---
title: (สำรอง)อะตอม ตอน 2 (18.33 นาที)
subtitle: 
date: วันอังคารที่ 7 พฤษภาคม 2567  เวลา 09.32 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
          สวัสดีครับนักเรียน เราก็กลับมาเจอกันอีกครั้งแล้วนะครับ สิ่งใดครั้งนี้ก็ยังอยู่ในบทที่ 1 อยู่ก็เป็นเนื้อหาเกี่ยวกับอากาศ ซึ่งได้ครั้งที่แล้วนะครับเราได้เรียนในหัวข้อ 1.2 เป็นเรื่องของอะตอมนะครับ วันนี้นะครับเราก็ยังมาเรียนในหัวข้อ 1.2 กันต่อก็ยังอยู่ในเรื่องของ  เป็นยังไงบ้างได้กลับไปทบทวนกันไหมครับ เนื้อหาเกี่ยวกับอะตอมยากง่าย ยังไงถ้านักเรียนกลับไปทบทวนและทำแบบฝึกหัดเยอะๆนะ นักเรียนจะพบว่าเนื้อหาในเรื่องอะตอมแบบไม่ยากเลยครับ ก่อนที่เราจะเริ่มเรียนนะครับเราก็มาทบทวนกันก่อน ยังจำได้ไหมครับว่าองค์ประกอบภายในอะตอมมีอะไรบ้าง  ประกอบภายในอะตอมนะครับก็จะมี โปรตอนอิเล็กตรอนและนิวตรอนครับ กูก็มีคำถามถามต่อว่า จำนวนโปรตอนอิเล็กตรอนและนิวตรอนของ อะตอมแต่ละธาตุมีความสัมพันธ์กันยังไง  ก่อนที่ครูจะเฉลยนะครับครูอยากให้นักเรียนลองพิจารณาข้อมูลจากตารางที่คุณครูให้กอด ลองดูสิครับว่าจำนวนโปรตอนอิเล็กตรอนและนิวตรอนมีความสัมพันธ์กันอย่างไร จากข้อมูลในตารางนะครับ สามารถสรุปได้ดังนี้นะครับ ตอนแรกนะครับ อะตอมของแต่ละธาตุมีจำนวนโปรตอนไม่เท่ากันนะครับ เส้นไฮโดรเจนมีโปรตอนเท่ากับ 1 Million มีโปรตอนเท่ากับ 2 คาร์บอนมีโปรตอนเท่ากับ 6 ครับดังนั้นนะครับจึงใช้จำนวนโปรตอนนี้ระบุชนิดของธาตุได้ ข้อต่อไปนะครับ อะตอมของธาตุมีจำนวนโปรตอนซึ่งมีประจุเป็นบวกเท่ากับ อิเล็กตรอนซึ่งมีประจุเป็นลบนะครับอะตอมของธาตุจึงเป็นกลางทางไฟฟ้า อีก 1 ข้อนะครับที่วิเคราะห์ได้จากตารางก็คือ อะตอมของธาตุอาจจะมีจำนวนโปรตอนเท่ากับจำนวนนิวตรอนหรือไม่ก็ได้ เชิญนะครับภาพฮีเลียมมีโปรตอนต่อมีนิวตรอน 2 เส้นเท่ากัน พ่อเป็นธาตุไฮโดรเจนนะครับมีโปรตอน 1 อาจมีนิวตรอนเท่ากับ 0 จำนวนโปรตอนเลยไม่เท่ากัน   ทีนี้ก็มีคำถามเพิ่มเติมนะครับ เมื่ออะตอมของธาตุและมีการให้แล้วก็มีการรับอิเล็กตรอนจะเป็นยังไงครับ  เฉลยนะครับ อะตอมของธาตุมีการให้หรือรับอิเล็กตรอนก็จะเกิดเป็นไอออน เช่นนะครับ โซเดียมนะครับให้อิเล็กตรอนนะครับเล็กตอนมีประจุเป็นลบใช่ไหมครับที่ให้อิเล็กตรอน