[เสียงดนตรี] (ดร.ปุณิกา) สวัสดีค่ะนักเรียน ครูชื่อปุณิกา นะคะ วันนี้ครูจะมาสอนเป็นบทที่ 3 ในเรื่องของอาหารซึ่งในบทนี้นะคะ จะแบ่งออกเป็น 5 ข้อย่อย แต่คลิปนี้ที่ครูจะสอนจะเป็นหัวข้อแรกค่ะ ใครมันและน้ำมัน แต่ก่อนที่จะไปถึงเรื่องแรกนะคะ อยากให้นักเรียนเอาความรู้ในบทที่ 1 และที่ 2 มาทบทวนกันก่อนนะคะ ให้นักเรียนพิจารณาและตอบคำถามคำถามไม่ยากนักเรียน คำถามก็คือจะใช้ความรู้จากบทแรก ๆ ของเราข้อแรกเลย ข้อ 1 กลูโคสเป็นสารประกอบไอออนิกหรือสารโคเวเลนต์ ครูจะหยุดแป๊บหนึ่งนะให้เด็ก ๆ คิด ง่ายใช่ไหม เดี๋ยวครูเฉลยเลยนะคะ กลูโคสเป็นสารโคเวเลนต์ เพราะอะไรคะ ครูขอดูที่สูตรโครงสร้างของกลูโคสค่ะ เพราะประกอบด้วยธาตุคาร์บอน นักเรียนธาตุคาร์บอนสร้างพันธะโคเวเลนต์กับธาตุใดบ้าง จากสูตรโครงสร้างเห็นไหมคะ เฉลยเลยนะคะ ธาตุคาร์บอนสามารถสร้างพันธะกับธาตุคาร์บอนด้วยกันเอง หรือธาตุคาร์บอนก็สามารถสร้างพันธะกับธาตุไฮโดรเจนก็ได้ หรือธาตุคาร์บอนยังสามารถสร้างพันธะกับธาตุออกซิเจนได้ด้วยค่ะ ข้อต่อมา ข้อ 3 แล้วนะคะ พันธะโคเวเลนต์ระหว่างธาตุคาร์บอนกับไฮโดรเจนเป็นพันธะชนิดใดคะ เป็นพันธะเดี่ยว ง่ายใช่ไหมคะ ข้อสุดท้าย เพราะเหตุใดกลูโคสจึงละลายน้ำได้ เพราะอะไรหนอ ใครตอบได้ไหมคะ คุณไกท์ให้นิดหนึ่งนะคะ ที่เคาน์เซอร์ครูนะคะ นะคะ ครูเฉลยแล้วนะคะ เพราะว่ากลูโคสนี้สามารถสร้างพันธะไฮโดรเจนกับน้ำได้นั่นเอง ครูจะขอใช้โครงสร้างของกลูโคสนะคะ อธิบายต่อเลย เมื่อกี้เราเห็นแล้วนะคะ ว่ากลูโคสนี่ประกอบด้วยธาตุหลายชนิด ถ้าตรงทิศทางที่เป็นธาตุคาร์บอนนี่เขาจะไม่ได้อยู่เดี่ยว ๆ นะเขาอาจจะสร้างพันธะกับธาตุไฮโดรเจนหรือว่าธาตุคาร์บอนด้วยกันเอง โดยเราเรียกสารประกอบด้วย ธาตุที่มีสารประกอบธาตุไฮโดรเจนหรือกับธาตุคาร์บอนด้วยกันเองว่าธาตุสารประกอบอินทรีย์ค่ะ นอกจากนี้ในสารประกอบอินทรีย์บางชนิดนะคะ เรายังอ่านหินธาตุคาร์บอนบางชนิดสร้างพันธะโคเวเลนต์กับธาตุอื่นด้วย เช่น ธาตุออกซิเจน ดูที่กรดแอซิติก นักเรียนได้ด้วยหรือว่าเราจะสามารถสร้างพันธะกับธาตุไฮโดรเจนได้ด้วย ก็สามารถทำได้เช่นกันหรือแม้แต่ถ้าคลอรีนค่ะ ใน สามารถเห็นว่ามีพันธะกับคลอรีนด้วยอินทรีย์นี่สามารถได้มาจากสิ่งมีชีวิตหรือมนุษย์สร้างขึ้น และสารประกอบที่ไม่ใช่สารประกอบอินทรีย์เราจะเรียกสารประกอบคำว่า "สารประกอบอนินทรีย์" ค่ะ ซึ่งในชีวิตประจำวันของเรานี่สารประกอบอินทรีย์และสารประกอบอนินทรีย์มากมายเลย โดยที่นักเรียนอาจจะไม่รู้ว่าตอนนั้นนี่เป็นสารประกอบอินทรีย์ อย่างเช่น กลูโคส แก๊สมีเทน เออลหรือแม้แต่น้ำส้มที่นักเรียนรู้จักนะคะ สูตรสารประกอบอนินทรีย์ก็เช่นแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์น้ำสารละลายกรดไฮโดรคลอริก หรือแม้แต่โซเดียมคลอไรด์นั่นเองค่ะ หรือแม้กระทั่งอาหารที่เรารับประทานกันนะคะ ไม่ว่าจะเป็นไขมัน น้ำมัน