---
title: มนุษย์กับทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ตอนที่ 2 (15.08 นาที)
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 7 พฤษภาคม 2567  เวลา 09.00 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)


[เสียงดนตรี] สวัสดีครับนักเรียนทุกคน ก็กลับมาพบกันอีกแล้วนะครับ กับผมคุณครูธเนศ เกิดแก้ว นะครับ จากหัวข้อที่แล้วที่นักเรียนได้เรียนรู้กันไปเกี่ยวกับประเภทของทรัพยากรธรรมชาตินะครับ แล้วก็ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ นักเรียนก็คงจะพอเข้าใจ แล้วพอเห็นภาพเกี่ยวกับหัวข้อดังกล่าวได้มากขึ้นนะครับ เดี๋ยววันนี้เราจะมาต่อยอดกันต่อ ในเรื่อ ง การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ ซึ่งก็ยังคงอยู่ในบทที่ 5 ชีวิตในสิ่งแวดล้อมด้วยนะครับ สำหรับจุดประสงค์การเรียนรู้นะครับ  สืบค้นข้อมูลอภิปราย และนำเสนอแนวทางในการทรัพยากรธรรมชาติ และการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมครับ ฝนตกหนัก น้ำท่วมขัง หรือว่าน้ำรอการระบายด้วยนะครับ นักเรียนคงเคยได้ยินคำเหล่านี้มาบ้าง ถ้านักเรียนเปิดโทรทัศน์รับชมข่าว หรือว่าในช่องทางสื่อสังคมออนไลน์ครับ ปัญหาน้ำท่วมหรือว่าน้ำรอการระบายนะครับ ส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนอย่างมากเลยนะครับ เช่น เมื่อน้ำท่วมขังถนนนี่ จะส่งผลให้การคมนาคมลำบากขึ้น เกิดปัญหารถติด การจราจรเป็นอัมพาต หรือถ้าน้ำท่วมขังนี่เกิดขึ้นเป็นระยะเวลานานนะครับ และน้ำเหล่านั้นไปท่วมในบริเวณที่มีขยะ หรือว่ามีสิ่งปฏิกูลอยู่นะครับ อาจจะทำให้เกิดปัญหาน้ำเน่า ส่งกลิ่นเหม็นรบกวนประชาชนได้นะครับ อาจจะเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย หรือสัตว์พาหนะอื่น ๆ นะครับ ที่สามารถแพร่กระจายโรคระบาดมาสู่ประชาชนได้นะครับ ซึ่งการจะแก้ไขปัญหาน้ำรอการระบายได้นะครับ อาจจะใช้สิ่งก่อสร้างทางวิศวกรรมเข้าช่วยนะครับ เช่น การสร้างอุโมงค์ระบายน้ำนะครับ ก็เป็นอีกแนวทางหนึ่ง ซึ่งช่วยในการแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้นะครับ จาดรูปที่เห็นนะครับ หรือชื่อหนึ่งเรียกว่าอุโมงค์พระราม 9 ครับ สร้างขึ้นเพื่อระบายน้ำจากคลองแสนแสบและคลองสาขาลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยานะครับ พื้นที่ได้รับประโยชน์นี่ ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 50 ตารางกิโลเมตรนะครับ ก็ได้แก่ พื้นที่เขตห้วยขวางบางกะปิ บึงกุ่ม วัฒนา วังทองหลาง ลาดพร้าวนะครับ มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5 เมตรนะครับ แล้วจะยาวประมาณ 5 กิโลเมตรนะครับ มีความสามารถในการระบายน้ำ 60 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาทีครับ หรือเป็นประมาณ 60 ลิตรต่อวินาทีนะครับ ซึ่ง 60,000 ลิตรต่อวินาที ถ้านักเรียนยังนึกภาพไม่ออกนะครับ นักเรียนลองหยิบขวดน้ำขึ้นมานะครับ ซึ่งขวดน้ำที่คุณครูถืออยู่ไหนครับ มีปริมาตร 1.5 ลิตรเท่านั้นนะครับ 60,000 ลิตรนี่ ก็เท่ากับขวดน้ำอยู่ในมือครู 40,000 ขวดเลยนะครับ เป็นอย่างไรครับ กับขีดความสามารถในการระบายน้ำของอุโมงค์นี้ น่าจะช่วยแก้ปัญหาน้ำท่วมขัง หรือปัญหาน้ำรอการระบายได้อย่างดีเลยใช่ไหมล่ะครับ แต่ว่าในบางครั้งนี่แหละครับ การแก้ปัญหามันก็ไม่ง่ายอย่างนั้นนะครับ ในการระบายน้ำนี่ มีอุปสรรคที่จะทำให้การระบายน้ำติดขัดได้ตลอดเวลาครับ นักเรียนคิดว่าอุปสรรคนั้นคืออะไรครับ ถ้านักเรียนกำลังนั่งเรียนรู้อยู่กับเพื่อน ๆ ในโรงเรียน ที่บ้าน หรือว่าที่อื่น ๆ นะครับ ลองหันหน้ามาคุยกันดูหรือว่าอภิปรายกันดูกับเพื่อนนะครับ แล้วจะกลับคุณพ่อคุณแม่ที่บ้านก็ได้นะคะ หรือถ้านักเรียนนั่งดูวีดิทัศน์นี้อยู่คนเดียวนะครับ นักเรียนลองคิด พิจารณาดูก็ได้นะครับ แล้วก็ลองจดบันทึกสิ่งที่ตัวเองคิดไว้ดูนะครับ ว่าปัญหาและอุปสรรคที่จะก่อให้เกิดการระบายน้ำนี่ ไม่เป็นไปอย่างเต็มประสิทธิภาพจะมีอะไรได้บ้างนะครับ และเดี๋ยวเราจะมาดูกันว่าปัญหาที่ว่านั้นคืออะไรนะครับ นักเรียนสามารถกดพักเพื่อตอบคำถามนี้นะครับ แล้วก็เมื่อนักเรียนตอบคำถามเสร็จแล้วนี่ นักเรียนสามารถกดเล่นต่อเพื่อกลับมาเรียนต่อได้นะครับ พร้อมไหมครับนักเรียนครับ พร้อมแล้วกดพักได้เลยครับ เป็นอย่างไรกันบ้างนักเรียน คุณครูก็หวังว่านักเรียนนี่ พอจะนึกออกนะครับ คำว่า "อุปสรรค" นั้นนี่ คืออะไร เราไปดูกันเลยครับ อุปสรรคที่ว่านั้นครับ คือ ขยะและผักตบชวาครับ พิจารณาจากในรูปนะครับ นักเรียนจะเห็นไหมครับ ว่ามีขยะและผักตบชวาในปริมาณมากเลยครับ ลอยไปติดอุโมงค์ระบายน้ำคลองแสนแสบ ซึ่งเจ้าหน้าที่นะครับ นักเรียนเขาต้องทำงานบางครั้งแทบจะ 24 ชั่วโมง กำจัดขยะเหล่านี้ เพื่อให้กีดขวางการระบายน้ำนะครับ เดี๋ยวเราจะมาดูกันนะครับ ว่าปริมาณขยะต่อวันนี่มีได้มากถึงเท่าไรนะครับ จากสถิติที่เข้าเก็บรวบรวมไว้นะครับ สำหรับในช่วงฝนตกหนักนะครับนักเรียน ปริมาณขยะสูงสุดที่เคยเก็บได้นะครับ อาจจะมีมากถึง 15 ตันต่อวันเลยนะครับ  ในขณะที่ช่วงเวลาปกตินะครับ ปริมาณขยะจะมีเพียง 5 ตันต่อวันเท่านั้นนะครับ ซึ่งก็ยังคงเป็นปริมาณที่ค่อนข้างเยอะครับ ซึ่งนักเรียนนี่ สามารถไปศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติมได้นะครับ จาก ลิงก์ด้านล่างนะครับ สำหรับที่มาของขยะเหล่านี้นะครับ มาจากไหนครับ แหล่งที่มาแรกเลย ก็คือครัวเรือนนะครับ ซึ่งขยะในครัวเรือนนี่ ก็ได้แก่พวกขยะมูลฝอยต่าง ๆ หรือว่าขยะพลาสติกนะครับ จะมีปริมาณมากครับ ที่ลอยมาติดอุโมงค์ระบายน้ำนี่ครับ สำหรับแหล่งที่มาของขยะต่อไปนะครับ ก็คือมาจากการก่อสร้างครับ ก็เช่นวัสดุก่อสร้างต่าง ๆ หรือว่าเป็นพวกไม้นะครับ เพื่อให้นักเรียนมีความเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากขึ้นนะครับ แล้วก็การเสนอแนวทางแก้ไขนะครับ นักเรียนสามารถศึกษาได้จากการทำกิจกรรมที่ 5.3 นะครับ ปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งกิจกรรมนี้นะครับ จะอยู่ในหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ชีวภาพหน้า 206 นะครับ คุณครูก็อยากให้นักเรียนศึกษาจุดประสงค์การทำกิจกรรม และวิธีการทำกิจกรรมให้เข้าใจนะครับ ซึ่งนักเรียนนี่สามารถใช้สถานการณ์ เรื่อง อุโมงค์ระบายน้ำคลองแสนแสบ นะครับ หรือว่าการใช้สถานการณ์เกี่ยวกับน้ำท่วมกรุงเทพฯ นะครับ หรือว่าน้ำท่วมในที่อื่น ๆ ของประเทศไทยนะครับ มาเป็นสถานการณ์ในการศึกษากิจกรรมนี้นะครับ ถ้านักเรียนพร้อมแล้วนะครับ นักเรียนสามารถกดหยุด หรือว่ากดพักนะครับ เพื่อทำกิจกรรมนะครับ หรือว่ากดเล่นต่อเพื่อกลับมาเรียนรู้ต่อได้เลยนะครับ นักเรียนพร้อมหรือยังครับ ถ้าพร้อมแล้วเริ่มได้เลยครับ หลังจากการทำกิจกรรมที่ 5.3 แล้วนี่ คุณครูก็หวังว่านักเรียนจะพอเข้าใจเกี่ยวกับปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และสามารถเสนอแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าวได้นะครับ เดี๋ยวคุณครูจะลองยกตัวอย่างให้ฟังนะครับ จากกรณีศึกษาเรื่องน้ำท่วมทาง หรือว่าน้ำรอการระบายในกรุงเทพมหานครนะครับ สำหรับปัญหาน้ำท่วมขัง หรือน้ำรอการระบายนะครับ คุณครูสามารถค้นหาสาเหตุได้ ดังนี้นะครับ สาเหตุนี่ ก็อาจจะมาจากการขาดพื้นที่รับน้ำนะครับ ว่าการระบายน้ำนี่ ไม่มีประสิทธิภาพ หรือว่าระบายได้ไม่ทันนะครับ ซึ่งเกิดมาจากปัญหาขยะอุดตันนะครับ ตามแหล่งระบายน้ำต่าง ๆ นะครับ น่าจะเกิดจากแผ่นดินทรุดนะครับ สำหรับผลกระทบจากปัญหาน้ำท่วมขัง น้ำรอการระบายนะครับ ก็จะทำให้เกิดการจราจรติดขัด อาจจะทำให้เกิดโรคระบาดได้นะครับ แล้วก็ทำให้คุณภาพชีวิตของประชากรนี่ลดลงนะครับ แล้วก็สิ่งแวดล้อมนี่เสื่อมโทรมได้นะครับ สำหรับแนวทางการการแก้ไขปัญหานะครับ ก็ลดปัญหาน้ำท่วมขังและรอการระบายนี้ครับ สามารถช่วยกันได้นะครับ โดยการไม่ทิ้งขยะลงในแหล่งน้ำครับ แล้วก็ไม่ก่อสร้างสิ่งก่อสร้างกีดขวางทางน้ำซึ่งจะเป็นอุปสรรคต่อการระบายน้ำครับ ก็เราสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการระบายน้ำนะครับ ไม่ว่าจะเป็นการสร้างอุโมงค์ระบายน้ำนะครับ ทางวิศวกรรมนะครับ ในการแก้ไขปัญหานะครับ นักเรียนหลาย ๆ คนนะครับ ก็อาจจะใช้ปัญหาอื่น ๆ นะครับ ในการวิเคราะห์หาสาเหตุผลกระทบและแนวทางการแก้ไขปัญหานะครับ ซึ่งนักเรียนนี่สามารถอภิปรายกับเพื่อน ๆ ดูได้นะครับ ว่าสาเหตุผลกระทบในการแก้ไขปัญหาของเรานี่เป็นอย่างไร แล้วก็ของเพื่อนเป็นอย่างไรนะครับ เพื่อนักเรียนจะได้มีความเข้าใจมากขึ้นเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนะครับ นักเรียนสามารถศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับปัญหาน้ำท่วมขังหรือว่าปัญหาน้ำรอการระบายในกรุงเทพมหานคร และการแก้ไขปัญหานะครับ แผนปฏิบัติการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพมหานครนะครับ ประจำปี 2563 นะครับ ซึ่งผลิตโดยสำนักการระบายน้ำกรุงเทพฯนะครับ นักเรียนสามารถสแกน QR Code ที่ปรากฏอยู่ในวีดิทัศน์นี้ได้เลยนะครับ หรือสามารถพิมพ์ URL ที่เขียนอยู่ด้านล่างนะครับ เพื่อเข้าสู่แผนปฏิบัติการนะครับ จากสถานการณ์ที่เราได้ดูกันมาตั้งแต่ต้นของการเรียนรู้นะครับ คุณครูยังมีคำถามนะครับ ว่านักเรียนคิดว่าจะมีแนวทางที่ช่วยแก้ไขปัญหาน้ำท่วมขัง หรือว่าน้ำรอการระบายอีกหรือไม่นะครับ แล้วก็ข้อดีหรือว่าข้อจำกัดของแนวทางเหล่านั้นนี่คืออะไรบ้างครับ นักเรียนสามารถไปสืบค้นข้อมูลเพิ่มเติมได้นะครับ แล้วก็รอมันตอบคำถามให้ดูนะครับ เพื่อนักเรียนจะได้มีความเข้าใจมากขึ้นนะครับ จากปัญหาเรื่องขยะที่ทิ้งลงในแหล่งน้ำนะครับ อันนี้ก็เป็นรูปของขยะ ซึ่งจะประกอบด้วยผักตบชวา แล้วก็มีขยะพลาสติกมากมายเลยครับ แล้วก็โฟมเลยนะครับ นักเรียนจะเห็นว่ามีฝาขวดน้ำพลาสติก มีขวดพลาสติกมีถุงพลาสติกนะครับ นักเรียนคิดว่าถ้าขยะพลาสติกเหล่านี้นี่ไม่ถูกเก็บขึ้นมาจากแม่น้ำลำคลองนะครับ แล้วก็ปล่อยให้มันไหลไปตามกระแสน้ำไปเรื่อย ๆ จนออกสู่ทะเลนี่ จะเกิดอะไรขึ้นได้บ้างครับ เดี๋ยวเราไปดูกันนะครับ ปัญหาของการที่เราปล่อยขยะพลาสติกส่วนมากออกลงสู่สิ่งแวดล้อมนะครับ ซึ่งขยะพลาสติกเรานั้นนี่ ไป บางครั้งนี่พวกสัตว์ป่านะครับ คิดว่าเป็นอาหารครับ เกาะกินพลาสติกเรานั้นเข้าไป แล้วสุดท้ายก็ส่งผลกระทบทำให้ตายได้นะครับ ในรูปนะครับ ก็เป็นตัวอย่างที่เกิดขึ้นไปประเทศสหรัฐอเมริกานะครับ ซึ่งเข้าพบนกอัลบาร์ทอสครับ ซึ่งเป็นนกทะเลนะครับ ตายจากการกินพลาสติกนะครับ ซึ่งจากซากนกเลยครับ นักเรียนจะเห็นไหมครับ ว่าในช่องท้องนี่จะพบขยะพลาสติกมากมายเลยครับ มีทั้งไฟแช็ก มีทั้งฝาขวดน้ำพลาสติกนะครับ ซึ่งตอนนี้นะครับ รายงานในประเทศไทย มีรายงานมาเรื่อย ๆ นะครับ เกี่ยวกับการที่สัตว์ตายจากพลาสติกนะครับ รัฐบาลก็มีความพยายามในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นประเทศนะครับ ปัญหาสิ่งแวดล้อมนี่ จะส่งผลกระทบต่อประเทศชาติและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนนะครับ การแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมนี่ รัฐบาลนะครับ ก็ได้มีการเข้าร่วมประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติ ว่าด้วยการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศ สมัยที่ 21 นะครับ หรือเรียกว่า COB 21 นะครับ ที่กรุงปารีสสาธารณรัฐฝรั่งเศสเมื่อปลายปี พ.