ก็เลยกลายเป็นโซเดียมที่มีประจุเป็นบวก   เราเรียกธาตุที่มีการให้อิเล็กตรอน เกิดเป็นไอออนนี้ มาเป็นไอออนบวกนะครับ  ส่วนฟลูออรีนนะครับรับอิเล็กตรอนที่มีประจุลบเข้ามา สัญลักษณ์ของไอออนของคลอรีนก็เลยเป็นโปรตีนที่มีประจุลบนะครับ งั้นเราเรียกภาพนะครับที่มีการรับอิเล็กตรอนแล้วเกิดเป็นไอออนที่มีประจุลบ ไอออนลบ     ปีนี้การให้และการรับอิเล็กตรอนจำเป็นที่จะให้อิเล็กตรอนแค่ 1 ตัวหรือรับอิเล็กตรอนแค่ 1  บอกเลยว่าไม่จำเป็น เช่นในตารางนะครับ ออกซิเจนนะครับเดิมมีอิเล็กตรอนเท่ากับโปรตอนใช่ไหมครับก็คือ มี 8 ตัวกะเทาะรับอิเล็กตรอนเข้ามา 2 ตัวนะครับก็จะมีอิเล็กตรอนเท่ากับ 10 เขียนสัญลักษณ์ไอออนของออกซิเจนก็เลยเป็นตัว o และก็มีประจุ 2 โล เขาลบแล้วแสดงว่ารับอิเล็กตรอนมา 2 ตัว  แคลเซียมก็เหมือนกันนะครับ อิเล็กตรอน 20 นะครับ เสียไป 2 ตัวก็จะเหลือ 18 ฉะนั้นเวลาเขียนสัญลักษณ์นะครับก็เลยเขียนเป็นแคลเซียมนะครับมีประจุเป็น 2+ เป็น 2+ และแสดงว่าเสียอิเล็กตรอนนะครับไป 2 ตัว ไม่ยากเลยใช่ไหมครับ เขียนสรุปอีกครั้งนะครับเพื่อความชัดเจนก็คือเมื่ออะตอมของธาตุและมีการให้หรือรับอิเล็กตรอน ก็จะเกิดเป็นไอออน อะตอมของธาตุมีการให้อิเล็กตรอนจะเกิดเป็นไอออนบวก  ถ้ารับอิเล็กตรอนจะเกิดเป็นไอออนลบครับ ไอออนและอะตอมของธาตุชนิดเดียวกันจะมีจำนวนอิเล็กตรอนเปลี่ยนแปลงแต่จำนวนโปรตอนกับนิวตรอนเท่าเดิม   เอาล่ะครับเพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับในเรื่องของไอออนมากขึ้นเดี๋ยวเราลองมาทำแบบฝึกหัด นะครับ โจทย์นะครับถามว่าไอออนบวกของธาตุไฮโดรเจน ไอออนบวกของธาตุแมกนีเซียมและไอออนลบของธาตุคอลลีน จำนวนโปรตอน อิเล็กตรอนและนิวตรอนอย่างละเท่าไหร่ จะทำกันได้ไหมครับ เดี๋ยวครูให้นักเรียนลองทำก่อนนะครับ ถ้ายังทำไม่เสร็จนะครับให้หยุด ดีไว้ก่อน ถ้าใครทำเสร็จแล้วนะครับก็มาเปิดเฟซแล้วก็มาดูเฉลยต่อไปครับ เอาล่ะครับสำหรับนักเรียนที่ทำเสร็จแล้วนะครับเดี๋ยวเรามาดูกันว่าคำตอบของนักเรียน คำตอบของครูหรือเปล่า มาเริ่มจากไฮโดรเจนก่อนนะครับ ในการตอบคำถามนะครับก็มีหลักการก็คือจากธาตุมาเป็นไอออนและจำนวน โปรตอนและนิวตรอนจะมีค่าเท่าเดิมใช่ไหมครับ เขียนโจทย์กำหนดโปรตอนและนิวตรอนเท่าไหร่ก็ให้เราตอบเลขเดิมลงไปก่อน สิ่งที่เราจะต้องมาพิจารณาก็คืออิเล็กตรอนนะครับ  ไฮโดรเจนนะครับมี 1 อิเล็กตรอน แต่พอมาเป็นไฮโดรเจนไอออนนะครับ ไฮโดรเจนไอออนมีประจุ 1 บวกใช่ไหมครับ การที่มีประจุ 1 + แสดงว่าเสียอิเล็กตรอนไป 1 ตัวจากเดิม 1 อีเล็กตรอนนะครับเสียไป 1 ตัวนะครับ 1 - 1 = 0 ตอบเป็นไฮโดรเจนมีอิเล็กตรอนเท่ากับศูนย์  แมกนีเซียม 2+ นะครับ เดิมมีอิเล็กตรอนนะครับ 12 ตัว การที่เป็นนักบิดเบี้ยวแล้วมีประจุ 2+ แสดงว่าเสียอิเล็กตรอนไป 2 ตัว จากเดิมมี 12 นะครับเสี่ยไป 2 ตัวก็เลยเหลือเล็กตรอนแค่ 10  ข้อสุดท้ายนะครับแล้วจะเป็นอะตอมของธาตุคลอรีนนะครับ เริ่มมีเล็กตอน 17 ตัวนะครับ ถ้าเกิดเป็นไอออนนะครับมีประจุเป็นลบนะครับ สารที่มีประจุเป็น ลบนะครับแสดงว่าได้รับอิเล็กตรอนเพิ่มเข้ามานะครับ ซึ่งการที่เป็น -1 นะครับ สรุปว่าได้เพิ่มเข้ามา 1 ตัวจากเดิมเป็น 17 ก็เลยกลายเป็น 18 ครับ นักเรียนรู้แล้วนะครับว่าอะตอมประกอบด้วยโปรตอนนิวตรอนอิเล็กตรอน วิธีเขียนสัญลักษณ์ยังไงครับที่จะสื่อสารว่า ภาพตัวนี้มีโปรตอนเท่าไหร่นิวตรอนเท่าไหร่อิเล็กตรอนเท่าไหร่ สมมุติว่าครูเขียนแค่สัญลักษณ์เป็น ใหญ่กับห*เล็ก อันนี้บอกจำนวนโปรตอนนิวตรอนอิเล็กตรอนได้ไหมครับ คำตอบก็คือยังบอกไม่ได้ใช่ไหมครับ พระครูเขียนสัญลักษณ์เป็น นะครับ นักเรียนก็จะบอกได้แค่ว่าเป็นธาตุฮีเลียมจะบอกไม่ได้ว่ามีนิวตรอนเท่าไหร่ จะนานนะครับ นักวิทยาศาสตร์ก็เลยกำหนดสัญลักษณ์ขึ้นมาอีกแบบหนึ่งนะครับ เรียกว่าสัญลักษณ์นิวเคลียร์  สัญลักษณ์นิวเคลียร์นะครับก็คือสัญลักษณ์ที่ประกอบด้วยสัญลักษณ์ภาพนะครับ จำนวนโปรตอนหรือเลขอะตอมนะครับอยู่มุมล่างซ้ายของธาตุ  ผลรวมของจํานวนโปรตอนและนิวตรอน เรียกว่าเลขมวล จะอยู่มุมบนซ้ายของสัญลักษณ์ภาพ    สัญลักษณ์นิวเคลียร์ของธาตุฮีเลียมไนโตรเจนและอัดก้อนก็เป็นดังแสดงนะครับ สังเกตไหมครับว่า ภาพฮีเลียมนะครับ มีเลขอะตอมซึ่งเลขอะตอมก็คือจำนวนโปรตอนเท่ากับต่อนะครับเพื่อนก็จะเขียนเลข 2 ไว้มุมล่าง สัญลักษณ์ธาตุฮีเลียมนะครับ ส่วนด้านบนนะครับก็จะเป็นเลขมวลก็คือเป็นผลรวมระหว่างโปรตอน  เพราะฉะนั้นนะครับ ฮีเลียมมีเลขมวลเท่ากับ 4 นะครับเพื่อนก็จะเขียนเลข 4 ไว้ที่ มุมบนซ้ายของสัญลักษณ์ธาตุของฮีเลียม เพื่อความเข้าใจนะครับเรามาทำแบบฝึกหัดกันดีกว่า  