโยบายสิ่งอำนวยความสะดวก เพื่อให้ประชาชนทุกคนสามารถเข้าถึงบริการพื้นฐาน ของระบบขนส่งสาธารณะได้อย่างไรบ้าง ขอให้รับประสบการณ์ตรงนี้ เพราะเรื่องการขนส่งเป็นเรื่องที่สำคัญนะคะ  ทุกคนต้องเข้ามาใช้บริการ เชิญค่ะ 

(คุณมนต์ชัย) ครับ พูดถึงกระทรวงคมนาคมในภาคกลางขนส่งสจะมองว่าเราเป็นผู้สร้างอย่างเดียวหรือเปล่าจริงเราเป็นเราเป็นผู้ให้ด้วยนะครับ ส่วนของสิ่งอำนวยความสะดวกผู้พิการ แล้วพวกคนทุกคนที่ผ่านมากระทรวงคมนาคม ของเรามีการให้ความสำคัญ ออกกฎกระทรวงเมื่อปี 2555 ถ2556 นะครับ ขออนุญาตเป็นกฎกระทรวงการกำหนดลักษณะ หรือจัดให้มีอุปกรณ์สิ่งอำนวยความสะดวก หรือบริการในอาคารสถานที่ยานพาหนะ บริการขนส่งเพื่อให้คนพิการ สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์ 2556 นะครับ  อันนี้คือสิ่งที่กระทรวงคมนาคมให้ความสำคัญ และออกกฎกระทรวงออกมาถามว่ากฎกระทรวงฉบับนี้ มีความแตกต่างจากกระทรวง กระทรวงมหาดไทยหรือไม่ หรือกฎกระทรวงของกระทรวง พม. หรือไม่คล้าย ๆ กัน อนาคตนี้เราเพิ่มเนื้อหาเข้าไปในเรื่องของตัวยานพาหนะ และการให้บริการด้านการขนส่ง ซึ่งเป็นภารกิจของกระทรวงคมนาคมโดยตรงโดยที่เราต้องการกำหนด ให้อำนวยความสะดวกของยานพาหนะ สามารถรองรับการใช้งานของคนทุกคนได้ รวมถึงการให้บริการอันนี้ คือจะเป็นการ Training บุคลากร ปลุกจิตสำนึกให้บุคลากร Service Mind ให้บริการคนทุกคนเพื่อที่จะใช้บริการได้อย่างสะดวก อันนี้คือสิ่งที่ออกมาเป็นกฎกระทรวง แต่ว่าในส่วนของภาคในเชิงนโยบายในปี 2561  นี้กระทรวงคมนาคม ได้จัดทำเป็นยุทธศาสตร์การพัฒนาคมนาคมขนส่งภายใน 20 ปี 2561-2580 คือในหลักการขอแผนยุทธศาสตร์ตัวนี้ ก็จะมี 4 Concept หลักด้วยกัน คือการขนส่งที่ปลอดภัยและสิ่งแวดล้อม การขนส่งที่มีประสิทธิภาพ แล้วก็ในส่วนของการขนส่งสำหรับคนทุกคน  ก็คือ Inclusive transport นั่นเองอันดับ 4 ก็คือการนำแนวคิดเทคโนโลยีนวัตกรรมมาใช้ ในการพัฒนาระบบขนส่งครับ ในส่วนของการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวก  ก็จะมีทางที่ผ่านมา จะมีการดำเนินการทั้งการพัฒนาด้านโครงสร้างพื้นฐานเป็นหลัก ที่มีการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวก ก็จะต้องมีการปรับปรุงอะไรบ้าง  อย่าคิดว่าเราเคยได้ยินรถโดยสาร  Eiffel ชานชลาสถานีรถไฟที่ให้บริการนะครับผม ตรงนั้นนี่ คือมีการปรับปรุง  มีการปรับปรุงด้วย ข้อจำกัดของงบประมาณ ที่จะต้องนำมาใช้ในการปรับปรุง ก็ทำได้อาจจะยังไม่ครอบคลุมมากนัก แต่ว่าในส่วนของการ information  เป็นเรื่องที่สำคัญ โดยที่ก็คือหน่วยงานของ สนข. เองนะครับ ได้รับมอบหมายมาให้ดูเรื่องของเว็บไซต์ด้วย ว่ากระทรวงคมนาคมเรา จะผลักดันไปอย่างไรต่อไป มีการหารือร่วมกันระหว่างหน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องนะครับ  ว่าเราจะทำอย่างไรให้เบื้องต้นเว็บไซต์ ของหน่วยงาน ทุกหน่วยงาน ของกระทรวงคมนาคม สามารถเข้าถึงได้โดยคนทุกคนนะครับ ได้มีการหารือกัน แล้วก็เรียกว่าตรวจสอบเว็บไซต์ โดยใช้ทุนของ สวทช. amo อันนี้ก็คือ Error ยังมีอยู่นะครับ อันนี้เฉพาะในส่วนของทรู คน เว็บไซต์ของหน่วยงานส่วนใหญ่พัฒนา เป็น 10 ปี และพัฒนาปรับปรุงมาเรื่อย ๆ  ในส่วนของการพัฒนา คนที่มาแทนระบบ เทคนิคต่าง ๆ ไม่เท่ากัน หรือไม่สามารถที่จะพัฒนา ให้ 100 เปอร์เซ็นต์ได้นะครับผม อีกกรณีหนึ่งเป็นการใช้เว็บไซต์สำเร็จรูป ซึ่งหน่วยงานการปรับปรุงแก้ไขก็เป็นไปด้วยความยากลำบากเหมือนกัน ในส่วนของการปรับปรุงนะครับ อันนี้เป็นลักษณะสภาพปัญหาที่เราพบเจอมานะครับ ว่าของภาคการขนส่งนี่ เราปรับปรุงทำกายภาพแล้วก็ในส่วนของข้อมูลซึ่งจะเป็น Train ในการให้ผู้ใช้ทุกคนสามารถเข้าถึงระบบ การขนส่งของประเทศได้นะครับ ขอบคุณค่ะชอบคำหนึ่งที่ใช้พูดนะคะเรื่องของ Service Mindที่มีการอบรมบุคลากรแล้วก็ให้ความรู้ให้เข้าถึงเมื่อคืนน่าจะเริ่มต้นจากตรงนี้ถ้าหน่วยงานมีความตั้งใจที่จะให้บริการApp เป็นรูปประธรรมอย่างที่ทราบมาว่า สนข. เองได้ดูแลรับผิดชอบเว็บไซต์ของกระทรวงคมนาคม เหมือนกันลูกโลกภายใต้คมนาคม ได้มีการใช้บริการเรื่องการตรวจสอบเว็บไซต์และปรับปรุง ตอนนี้ยังไม่เป็น 0 ก็เข้าใจว่าค่อนข้างมีปัญหาแต่ว่าค่อนข้างน้อยทีเดียว เมื่อกี้ได้พูดถึงเรื่องการพัฒนาเว็บไซต์ ภาครัฐก็อาจจะมีอุปสรรค เรื่องผู้พัฒนาต้องเปลี่ยนไป ใช้เว็บไซต์มาตรฐานเป็น template อะไรอย่างนี้ อาจจะเข้าถึงไม่ได้หรือไม่สะดวก จะให้คนคุณอภิรักาในฐานะที่เป็นผู้พัฒนาและมีประสบการณ์ทางได้ usuzanมีคำแนะนำหรือประสบการณ์ในการพัฒนาปรับปรุงระบบ ไม่เกิดการเข้าถึงว่าอย่างไรบ้างคะ 