ศ 2558 นะครับ ซึ่งว่าด้วยการลดการปล่อยแก๊สเรือนกระจกของประเทศในกลุ่มภาคีครับ รัฐบาลนี่นะครับ ยังออกมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องนะครับ ก็ยกตัวอย่าง เช่น พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติครับ ซึ่งระบุให้มีการศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม eia นะครับ ของโครงการขนาดใหญ่ต่าง ๆ ที่จะเริ่มโครงการเหล่านั้นนะครับ รัฐบาลนะครับ ยังส่งเสริมให้เอกชนนี่ ผู้เป็นเจ้าของกิจการนะครับ ผลิตสินค้าที่ลดคาร์บอนฟุตพรินต์ และมีเครื่องหมายหรือฉลากลดโลกร้อนที่ผลิตภัณฑ์ ซึ่งแสดงถึงการลดการปล่อยคาร์บอน เป็นสาเหตุมลพิษทางอากาศนะครับ แต่การผลิตการใช้งานรวมถึงการกำจัดขยะที่เกิดจากผลิตภัณฑ์เหล่านั้นนะครับ เพื่อเป็นข้อมูลในการเลือกซื้อสินค้าของผู้บริโภคนะครับ และเพิ่มอำนาจในการออกสู่ตลาดโลกครับ รัฐบาลนะครับ ยังส่งเสริมการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนนะครับ ยกตัวอย่างเช่น การส่งเสริมให้มีการจัดตั้งธนาคารขยะชุมชน ณรงค์การทิ้งขยะในบริเวณที่กำหนดนะครับ และสนับสนุนการดำเนินงานโครงการขยะเหลือ 0 นะครับ นักเรียนครับ นักเรียนก็ได้เห็นไหมครับ ว่ารัฐบาลก็มีความพยายามที่จะร่วมมือกับนานาชาติ ในการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม นะครับ รวมถึงยกระดับมาตรฐานการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในประเทศ ผ่านการออกมาต่าง ๆ นะครับ แต่นักเรียนครับ หน้าที่ในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมนี่ ไม่ใช่หน้าที่เฉพาะของคนใดคนหนึ่ง หรือว่าของรัฐบาลเท่านั้นนะครับ แต่เป็นหน้าที่ของมนุษย์ทุกคนนะครับ ซึ่งการใช้ทรัพยากรธรรมชาตินี่ มาจากการใช้งานของพวกเราทุกคนนะครับ แล้วก็ผลกระทบที่เกิดขึ้นนี่ หลีกเลี่ยงไม่ได้เลยครับ ที่มีสาเหตุมาจากพวกเราทุกคนครับ เพราะฉะนั้นนี่ จึงเป็นหน้าที่ของพวกเราทุกคนนี่ครับ ที่จะต้องการน่ะแล้วก็รู้คุณค่าของการใช้ทรัพยากรธรรมชาตินะครับ แล้วก็ต้องมีจิตใจที่จะต้องอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมไปด้วยนะครับ เพื่อทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน แลว้ก็เราสามารถอยู่ด้วยกันกับสิ่งแวดล้อมไปได้นาน ๆ นะครับ หลักการสรุปเนื้อหาภายในบทเรียนนี้นะครับ การลดปริมาณการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ การกำจัดของเสียที่เป็นสาเหตุของปัญหาสิ่งแวดล้อม และการวางแผนจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่เหมาะสม จะเป็นแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และลดปัญหาสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนได้ครับ คุณครูก็หวังว่านักเรียนพอจะได้รับความรู้เกี่ยวกับมนุษย์ แล้วก็ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปไม่มากก็น้อยนะครับ แล้วก็พอจะเห็นแนวทางในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ แล้วก็สิ่งแวดล้อม แล้วก็หนทางแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมนะครับ วันนี้คุณครูก็ต้องขอลาไปก่อนนะครับ จนกว่าเราจะพบกันใหม่อีกครั้งนะครับ สวัสดีครับ 

[เสียงดนตรี]