--- title: ธาตุ ตอน 2 (16.10 นาที) subtitle: date: วันพุธที่ 8 พฤษภาคม 2567 เวลา 09.45 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) [เสียงดนตรี] สวัสดีค่ะ นักเรียนทุกคนพบกับครูศิริรัตน์นะคะ เรื่องครูจะมาสอนในบทที่ 1 ในเรื่องของครูจะมาอสน ในเป็นหัวข้อ 1.3 เรื่องของธาตุซึ่งเนื้อหาที่จะพูดในเรื่องของชุดนี้นะคะ วันที่ 2 ถ้านักเรียนยังไม่ได้ศึกษาในตอนนี้ ก่อนไปศึกษาตอนที่ 1 ก่อนนะคะ จะเข้าไปศึกษาในเรื่องที่ 2 เรื่องของชาติครูขอทบทวนเรื่องเรื่องแรกก่อนนะคะ ตารางธาตุในปัจจุบันค่ะ จัดเรียงตามอะไรจำได้ไหมคะ เลขนมันผิดตรงไหนอยู่ตรงนี้เลข 12 3 4 แล้วก็ไล่ไปเรื่อย ๆ เพราะฉะนั้น จัดตามเลขอะตอม เลขอะตอม ก็คือเรียงด้านซ้ายในด้านขวาของตารางก็ไล่ข้างบนลงมาข้างล่างมีแถวตามนั้นเรียกว่าอะไร เราเรียกแถวตามตั้ง ว่าหมู่ 18 แถวนะคะแล้วเรียกตามแนวนอนว่ามีทั้งหมด 7 คาบ ข้างบนข้างล่างวันที่ 1 มันจะระบุหมู่ ครูบอกไปแล้วว่าเราจะใช้ระบบ CAS หนังสือวิทยาศาสตร์กายภาพเล่ม 1 ของเรา CAS แบ่งเป็นกลุ่ม a แล้วเข้ากลุ่ม B แล้วก็ธาตุกลุ่มเรียกว่าอะไรคะ แม่อยู่ตรงไหนคะนักเรียนดูที่ครูระบายสีไว้นะ เราเรียกธาตุ Representative คะ ที่ครูระบายสีชมพูไว้นะ CAS ว่า Transition นี่ก็คือนักเรียนได้ศึกษาจากวันที่ 1 ในการจัดเรียงธาตุตามตารางธาตุที่ครูบอกไปแล้วนี่ นั่นก็คือในหมู่ ประเด็นอธิบายโดยการใช้ธาตุ Representative เริ่มจากธาตุหมู่ a ตัวอย่างของธาตุหมู่ VIIIA อะไรบ้างคะ มีสถานะเป็นแก๊สนะคะ เราเลยเรียกธาตุกลุ่มนี้ว่าแก๊สมีประโยชน์ ฮีเลียม นอาร์กอนอยู่ในฐานะแล้วก็หยุดอยู่ในธาตุหมู่ VIIIA นี่เองนั่นเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 8 ยกเว้นฮีเลี่ยมเป็นอะไรคะ คืออยู่นอกสุดนะ ธาตุ และทำไมต้องยกเว้นฮีเลียมด้วยไหมคะ ฮีเลียมมีกี่อิเล็กตรอน มีกี่มีแค่ 2 อิเล็กตรอนเท่านั้นนั้นดีเยี่ยมวงนอกได้ นี่คือตัวอย่างที่มีคุณสมบัติคล้ายกันในหมู่เดียวกัน เรามาดูหมูต่อไปกันดีกว่าดีค่ะ ส่วนใหญ่จะอยู่ในโมเลกุลนะคะ อย่างเช่น สูตรเคมีที่เป็น CL ห้อยด้วยเลข 2 นี่ก็คือพี่ก็เคยเป็นลูกน้องแล้วท่านหมื่นก็มีอยู่เท่ากับ 7 เมื่อกี้ธาตุหมู่ VIIIA ก็มีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับเลขเหมือนกันค่ะ ถามจะว่าไงวิชาเคมีว่าจะเกิดยาเคมีพูดจำนวนเดียว หรือมีแนวโน้มที่จะเกิดเป็นไอออนลบมันเอง เราดูแล้วดูหมู่ VIIA ไปแล้วอะไรคะ หมู่ 1a จนถึง หมู่ VIA ค่ะ มีสมบัติเป็นยังอย่างไรมีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับเลขหมู่ มีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับเลข 1 ของเขาเอง และในหมู่เดียวกันมีสมบัติทางเคมีใช้การอ่านในหมู่ IA ก็จะมีเวลา จะลองถามดูนะคะ ว่ามันว่าคาร์บอนนี่ ที่มีสัญลักษณ์เป็นตัว 4 มีเลขอะตอม 6 ครูถามว่าธาตุคาร์บอนค่ะ มี เวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่าไร นักเรียนตอบได้ไหม เลขคาร์บอนคืออะไร ครับ ก็คือสิอยู่ในหมู่ 4 มีเวเลนซ์อิเล็กตรอนเท่ากับ 4 นี่ก็คือตัวอย่างธาตุที่คล้ายกันอยู่ในหมู่เดียวกัน นอกจากนี้การจัดคราบในตารางธาตุเมื่อเป็น 3 กลุ่มด้วยกันค่ะ กลุ่มแรก คือ กลุ่มธาตุโลหะ โลหะแล้วพวก 1 โลหะ ไปดูกันครูก็ระบายสีของคุณใช้สีฟ้า แล้วครูก็ใช้สีชมพูที่เป็นธาตุกึ่งโลหะ นักเรียนดูนะคะ ในธาตุโลหะ แล้วก็ Representative ดูอย่างไร นักเรียนรู้ที่ 4 ของต่าง ๆ ได้เลยในกลุ่ม B หรือธาตุ Transition มีสีเขียวสีเดียวเลย ธาตุ Transition เป็นโลหะกลุ่มนักเรียนอาจจะไปคุ้มครอง ในกลุ่มนี้ว่าไม่ได้เรียกว่า Transition เขาจะเรียกว่าโลหะ Transition ที่นี้เรามาดูกันค่ะ วาดรูปสมบัติเป็นอย่างไร เรามาดูตัวอย่างของโลหะกันก่อนค่ะ นะคะ ธาตุโลหะ ก็คืออย่างเช่นสัญลักษณ์ไอออนหรือว่าสัญลักษณ์ที่เป็น Cu คอปเปอร์ เป็น แล้วก็ Zn หรือว่าสุดท้ายก็คือซิงค์ อันนี้ก็คือสังกะสีนักเรียนลองดูสิคะตัวอย่างธาตุจะเป็นอย่างไร สมบัติของโลหะนะคะ กับของแข็งที่อุณหภูมิห้อง เมื่อกี้ไปอย่างที่คุณยกขึ้นมาเจนไหมคะ ทองแดง สังกะสีเป็นห้องแดงนะคะ แล้วสมบัติของโลหะจุดหลอมเหลว นำความร้อนและนำอยู่ไหนตอนนี้ ลืมโลหะ เป็นไอออนบวก เรารู้นะแล้ว อโลหะอย่างไรตัวอย่างมีอะไรบ้าง เช่น ออกซิเจน ฟลูออรีน คลอรีน มาดูกันมีสมบัติเป็นอะไรธาตุอโลหะ พบได้ทั้งหัวใจก็จะเป็นบางธาตุ หรือบางท่านก็เป็นของ และมีแนวโน้มรับอิเล็กตรอนหรือมีที่จะเป็นไอออนลบนั่นเอง ที่ครูระบายสีชมพูไว้ ลักษณะเหมือนขั้นบันไดในตารางธาตุ อย่างเช่น หัวหินสมบัติของกึ่งโลหะเป็นอย่างไร หัวก็คือมีสถานะเป็นแล้วดูพจนานุกรมภาษาไทยดีกว่าอโลหะ เหมือนเครื่องกึ่งโลหะกับโลหะ ก็เลยนำไฟฟ้าได้ดีกว่าโลห ะแต่ก็ไม่ได้ดีเท่าโลหะนะคะ ทีนี้ค่ะหนังสือเรียนวิทยาศาสตร์กายภาพ เล่มที่ 1 ครูก็ได้ 2 อาทิตย์นี้ใช้ไปแล้วนะคะ ก็เอาโทรศัพท์ของ รูป 1.8 มีสัญลักษณ์ ครูก็ทำให้นักเรียนดูแล้ว เอาโทรศัพท์ไป 20:00 น. ก็จะมีเมื่อเช็ก