[เสียงดนตรี] (คุณครูศิริรัตน์) หัวข้อ 1.5 มลพิษทางอากาศค่ะ ซึ่งครูจะขอเริ่มที่หัวข้อ 1.4 ก่อนนะคะ คือการใช้ประโยชน์จากอากาศค่ะ จากที่นักเรียนทราบแล้ว ว่าอากาศนี่ค่ะ ประกอบไปด้วยสารเคมีทั้งที่เป็นธาตุ แล้วก็เป็นสารประกอบนะคะ อย่างเช่นแก๊สไนโตรเจน แก๊สออกซิเจนและแก๊สอื่น ๆ อย่างเช่นแก๊สอาร์กอน แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ และแก๊สฮีเลียมนะคะ ซึ่งในชีวิตประจำวันค่ะ มีการนำแก๊สเหล่านั้นน่ะค่ะ นำอากาศมาใช้ประโยชน์อย่างมากมายเลย ครูจะขอยกตัวอย่าง นักเรียนอย่างเช่นการเผาไหม้ค่ะ นักเรียนคงทราบแล้วว่าแก๊สออกซิเจนนี้ค่ะ นะคะ นั่นก็คือแก๊สออกซิเจน มีประโยชน์ในปฏิกิริยาการเผาไหม้นั่นเองนะคะ อย่างในรูปนี้ค่ะ ก็คือการเผาไหม้ของเทียนนะคะ นอกจากนี้ค่ะ มนุษย์เราจะใช้แก๊สออกซิเจน ในการสังเคาระพืชค่ะ ใช้แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ในการสังเคราะห์ ด้วยแสงมันเอง นี่คือประโยชน์ของการนำอากาศหรือแก๊ส ในอากาศมาใช้ประโยชน์นะคะ ทีนี้ค่ะ ถ้าเราต้องการทำแค่เพียงบางชนิด มาใช้ประโยชน์ต้องทำอย่างไรนะคะ นักเรียนคงทราบแล้ว ว่าอากาศเป็นสารผสม เนื่องจากว่ามีแก๊สอยู่หลายชนิดผสมกันอยู่นะคะ การจะนำแก๊สแต่ละชนิดออกมา จะต้องทำอย่างไรนะคะ ก็ต้องไปผ่านกระบวนการแยกด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่นการจัดลำดับส่วน การผ่านเยื่อเลือกผ่านนะคะ เป็นวิธีการเหล่านี้นะคะ นักเรียนจะได้ศึกษาในระดับสูงต่อไปนะคะ นั่นก็คือเมื่อเรานำอากาศมาผ่านกระบวนการแยกวิธีการต่าง ๆ แล้วนี่ จะได้แก๊สต่าง ๆ แต่ละชนิดออกมานะคะ เมื่อเราแยกแต่ละชนิดออกมาแล้วค่ะ แล้วก็สามารถที่จะนำแก๊สเหล่านั้นนะคะ ไปใช้ประโยชน์ได้นะคะ ก็จะขอยกตัวอย่างการนำแก๊สเหล่านั้นนะคะ ไปใช้ประโยชน์นะคะ โดยเริ่มจากแก๊สออกซิเจนค่ะ แก๊สออกซิเจนเอาไปทำอะไรได้บ้างไปดูกันนะคะ แก๊สออกซิเจนค่ะ จะใช้บรรจุในถังช่วยหายใจสำหรับผู้ป่วยนะคะ หรือบรรจุในถังช่วยหายใจสำหรับนักประดาน้ำ แล้วก็นักบินอวกาศนะคะ นอกจากนี้ค่ะ แก๊สออกซิเจนที่ทำปฏิกิริยากับแก๊สอะเซทิลีน จะได้เปลวไฟที่มีความร้อนที่สูงมากนะคะ และเปลวไฟที่มีความร้อนสูงขนาดนี้ค่ะ สามารถที่จะใช้ในการตัด แล้วก็เชื่อมเหล็กได้ด้วยนะคะ แก๊สออกซิเจนค่ะ จะเพิ่มในจรวดแล้วก็เครื่องบินไอพ่นได้ ไปดูตัวอย่างตอนต่อไปนะคะ ก็คือแก๊สไนดตรเจนนั่นเองค่ะ นะคะ แยกแก๊สไนโตรเจนกับอากาศมาแล้วนำไปใช้ประโยชน์อะไรบ้าง ไปดูกันค่ะ นะคะ เราจะทำแก๊สไนโตรเจนขับทำให้เป็นไนโตรเจนเหลว ที่ใช้ในกระบวนการผลิตอาหารแช่แข็งนะคะ อย่างในรูปนี้ค่ะ ก็จะเป็นที่ใช้แข็งเองนะคะ เรานำแก๊สไนโตรเจนบรรจุในถุงขนมค่ะ ป้องกันความชื้น แล้วก็แก๊สออกซิเจน เพื่อคงความตอบแล้วก็คุณภาพของอาหารนะคะ แล้วก็นำแก๊สไนโตรเจนค่ะ ป้องกันการเกิดปฏิกิริยาเคมี และระหว่างอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ และอุปกรณ์ในอากาศได้นะคะ แล้วนอกจากนี้ค่ะ แก๊สไนโตรเจน ก็เป็นสารตั้งต้นขอเป็นผลิตปุ๋ยไนโตรเจนด้วย ดูตัวอย่างแก๊สตัวต่อไปค่ะ นะคะ จะเป็นแก๊สมีสกุล ถ้านักเรียนสอบได้นะคะ แก๊สมีสกุลที่ขาดจะเป็นธาตุที่อยู่ในหมู่ 8A นั่นเองค่ะ แต่ที่ครูยกตัวอย่างการใช้ประโยชน์ จากตัวอย่างแก๊สมีสกุล จะมีตัวอย่างติดตัวด้วยกัน ก็คือแก๊สอาร์กอน แก๊สฮีเลียม นีออนแล้วก็แก Xenon ไปดูกันค่ะ เราไปใช้ประโยชน์อะไรกันบ้างนะคะ มันก็คือแก๊สอาร์กอนค่ะ ใช้บรรจุในหลอดไฟแบบมีไส้ ป้องกันไส้หลอดทำปฏิกิริยา กับแก๊สออกซิเจนในอากาศแล้วเกิดการลุกไหม้นะคะ แล้วเราก็นำแก๊สฮีเลียมค่ะ ไปบรรจุลูกโป่งสวรรค์ นักเรียนรู้จักลูกโป่งสวรรค์ไหมคะ มันก็จะเป็นลูกโป่งที่มันจะลอยได้นะคะ ที่ต้องผูกเชือกไว้นะ ลูกโป่งนะคะ จะบรรจุแก๊สฮีเลียมไว้นะคะ แล้วก็มีแก๊สนีออน แล้วก็แก๊ส Xenon นะคะ แก๊สพวกนี้เอาไปทำอะไรนะคะ เขาจะใช้บรรจุในหลอดไฟที่ให้ต่าง ๆ นักเรียนอาจจะเคยเห็นตามร้านอาหาร หรือว่าตามกันวันนะคะ นั่นก็คือหลอดไฟ ที่เขาบรรจุแก๊สพวกนี้อยู่นั่นเองนะคะ นอกจากการใช้ประโยชน์จากแก๊สในอากาศแล้วนี่ รอบตัวเรายังมีทางอื่น ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อีกหรือไม่ นักเรียนลองคิดสิคะ นักเรียนนำทางอื่นมาใช้ประโยชน์ได้ไหมนะคะ ได้ค่ะ เนื่องจากว่าสิ่งต่าง ๆ รอบตัวเราด้วยค่ะ ประกอบไปด้วยธาตุ ทั้งที่เป็นธาตุเRepresentative แล้วก็ธาตุแทรนซิชันนะคะ ซึ่งธาตุแต่ละชนิดมีสมบัติประโยชน์และอันตราย ที่แตกต่างกันนะคะ ครูจะยกตัวอย่างให้ดูนะคะ อย่างเช่นถ้าซิลิค่ะ พระศิริพค่ะ สาดรีเซ็ตขีดหรือว่าถ้า ฉันขอนักเรียนซิลิคอน นี้ขายอยู่ในหมู่ 4a กลับได้แล้วไหมคะ ว่าเป็นธาตุ Representative หรือว่านะคะ ชาติ Transition นั่นเองนะคะ ซิลิคอนค่ะ เป็นของแข็งสีเทาเป็นมันเงานะคะ สามารถเปิดปฏิกิริยากับแก๊สออกซิเจน ได้สารประกอบออกไซด์ที่มีความเสถียรนะคะ เรานำซิลิคอนค่ะ ไปใช้ในอุตสาหกรรมการทำแก้ว เส้นใยแก้ว แล้วก็เส้นใยนำแสง แล้วก็เป็นสารกึ่งตัวนำในวงจรไฟฟ้านะคะ แต่ว่านะคะ นักเรียนโ ถ้าสูดดมเอาผงซิลิเกต ซึ่งเป็นสารประกอบออกไซด์ของซิลิคอน ที่อยู่ในแร่ใยหินนี่ค่ะ จะเป็นอันตรายต่อปอดของเราได้นะคะ สักตัวอย่างหนึ่งนะคะ นั่นก็คือ copper หรือว่าทองแดงค่ะ ทองแดงนะคะ Representative หรือ Transition นะคะ ทองแดงที่ขาเป็นธาตุน Transition ฃนะไปดูสมบัติกันทองแดง ขาวจะเป็นของแข็งสีส้มแดงเป็นมันเงา สามารถที่จะนำความร้อนแล้วก็นำไฟฟ้าได้ดีนะคะ เราก็เลยนำทองแดง ขับมาเป็นรถนำไฟฟ้าในสายไฟฟ้า และอุปกรณ์ไฟฟ้านะคะ แร่ทองแดงนี่แหละค่ะ เป็นธาตุที่จำเป็นต่อร่างกาย เอนไซม์ในการถ่ายโอนพลังงานในเซลล์ได้ด้วยนะคะ แต่ว่ามนุษย์เรานี่ค่ะ ต้องการธาตุทองแดงปริมาณเพียงเล็กน้อยเท่านั้นนะคะ ถ้าได้รับในปริมาณมากไป จะทำให้เกิดโรคทางพันธุกรรมได้ นี่ก็คือเนื้อหาในหัวข้อ 1.4 การใช้ประโยชน์จากอากาศนะคะ ครูจะขอเข้าหัวข้อ 1.5 มลพิษทางอากาศค่ะ เนื่องจากว่าในอากาศนี่ค่ะ เนื่องจากว่าจะมีแก๊ส ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้แล้วนี่ค่ะ ก็ยังมีสารหรือว่าแก๊สบางชนิดค่ะ ที่เป็นสารมลพิษ ที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศได้นะคะ โดยอากาศที่มีปริมาณของฝุ่นละออง แก๊สพิษ ควัน หรือเขม่ามากเกินไปนี่ค่ะ ก็จะทำให้เกิดมลพิษทางอากาศ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้นะคะ ซึ่งแก๊สมลพิษเหล่านี้ค่ะ อาจเกิดขึ้นตามธรรมชาติอย่างเช่นภูเขาไฟระเบิด หรือว่าเกิดจากการกระทำของมนุษย์ อย่างเช่นการเผาไหม้เชื้อเพลิงในรถยนต์ หรือว่าการปล่อยแก๊สจากโรงงานอุตสาหกรรมนะคะ เดี๋ยวครูจะขอยกตัวอย่าง ของสารมลพิษราคาแหล่งกำเนิด แล้วก็ผลกระทบให้นักเรียนได้ดูกันนะคะ ครูจะขอเริ่มจากฝุ่นละอองค่ะ นี่ก็น่าจะรู้จักกันดีอยู่แล้วนะคะ หรือว่าบางคนเขาอาจจะเคยได้ยินละอองที่เขาเรียกว่า PM 2.5 กันมาแล้วบ้างนะคะ ติดตามข่าวหรือว่า อยู่ในพื้นที่ที่มีฝุ่นละอองที่ เรียกว่า "PM 2.5" นะคะ ก็จะคุ้นเคยกับตัวนี้นะคะ ฝุ่นละออง PM 2.5 เป็นฝุ่นละอองชนิดหนึ่งค่ะ ที่มีขนาดเล็กมาก ๆ เลย ไม่มีไม่เกิน 2.5 ไมโครเมตรนะคะ หรือมีขนาดที่เล็กกว่าเส้นผมหลายเท่าเลยนะคะ โดยทั่วไปนี่ค่ะ มีแหล่งกำเนิดมาจากตรงไหนครับ ไปดูกันฝุ่นละอองที่ ก็เกิดจากฝุ่นละอองจากเผาไหม้ จากถ่านหิน แล้วก็เชื้อเพลิงชีวมวลนะคะ หรือเกิดจากการเผาขยะ หรือไฟป่า หรือเกิดจากการเผาซากนะคะ ถ้าเราถูกฝุ่นละอองเหล่าค่ะ เข้าตาจะทำให้ระคายเคืองตาได้นะคะ หรือว่าสร้างหายใจเอาฝุ่นละอองนี้ค่ะ เข้าไปเป็นเวลานานนี่ ว่าจะส่งผลต่อระบบหายใจได้นะคะ ไปดูสารมลพิษตัวต่อไปดีกว่านะคะ นั่นก็คือแก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์นะคะ มีสูตรเคมีเป็น CO นะคะ แก๊สคาร์บอนมอนอกไซด์ จะเกิดจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์นะคะ จากการเผาไหม้เชื้อเพลิงในรถยนต์ จากการเผาขยะหรือว่าไฟป่า เมื่อได้รับแก๊สนี้เข้าไปค่ะ จะทำให้เกิดอาการมึนงงเวียนศีรษะ และหากได้รับในปริมาณมาก อัตรายถึงชีวิตได้เลยนะคะ ครูขอยกตัวอย่างอีกสักอันหนึ่งนะคะ ที่เป็นสารมลพิษนะคะ นั่นก็คือสารปรอทนั่นเองค่ะ มีสัญลักษณ์ธาตุเป็น Hg นะคะ เปล่าค่ะ เลยกลับดึกหน่อยนะคะ ก็มีแหล่งกำเนิดจากการเผาไหม้ ถ่านหินหรือการเผาขยะนะคะ หรือเกิดจากโรงงานผลิตแบตเตอรี เกิดจากการผลิตโลหะนะคะ ซึ่งก็ได้รับสารนี้ค่ะ ผสมในปริมาณมาก จะทำให้ระบบประสาทของเหล่านี้ ถูกทำลายและอาจรุนแรง ถึงขั้นเสียชีวิตได้เหมือนกันนะคะ รามาสรุปบทเรียนกันนะคะ ีวิตประจำวันและในอุตสาหกรรมค่ะ มีการนำแก๊สจากอากาศ ในมาใช้ประโยชน์อย่างมากมายเลยนะคะ ทั้งนั้น ที่เป็นธาตุ Representative และธาตุแทรนซิชัน แต่ละชนิดค่ะ ก็จะมีสมบัติประโยชน์และอันตรายที่แตกต่างกัน เราจะมีประโยชน์แล้วอาจจะมีสารมลพิษ ที่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศได้ ขึ้นตามธรรมชาติ หรือเกิดจากการกระทำของมนุษย์ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิต และสิ่งแวดล้อมได้ เนื้อหาในหัวข้อ 1.4 การใช้ประโยชน์จากอากาศ แล้วก็ 1.5 มลพิษทางอากาศนะคะ นักเรียนสามารถสืบค้นข้อมูล เกี่ยวกับประโยชน์ อันตราย หรือว่าศาสตร์อื่น ๆ เพิ่มเติมได้นะคะ สำหรับบทที่ 1 เรื่องอากาศ ก็จะจบลงเพียงเท่านี้นะคะ นักเรียนสามารถที่จะทำแบบฝึกหัดท้ายบท หนังสือเรียนวิชาวิทยาศาสตร์กายภาพ เล่มหนึ่งก็เป็นการทบทวนความรู้ได้ สำหรับวันนี้สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]