(คุณอภิรักษ์) มันอยู่ที่จริงจังแค่ไหน โอเคเราได้ยินคำนี้ที่บอกว่ายากนะ ยากครับ อยู่ที่ว่าเก่งจังเลยเที่ยวไหน ที่จะทำให้สำเร็จถ้าเราบอกว่ามันยากผู้บริหารทุกวันเลย ว่าใช้ได้หรือยังใช้ได้หรือยังเดี๋ยวมันจะใช้ได้ครับ เอาเข้าใจภาคเอกชน เวลาทำน้ำพวกนี้ทำให้ผู้พิการใช้ได้นี่  ที่จะใส่เข้าไปทำให้ผู้พิการใช้ได้นี้ ใช้โลจิก โปรแกรมเมอร์ได้อยู่แล้วทำให้มันสวยยากกว่าอีก คือพลังที่ต้องอัดลงไปให้มันสวย กับพลังที่จะอัดลงไปผู้พิการใช้ได้เ  ไม่สวยอัดพลังมากกว่าครับ  เพราะฉมันอยู่ที่ว่าเชียงใหม่ affiliate definition of doneที่บอกว่าConceptมันไม่ได้รวมเรื่องของเอ็งชครู 10 เข้าไปด้วยเรื่องนี้เข้าไปด้วยนี่เขาก็จะไม่แคร์ครับ เมื่อก่อนเวลาเขา Test accessibility ไม่ใช่เว็บออกมาใช้ได้นะ เว็บออกมาแล้วมันเห็นมาเขาจะได้มาสวยงามให้มาใช้ไม่ได้ usability มันไม่ผ่านบริหารให้ความสำคัญว่าสวยไม่พอสารใด ไม่พอต้องใช้งานง่ายด้วยอยู่ดี ๆ เว็บก็ใช้งานง่าย App ก็จะใช้งานง่ายขึ้นมา เพราะมันมีการเทรน มันมีเรื่องพวกนี้เข้ามาจริง ๆ แล้วคือใส่ใจแค่ไหน โปรแกรมเมอร์ทำได้อยู่แล้วนะครับ ก็เลยอยากฝากไว้ว่า ถ้าเป็นไปได้ เราอยากให้มันเป็น None นะสุดท้ายอยากให้มันเป็น Nแต่วันนี้มันยังไม่เป็นแปลงที่ใส่อาจจะไม่ใช่อยู่ที่โปรแกรมเมอร์ หรืออยู่ที่คนสร้าง แรงที่ใส่เพื่อการใส่ข้ออ้าง ให้กับโปรแกรมเมอร์ทำ เช่น ผู้บริหารที่ถามว่าใช้ได้หรือยัง ผู้บริหารภาครัฐ ทุกครั้งที่เจอผู้บริหารตามธนาคารต่าง ๆ และถามว่า App คุณใช้ได้หรือยังอะไรอย่างนี้ ยิ่งเราสร้าง Awareness โปรแกรมเมอร์ที่ทำงานง่าย ๆ บอกเลยว่าสำหรับโปรแกรมเมอร์ ถ้ามีข้ออ้างที่ดี definition of done มันมีเรื่องนี้เข้าไปอยู่ด้วยทำได้อยู่แล้วนะครับ  สามารถอ่านหนังสือได้ หมายถึงว่าข้อมูล เพื่อที่จะเรียนรู้วิธีการทำของพวกนี้ มีอยู่เต็มไปหมดเลย ล่าสุดอย่างงาน US Thailand ทีมเราเพิ่งจัดไปเชิญ accessibility จากออสเตรเลียไปพูดเรื่องนี้ คือเราค่อนข้างแคร์เรื่องนี้มาก ๆ  เพราะฉะนั้น ที่บอกให้เราทำน่ะ ตอนนี้ยังไ่มข้ออ้างให้เรdefinition of ดันบริหารบอกว่าเสร็จหรือยังแล้วก็บอกเสร็จแล้วครับ แต่เรื่องนั้นมันไม่ได้อยู่ใน descendants of the sunเลยไม่มีข้ออ้างที่จะไปทำอยากได้ข้ออ้างครับ เห็นภาพเลยนะคะ เพราะจริง ๆ แล้วไม่ยากไม่ต้องมีข้ออ้างหรือมีแรงจูงใจ หรือไม่แล้วผลักดันให้ทำเมื่อกี้เห็นภาพเลยค่ะ ที่ทำให้สวยน่าจะยากกว่าทำให้เข้าถึง 

