---
title: การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม (23.46 นาที)
subtitle: 
date: วันศุกร์ที่ 26 เมษายน 2567  เวลา 10.25 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
ในคลิปนี้นะคะ เราจะเรียนหัวข้อเกี่ยวกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ในหัวข้อ ลัลักษณะการถ่ายทอดทางพันธุกรรมนะคะ มีจุดประสงค์ เพื่อให้นักเรียนสามารนถอธิบายหลักการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจากกรณีของมัลติเพิลแอลลีล แล้วก็ยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศ ซึ่งทั้ง 2 กรณีนะคะ เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์เมนเดลค่ะ มนุษย์เรานะคะ มีลักษณะการถ่ายทอดทางพันนะคะ ว่าทำไมคนในครอบครัวเดียวกันนี่ทำไมถึงมีหน้าตาเหมือนกัน แล้วก็ลักษณะเหล่านี้ จากอีกรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนุ่งได้อย่างไรนะคะ ผู้ที่ศึกษาหลักท่านหนึ่งนะคะ ชื่อ Gregor Mendel ค่ะ เขาได้ทำการศึกษาลักษณะทางพันธุกรรมของถั่วลันเตาหลาย ๆ ลักษณะ และนำมาวิเคราะห์ผลที่ได้นะคะ จนสรุปผลออกได้แล้วได้เป็นพันธุลักษณะทางพันธุกรรม เดี๋ยวเรามาลองเรียนรู้นะคะ ที่ใช้หลักการของพันธุศาสตร์ จากนั้นนะคะ จะมาเรียนรู้ส่วนขยายของพันธุศาสตร์ Meลักษณะทางพันธุกรรมนะคะ มีหลากหลายเลย ตั้งแต่ หน้าตา สีผิว สีตานะคะ รวมทั้งโรคทางพันธุกรรมด้วย โรคทางพันธุกรรมที่สำคัญในประเทศหนึ่ง ก็คือโรคธาลัสซีเมียนะคะ ซึ่งจะมีอาการซีด โลหิตจาง ตาเหลือง ตับ ม้ามโตค่ะ ที่มีความสัมพันธ์กับประเทศไทยนี่ เพราะว่ามีบุคคลที่เป็นพาหะของโรคมากกว่า 30 เปอร์เซ็นต์ของประชากรนะคะ ถ้าหากว่าเราขาดการป้องกัน แล้วขาดการดูแลแล้ว เราก็อาจจะทำให้มีเด็กเกิดใหม่นะคะ ที่ป่วยเป็นโรคนี้มากขึ้น ก็ควรจะมีการวางแผนครอบครัวค่ะ เรามาลองดูโจทย์นี้กันนะคะ ถ้าสามีภรรยาคู่หนึ่งไปปรึกษาแพทย์ก่อนมีบุตร แล้วแพทย์ตรวจะพทั้งคู่นี่ เป็นพาหะของโรคทาลัสซีเมีย อธิบายเกี่ยวกับการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมมากขึ้นนะคะ จะต้องอธิบายว่าอย่างไรบ้าง ประเด็นแรก ก็คือเป็นการถ่ายทอดจากพ่อแม่ ไปสู่ลูกได้ แล้วการถ่ายทอดกระบวนการอะไรคะ ถูกต้องค่ะ ผ่านการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศนะคะ โดยการถ่ายทอดยีนไปกับเซลล์สืบพันธุ์ค่ะ เรามาทบทวนกันนะคะ ว่ายีนคืออะไร ยีนทำหน้าที่เป็นหน่วยควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม ยกตัวอย่างเช่น การเป็นโรค หรือไม่เป็นโรคธาลัสซีเมียนะคะ โดยยีนจะเป็นส่วนหนึ่งของดีเอ็นเอ ดีเอ็นเอจะขดพันกัเกิดเป็นโครงสร้างที่เรียกว่าโครโมโซม ในโครโมโซมนะคะ ในยีนคู่เหมือนนี่ จโครโมโซมคู่เหมือนหรือ ฮอมอโลกัสโครโมโซม โดยทั่วไปแล้วยีนที่ควบคุมแอลลีล บนตำแหน่งเดียวกันของฮอมอโลกัสโครโมโซม ยีนหนึ่งอาจจะมีหลายรูปแบบ เช่น "แอลลีล" เช่น T แทนแอลลีลเด่น ก็จะมีเซลล์เม็ดเลือดแดงที่เป็นปกตินะคะ ซึ่งจะไม่เป็นโรคและแอลลีล t ซึ่งเป็นแอลลีลด้อย ที่จะก่อให้เกิดโรคธาลัสซีเมีย ซึ่งแอลลีลทั้ง 2 จะมีพันธุกรรมที่แตกต่างกันนะคะ ซึ่งอาจจะแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย ซึ่งแอลลีลของคู่แอลลีลบนฮอมอโลกัสโครโมโซม เราจะเรียกว่า ฮอมอไซกัส จีโนไทป์ เช่น TT Tt และ tt ค่ะ ส่วนลักษณะภายนอกที่ปรากฏมาให้เห็นนี่ การเป็นโรค หรือไม่เป็นโรค เราเรียกว่า "จีโนไทป์ถ้ามีคู่แอลลีลที่มีรูปแบบเดียวกันนะคะ เราจะจัดจีโนไทป์เป็นฮอมอไซกัส เพราะว่ามีคู่ของแอลลีลที่มีรูปแบบแตกต่างกันนี่จะเรียกว่า "เฮเทอโรไซกัส เฮเทอโรไซกัสค่ะ โดยบุคคลนี้นะคะเขาจะไม่เป็นโรคทาลัสซีเมีย แต่เป็นพาหะของโรค โดยสามารถจะถ่ายทอดแอลลีลด้อย ไปสู่รุ่นลูกได้ จะเห็นได้ว่าจีโนไทป์จะขึ้นกับแอลลีลที่เรามีอยู่นะคะ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเกิดว่าเป็นแอลลีลเด่น ก็จะแสดงแอลลีลเด่น เป็นลักษณะปกติ แต่ถ้าหากว่า ได้รับแอลลีลด้อยมาทั้งคู่นะคะก็จะแสดงลักษณะด่อย ก็คือเป็นโรคธาลัสซีเมียค่ะ ฟีโนไทป์นะคะ นอกจากจะขึ้นกับจีโนไทป์ แล้วนี่ อาจจะขึ้นกับสิ่งแวดล้อมด้วย ยกตัวอย่างเช่น ความสูงค่ะ ลักษณะสูง เราก็จะมีลักษณะสูงใช่ไหมคะ แต่ถ้าหากว่าเราได้รับอาหารที่ไม่เหมาะสม หรือออกกำลังกายที่ไม่เหมาะสมนะคะ ก็อาจจะส่งผลต่อลักษณะความสูงของเราได้ค่ะ จากกรณีข้างต้นนะคะ เป็นแบบแสดงว่ามีจีโนไทป์แบบใดคะ ถูกต้องค่ะ เป็นแบบเฮเทอโรไซกัส หรือ Tt ค่ะ โดยการคาดคะเนว่าทั้งคู่ ลูกเป็นโรคเท่าไรนี่ ก็สามารถนำความรู้ที่เกี่ยวกับหลักการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมได้ค่ะ จะเห็นได้ว่าโรคที่เป็นธาจะอยู่เป็นคู่แอลลีลนะคะ ซึ่งแต่ละเซลล์สืบพเดียวของยีนนั้น เช่น Tt โดยลูกนะคะ จะได้รับแอลลีลหนึ่งจากแม่ผ่านทางเซลล์ไข่ แล้วก็อีกแอลลีลหนึ่งจากพ่อ ในการปฏิสนธินี่ สเปิร์มจะรวมกันแบบสุ่ม ทำให้ลูกจะได้รับแอลลีลใดนี่ ก็ได้แบบสุ่มด้วยนะคะ เช่น