ตอนแรกนะครับให้สัญลักษณ์นิวเคลียร์มาละ เป็นธาตุไฮโดรเจน แล้วก็มีเลขมุมบนซ้ายเป็นเลข 1 เลขมุมล่างซ้ายเป็นเลข 1 จากสัญลักษณ์นิวเคลียร์ครับ คิดว่าสัญลักษณ์ธาตุคืออะไรครับ ในสัญลักษณ์นิวเคลียร์เป็นธาตุไฮโดรเจนใช่ไหมครับเป็นสัญลักษณ์ธาตุก็ต้องเป็นทาส  เลขอะตอมล่ะครับ เลขอะตอมก็คือตัวเลขที่อยู่มุมล่างซ้ายใช่ไหมครับ ล่างซ้ายมีเลข 1 เขาจะเลือกเอาก็เท่ากับ 1 เลขมวลล่ะ เลขมวลก็คือตัวเลขที่อยู่มุม วนซ้าย ตัวเลขที่อยู่มุมบนซ้ายเท่ากับ 1 เดือนเลขมวลก็เท่ากับ 1  จะหาจำนวนโปรตอนหายังไง จำนวนโปรตอนจะมีค่าเท่ากับเลขอะตอม เพราะฉะนั้นเลขอะตอมเรารู้แล้วว่าเท่ากับ 1 จำนวนโปรตอนเท่ากับ 1  แล้วจำนวนอิเล็กตรอนล่ะ จำนวนอิเล็กตรอนจะเท่ากับจำนวนโปรตอนเรารู้ว่าโปรตอนเท่ากับ 1  จะหาจำนวนอิเล็กตรอนได้ สุดท้ายเลยก็คือจำนวนนิวตรอนนะครับ อย่างที่ครูบอกนะครับว่าจำนวนนิวตรอนก็คือให้เอาเลขมวลลบเลขอะตอม เอาเลข 1 - 1 = 0 ฉะนั้นจำนวนนิวตรอนเท่ากับ ลองมาดูตัวอย่างอีกสักข้อนะครับ ในข้อนี้กำหนดสัญลักษณ์ธาตุมาให้นะครับกำหนดเลขอะตอมให้และกำหนดเลขมวลมาให้ เขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์ได้ไหมครับ การเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์นะครับ ตอนนี้กำหนดสัญลักษณ์มาให้แล้วก็คือออกซิเจนจะให้เราเขียนเล่นไปก่อนนะครับ โจทย์กำหนดเลขอะตอมมาให้มีค่าเท่ากับ 8 ให้เราเขียนเลข 8 ไว้ที่มุมล่างซ้ายนะครับของสัญลักษณ์ค่า โจทย์กำหนดเลขมวลมาให้แล้วก็คือ 16 เขียนเลข 16 ที่มุมบนซ้ายนะครับของสัญลักษณ์ภาพ ก็จะได้สัญลักษณ์นิวเคลียร์ที่มีหน้าตาเป็นแบบนี้ครับ   จำนวนโปรตอนอิเล็กตรอนนิวตรอนหายังไง  หาได้เช่นเดียวกันกับข้อของไฮโดรเจนนะครับ ข้อนี้ก็จะมีจำนวนโปรตอนนะครับ นะครับจำนวนอิเล็กตรอนเป็น 8 แล้วก็นิวตรอนเป็น 8 ครับ เดี๋ยวขออีกสัก 1 ตัวอย่างนะครับ ข้อนี้นะครับกำหนดสัญลักษณ์ธาตุมาให้ก็คือคาร์บอน กำหนดจำนวนโปรตอนมาให้แล้วก็จะกำหนดจำนวนหนึ่งก่อนมาให้ แล้วเราจะเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์ยังไงครับ ข้อนี้ก็ไม่ยากเลยนะครับ กำหนดโปรตอนมาให้แล้วมีค่าเท่ากับ 6 จำนวนโปรตอนมีค่าเท่ากับเลขอะตอมและเลขอะตอมก็เลยเท่ากับ 6 ด้วยครับ เลขมวลเหรอครับขายยังไง เลขมวลก็คือเอาจำนวนโปรตอนบวกจำนวนนิวตรอน จำนวนโปรตอนเท่ากับ 6 นิวตันเท่ากับ 6 + 6 = 12 เลขมวลก็เลยเท่าไหร่ นะครับ สัญลักษณ์ธาตุ เรารู้เลขอะตอมเรารู้เลขมวลแล้วนักเรียนเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์ได้ไหมครับ เสียงการเขียนสัญลักษณ์นิวเคลียร์ก็เช่นกันนะครับก็เริ่มต้นด้วยการเขียนสัญลักษณ์ภาคต่อ   เขียนเลขอะตอมนะครับ ไว้มุม สายล่างนะครับแล้วก็เขียนเลข มั่วนะครับไว้มุมซ้ายบนเสื้อสัญลักษณ์นิวเคลียร์ก็มีหน้าตาเป็นแบบนี้ ส่วนอิเล็กตรอนนะครับเมื่อกี้กูยังไม่ได้เติม เติมได้ไหมครับว่าอิเล็กตรอนมีค่าเท่าไหร่  อิเล็กตรอนจะเท่ากับจำนวนโปรตอนโปรตอนอิเล็กตรอนก็ 6  ส่วนข้ออื่นๆก็มีแนวคิดเช่นเดียวกับนักเรียนลองไปทำดูนะครับ  หม่ำคำตอบที่นักเรียนทำมาเทียบกับเฉลยที่ครูเฉลยบนหน้าจอ ไม่ยากเลยใช่ไหมครับ ระยะนะครับ  ครูก็มีคำถามมาถามเพิ่มเติมนะครับดูซิว่านักเรียนมีความเข้าใจหรือเปล่า คำถามแรกนะครับครูถามว่า ภาพชนิดเดียวกันสามารถมีเลขอะตอม ซึ่งก็คือจำนวนโปรตอนนี้ต่างกันได้หรือไม่  คิดว่าธาตุชนิดเดียวกันมีเลขอะตอมต่างกันได้ไหมครับ เฉลยก็คือไม่ได้นะครับเพราะว่าเลขอะตอมเป็นค่าเฉพาะตัวของแต่ละธาตุ คำถามต่อไป ธาตุชนิดเดียวกันสามารถมีเลขหมวดครับ คือผลรวมของจํานวนโปรตอนและนิวตรอนต่างกันได้หรือไม่  ข้อดีนักเรียนอาจจะยังไม่รู้นะครับเพื่อนครูก็เฉลยเลย คำตอบก็คือ กันได้นะครับ เขาเรียกว่าไอโซโทป เส้นไฮโดรเจนมี 3 ไอโซโทปดังแสดง สังเกตไหมครับว่าไอโซโทปของธาตุไฮโดรเจนนะครับ ตัวเลขที่อยู่มุมล่างซ้ายมีค่าเท่ากันหมดเลยก็คือเป็น 111 เป็นกันหมด มันเป็นเพราะว่า เลขอะตอมเหมือนเดิมไม่เปลี่ยนแปลงก็คือเลขอะตอมเท่ากับ 1 หมายเลขที่อยู่มุมซ้ายหมดเหรอครับตัวแรกมีค่าเท่ากับ 1 ตัวที่ 2 เป็น 2 ตัวที่ 3 เป็น 3 แสดงว่า เลขมวลเปลี่ยนแปลงใช่ไหมครับจาก 1 เป็น 2 จาก 2 เป็น 3 สภาพนะครับที่เขียนในลักษณะแบบนี้แหละเขาเรียกว่าไอโซโทป   ในการเขียนสัญลักษณ์ของไอโซโทปนะครับ บางครั้งนะครับอาจแสดงเฉพาะ ธาตุกับเลขมวลนะครับ ทำไมเราถึงไม่แสดงเลขอะตอมพอจะรู้ไหมครับเพราะว่าเลขอะตอมมันคงที่ใช่ไหมครับ ว่าจะเขียนกี่ครั้งถ้าจำได้ก็คือถ้าไฮโดรเจนและมุมล่างซ้ายก็จะเป็นหนึ่งเสมอ เหรียญ ในเมื่อเลขคงที่นี้บางครั้งเราก็ละไว้ในฐานที่เข้าใจนะครับ  