(คุณอภิรักษ์) ทำให้สวยยากกว่า 

(ดร.อนันต์ลดา) คือจากการค้นคว้าจากโปรแกรมเมอร์เข้ามาเข้าใจประโยคนี้เลยค่ะ อันนี้จะเป็น 1 จุด เวลาเราไปอบรมใช้งานนี้เราอาจจะสามารถจูงใจ ให้โปรแกรมเมอร์เข้ามาตรงนี้ได้ แต่อย่างไรฝากถึงผู้บริหารในห้องนี้นะคะ แรงผลักดันจากผู้บริหารไม่ใช่แค่เสร็จนะคะ แต่ต้องใช้ได้จริงทุกคนทุกกลุ่ม ทีนี้มาถึงผู้พัฒนาตัวช่วยแล้วค่ะ เก่งก็ไม่ได้ยาก แต่ถ้ามีตัวช่วยในงานวิจัยมีอะไรที่จะเข้ามา ให้ทางผู้พัฒนาและผู้ให้บริการนี่ สามารถทำให้เกิดการเข้าถึงเนื้อหาบริการดิจิทัลได้ก็อยากให้ตัวแทน สวทชช่วยแชร์ตรงนี้ด้วยค่ะ ครับ ก่อนจะเป็นเรื่องของทุนเรื่องของอะไรต่าง ๆ จะขอเล่าแชร์ประสบการณ์เคยร่วมงาน ทาง กสทชธนาคารแห่งประเทศไทยจะไปร่วมคณะกรรมการในการพัฒนาแอพพลิเคชั่นบริการเข้าถึงบริการ app ธนาคารเข้าถึงจะพักแล้วต่าง ๆ เว็บไซต์อะไร อภิรักษ์พูดไปแล้ว เป็นเรื่องจริงจังเพื่อให้มีแรงผลักดัน ประเด็นหนึ่งที่สำคัญให้เกิดแรงผลักดัน คือมันต้องมีความเข้าใจก่อนอันดับแรก ใจความสำคัญตรงนั้นถ้าผู้บริหารเข้าใจความสำคัญตรงนั้นและเข้าใจจริง ๆ ว่าการเข้าถึงมันคืออะไร มันจะดันไปทุกทิศทางและทำให้เกิดการทำงานจริง ๆ ไม่ใช่ผลักดันให้มีตัวรับแล้วเสร็จมันคือใคร จริงจังมีแรงผลักดันภายในแล้วก็ผลักดันในสิ่งที่ถูก คือคีย์ที่ 2 นะครับ ขยายตรงนี้นิดหนึ่ง ว่ามันสำคัญอย่างไร ไม่ควรที่จะเข้าใจว่าเหมือนเราลงทุนโรงแรม 80 20 ครับ ใช้ได้แล้ว80 เปอร์เซ็นต์ แล้วลงมาประมาณอีก 20 เปอร์เซ็นต์ เรื่องการเข้าถึงดิจิตอล HD มันไม่ใช่กลุ่มใครกลุ่มคนหนึ่งกว้างกว่านั้น โทรศัพท์ทุก ๆ คนอยากจะบอก งให้เห็นภาพวาดแก้ไขหน่วยงานภาคเอกชน และมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญคือการทำดิจิทัล ทรานฟอร์เมชัน ระกัน มาเป็น่างอยู่บนApp บนเว็บต่าง ๆ ทำให้เกิดการขาดหายไปการสื่อสารต่อหน้าการแลกเปลี่ยนการพูดคุย การบริการเข้าถึงได้ง่าย พอมาเป็นเว็บมันคืออะไร หน้าจอ สิ่งที่แตะแตะแล้วหลังจากนั้น ถ้าเข้าถึงไม่ได้ล่ะ เกิดอะไรขึ้ น ไม่มีคนอธิบายไม่มีคนคอยช่วยเหลือ เพราะฉะนั้น ตอนนี้ภาครัฐทางพรคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ เขามีนโยบายนโยบายผลักดันดิจิทัล Government อะไรต่าง ๆ ผลักดันให้ภาครัฐทุกอย่างเป็น in Service ก็คือ 700 กว่า service นะครับ ภาครัฐไม่รวมจนผลักดันจาก Counter ลงให้ผู้ใช้เรียนรู้ รับผิดชอบตรงนั้นเอง เพราะฉะนั้น การเข้าถึงก็จะลดลงนะครับ เขาเรียกว่าดิจิทัล เก็บมากขึ้นการเข้าถึงเชิงดิจิทัลมากขึ้น สิ่งที่จะช่วยตรงนี้ได้ก็คือเรื่องของดิจิทัล ability เป็นคีย์หลัก 1 ที่ลดช่องว่างตรงนี้ แต่ว่าเสริมตรงนี้นิดหนึ่ง ผมได้ทีละอันหนึ่ง  อาจารย์มณเฑียร คือผมได้มาก็คือหลายคนโดยเฉพาะผู้บริหารจะเข้าใจว่า มักจะมี M Set บางอย่างเช่นว่าก็ขอโทษแล้วกันปัญหาว่าคนพิการนะครับ ใช้ไม่ได้ ว่าจะไม่มีความรู้ในการเข้าถึงอะไรอย่างนี้แอพพลิเคชั่นอะไรอย่างนี้ดีที่เจอนะครับ บางคนที่เจอแต่จริง ๆ ต้องแยกกันก่อนเหมือนคนปกติล่ะครับ ไม่มีอินเตอร์เน็ตให้ใช้ ไม่มีเว็บไซต์ที่ให้ความรู้ให้ใช้ พอมีมา มันเป็นสิ่งที่ควรมีถูกไหมครับ  แต่ว่าเขาจะอ่านให้เข้าใจแค่ไหนใช้งานได้แค่ไหนอันนี้เป็นอีกประเด็นหนึ่งเป็นเรื่องของการผลักดันเรื่องการเรียนรู้ของผู้ใช้ ดันผู้ใช้ประเด็น คือคุณต้องทำให้มีก่อนเข้าถึงได้ก่อน สำคัญคือต้องดีกว่า ส่วนการเรียนรู้และผลักดันได้ เหมือนที่คุณโจ้บอก App ที่เราพอถึงไม่ได้ให้เขาหาวิธีเรียนรู้ให้ได้อยู่ดี ทุกคนมีแรงผลักดันตรงนี้อยู่แล้วนะครับ เพราะฉะนั้น สิ่งที่สำคัญคือทำให้มันเข้าถึงได้ก่อน ในส่วนของ datatable อย่างนั้นเราจะตรงนี้  ประเด็นต่อมา ว่าเราจะทำให้มัน assessable อย่างไร เอาที่ร่วมมานะ หลายคนพัฒนาเซอร์วิส แอป โดยมองในเชิงเทคนิคก่อน เช่น อยากให้คุณโจ้บอกเลย คนตาบอดเข้าถึงเว็บไม่ได้ไม่เห็นใช่ไหมเดี๋ยวใส่เสียงให้เลย ใช้เทคโนโลยีใส่เข้าไปก่อนโดยไม่เข้าใจนะครับ  คุณต้องเข้าใจก่อน เข้าใจพฤติกรรม User User เป็นอย่างไร เรียนรู้ User ก่อน User มีใครบ้าง เขาเป็นอย่างไร อันนี้สำคัญ ก่อนที่จะไปถึงที่ว่าทำอย่างไรให้เข้าถึงได้นะครับ มาตอบมาว่า User ที่เราต้องเข้าถึงได้นี่คือใคร หลายคนคิดถึงอันดับแรกเลย พอเถอะพูดถึงบริการดิจิทัล เว็บไซต์ต่าง ๆ คือคนตาบอด จริงๆ คำว่า "เข้าถึงได้" มีมากกว่านั้น อันดับ 2ก็คือคนหูหนวก เห็นวิดีโอภาพเคลื่อนไหวต่าง ๆ ไม่รู้พูดอะไรบรรยายอะไรบางครั้ง เอาง่าย ๆ ครับ แม้กระทั่งดนตรีเห็น แต่คนเล่นไม่รู้เป็นเสียงทำนองเพลงอารมณ์ประมาณไหนอย่างไร อันนี้คือคนหูหนวกอับดับรองลงมา ยังมีอีกหลายกลุ่มนะครับ ที่ต้องการการเข้าถึงไม่ใช่คนพิการ ถ้าเราดูตอนนี้สถิติแค่คนพิการ ตามที่สภาดิจิทัล สำรวจมายกตัวอย่าง ในสำรวจและตกสำรวจประมาณ 4 ล้านคนนะครับ  จริง ๆ ต่อไปเป็นยุคของผู้สูงอายุผู้สูงอายุ 13 ล้านคน ไม่ใช่ 13 ประเทศ ของประเทศอันนี้เป็นสิ่งที่จะมาตามวัย  จะมีเรื่องสมรรถภาพและโลก ที่เกี่ยวกับการเรียนรู้ การมองเห็น สายตาเลือนรางสายตายาว เรามองมือถือ ถ้าเป็นการออกแบบที่ไม่คำนึงถึงผู้ใช้นะ จะเป็นตัวเล็ก ๆ นะครับ  พื้นหลังกับตัวอักษรสีน่าจะใกล้เคียงกันเลย อันนั้น สีสวย แต่ไม่รู้สึกว่ามันอ่านได้ไหม  ถ้าคนสายตามีปัญหาสายตาสายตายาว มองเริ่มเบลอแล้ว  คือสายตาเลือนรางนะครับ  แค่มองก็มองยากแล้ว เพราะฉะนั้น มันไม่ใช่แค่กลุ่มคนพิการแล้ว ทุกคนทุกคนต้องมีปัญหาสักวันหนึ่ง เป็นการเข้าถึงที่ทุก ๆ คน เราในงานนี้เราเน้น keyword โดยถ้วนหน้าถ้วนหน้าคือ for ทุกคนเข้าใจว่าจริง ๆ แล้วนี่ ความสำคัญและผู้ใช้ ไม่ใช่แค่ใครบางคนสำหรับทุกคน มาอาจจะได้ใช้การเข้าถึงตรงนี้นะครับ อันนี้คือคีย์หลักความสำคัญอันหนึ่งนะครับ  เพราะฉะนั้น อีกอันหนึ่งคือ ที่ในแง่ของฝรั่งภาครัฐและเอกชน ที่พัฒนาแอปพลิเคชันและเว็บไซต์ต่าง ๆ ขึ้นมา หลาย ๆ หน่วยงานก็พยายามเข้าถึง ให้เข้าถึงได้ ไปทีละกัน 1 ที่จะทำให้ถึงมาแล้ว dga ยกตัวอย่าง ให้คำแนะนำว่า สำคัญไม่สำคัญ ควรจะเข้าถึงได้ทำอันนั้นก่อนนะครับ เบื้องต้นขอเท่านี้ก่อน แลกเปลี่ยนประสบการณ์นะครับ สอบถามผู้ใช้นี่ะ วันนี้จะมาอยู่ด้วยกันขยะมีส่วนร่วมในการผลักดันตอนนี้อย่างไรบ้างคะ  

(คุณณัฐวุฒิ) จริง ๆ แล้วนะครับ ถ้าไปในนามขององค์กรนี้ทางเราก็ทำกันอยู่สม่ำเสมออยู่แล้วนะครับ เรื่องของการผลักดันเราสามารถที่จะเข้าถึง ได้ยกตัวอย่างเช่น เหมือน App ธนาคาร หรือบริการธนาคาร ที่เราเห็นว่ามันมีความจำเป็นกับคนส่วนใหญ่จริง ๆ นะครับ  อันนี้มันก็เป็นนโยบายที่เราจะต้องคุยกัน แล้วก็ต้องช่วยกันผลักดัน ซึ่งตลอดเวลาที่ผ่านมานะครับ  ทางสมาคมคนตาบอดนี่ เราก็ได้ร่วมกับทางธนาคารต่าง ๆ ได้ไปพูดคุยคืออย่างผมเอง ได้มีโอกาสเข้าไปคุยกับ Developer เลย หรือคนที่เป็นนักพัฒนาไปบางที่ นี่ผมบอกเลยว่าเขาเตรียมตัวดีมากบางธนาคารนี่ ไอ้นี่เขารู้เลยเปล่า คนตาบอดนี่ ต้องใช้screen Reader นะ ถึงจะสามารถใช้อุปกรณ์ มีโทรศัพท์มือถือได้นะครับ ไปบางที่นี่ นักพัฒนาไม่มีความเข้าใจเลย คือกลับมองว่า คอมพิวเตอร์หรือสอบได้เป็นเรื่องมหัศจรรย์ของโลก ซึ่งอันนี้เราก็ต้องไปปรับความเข้าใจ ให้เขา เข้าใจว่าคนตาบอดสามารถที่จะใช้อุปกรณ์เหล่านี้ได้ ทั้งคอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟน พอเขาเข้าใจป่ะฃนี่เขาจะเริ่มรู้แนวทางแล้วครับ ถ้าจะทำให้ไอ้ตัว assistive Technology ของ ใช้อยู่นี่สามารถที่จะเข้าถึงบริการของเขาได้ เขาต้องทำอย่างไรบ้าง 1 2 3 4 5 อันนหนึ่ง ก็คือเราเองนี่นะครับ ลองกล้อง เราก็พยายามส่งเสริมผลักดันให้คนเอาก่อน เข้าถึงเทคโนโลยีมากขึ้นด้วย เพราะว่ามันเป็นแรงผลักดัน ในตัวที่จะทำให้ผู้ประกอบการหรือผู้ให้บริการนี่หันมามองกลุ่มนี้มากขึ้นนะครับ  เราเคยเจอคำถามว่าถ้าเขาพัฒนาบริการของเขาหรือเว็บ เอาให้คนตาบอดสามารถเข้าถึงได้ ถามก่อนในประเทศไทยมีคนตาบอดกี่คน มีคำถามแบบนี้นะครับ ผมก็เลย ผมก็เลยต้องพยายามบอกกลับไปว่า มันอาจจะต้องดูว่า สิ่งที่เขามองมันคือมุมไหนนะครับ ถ้าสมมุติว่ามองว่า ถ้ามองจากสภาพร่างกายนะครับ แน่นอนว่าคนตาบอดนี่ หรือคนพิการ เป็นคนกลุ่มน้อยแน่นอนนะครับ  เป็นคนกลุ่มูน้อยแน่นอน ถ้าสมมุติว่าถ้าเขาบอกว่าพัฒนา เพื่อที่จะให้ร่างกายปกติใช้งานป้า อันนี้คนพิการ จะเป็นคนกลุ่มน้อยทันทีแต่ถ้าสมมุติ ว่าถ้าเขามองว่าจะพัฒนาสิ่งที่ต้องการอยากจะรู้หรืออยากจะเข้าใจข้อมูลของเขานี่สามารถเข้าถึงได้คนพิการก็เป็นคนกลุ่มใหญ่ เพราะเราก็อยู่ในกลุ่มเดียวกัน เราก็อยู่อยากจะเข้าถึงอยากจะรู้อยากจะเข้าไปหาข้อมูลต่าง ๆ เหมือนกัน เพราะฉะนั้นก็ขึ้นอยู่กับ ว่าเขามองดูกลุ่มไหน ที่นี้พอจริง ๆ ในเรื่องของความเข้าใจ เราพยายามผลักดันนะครับ องค์กรทางสมาคมนิ่งเราพยายามส่งเสริมพยายามที่จะให้ข้อแนะนำหรือแม้แต่ทำงานด้วยนะครับ อย่างที่เข้าไปในเคสของธนาคารนะครับ สิ่งที่เกิดขึ้น ก็คือประสบความสำเร็จ เขาพัฒนาออกมาแล้ว คนตาบอดสามารถใช้งานได้ ทางเขาก็ได้ลูกค้าเพิ่ม เอาก็ได้ประโยชน์เพิ่มจากการใช้งาน ที่เราสามารถที่จะใช้งานได้ มันก็ Win Win เราก็พยายามที่ส่งเสริมทั้ง 2 ฝ่ายทั้งตัวของของเราเอง ก็ให้ความรู้นะครับ กลับบุคลากรหรือกลับคนที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการพัฒนาต่าง ๆ สิ่งนี้ เราทำมาตลอดนะครับ ส่วนในเรื่องของนโยบายอื่น ๆ ในเรื่องของการผลักดันกฎหมาย เรื่องของผลักดันข้อบังคับอะไรต่าง ๆ ให้มันเกิดขึ้นนี่ อันนี้ก็ทางสมาคมเองก็มี

(ุ็ฆผู้บริหารพยายามทำเรื่องตรงนี้อยู่นะครับ ตอนสมัยอาจารย์มณเฑียรอยู่ ทบทวนตลอด ก็จะเห็นว่ามีหลายอย่าง ออกมาแล้วก็ส่งฝนดีนะครับ ให้กับผู้พิการโดยรวม แล้วก็จริง ๆ ผมจะบอกเลยว่า เวลาเราพูดถึงเรื่องของการเข้าถึง ability เรื่องของ App หรือเรื่องราวต่าง ๆ ที่ในเรื่องของการเข้าถึงที่เป็นดิจิMY] accessibilityคนมักจะมองว่านี่เราทำไปให้คนตาบอดเดี๋ยวผมจะบอกว่าเหมือนที่ดร.ชัชวาล พูดเมื่อกี้นะครับ เมื่อจริง ๆ แล้ว การทำสิ่งเหล่านี้มันไม่ได้เกิดประโยชน์กับคนตาบอด กลุ่มเดียวเพียงตะวันคนตาบอด เสียงดังมันชอบโวยวาย ฉันไม่ได้ก็เลยต้องโวยวาย ทีนี้ออกมาโวยวายปุ๊บนี่ กลายเป็นว่า เดี๋ยวเราต้องทำให้คนตาบอด ทำให้คนตาบอดจริง ๆ แล้วมันไม่ใช่นะครับ มันต้องทำให้คนทุกกลุ่ม และข้อสำคัญเลย ผมไปที่ไหน ก็พยายามพูดเรื่องนี้ตลอด แล้วก็อย่าคิดว่าทำให้คนตาบอด หรือทำให้คนพิการคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง คิดว่าทำให้ตัวเองแล้วกันนะครับ เพราะว่าเมื่อไหร่  คนที่เป็นนักพัฒนา หรือคนที่เป็นผู้บริหารเองเมื่อไหร่ ที่เราแก่ลงไปเราต้องพิการ ถ้าไม่ตายเสียก่อนนะครับ ต้องพิการอย่างใดอย่างหนึ่งแน่นอน ไม่แขนขา ก็หู หูก็ตานะครับ ได้อย่างนึหนึ่ง่แนอนแล้วถ้าเกิดว่ามันไปถึงวันนั้นแล้วนี่เรากลับมาใช้สิ่งที่เราพัฒนาไม่ได้ ผมอาจจะช้ำใจมากกว่า ตอนที่เราอยู่ตอนนี้ อันนี้ฉันทำเองน่ะแต่ทำไมฉันใช้ไม่ได้นะครับ เพราะฉะนั้น  เหนื่อไม่ต้องทำตัวเองในอนาคต ได้ใช้แน่ ๆ นะครับ แล้วก็ในปัจจุบันนี้ก็จะมีคนกลุ่มหนึ่ง ที่ได้ใช้แน่นอน อันนี้ก็เป็นเรื่องที่จะฝากไว้แล้ว ก็ทางสมาคมคนตาบอด แล้วก็มียินดีนะครับ  ที่จะให้คำปรึกษานะคะ  ถ้าเกิดว่าหน่วยงานไหน ต้องการที่จะทำให้เว็บของท่านนะครับ หรือแอปพลิเคชันของท่านสามารถเข้าถึงได้ แต่ขออย่างหนึ่งนะครับ  ศึกษาก่อนทำครับผม เป็นเรื่องที่คุยกันแบบเหมือนไก่กับไข่เลย คือทำแล้วไปหาเรา อันนี้ต้องปรับแล้ว พรุ่งนี้เขาจะยอมไหมนี่ เอาไปลงทุนต้องทำใหม่ต้องนู่นนี่นั่น เหล่านี้ให้คน พิการสามารถเข้าถึงได้ หรือให้มัน access และนี่มันก็ยังสวยงามเหมือนเดิม คนชอบเอาเปรียบเทียบนะครับ  ทำให้ Flash Drive ไม่เข้าถึงได้มันก็จะไม่สวยงาม จะทำให้มันสวยงามก็ต้องยอมให้มันเข้าถึงไม่ได้ อันนี้มันเป็นความเข้าใจ ที่เดี๋ยวผมว่าทาง ux ui น่าจะพูดได้นะ ว่าเป็นความเข้าใจที่ผิดหรือถูก ผมพูดไว้ก่อนเลย ว่าผมว่าผิดนะครับ   ไม่ถูกแน่นอนนะครับ เพราะฉะนั้น ความสวยงามนะครับ และการเข้าถึงได้มันสามารถไปด้วยกันได้  นะครับ ผมยืนยันเพราะว่ามีหลายที่ ที่เขาทำได้นะ เพราะฉะนั้น เมื่อมีที่หนึ่งทำได้ อื่นเขาบอกว่ามันเป็นไปไม่ได้ วันนี้ย่อมเป็นไปไม่ได้ ยิ่งพูดยิ่งงงใช่ไหมครับ นะครับ ก็ผมผมชื่อนะครับ  ในความมีความเป็นไปได้ เพราะความเป็นไปได้ มันจะทำให้เราเริ่มต้นใหม่ได้เสมอครับ ขอบคุณครับ  

[เสียงปรบมือ]  

(ดร.อนันต์ลดา) ค่ะ ขอบคุณค่ะ มาคำถามเมื่อกี้เลยนะคะ ความสวยงามกับการใช้งานได้นะคะ ผลักดันตรงนี้เราจะผลักดันกันอย่างไรในอนาคต เชิญคุณอภิรักษ์เลยค่ะ 

(คุณอภิรักษ์)  โอเคครับ เป็นไปได้อยู่แล้วครับ อยู่ที่อัดพลังลงไปแค่ไหน เอาเข้าจริงแล้วนี่ ต่อให้ไม่พูดถึงคนปุ่มผู้พิการนะครับ ทำให้คนตาปกติ ใช้ได้นี่บ่ยากแล้วนะครับ มันยากตรงที่เขาคิดเอาเองน่ะ คนทำเขาคิดเอาเอง ว่าเขาไม่มา เขาไม่เอามา Test กับผู้ใช้ พอไม่มาเทสต์กับผู้ใช้ก็ใช้ไม่เป็น ก็จะได้แค่เว็บหน้าตาสวย ๆ มาใช้ไม่เป็น เป็นเรื่องปกติ เพราะฉะนั้น ถ้าอยากให้ใช้ได้ กับคนนั้นเสกได้ คือถ้าเขาเทสต์เขารู้ว่ามีปัญหาตรงไหน มันก็เสกได้เองเพราะฉะนั้นนี่ กำลังลงไปขอให้เด็ก Vision of duskครับ ทำได้นะแล้วก็จริง ๆ อยากตรงนี้ด้วยว่าไม่ใช่แค่ผู้พิการทางสายตานะครับ มันจะมี Concept อย่าง ออฟไลน์เฟิร์ส คนที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตไม่ได้เขาคือ disability อย่างหนึ่งเข้าถึงอินเทอร์เน็ตไม่ได้หลาย ๆ แอปพลิเคชัน จะออกมาเป็นแบบออฟไลน์เฟิร์ส คือเผื่อกรณีที่คุณไม่มีอินเทอร์เน็ตคุณ ยังสามารถใช้ Application ของเราได้และยังมี ability อีก มากมาย ในหลายรูปแบบที่ถ้า สิ่งนั้นมันอยู่ในในคำว่าเสร็จน่ะ ในเงื่อนไขของคำว่าเสร็จมันก็จะเสร็จออกมาได้นะครับ ใส่เข้าไปให้ได้ย้ำเรื่องข้ออ้างครับ สร้างข้ออ้างให้พวกเราด้วยนะครับ ครับ ขอบคุณครับ 