เขาอาจจะได้รับแอลลีล t จากแม่ แล้วก็รับแอลลีล T จากพ่อ หรือเขาจะได้รับทั้งt จากทั้งพ่อแล้วก็แม่นะคะ เราสามารถจะคำนวณหาโอกาสที่จะเป็นโรคหรือไม่เป็นโรคได้นะคะ ถ้าสังเกตนะคะ ถ้าเขาได้รับแอลลีล T มา เขาจะแสดงลักษณะไม่เป็นโรค ก็จะเป็น 3 ใน 4 ส่วนถ้าหากว่าลูกได้รับแอลลีลด้อย ทั้งจากพ่อแล้วก็แม่นี่ ก็จะเป็นโรคธาลัสซีเมีย แต่ทีนี้ก็จะเห็นว่าเป็นโอกาส 1 ใน 4 หรือคิดเป็น 25 เปอร์เซ็นต์นั่นเองค่ะ ถ้าหากมีคนกล่าวว่า ลูกคนแรกของสามีคู่นี้ได้เกิดมาแล้ว ลูกคนที่ 2 ไม่มีโอกาสที่จะเกิดมาเป็นโรคนักเรียนเห็นด้วยหรือไม่ เพราะอะไรคะ สำหรับคุณครูนะคะ คุณครูไม่เห็นด้วยค่ะ เพราะว่าการหาโอกาสเป็นโรคของลูกที่จะเกิดขึ้นนะคะ ถึงแม้ว่าลูกคนแรกจะเป็นโรคไปแล้วนี่ ก็มีโอกาสเท่าเดิม ก็คือ 25 เปอร์เซ็นต์ค่ะ โอกาสนี้จะเท่ากันทุกครั้งไม่ว่าจะตั้งครรภ์กี่ครั้งก็ตามนะคะ เพราะว่าแอลลีลที่ก่อโรคได้นี่ ยังคงสามารถถ่ายทอดจากแทมไปสู่ลูกได้ค่ะ เช่นเดียวกับการพิจารณาเพศของลูกที่จะเกิดมานะคะ โดยมีโอกาสเกิดมาเป็นเพศชาย 50 เปอร์เซ็นต์ หรือเป็นเพศหญิง 50 เปอร์เซ็นต์ค่ะ เรามาลองทำโจทย์ตรวจสอบความเข้าใจกันนะคะ ถ้าหากว่าผู้หญิงแต่งงานกับผู้ชายแต่งงานกับผู้ชายที่ไม่มีลักษณะเผือกนะคะ จะมีโอกาสเกิดลูกมีลักษณะเผือกเป็นเท่าใดหรือว่าอาจจะลองกดหยุดพัก เพื่อลองทำดูก็ได้ค่ะพ 

[เสียงดนตรี] ค่ะ เรามาดูเฉลยกันเลยนะคะ ผู้หญิงที่มีลักษณะเผือกนี่ จะมีจีโนไทป์เป็น aa ส่วนผู้หญิงที่มีลักษณะไม่เผือกนะคะ อาจจะมีจีโนไทป์ได้ 2 แบบ คือ AA หรือ Aa เพราะฉะนั้นนะคะ เราจะต้องพิจารณาโอกาสของลูกทั้ง 2 แบบ คือ แม่เป็น aa พ่อเป็น AA หรือแม่เป็น aa และพ่อเป็น Aa ค่ะ มาลองทำดูกันนะคะ กรณีแรกนี่ แม่จะสร้างเซลล์สืบพะพันธุ์ได้ดังนี้นะคะ ส่วนพ่อก็จจะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ค่ะ เมื่อเราพิจารณาลักษณะของรูปนะคะ จะเห็นได้ว่าลูกจะมีจีโนไทป์เป็น Aa เพราะฉะนั้นนี่ ก็จะไม่มีลักษณะเผือกค่ะ ส่วนกรณีที่ 2 นะคะ ถ้าแม่มีจีโนไทป์เป็น aa นะคะ พ่อมีจีโนไทป์เป็น Aa นี่จะสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ หากลองพิจารณาลักษณะของลูกที่เกิดมานะคะ ก็จะเห็นว่าจะมีจีโนไทป์ นะคะ จะมีทั้ง Aa aa Aa และ aa นะคะ เพราะฉะนั้น โอกาสที่ลูกจะมีลักษณะเผือกนะคะ ในกรณีที่ 2 คิดเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ค่ะ นอกจากโรคธาลัสซีเมียแล้วนะคะ ยังมีผู้ศึกษาพบว่ามีหลายกรณีเลยค่ะ ที่สอดคล้องกับที่ Mendel ศึกษา แต่ก็มีอีกหลายกรณีเลยนะคะที่มีความแตกต่างออกไป แต่ก็ยังสามารถที่จะใช้หลักการของMendel  มาอธิบายส่วนขยายได้ค่ะ เราจัดกรณีนี้นะคะ เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์ mendel ค่ะ เรามาลองดูในกรณีแรก ในกรณีของ กันเลยนะคะ ลักษณะหมู่เลือfในระบบ ABO ของมนุษย์นี่จะจัดเป็น A B AB และ O ค่ะ นักเรียนคิดว่าเซลล์เม็ดเลือดแดงของแต่ละหมู่แตกต่างกันอย่างไรคะ ใช่ค่ะ บนผิวเซลล์เม็ดเลือดแดงของแต่ละหมู่ ที่แตกต่างกันนะคะ สังเกตได้ว่าจีโนไทป์ ของหมู่เลือดนี่จะมี 4 แบบ แต่ลักษณะก่อนหน้านี้ที่เราศึกษามานี่จะมีเพียงแค่ 2 แบบ เป็นเพราะว่าอะไรคะยีนที่เมนเดลศึกษานะคะ จะมียีนที่เกี่ยวข้อง 2 รูปแบบ ยกตัวอย่างเช่น ลักษณะที่มีสีจะมีแอลลีล T ควบคุมสีม่วง แอลลีล t ควบคุมดอกสีขาว แต่ในกรณีของหมู่เลือด ระบบ ABO นี่ จะมีแอลลีลที่ควบคุมมากกว่า 2 แอลลีล แอลลีล iA ควบคุมการสร้างบนเยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดง B และ แอลลีล i จะไม่มีการสร้างทั้งแอนติเจน a และเอนติเจน b ค่ะ เราเรียกกรณีที่ยีนควบคุมลักษณะ เกี่ยวข้องมากกว่า 2 รูปแบบว่า "มัลติเพิลแอลลีล" ถึงแม้มีแอลลีลถึง 3 รูปแบบนะคะ ในแต่ละคนนี่ จะมีแค่ 2 แอลลีล ซึ่งแต่ละแอลลีลจะอยู่บนเฮอมอโลกัสโครโมโซม โดยยืนควบคุมฮอมอโลกัสโครโมโซมคู่ที่ 9 อาจจะมีจีโนไทป์ ได้หลายรูปแบบ ยกตัวอย่างเช่น ia iA iA iaหรือ ii ค่ะ ครูจะลองเปรียบเทียบให้ฟังนะคะ เรามีถุงเท้าให้เลือกอยู่ 2 สี คือ สีม่วงกับสีขาว เราอยากจะเลือกใส่เป็นสีม่วง สีม่วง หรือสีขาวสีขาวนะคะ แต่กรณีของมัลติเพิลแอลลีลนี่ เรามีถุงเท้าให้เลือกถึง 3 สีนะคะ คือ สีแดง สีเขียว หรือสีเหลืองนะคะ ซึ่งเราอาจจะเลือกใส่ได้หลากหลายออกไป แต่เราก็จะเลือกใส่ได้เพียง 2 ข้าง เท่านั้นค่ะ การที่มีแอลลีลที่เป็ฯไปได้ 3 แบบ ทั้ง จีโนไทป์ ฟีโนไทป์ จะมีโอกาสมากกว่ากรณีที่เมกเดลศึกษานะคะ จากตาราง ที่มีเลือดหมู่ O จะมีเฉพาะที่มี i นะคะ ส่วนคนที่มีแอลลีล IA ก็จะมีเลือดหมู่ A คนที่แอลลีล ib ก็คือมีเลือดหมู่ B ส่วนคนที่มีจีโนไทป์ เป็น iA iB ก็จะมีหมู่เลือด B ผิวเซลล์เม็ดเลือดแดงจะมีทั้งแอนติเจน A และแอนติเจน B นี้ก็เป็นอีกกรณีหนึ่งนะคะในกรณีที่ศึกษาค่ะ นักเรียนเราลองมาดูโจทย์นี้กันนะคะถ้าแม่มีเลือดหมู่ A และพ่อมีเลือดหมู่ B เป็นเฮเทอโรไซกัสจะมีโอกาสมีลูกหมู่ใดบ้าง ทั้งคู่นะคะ เป็นเฮเทอโรไซกัสเป็น iA