เมื่อคืนตามนั้นการระบุหมู่ตามแนวตั้งนะคะ เราก็มีด้วยกัน 18 หมู โดยด้านซ้ายไปด้านขวาของตารางนะคะ ส่วนคาบคืออะไร จะมีด้วยกันทั้งหมด โดยไล่จากข้างบนลงมาข้างล่าง ธาตุโลหะ แล้วก็ธาตุกึ่งโลหะ เพื่อเป็นการทบทวนตารางธาตุได้นะคะ เอาล่ะค่ะ ทีนี้เรามาตรวจสอบความเข้าใจกันดีกว่า ธาตุ CU เลขอะตอม ครูถามธาตุที่ครูระบายสีนี่ค่ะ เป็นอโลหะ โลหะ นำไปพัฒนาหรือว่านำไฟฟ้า นักเรียนลองทำเลยค่ะ มาเฉลยนะคะ ทำให้เสร็จนะคะ ว่าหยุดคลิปได้ก่อนนะคะ ทำเสร็จแล้วก็ค่อยมาดูเฉย ๆ แล้วกันนะคะ เรามาดูเฉลยก็เลยละกันนะคะ ครูจะเริ่มที่สีฟ้าก่อนนะคะ ก็คือหรือว่าหน้านี้อยู่ ธาตุจะอยู่ของครูนะคะ โลหะ โลหะ อยู่ในหมู่ นั่นก็คือกลุ่มธาตุ Transition ครูบอกไปแล้วเรียกอีกอย่างว่า Transition เพราะฉะนั้น แล้วจะโทรหาเป็นอย่างไรคะ นำไฟฟ้าได้ไหมคะ แล้วไปดูที่ฟลูออรีนเป็นธาตุ ธาตุอโลหะ คุณสมบัติธาตุอโลหะ ไม่นำไฟฟ้าจำกันได้ไหมคะ ทีนี้ค่ะ ครูระบายสีของหน้าที่ช่องของธาตุแมกนีเซียม สัญลักษณ์ MG แล้วก็ระบายสีแดงเลขอะตอม ถามว่าในของธาตุนี้ธาตุใด ให้อิเล็กตรอน แล้วนี่ 2 ธาตุใดมีแนวโน้มเมื่อเกิดปฏิกิริยาเคมี นักเรียนลองทำดูเลยนะคะ แล้วนะเรามาเฉลยกันเหมือนเดิมนะคะ ถ้านักเรียนยังทำไม่เสร็จหยุดไว้ก่อนนะคะ ทำเสร็จแล้วค่อยเข้ามาดูเฉลยนะคะ ครูถามว่าธาตุใดถ้าเกิดปฏิกิริยาเคมีปฏิทิน เป็นสมบัติของอะไรคะ เป็นสมบัติธาตุโลห ะก็คือแมกนีเซียม โลหะอย่างนั้นเองเมื่อเกิดปฏิกริยาเคมี ไอออนบวกนั่นเอง ที่เหลือนอกจากว่าธาตุคอลลีนธาตุลมโลหะมีสมบัติมีแนวโน้มรับอิเล็กตรอนเมื่อเกิดปฏิกิริยาอยากกินไอออนลบนั่นเองนะคะ เอาล่ะค่ะ เรามาสรุปบทเรียนกัน ซึ่งครูขอสรุปบทเรียนนักศึกษาต่อเนื่องทั้งวันที่ 1 และตอนที่ 2 เลยนะคะ ในปัจจุบันมีการค้นพบธาตุ ครูบอกไปแล้วค่ะ 118 ธาตุ นักวิทยาศาสตร์ในรูปแบบตารางที่เรียกว่าตารางธาตุ ตารางธาตุปัจจุบัน เรียงตามเลขอะตอมที่มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกันอยู่ในหมู่เดียวกันนะคะ ธาตุในตารางธาตุ Representative และ Transition ธาตุในกลุ่มโลหะ ธาตุในกลุ่มโลหะส่วนใหญ่จะนำฟ้าได้ดี และมีแนวโน้มให้ วันนี้ส่วนใหญ่จะแนะนำไฟฟ้าและมีน้ำนมอิเล็กตรอนมากเกินไปเบียร์นี่ก็คืนนะ เผื่อมีคนรู้ทั้งหมด นักเรียนสามารถอ่านเพิ่มเติมหรือว่าทำแบบฝึกหัดเพื่อทบทวนดูได้ค่ะ ในหนังสือวิทยาศาสตร์กายภาพ เล่ม 1 นะคะ ติดตามต่อไปในคลิปหน้าได้ค่ะ สำหรับวันนี้สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]