(ดร.อนันต์ลดา) ขอบคุณค่ะ ก็อันนี้ประเด็นนี้ เรื่องเมื่อกี้เราพูดกันเรื่องออนไลน์ ค่อนข้างเยอะเว็บไซต์ แล้วก็ เรื่องอินเทอร์เน็ตเรื่องของการออนไลน์เมื่อกี้ เป็นประเด็นที่สำคัญ เรื่องของการเข้าถึงในภาวะออฟไลน์ด้วย อยากให้เนื้อหาเหล่านั้น สามารถเข้าถึงได้ในบางภาวะ ที่เราเข้าถึงไม่ถึงอินเทอร์เน็ต หรืออาจจะมีปัญหานะคะ ก็เป็นหัวข้ออีกอันหนึ่งที่ออกมาฝากไว้ จัดมาสำหรับทาง สนข. นะคะ ในฐานะผู้บริการภาครัฐในอนาคต นี่เรามองแนวทางในการผลักดันการเข้าถึงบริการใหม่ ๆ  ที่เป็นบริการที่จะได้ในอนาคตอย่างไรบ้างคะ 

(คุณมนต์ชัย) ครับ ในส่วนของ สนข. คือเมื่อสักครู่ที่ได้แชร์ในส่วนของนโยบาย ของการทำงานของเราในเรื่องของ เป็นลักษณะของเราจะผลักดันอย่างไร ด้านการพัฒนาสิ่งอำนวยความสะดวก เหมาะสมสำหรับคนทุกคนโดยภาพรวมของร่าง เพื่อพัฒนาระบบและยกระดับมาตรฐานการบรืฃิการภาคการขนส่ง ของประเทศให้เข้าสู่ระบบขนส่ง เพื่อให้เป็นระบบ Transport for All นะครับ โดยในเนื้อหาของตัวล่าง ดูในมิติต่าง ๆ ทางด้านข้อกฎหมาย และโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวก บุคลากรของบุคลาก รเป็นลักษณะที่เป็นบุคลากรภาคการขนส่ง ก็คือเป็นข้อจำกัด แต่ว่าเรื่องของการพัฒนา และส่งเสริม และประยุกต์ใช้เทคโนโลยี และนวัตกรรม  4 อำนวยความสะดวกการคมนาคมรวมถึงมาตรฐานของเว็บไซต์ การดำเนินงาน ของซึ่งในส่วนของตัวเว็บไซต์นี้ เราก็จะมีเป้าหมายว่าให้มีการพัฒนาเว็บไซต์ ที่เป็นได้ตามมาตรฐาน แล้วก็ในส่วนของออกหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ Application นะครับ มาตรฐาน mobile Application สำหรับคนทุกคนด้านระบบ เป็นเขาเรียกว่า ข้อมูลทางด้านไอที ที่ทางได้เสนอ ขับเคลื่อนนโยบายของกระทรวงคมนาคมต่อไป ทั้งนี้ทั้งนั้นนะครับ ในส่วนของภาครัฐเราก็เราขับเคลื่อนด้วยแผนงานต่าง ๆ แต่ว่าในส่วนของที่ภาคเอกชนกระทรวงภาคการขนส่ง ในอนาคตภาคเอกชนจะมีบทบาทสำคัญ เนื่องจากว่าการขนส่งเทคโนโลยีใหม่ ๆ นี่ จะเริ่มต้นด้วยภาคเอกชน เป็นหลัก ในส่วนของภาครัฐเราก็ต้องสนับสนุนการดำเนินของภาคเอกชน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ ขึ้นมารองรับเราจะเห็นได้จากที่ผ่านมา มีการให้การขนส่ง Ondemand Service ใช้ Smooth Smartphone ในการเรียกรถทางลัดเราก็ต้อง support ในเรื่องของความปลอดภัยของผู้ใช้งาน แต่ว่าในส่วนของในอนาคตนี่ครับ การใช้งานของแอปพลิเคชันนี่ จะมีพัฒนาขึ้น แต่เท่าที่ฟังดูในเรื่องของการใช้ภาคเอกชน เรื่องมาตรฐานเว็บไซต์การเข้าถึงอะไรอย่างนี้ อยากจะฝากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจริง ๆ ว่าช่วย ๆ หาหนทาง หรือการให้การพัฒนา mobile Application หรือเว็บไซต์ต่าง ๆ ของภาคเอกชนได้มาตรฐาน คาดหวังไว้เพื่อให้การเดินทางของทุก ๆ คน เป็นแบบเป็นสิ่งที่เราต้องการจริง ๆ ครับผม  