i และพ่อมีจีโนไทป์ เป็น iA i ค่ะ จะเห็นได้ว่าลักษณะยีนที่ควบคุมลักษณะดังกล่าวนะคะ จะอยู่เป็นคู่แอลลีล ซึ่งคู่แอลลีลจะแยกออกจากกัน เมื่อมีการสืบพันธุ์ลูกจะได้รับแอลลีลหนึ่งจากพ่อ และได้รับแอลลีลหนึ่งจากแม่ค่ะ หมู่เลือดระบบ ABO นี่ จะมีหลายแอลลีล แต่จากกรณีที่ Mendel ศึกษา การถ่ายทอดพันธุกรรม เรียกว่า ได้นะคะ จึงเรียกว่าเป็นส่วนขยายพันธุศาสตร์ของเมนเดล เอาล่ะค่ะ เรามาลองตรวจสอบความเข้าใจจากโจทย์นี้ดูนะคะ นักเรียนอาจจะลองกดหยุดพักเพื่อทำโจทย์นี้ดู แล้วเรามารอดูเฉลยกันนะคะว่าเป็ฯอย่าง

[เสียงดนตรี] เอาล่ะค่ะ เรามาดูเฉลแม่นะคะ มีจีโนไทป์ เป็น iA iB ส่วนพ่อนะคะ มีจีโนไทป์  iB i สร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ค่ะ โดยเราอาจจะใช้ตารางในการช่วยหาโอกาสเกิดจีโนไทป์ในรุ่นลูกนะคะ แม่นี้สามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้เป็น ส่วนพ่อนี่ สามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้เป็น iB i จีโนไทป์ของลูกเป็นดังนี้ โดยลูกนะคะ จะมีโอกาสมีเลือดหมู่ดังนี้ค่ะ AB A และเลือดหมู่ B ค่ะ สักครู่เราทำการตรวจสอบนะคะ คราวนี้เรามาลองดูอีกกรณีหนึ่งค่ะ หากนักเรียนจะต้องเขียนเพื่อให้ข้อมูลทางวิชาการ นักเรียนจะเขียนว่าอย่างไรบ้าง นักเรียนอาจจะลองกดพักนะคะ เพื่อลองทำกิจกรรมนี้ดู ว่าเป็ฯอย่างไรค่ะ นักเรียนเรามาดูเฉลยพร้อม ๆ กันเลยนะคะ พ่อและแม่มีเลือดหมู่ A เพราะฉะนั้น อาจจะมีจีโนไทป์ เป็น iA iA หรือ iA i หรือ หมู่เลือดที่AB แสดงว่ามีจีโนไทป์เป็น IA IB ค่ะ จะเห็ฯได้ว่าเป็นไปไม่ไกด้เลยนะคะ ว่าพ่อกับแม่นี่ จะถ่ายทอดลักษณะแอลลีล iB มาให้ลูกได้นะคะ แสดงว่าอาจจะเกิดข้อผิดพลาดขึ้นค่ะ ในปัจจุบันนี้นะคะ นอกจากการตรวจหมู่เลือดแล้วนี่ เรายังมีเทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ ในการตรวจความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ลูกด้วยค่ะ ค่ะ เรามาดูกรณีของยีนที่อยู่บนโครโมฏวกันต่อนะคะ จากตารางทั้ง 2 สัดส่วนพันธุกรรมที่อยู่ในเพศชายและเพศหญิงเป็นอย่างไรคะ จะสังเกตได้ว่า ลักษณะหมู่เลือด ABO นี่ เพศชายและเพศหญิง จะมีจำนวนใกล้เคียงกัน ลักษณะตาบอดสีนี่ เพศชายจะพบมากกว่าเพศหญิงนะคะ เพราะเหตุใดจึงเป็นแบบนั้น เราจะมาเรียนรู้กันค่ะ โครโมโซมของมนุษย์นะคะ จะมีทั้งหมด 23 คู่ ของฮอมอโลกัสโครโมโซม โดยแบ่งเป็น 22 คู่ และโครโมโซมเพศ ถ้าหากว่ามีโครโมโซมเป็น xy แต่ถ้ามีโครโมโซมเพศเป็น