(ดร.ธเณศ) สวัสดีครับนักเรียนทุกคน จากครั้งที่แล้วนี่ นักเรียนก็ได้เรียนรู้ไปแล้ว ว่าระบบนิเวศคืออะไรนะครับ แล้วก็ระบบหรือว่าไบโอมนี่บนโลกเราจะมีอะไรบ้างนะครับ และการเปลี่ยนแปลงขององค์ประกอบทางชีวภาพ กระทบต่อระบบนิเวศอย่างไรนะครับ วันนี้เราจะมาเรียนกันต่อในหัวข้อ มนุษย์กับทรัพยากรธรรมชาสำหรับหัวข้อนี้นะครับ ก็อยู่ในบทที่ 5 ชีวิตในสิ่งแวดล้อม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 นะครับ สำหรับจุดประสงค์การเรียนรู้นะครับ การใช้ประโยชน์จากการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์นะครับ สืบค้นข้อมูล อภิปรายสาเหกตุทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระดับประเทศและระดับโลกนะครับ แล้วก็ผลกระทบที่เกิดกับมนุษย์และสิ่งแวดล้อมนะครับ นักเรียนครับ นักเรียนรู้จักทะเลอารัลไหมครับ ถ้านักเรียนบางคนยังไม่รู้จักทะเลอารัล เดี๋ยวครูจะพาไปรับชมเกี่ยวกับทะเลอารัล ว่าทะเลอารัลนี่ มีความเกี่ยวข้องกับบทเรียนที่นักเรียนจะได้เรียนต่อไปนี้อย่างไรนะครับ ทะเลอารัลเป็นทะเลสาบภายในทวีป ปัจจุบันมีขอบเขตคาบเกี่ยวกับประเทและประเทศอุซเบกิสถานครับ ซึ่งทั้ง 2 ประเทศนะครับ อยู่ในภูมิภาคเอเชียกลางครับ จากภาพดาวจากดาวเทียมองค์การนาซาในปี พ.ศ. 2543 อาณาเขตของทะเลอารัลโดยวัดจากขนาดของท้องน้ำนี่ มีขนาดเท่ากับรูปที่แสดงเลยนะครับ และเมื่อเทียบกับขนาดทะเลอารัลในปี 2553 ตามเส้นขอบสีแดงที่แสดงนี่นะครับ พบว่าอาณาเขตของทะเลอารัลลดลงเป็นอย่างมากเลยนะครับ และเมื่อดูจากข้อมูลในปีพุทธศักราช 2561 นะครับ พบว่าทะเลอารัลนี่เหลือขนานของท้องน้ำเพียงเท่านั้นนะครับ เกิดอะไรขึ้นกับทะเลอารัลครับนักเรียน ทำไมในระยะเวลาเกือบ 60 ปีที่ผ่านมานี่ ปริมาณน้ำในทะเลอารัลถึงได้ลดลงเป็นอย่างมาก เดี๋ยวเราจะได้ไปดูกันต่อในรายละเอียดนะครับ สาเหตุที่ทำให้ทะเลอารัลมีขนาดเล็กลงนะครับนักเรียน เนื่องจากรอบ ๆ ทะเลอารัลนี่เป็นแหล่งที่ปลูกฝ้ายใหญ่ติดอันดับโลกนะครับ ซึ่งในการปลูกฝ้ายนี่ต้องใช้ปริฒารน้ำอย่างมหาศาลครับ ซึ่งในสมัยนั้นเป็นดินแดนของอดีตสหภาพโซเวียตสหภาพโซเวียตได้ริเริ่มโครงการชลประทานขนาดใหญ่ โดยเปลี่ยนเส้นทางน้ำที่ไหลลงสู่ทะเลอารัลนะครับ ปลูกฝ้ายนะครับ ส่งผลให้น้ำในทะเลอารัน้อยลงจนไม่สามารถทันต่อการระเหยในทะเลอารัลได้นะครับ ส่งผลให้น้ำแห่งลงไปเรื่อย ๆ เลยนะครับ ในอดีตนะครับ ทะเลอารัลนี่เคยเป็ฯแหล่งประมงขนาดใหญ่ของเอเชียภูมิภาคครับ มีหมูบ้านชาวประมงเกิดขึ้นหลายแห่ง เพื่อรองรับอุตสาหกรรมการประมงครับ แต่ปัจจุบันนี้นะครับ ไม่มีอีกแล้วนะครับ จากท้องน้ำอันกว้างใหญ่ สู่ผืนทรายอันว่างเปล่า กับซากเรือนะครับ สของหมู่บ้านชาวประมงแห่งนี้นะครับ นักเรียนบางคนอาจจะสงสัยว่าจากข้อมูลในปี  