(ดร.อนันต์ลดา) ขอบคุณค่ะ ก็อันนี้แหละฝากทางสภาิจิทัลที่จะเข้าด้วยนะคะ ว่าการขนส่งทางด้านการชนจาก เกี่ยวข้องกับตรงนี้อย่างไรได้บ้าง กลับมาที่ ดร.ชัชวาล ในฐานะที่เป็นนักวิจัย พัฒนาเครื่องมือมีแนวทางในการผลักดันอย่างไร ต่อไปในอนาคต จะเข้ามามีส่วนเสริมในการสั่งซื้อแล้วก็แพลตฟอร์ม แล้วก็เนื้อหาดิจิตอลที่ให้ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ครับ ก็ทางด้านอันนี้ก็เป็นภารกิจหลักของทางทีมวิธีทำทางเดินแล้วก็สิ่งอำนวยความสะดวก ซึ่งทางเรานี่ก็เป็นภารกิจหลักอันหนึ่ง ที่ก่อนที่จะไปตรงมาตรฐานถ้าฟังจากหลาย ๆ ท่าน ก็จะเห็นว่า อันดับแรกนี่  มันมีความต้องการที่หลากหลาย เพื่อให้มันเข้าถึงได้ และความเข้าใจแต่ละคนก็ไม่เท่ากัน แลสิ่งที่สำคัญให้ทุกคนทำงานรวมกันได้นะครับ ยอมรับได้วันนี้คือการเข้าถึงและผู้ใช้พัฒนา เข้าใจตรงกัน ว่ามีการเคลื่อนการเข้าถึงสิ่งสำคัญคือเรื่องสอดคล้องกับมาเรื่องมาตรฐานนะครับ พอมันมีมาตรฐานเสร็จทำอย่างไร ให้มันรวมกันได้เป็นการรวบรวม  Order ไปหลายคนนี่ พอเรามีมาตรฐานแล้วสิ่งต่อไปที่จะทำให้มันเกิดการเข้าถึงได้ ก็คือเราต้องมีการเข้าถึงมีประเด็นหลายประเด็น ที่ต้องตรวจทั้งใช้แรงงานต้องใช้งบประมาณเยอะ ถ้าเราสามารถช่วยได้ มีเครื่องมือที่ดี เครื่องมือและกระบวนการที่ดี ช่วยในการให้ตรวจเร็ว และมีประสิทธิภาพและถูกต้องนะครับ  ต้องมีเรื่องของเครื่องคู่มือนะครับ เครื่องมือเสร็จ มันจะมีอนาคตที่เราวางไว้ ให้เห็นภาพทั้งกระบวนการให้มันเกิด ตรงนี้จริง ๆ คือมีเครื่องมือเสร็๗ แต่ว่ามันต้องมีกระบวนการในการประเมิน รับรองว่าไอ้สิ่งที่พัฒนามานี่มีการตรวจสอบว่ามันได้ตามที่ข้อต่อ เป็นกระบวนการ Insulation กระบวนการ กระบวนการ พัฒนามาตรฐาน การสร้างมาตรฐานร่วมกัน สร้างเครื่องมือสร้างกระบวนการ ในการประเมินรับรองนะครับ ซึ่งเราจะร่วมกันกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่แล้วก็อีกหลายหน่วยงาน ที่เรากำลังคุย เพราะว่ามันจะมีก็เพราะอย่างนี้ ผลักดัน Service ภาครัฐ เราอาจจะมากขึ้นเรื่อย ๆ อย่างนี้เป็นต้น มีผลต่อการผลักดันให้เกิดการบริการจริง ๆ ของประชาชนนะครับ ส่วนนโยบายและก็มี สตช. ฟัง Wallpaper อะไรต่าง ๆ นะครับ ซึ่งมันเป็นกระบวนที่ต้องการเป็นส่วนหนึ่ง ในการผลักดันตรงนี้นะครับ ในส่วนของขอเรื่องตรงมาตรฐานก่อนนะครับ ตอนนี้เนื่องจากเรื่องมีมาตรฐาน มีมาตรฐาน สมอ. อยู่ ซึ่งเป็นมาตรฐานซึ่งนานมาแล้ว 10 กว่าปี ซึ่งตอนนี้เปลี่ยนมาเป็น 2.2 แล้ว ที่มันออกล่าสุด แล้วก็ทาง DGA เนื่องจากสาเหตุที่ดีเจยังไม่มีการกระบวนการเขาเรียกว่าอะไรอ่ะยังไม่มีการผลักดันได้เต็มที่เพราะว่าเราขาดเครื่องมือที่จะมาช่วยตัวนี้มันต้องใช้อย่างที่บอกว่ามันต้องใช้ทั้งแรงงาน แล้วก็งบประมาณเยอะ อย่างที่บอกถ้ามันช่วยตรงนี้ได้เยอะ เฟสนี้ก็คือต้องพยายามส่งเสริมและสร้างเครื่องมือที่พร้อมให้ให้ก่อนเครื่องมือตอนนี้ที่เราจะทำ ก็คือเราจะมีจะมี 2 แนวทาง ก็คือเครื่องมือ และกระบวนการเครื่องมืออัตโนมัติ ที่จะช่วยตรวจอัตโนมัติในซอฟต์แวร์เป็นระบบ มันจะช่วยสกรีนนิง สิ่งที่ตรวจได้อัตโนมัติออกไปก่อน แล้วสิ่งที่เหลือ ก็คือที่เครื่องอัลกอริทึม ของคอมพิวเตอร์ตรวจไม่ได้ เช่น เรื่องความเข้าใจ เช่นเรื่องภาพมีคำบรรยายภาพ คำบรรยายภาพ สอดคล้องกับภาพไหมอย่างนี้เป็นต้นอันนี้ ตัวอย่างได้ชัดแล้ว ก็มีหลายเลเวลนะคะ การเข้าถึงได้เกี่ยวกับคนมีปัญหาการอ่านการทำความเข้าใจ หรือคำศัพท์เฉพาะทาง มันจะมีเรื่องของภาษามันจะมีหลาย Level เรื่องของคนจะเข้ามาช่วยคน คนเว็บนั้นน่ะ คนเข้าใจและเข้าถึงได้หรือเปล่า เอาใช้คนเข้ามาร่วม  ประเมินเป็นเซตเตอร์ ตรงนี้ที่ต้องทำกันต่อคือข้อตกลง มาตรฐานในการตรวจ เพราะแต่ละคนตีความไม่เท่ากัน เพราะอันนี้ เข้าใจหรือไม่เข้าใจ เข้าถึงได้เลยไม่เข้าถึงได้อันนี้ยอมรับได้ อีกอย่างอันนี้เป็นต้นนะครับ อันนี้ก็เป็นกระบวนการที่เราพัฒนาอยู่แล้ว ก็ร่วมกับที่ต้องกลับหลาย ๆ หน่วยงานนะครับ แล้วก็ทดสอบใช้พัฒนา เป็นมาตรฐานออกมา แล้วก็แผนในอนาคตที่ตอนนี้ ในของมาตรฐานของการประเมิน ไม่ใช่เครื่องมือในการที่จะช่วยตรวจสอบและแก้ไข คืออันนี้เป็นแค่ guideline ควรจะอย่างไร แต่จะมีกระบวนการ Test ที่ขาดอยู่ ไปปรากฏว่าต้องเทสต์อย่างไร ซึ่งมันจะเป็นคำนิยามกว้าง ๆ หลาย ๆ จุด ตอนนี้ก็มีคำนิยามมาตรฐาน มาอันนี้ก็เป็นอีกมาตรฐานเป็นภารกิจ 1 เป็นมาตรฐานตรงนี้ แล้วก็อันนี้จะร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ เก็บตังค์ส่วนเครื่องมือตอนนี้ ตามที่บางท่านได้เห็นทั้งหน้า อันนี้ปัจจุบันเรายังทำอยู่แล้วก็เปิดให้ทำ ให้ใช้ทดสอบใช้ทดสอบหน่วยงานในอินเตอร์เน็ต  แล้วก็หลาย ๆ คนก็จะมี True แล้วเป็นการตรวจ Manual แล้วก็ให้คำ ศึกษาอันนี้เป็นแผนที่จะมีในต่อต่อไปครับ เพื่อส่งเสริมการเข้าถึงตรงนี้ครับ

(ดร.อนันต์ลดา)  ค่ะ ขอบคุณค่ะ ก็ค่อนข้างจะครบวงจรนะคะ  ก็จะเริ่มจากมาตรฐานการมาตรฐานในระดับโลก wchc 2.2ง เราเข้าใจว่าจะมีคำมาตรฐาน แล้วก็ไปเรื่องของผลักดันด้วย ก็ว่าจะไปการบังคับใช้ในภาคเอกชนแล้ว ก็เนื่องจากมาตรฐานแล้ว ก็ต้องมีเรื่องของเครื่องมือตรวจให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น แล้วก็ไปตามมาตรฐานที่พัฒนามากขึ้นไปนะคะ แล้วก็จะมีการตรวจแล้วก็จะมีเรื่องของการประเมิน อย่างที่บอกว่าการละลาย อาจจะเป็นแนวกว้าง ๆ แล้วก็อาจจะมี Best Practice แนวทางแนะนำมีผู้ช่วยในการปรับปรุงเว็บไซต์ด้วยนะคะ อันนี้ก็ค่อนข้างครบวงจรนะคะ เวลาก็รวมเลยมา มีคำถามสั้น ๆ สัก 1 หรือ 2 คำถามนะคะ ถ้ามีเรียนเชิญได้เลยนะคะ 

(คุณณัฐวุฒิ)  ขอโทษนะครับ คอมเมนต์อีกครั้งหนึ่ง ผมเห็นด้วยกับทุกความเห็นเลยครับ แล้วก็ระหว่างที่ฟังก็รีบเปิดเข้าไปดูในกลุ่ม ที่มีอาสา 20,000 บาท 2,000 ช่วยชื่อกลุ่ม ช่วยอ่านหน่อยนะ ที่ทำร่วมกันหลาย ๆ คน กับพี่โจ้ด้วยนะคะ ที่ทราบเรื่องนี้ ตั้งใจเข้าไปดูว่าเขาเอาอะไรมาแชร์กันบ้าง ที่มันไม่ได้เป็น Text Base ผมรู้แล้วนะครับ ว่าเคสแบบนี้แหละเยอะมาก นักเรียนที่ได้เรียนโรงเรียน ปกติมีคนตาบอดมาเรียนด้วยซึ่งมันก็ดีมาก ๆ ที่สุด ก็มีที่ไม่ใช่ text-based  ออกมาก็มาขอให้กลุ่มนี้ช่วยอ่านเยอะ พอดีเมื่อกี้เข้าไปอ่านดู ซึ่งมีตัวอย่างหนึ่งที่อยากจะใช้พวกเรา ก็คือว่าเอกสารพวกนี้ มันไม่ได้มันไม่ได้เป็นเรื่องของเว็บไซต์ ซึ่งจะเป็นการตรวจสอบระยะยาว มันไม่ได้มีการตรวจรับไม่ได้ มี TOR พบว่าประเด็นนี้ประเด็นที่แอลเบเนีย ซึ่งถ้าเราทำได้มีตัว  มีตรวจสอบแต่มันออกมาทุกวันมันออกมาได้ทุกวัน แล้วมันไม่ได้ออกมาที่ไอที เป็นคนทำด้วยหน่วยงานออกมาอันเดอร์ ก็เลยเปิดดูพบว่าสาเหตุหนึ่งอันนี้ครับ อันที่เปิดของวันนี้นะครับ ตอนตี 4 แสดงว่ารีบมาก คนตาบอดโพสต์เข้ามาช่วยอาสาครับ ช่วยแปล pdf อันนี้ซึ่งอันนี้ไม่ใช่แน่นอน แล้วไม่ใช่เพจช่วยแปลง pdf วันนี้ไฟล์ Word ให้หน่อย แสดงว่าเขาต้องคัดเอาอันนี้ไปอ่านเองอันนี้อยู่บน Facebook Facebook หัวหน้าไอทีเ ขาเป็นคนตาบอด ระดับ เลยนะครับ ฉะนั้นเรื่องไม่สวยนี่ไม่ใช่ข้ออ้างเลย เพราะว่า Facebook นี่ กันครับ มูลนิธิบอกว่าตอนตี 4 ช่วยแปลอันนี้ให้หน่อยครับผม ก็เลยเข้าไปดูเอาไปแชร์เข้าไปดูในเพจเลยครับ เป็น PDF ซึ่งเป็นเอกสารราชการ ที่เขาต้องสแกนเพราะว่าเอกสารราชการ ต้องเซ็นกำกับล่างขวา ระหว่างอันนี้ร่วมกันคิดไม่มี และผมรู้ว่าอย่างนี้เยอะมาก แล้วอ่านเข้าไปที่หัวเอกสารว่าประกาศสำนักงานราชการ... เรื่องสมัครรับพิการรับสมัครคนพิการเป็นราชการ... คนตาบอดอ่านเอกสารคัดเลือกคนพิการ เข้าราชการไม่ได้ครับผม อาสาเข้ามาช่วยกันเพียบเลย ก็เลยขออนุญาตเอามาแชร์ให้ฟังครับ เขาก็มีความตั้งใจดีนะ แต่มันไม่ได้อยู่ใน Awareness ล่ะครับ ครับ ขอบคุณครับ เป็นประเด็นที่น่าคิดแล้ว ก็ฝากให้ทุกท่านนะครับ  ฝากพอราชการว่า pdf เราจะแก้ไขต่อไป 

(คุณเขมนรินทร์) จริง ๆ เรื่องของเอกสารราชการ นี้มีกฎหมายออกมาแล้ว สามารถทำเอกสารดิจิทัลได้อันนี้ก็เป็นลายเซ็นดิจิตอลเนาะพี่ Doctor อุDoctor กูเลยมันมีอยู่แล้วค่ะ เพียงแต่ว่าเวลาเราทำนี่เวอร์ชันที่มีลายเซ็น  8 มันจะเป็นเวอร์ชันที่มีดิจิทัลด้วย อันนี้มีอยู่แล้วค่ะ ที่เราจะต้องทำเดี๋ยวเราจะช่วยผลักดัน ต่อทางภาครัฐเอง ก็มีกฎระเบียบใหม่ ๆ ให้ทันกับเทคโนโลยี แต่ว่าต้องให้หน่วยงานภาครัฐ เข้าใจว่ามันสามารถใช้ใ นรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้  ก็ต้องขอบคุณ  

(คุณอภิรักษ์) อยากเสริมนิดหนึ่งครับ ไม่ใช่แค่ผู้พิการนะหลาย ๆ เว็บไซต์นี้คนตาดีก็เข้าถึงไม่ได้ครับ เข้าไปแล้วก็ไม่เข้าใจว่าเว็บไซต์มันมีนะ มันมีอะไรนะสิ่งที่เราอาจจะเทสต์ ว่าผู้พิการใช้ได้ไหม แต่ว่าเว็บนี้ใช้ได้ไหม คือเทสต์รู้สึกคุณออกแบบเว็บมาสวยตรงตามมาตรฐาน ตามในมาตรฐานมันใช้ได้ โอเค  ใช้ได้โดยที่ไม่ต้องแนะนำ โอเค ใช้ได้มันไม่จบมันมีบล็อก มันมีมาตรฐานการทำ อยู่แล้ว  เกี่ยวกับเกี่ยวกับคนที่มีอินเตอร์เน็ต utility เกี่ยวกับคนตาบอด หรือคนที่มีปัญหาทางด้านเคลื่อนไหว จะรวมอยู่ในก็เลยไปเลย ซึ่งก็น่าสนใจดีเหมือนกันครับ  

(ดร.อนันต์ลดา) ขอบคุณค่ะ ก็ฝากผู้ทำบริการต่าง ๆ นะคะ คิดถึงผู้ใช้ทุกคน  ทุกคนทุก ๆ กลุ่ม ให้เราสามารถเป็นผู้ใช้บริการของทุกท่านได้นะคะ ค่ะ ก็ขอบคุณท่านวิทยากรทุกท่านค่ะ 

(ดร.ชนิกานต์) ค่ะ ขอเสียงปรบมืออีกครั้งค่ะ 

[เสียงปรบมือ] จะรบกวนนะคะ อาจารย์วันทนีย์ พันธชาติ นะคะ ผู้ประธานสวทช. แล้วก็ผู้อำนวยการ และวิทยากรในวันนี้นะคะ ค่ะ ท่านแรกนะคะ คุณจตุพล หนูท่าทอง ค่ะ ผู้แทนระดับคนตาบอดแห่งประเทศไทยค่ะ ท่านที่ 2 นะคะ คุณมนต์ชัย ชุ่มนทรจักรจากผู้แทนการขนส่งและการจราจรค่ะ เอานที่ 3 นะคะ ท่านอภิรักษ์ บันดาลอนุกูล จากบริษัทออจำกัดค่ะ ท่านต่อไปนะคะ ด.รชัชวาลย์ หาญสกุลบันเทิง นักวิจัยจากสวทชค่ะ เสียงปรบมือและผู้ดำเนินรายการของเรานะคะ ดร.อนันต์รดา โชติมงคลค่ะ 

[เสียงปรบมือ]