xx จะเป็นเพศหญิงนะคะ การที่โครโมโซมเพศของผู้ชายและผู้หญิงแตกต่างกันนะคะ ทำให้ยีนบางยีนไม่อยู่เป็นคู่แอลลีลเสมเช่น ยีนที่ควบคุมลักษณะตาบอดสี เขียว แดง บนโครโมโซม X ของมนุษย์นะคะ ซึ่งเพศหญิงนี่จะมี 2 แอลลีล แต่เพศชายนี่จะมียีนนี้เพียงแค่แอลลีลนี้ เพียง 1 แอลลีล ลักษณะหมู่เลือดนะคะ ที่อยู่บนออโตโซม ตาบอดสีเขียว-แดงนะคะ อาจจะยังมองเห็ฯปกติแต่ว่ามีความบกพร่องที่เซลล์รับแสงในตา ทำให้แยกสีสีแดงนะคะ แยกออกจากกันได้ยาก แต่ว่าระดับความรุนแรงนี่ ก็จะแตกต่างกันไปแต่ละบุคคล จากภาพนะคะว่าสามารถที่จะแยกสีออกจากกันได้ยาก เราอาจจะใช้ตัวอักษรหรือลวดลายมากำกับเพิ่ม สื่อสารกับผู้อื่นได้อย่างเข้าใจ นอกจากนี้นะคะในการออกแบบเว็บไซต์ ในการออกแบบต่าง ๆ นะคะ จะต้องคำนึงสีที่เหมาะสมด้วย แล้วแบบนี้จะเห็นไฟสัญญาณจราจรเป็นอย่างไรนะ เรามาดูภาพตัวอย่างกันค่ะ ถึงแม้บุคคลที่มีการตาบอดสีเขียว สีแดง จะแยกสีเขียวและแดงออกจากกันยากนะคะ แต่ว่าแต่ละสีของไฟจราจรนี่ จะอยู่ตำแหน่งต่างกัน ซึ่งระบุได้ค่ะ ลักษณะตาบอดสีเขียวแดงนะคะ ควบคุมโดยแอลลีลด้อย ดังนั้น เพศหญิงที่มีแอลลีลด้อย 2 แอลลีล จะตาบอดสี แต่ในเพศชายจะแตกต่างออกไปนะคะ เพราะว่ามีโครโมโซม X เพียงโครโมโซมเดียว ถึงแม้จะมีแอลลีลด้อย เพียงแอลลีลเดียวค่ะ การพิจารณารูปแบบการถ่ายทอด สามารถใช้หลักการของ Mendel ได้นะคะ จะเห็นได้ว่ายีนที่ควบคุมลักษณะตาบอดสีเขียวแดงนี่ จะอยู่เป็นคู่ของแอลลีล โดยแอลลีลจะแยกออกจากกัน สร้างเซลล์สืบพันธุ์ แล้วลูกจะได้รับแอลลีลหนึ่งจากพ่อและอีกแอลลีลหนึ่งจากแม่ แต่ถ้าหากเราแยกลักษณะของพ่อและแม่นะคะ โอกาสมีลูกตาบอดสี 2 กรณีนี้นี่ก็จะแตกต่างกันออกไป กรณีแรก ไม่ว่าลูกจะเกิดเป็นเพศใด ลูกจะไม่มีโอกาสเป็นตาบอดแต่ในกรณีที่ 2 นี่โอกาสที่ลูกจะมีตาบอดสีเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ โดยลูกสาวทุกคนจะเป็นพาหะของตาบอดสี และลูกชายทุกคนก็จะเกิดมามีลักษณะตาบอดสี ที่เป็นแบบนี้นะคะ ก็เป็นผลที่เพศชายมีโครโมโซม X 1 โครโมโซม วิธีหนึ่งในการทดสอบว่ามีการตาบอดสีหรือไม่นะคะ ก็คือปใช้ชุดกระดาษแบบทดสอบที่มีลักษณะดังภาพ ค่ะ บุคคลที่มีลักษณะตาบอดสี ไม่สามารถอ่านตัวเลข 74 หรือ 6 ได้ชัดเจนค่ะ เอาหล่าค่ะ เราลองมาทำความเข้าใจเกี่ยวกับยีนที่อยู่บนโครโมโซมเพศกันนะคะ จากตัวอย่างนี้ เป็นลักษณะของฮีโมฟีเลีย ซึ่งควบคุมโดยลักษแอลลีลด้อยบนโครโมโซม X นะคะ นักเรียนเติมแผ่นภาดู อาจจะกดหยุดพัก แล้วก็ลองทำ แล้วเดี๋ยวมาฟังเฉลยไปพร้อม ๆ กันค่ะ 