เลขมวลต่างกันได้เวลาเราเขียนรูปยอดเรายังต้องใส่เลขมวลอยู่ เชิญนะครับ ไฮโดรเจนนะครับ ไอโซโทปของไฮโดรเจนที่มีเลขอะตอมเท่ากับ 11 เลขมวลเท่ากับ 3 เขียนย่อได้เป็น สัญลักษณ์ไฮโดรเจนแล้วก็มีเลขมวลเท่ากับ 3 หรือนะครับแต่เขียนเป็นไฮโดรเจนเขียน 3 ก็ได้   นอกจากนี้นะครับก็ยังมีไอโซโทปอีกประเภทหนึ่งนะครับ ไอโซโทปบางภาพไม่เสถียรสามารถแผ่รังสีได้เรียกว่าไอโซโทปกัมมันตรังสี   ซึ่งบางชนิดนำมาใช้ประโยชน์ได้นะครับเช่น ไอโอดีน 131 อย่างนี้นะครับก็ใช้ติดตามและรักษาความผิดปกติ ทำให้ลอย คาร์บอน 14 ใช้หาอายุซากสิ่งมีชีวิตโบราณ ยูเรเนียม 235 นะครับใช้เป็นแหล่งพลังงานในโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ ไม่ทราบว่าไอโซโทปและมีประโยชน์   เพื่อความเข้าใจนะครับลองมาทำแบบฝึกหัดกัน สัญลักษณ์นิวเคลียร์ของธาตุสมมติต่อไปนี้นะครับ ภาพใดถ้าสมมติใดนะครับเป็นไอโซโทปกันได้ไหมครับ ธาตุที่เป็นไอโซโทปกันจะต้องมีเลข อะตอมเป็นไงครับ เท่ากันแต่เลขมวลเป็นไงครับต่างกัน ธาตุที่เป็นไอโซโทปกันก็จะมีอยู่ 3 ตัว หนังที่ซูฉีแสดงบนหน้าจอ แล้วทำไมอ่ะ ตัวที่เป็นสัญลักษณ์ E กับ G ถึงไม่เป็นไอโซโทปกันล่ะ บอกได้ไหมครับ ที่ไม่เป็นไอโซโทปกันเพราะว่าเลขอะตอมก็เท่ากันเลขมวลเท่ากันก็แสดงว่า เอาตัวนี้นะครับเป็นไอโซโทปตัวเดียวกันนะครับก็ถือว่าเป็นตัวเดียวกันนั่นเอง เอาล่ะครับวันนี้เราได้เรียนเนื้อหากันเยอะพอสมควรเดี๋ยวเรามาสรุปบทเรียนกันนะครับ ขอแลกหน่อยครับอะตอมของธาตุมีจำนวนโปรตอนเท่ากับอิเล็กตรอนจึงเป็นกลางทางไฟฟ้า ป้ายนะครับ ไอออนมีประจุไฟฟ้านะครับเนื่องจากว่ามีจำนวนโปรตอนไม่เท่ากับจำนวน  สัญลักษณ์นิวเคลียร์แสดงชนิดของธาตุ เลขอะตอมและเลขมวล เลขอะตอมจะเท่ากับจำนวนโปรตอนนะครับ ส่วนเลขมวลเท่ากับผลรวมของจํานวนโปรตอนและนิวตรอน  ไอโซโทปเป็นธาตุชนิดเดียวกันที่มีเลขมวลต่างกันครับอันนี้ก็เป็นการสรุป  หัวข้อนี้นะครับ เป็นไงนักเรียนอย่าลืมไปทบทวนนะครับแล้วก็ไปทำแบบฝึกหัดให้เยอะๆนะครับแล้วจะได้รู้ว่า เนื้อหาเกี่ยวกับอะตอมไม่ยากเลยนะครับ ในหัวข้อถัดไปนักเรียนจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับภาพนะครับ ส่วนเนื้อหานี้จะน่าสนใจและสนุกแค่ไหนนะครับ อย่าลืมติดตามชม สำหรับวันนี้สวัสดีครับ