2561 นี้ ก็ยังพอมีน้ำหลงเหลืออยู่นี่ ทำไมถึงทำประมงไม่ได้ล่ะ คำตอบก็คือนะครับ เมื่อปริมาณน้ำลดลง ปริมาณของเกลือที่สะสมอยู่ในแหล่งน้ำก็จะยิ่งเพิ่มขึ้นนะครับ ปัจจุบันนี่ ค่าความเค็มของน้ำทะลเพิ่มสูงกว่าเดิมถึง 5 เท่าเลยนะครับ ส่งผลให้สัตว์น้ำบริเวณดังกล่าวสูญหายไปหมกดเลยการปลูกฝ้ายบริเวณรอบ ๆ ทะเลอารัล ยังมีที่สูงนะครับ ส่งผลให้เกิดสารปนเปื้อนในสารเคมีในปริมาณที่สูงบริเวณทะเลอารัลนะครับ ส่งผลให้สิ่งมีชีวิตหลาย ๆ ชีวิตในบริเวณนี้ สูญหายไปเลยนะครับ จากการที่มนุษย์ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างวางแผนไม่นะครับ ซึ่งส่งผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเองอย่างมากเลยนะครับ ในปัจจุบันนี่มีความพยายามฟื้นฟูทะเลอารัลครับ แต่ต้องใช้งบประมาณอย่างมหาศาลเลยนะครับซึ่งเป็นไปได้อย่างที่จะทำให้กลับมาดังเดิมนะครับ หลังจากที่นักเรียนได้ฟังเรื่องราวของทะเลอารัลแล้วนี่นะครับ ครูก็หวังว่านักเรียนพอจะเห็นภาพนะครับ ว่ากิจกรรมมนุษย์นี่สามารถส่งผลต่อทรัพยากรทางธรรมชาติอย่างไรบ้างนะครับ ซึ่งการใช้ทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์นี่นะครับนักเรียน ส่งผลใกห้การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วนะครับ ของประชากรมนุษย์ ตั้งแต่ปีคริสต์ศักราช ยุคหลักปฏิวัติอุตสาหกรรม ซึ่งสาเหตุมาจากอัตราการตายของมนุษย์นะครับ ลดลง เนื่องมาจากความเจริญก้าวหน้าในการแพทย์และความสามารถในการผลิตอาหารนะครับ ซึ่งการที่มนุษย์เพิ่มมากขึ้นนี่ครับ ทำให้มีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติเป็นเงาตามตัวไปด้วยนะครับ ทรัพยากรธรรมชาติลดลงนะครับ หรือว่าเกิดการเปลี่ยนแปลงจนไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อีกเลยนะครับ และจะส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศต่าง ๆ มากยิ่งขึ้นด้วยนะครับ นักเรียนครับ นักเรียนทราบไหมครับ ว่าทรัพยากรธรรมชาติคืออะไรครับ ทรัพยากรธรรมชาตินี่คือสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แล้วมนุษย์สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้นะครับ ยกตัวอย่างเช่น ดิน ป่าไม้ ทุ่งหญ้า สัตว์ป่า แร่ธาตุ หรือว่าจะเป็นพลังงานนะครับ ซึ่งทรัพยากรธรรมชาตินะครับนักเรียน สามารถแบ่งตามประเภท ตามความยาวนานในแง่ของการใช้ประโยชน์ได้ด้วยนะครับ เดี๋ยวเราจะมาดูกันนะครับ ว่าเมื่อเราแบ่งทรัพยากรธรรมชาติเป็นประเภทนี้นี่จะสามารถแบ่งได้อย่างไรนะครับ สำหรับประเภทแรกนะครับ ก็คือ ทรัพยากรที่ใช้แล้วไม่หมดสิ้นนะครับ ยกตัวอย่างเช่น น้ำ อากาศ นะครับ ซึ่งบางชนิดนี่ มนุษย์ไม่สามาถขาดได้เลยนะครับ แม้จะเป็นระยะอันสั้นนะครับ ยกตัวอย่างเช่น อากาศนะครับ ถ้ามนุษย์เราขาดอากาศ แม้เวลา 5 นาที 10 นาทีนี่นะครับ เราอาจจะตายได้เลยนะครับ แล้วก็ถึงแม้ว่าทรัพยากรกลุ่มนี้นี่ จะมีปริมาณมาก จนไม่หมดสิ้นไปนะครับ แต่ในบางบริเวณนี่อาจมีปริมาณน้อยจนไม่เพียงพอต่อความต้องการของมนุษย์ได้นะครับ หรืออยู้ในสภาพที่มนุษย์ไม่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้นะครับ ให้นักเรียนลองนึกสภาพนะครับ น้ำทะเลนี่นะครับ ถ้านักเรียนผู้แผนที่โลกนี่ โลกเรานี่มีพื้นที่มหาสมุทรกว้างใหญ่เลยนะครับ แต่น้ำทะเลนี่เราไม่สามารถนำมาดื่มได้นะครับ มนุษย์เรานี่ต้องดื่มน้ำจืด ซึ่งปริมาณน้ำจืดในโลกนี้นะครับ เมื่อเทียบกับน้ำทะเลนี่ คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ที่น้อยมากเลยนะครับ สำหรับทรัพยากรธรรมชาติแบบต่อไปนะครับ ทรัพยากรทางธรรมชาติที่ใชได้ครับ ก็ยกตัวอย่างเช่น ป่าไม้ หญ้า ดินนะครับ ซึ่งแม้ว่ามนุษย์นี่ จะสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้นะครับ แต่ยังสามารถเกิดทดแทนได้นะครับ แต่ว่าการทดแทนนั้นที่ใช้เวลาสั้น ๆ หรือว่าอาจจะยาวนานนะครับ ยกตัวอย่างเช่น ก็ป่าไม้นี่นะครับ ถ้านักเรียนจำได้นะครับ เรื่องการเปลี่ยนแปลงแทนที่นะครับ ก็จะพบว่าการเปลี่ยนจากป่าไม้เป็นเกษตรกรรม หรือป้จากพื้นที่เกษตรกรรมทิ้งร้างจนกลายเป็นป่าไม้แทนที่นี่ ใช้ระยะเวลาที่ยาวนานนะครับ ดังนั้นนี่ การใช้ประโยชน์โดยไม่คำนึงถึงความค่าคุ้มและอนุรักษ์ของทรัพยากรประเภทนี้นะครับ และก็ไม่เพียงพอต่อความต้องการของมนุษย์ สำหรับประเภทต่อไปนะครับ ก็คือทรัพยากรที่ใช้แล้วหมดสิ้นไปนะครับ ยกตัวอย่างเช่น แก๊ส น้ำมัน หรือว่าแร่นะครับ ซึ่งบางชนิดนี่นะครับ ยกตัวอย่างน้ำมัน ถ้านักเรียนมองออกไปบนท้องถนน นักเรียนก็จะเห็นรถมากมายเลยนะครับ วิ่งไปวิ่งมานะครับ ก็น้ำมันนี่แหละครับ เป็นแหล่งพลังงานที่ขับเคลื่อนรถเหล่านี้นะครับ ทำให้มนุษย์มีคมนาคม และก็ช่วยให้มนุษย์มีความเป็นอยู่ที่สะดวกสบาย แล้วก็ดีขึ้นได้นะครับ คุณครูก็หวังว่านักเรียนพอจะเห็นภาพคร่าว ๆ เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาตินะครับ ที่มนุษย์สามารถนำมาใช้ได้ แต่เพื่อให้นักเรียนเข้าใจทรัพยากรธรรมชาติมากขึ้นนะครับ ครูก็อยากกิจกรรมเสนอแนะนะครับ เรื่อง การใช้ทรัพยากรธรรมชาติในชีวิตประจำวันนะครับ นักเรียนสามารถศึกษาจุดประสงค์การทำกิจกรรม ทำกิจกรรมให้เข้าใจนะครับ ซึ่งกิจกรรมนี้จะอยู่ในหนังสือวิทยาศาสตร์ชีวภาพ หน้าที่ 200 ทรัพยากรธรรมชาตินี่นะครับนักเรียน หลังจากผ่านการใช้งานแล้วนะครับ อาจจะหมดสิ้นไปได้นะครับ ยกตัวอย่างเช่น ทรัพยากรเชื้อเพลิงนี้นะครับ และทรัพยกรอาจจะใช้เวลาเกิดทดแทนนาน ก็ยกตัวอย่าง เช่น ทรัพยากรป่าไม้ ที่คุณครูได้อธิบายให้ฟังไปนะครับ และทรัพยากรบางอย่างเมื่อใช้ไปแล้วอาจเสื่อมสภาพและปนเปื้อนได้ อย่างเช่น น้ำนี่นะครับ ทรัพยาน้ำนี่ ในการบริโภค ไม่ว่าจะเป็น อาบน้ำ ล้างจาน หรือว่าซักผ้านี่นะครับ จะทำให้การใช้ทรัพยากรน้ำที่เราใช้เกิดการปนเปื้อนนะครับ และเมื่อเรามีการปล่อยน้ำที่ใช้แล้วลงสู่แม่นเ้ำการบำบัดก็อาจจะเกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้นะครับ นักเรียนครับ บางครั้งนี่การใช้ทรัพยากรธรรมชาตินะครับ หลีกเลี่ยงไม่ได้นะครับ จะทำให้เกิดมลพิษครับ มลพิษ หมายถึงของเสีย วัตถุอันตราย หรือและมวลสารอื่น ๆ นะครับ รวมถึงการ สาร ตะกอน ที่ถูกปล่อยทิ้งจากแหล่งกำเนิดมลพิษหรือมีอยู่แล้วตามธรรมชาติอยู่แล้ว ซึ่งอาจจะก่อให้เกิดผลกระทบต่อคุณสิ่งแวดล้อม หรือมลภาวะที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพอนามัยของประชาชนได้นะครับ รังสี ความร้อน แสง กลิ่น เสียง การสั่นสะเทือน หรือเหตุรำคาญอื่น ๆ นะครับ มลพิษด้วยนะครับ ซึ่งมลพิษเหล่านี้นะครับนักเรียนครับ บางครั้งนี่ ก่อให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมในหลาย ๆ ระดับได้เลยนะครับ เดี๋ยวเราไปดูกันว่าระดับของปัญหาต่าง ๆ จะมีได้กี่ระดับนะครับ ระดับแรกเลย ก็คือปัญหาระดับท้องถิ่นนะครับ ก็ยกตัวอย่างเช่น ปัญหาน้ำเน่าเสียในแหล่งชุมชนนะครับ ปัญหาการใช้สารเคมีทางการเกษตร ซึ่งส่งผลกระทบต่อแหล่งน้ำ แล้วก็การปนเปื้อนในดิน ในแหล่งชุมชน เป็นปัญหาระดับประเทศได้ ก็ยกตัวอย่างเช่น ปัญหาหมอกควันของประเทศไทยนะครับ หรือว่าปัญหาการตัดไม้ทำลายป่านะครับ และปัญหาระดับโลกนะครับ ยกตัวอย่างเช่น ปัญหาฝนกรดนะครับ ว่าฝนกรดคืออะไรนะครับ เดี๋ยวหลังจากหัวข้อนี้ไป เราจะไปดูในรายละเอียดนะครับ ว่าฝนกรดนี่ มันทำให้เกิดปัญหาระดับโลกได้อย่างไรนะครับ แต่ก่อนจะไปถึงเรื่องนั้นนะครับ คุณครูมีคำถามให้นักเรียนไปตอบ 1 ข้อนะครับ นักเรียนคิดว่าปัญหาและผลกระทบที่มีต่อสภาพแวดล้อมบริเวณทะเลอาหรับนี่เป็นปัญหาระดับใดครับ นักเรียนลองไปสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมแล้วก็ลองตอบคำถามนี้ดูนะครับ เดี๋ยวเราลองมาดูว่าฝนกรดนี่ ทำให้เขาถึงจัดว่าเป็นปัญหาระดับโลกนะครับ ฝนกรดนี่เกิดจากการปนเปื้อนของออกซินในออกซิเจน เกิดเป็นมลพิษทางอากาศ ก็จะละลายในไอน้ำ ในอากาศนะครับ รวมกับกรดซัลฟิวริกแล้วก็ตกมาพร้อมฝน หมอก หิมะ นะครับ ซึ่งแหล่งของออกซินของซัลเฟอร์ก็อาจจะมาจากธรรมชาติ ยกตัวอย่างเช่น ภูเขาไฟระเบิดนี่นะครับ หรือว่ามาจากกิจกรรมเผาไหม้ของมนุษย์นะครับ เช่น การใช้รถนะครับ หรือว่าควันจากโรงงานอุตสาหกรรม การเผาไหม้ในครัวเรือนนะครับ ซึ่งผลกระทบต่อสิ่งปลูกสร้าง ถ้านักเรียนลองพิจารณาสิ่งก่อสร้างของมนุษย์นี่ ส่วนใหญ่ก็ทำมาจากปูนนะครับ แล้วปูนเจอกับกรดนี่ครับ ก็จะมีการกัดกร่อนเกิดขึ้นนะครับ และก่อให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งปลูกสร้างของมนุษย์ได้นะครับ นอกจากนี้นะครับ ก็ยังส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ เนื่องจากฝนกรดนี่ เมื่อตกลงสู่ระบบนิเวศใดระบบนิเวศ หนึ่งนะก็อาจจะทำให้แหล่งน้ำในระบบนิเวศนั้นมีความเป็นกรดมากขึ้นนะครับ แล้วก็จะทำให้สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้น ทนสภาพของการเป็นกรดที่เพิ่มขึ้นไม่ได้นี่ อาจจะมีขนาดประชากรลดลง หรือว่าสูญหายไปได้เลยนะครับ และเนื่องจากว่าฝนกรดนี่ สาเหตุของการเกิด คือการฝนกรดออกไปทางอากาศ ซึ่งจะก่อให้เกิดการกระจายได้อย่างเป็นวงกว้างนะครับ ผ่านการพัดพาของลม ว่าทำไมฝนกรดนี่ทำไมจึงเป็นปัญหาระดับโลกนะครับ เพราะว่าเกิดได้เป็นบริเวณกว้างครับเพื่อให้นักเรียนมีความเข้าใจปัญหาและผลกระทบและสิ่งแวดล้อมมากขึ้นนะครับ นักเรียนสามารถเชื่อมโยงความรู้กับวิชาโลก ดาราศาสตร์ และอวกาศ และสามารถไปศึกษาสิ่งเหล่านี้เพิ่มเติมนะครับ ก็คือ การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศครับ หรือเหตุการณ์ภาวะโลกร้อน ปรากฏการณ์เอลนีโญ ปรากฏการณ์ลานีญานะครับ ซึ่งจะทำให้นักเรียนมีความเข้าใจในปัญหาและผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากขึ้นครับ ภายในบทเรียนนะครับ ประชากรมนุษย์นี่มีการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และมีการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ และใช้ทรัพยากรธรรมชาติมากขึ้นครับ ทรัพยากรธรรมชาติ คือ สิ่งต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ แล้วมนุษย์ได้นะครับ ทรัพยากรธรรมชาติแบ่งออกได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วไม่หมดสิ้น ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วเกิดทดแทนได้ และทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วหมดสิ้นครับ การใช้ทรัพยากรธรรมชาติโดยปราศจากความระมัดระวัง อาจก่อให้เกิดปัญหาต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ ซึ่งกระทบนี่ อาจจะเกิดทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับประเทศ ระดับโลกได้ครับ คุณครูก็หวังว่านักเรียนนี่พอจะได้รับความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ และผลกระทบมนุษย์นี่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติธรรมชาติเหล่านี้ต่อสิ่งแวดล้อมนะครับ สำหรับหัวข้อต่อไปนะครับนะนักเรียน เรื่อง การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมครับ สำหรับวันนี้นะครับ คุณครูก็ต้องขอลาไปก่อนนะครับ จนกว่าเราจะพบกันใหม่ในบทเรียนต่อไปนะครับ สวัสดีครับ [เสียงดนตรี]