[เสียงดนตรี] เป็นอย่างไรกันบ้างคะ ทำกันได้หรือเปล่า เรามาดูเฉลยกันนะคะ จากจีโนไทป์ของพ่อและแม่นะคะจะสามารถสร้างเซลล์สืบพันธุ์ได้ดังนี้ค่ะ แล้วก็สามารถที่จะมีจีโนไทป์ของรุ่นลูกนะคะ ได้เป็นดังนี้ เราจะเห็นได้นะคะ ว่าผู้หญิงที่ได้รับแอลลีลเด่นจากแม่นี่ ก็จะไม่เป็นโรค เพราะว่าได้รับแอลลีลเด่นจากพ่อด้วยค่ะ แต่ในกรณีของผู้ชายนะคะ จะแตกต่างออกไป ได้รับเพียงแอลลีลด้อยเพียง 1 แอลลีลนะคะ ก็แสดงลักษณะเป็นโรค เราจะมีโครโมโซม X เพียง 1 โครโมโซมค่ะ เอาหล่ะค่ะ เรามาสรปุเนื้อหาที่เราได้เรียนกันในคลิปนี้กันนะคะ ลักษณะพันธุกรรมเป็นลักษณะที่สามารถถ่ายทอดจากแม่มาสู่พ่อได้โดยผ่านยีนในเซลล์สืบพันธุ์ค่ะ ซึ่งลักษณะการถ่ายทอดเซลล์พันธุกรรมก็มีหลากหลายค่ะ ซึ่งจะส่วนที่เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์ เมนเดล ที่Mendel ค้นพบการอธิบายได้ เช่น ลักษณะที่มีการควบคุมโดยมียีนนะคะ ที่มีแอลลีลมากกว่า 2 รูปแบบ ก็จะเรียกว่า "ระบบเช่น ระบบหมู่เลือด ABO ส่วนลักษณะที่ควบคุมโดยยีนที่มีลักษณะตาบอดสีนะคะจะมีโอกาสพบในเพศชายและเพศหญิงไม่เท่ากัน ยกตัวอย่างเช่น ตาบอดสี หรือ มัลติเพิลแอลลีลนะคะ ซึ่งนอกจากลักษณะพันธุศาสตร์ Mendel ที่เราเรียนกันไปแล้ววันนี้นะคะ เป็นรูปแบบแตกต่างกันไปอีกมากเลยค่ะ บางกรณีก็มีความซับซ้อนมากขึ้น เช่น ลักษณะที่ควบคุมด้วยยีนหลาย ๆ ยีน หรือลักษณะที่มีอิทธิพลสิ่งแวดล้อมเข้ามาเกี่ยวข้องนะคะ แต่หลักการพื้นฐานก็คือลักษณะทางพันธุกรรมนี่มีการถ่ายทอดจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง จากเซลล์สืบพันธุ์นะคะ วันนี้นะคะ เราก็สามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการวางแผนครอบครัว ว่าลูกที่เกิดมานะคะ มีลักษณะเป็นโรคหรือไม่นะคะ มีโอกาสเท่าไร และนอกจากนี้นะคะ ก็ยังสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้แล้วก็พันธุ์สัตว์ให้มีลักษณะตามที่ต้องการได้ค่ะ ค่ะ ในคลิปนี้นะคะ นักเรียนก็ได้เรียนรู้ลักษณะและในหัวข้อต่อ ๆ ไปนะคะ ก็จะได้เรียนรู้ว่ายีนมีทำหน้าที่ในการควบคุมพันธุกรรมอย่างไร การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม รวมถึงเราได้เรียนรู้ความรู้ทางพันธุศาสตร์นะคะ ยกตัวอย่างเช่น การหาแอลลีลก่อโรคเพื่อวินิจฉัยโรค หรือนำไปใช้ทางการเกษตรนะคะสำหรับคลิปนี้ สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]