คาร์โบไฮเดรต โปรตีนวิตามินนี่ ล้วนแล้วเป็นสารประกอบอินทรีย์ด้วยเช่นกัน ยกเว้นสารเกลือแร่นะคะ ที่ไม่ใช่สารประกอบอินทรีย์เรามาหัวข้อไขมันและน้ำมันก่อนเลยนะไขมันและน้ำมันเป็นอาหารที่ให้พลังงานสูง ดังนั้น การรับประทานอาหารประเภทนี้นี่ เราก็จะได้รับความอบอุ่น  ดังนั้น ไขมันและน้ำมันนี่จะดูดซึมวิตามินบางชนิดด้วยเช่นวิตามินเอ นักเรียนแล้วในมัธยมต้นการรับประทานมาแล้วนะ ซึ่งเราทานเฟรนช์ฟรายส์ โดนัท พิซซา ไปนี่มันก็อาจจะทำให้คอเลสเตอรอลไปสะสมที่เส้นเลือดรายงานค่ะ ไขมันและน้ำมันนะคะ เป็นสารกลุ่มไตรกลีเซอไรด์ ประกอบด้วย ส่วนของกลีเซอรอลมาทำปฏิกิริยากับถามซึ่งแต่ละชนิดนะคะ ก็จะต่างกันที่กรดไขมัน เราจะมาดูที่ไตรกลีเซอไรด์ชนิดนี้กันนะคะ จะเห็นว่าเห็นไหมคะ บริเวณที่ครูวงไว้นะคะ เป็นส่วนของกลีเซอร์รอลเหมือนกันทุกชนิดแต่มันจะเหมือนกันที่ตรงนี้ค่ะ ตอนนี้นี่จะมีกรดไขมันที่เหมือนกันไขมันชนิดที่ 1 ก่อน จะเห็นว่าพันธะของคาร์บอนนี่ตำแหน่งก็เป็นพันธะเดี่ยวบางตำแหน่งก็เป็นพันธะคู่ด้วย แต่กรดไขมันชนิดที่ 2 ชั้นที่ 3 นะคะ นักเรียนนักเรียนจะเห็นว่าเขาก็จะเป็นโครงสร้างของกรดไขมันนี่ อะตอมนี้จะเป็นพันธะเดี่ยวทั้งหมด ซึ่งเราจะเรียกไขมันที่ไหนโครงสร้างมีพันธะคู่ระหว่างอะตอมของคาร์บอนเรียกว่ามันไม่อิ่มตัว ในขณะที่กรดไขมันที่ในโครงสร้างของเขานี่ พันธะ... ขอโทษค่ะ พันธะระหว่างอะตอมนี่เป็นพันธะเดี่ยวทั้งหมด เขาจะเป็นไขมันอิ่มตัวไขมันอิ่มตัว ดังนั้น นักเรียนต่อครูได้ไหมคะ ว่ากรดไขมันที่ 1 เป็นกรดไขมันอิ่มตัวหรือไม่อิ่มตัวคะ เก่งมากค่ะ สำหรับกรดไขมันชนิดที่ 1 นี่ เขาก็จะเป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัวนะ เพราะว่าเขาเป็นพันธะคู่ แต่ส่วนที่ 2 และที่ 3 เห็นไหมคะ จะเป็นกรดไขมันอิ่มตัว เพราะว่าเขามีโครงสร้างพันธะเดี่ยวทั้งหมด ทีนี้ครูเขาจะขอยกตัวอย่างโครงสร้างในชีวิตประจำวันนะคะ ครูยกมา 2 ตัวอย่าง ก็คือสเตียริกและไลโนเลอิก เขาเป็นกรดไขมันประเภทไหน ดูจากสูตรโครงสร้างเขาเลยค่ะ ดูพันธะระหว่างอะตอมของคาร์บอน จะเห็นว่ากรดสเตียริกเป็นไขมันอิ่มตัวนะคำว่าในสูตรโครงสร้างมีพันธะเดี่ยวทั้งหมดในกรดสเตียริกพบในไขมันอิ่มตัวที่พบในไขมันสัตว์ เขานิยมนำมาส่วนผสมในการทำสบู่ค่ะ ส่วนต่อมากรดไขมันสีต่อมากรดไขมันไลโนเลนิ ครูไม่ถามแล้วกรดไลโนเลอิกนี่ เป็นกรดไขมันไม่อิ่มตัว ชื่อนี้อาจจะไม่ค่อยคุ้น แต่ถ้าครูบอกว่ากรดไขมันโอเมก้า 3 นักเรียนอาจจะคุ้นขึ้นมานะคะ ซึ่งกรดไขมันในกลุ่มโอเมกา 3 นี่ ร่างกายสร้างเองไม่ได้ ดังนั้น เราต้องนำทางเข้าไปค่ะ โดยไขมันใน Omega 3 นี่ เราจะพบในไหนได้บ้างพบในอาหารทะเลน้ำลึก และเขามีส่วนอย่างไร เขามีส่วนสำคัญในการช่วยรับพัฒนาระบบประสาท แล้วนักเรียนเคยสงสัยไหมคะ ว่าสารอาหารประเภทไขมันและน้ำมันทำไมบางชนิดมีสถานะเป็นของแข็ง เช่นเลยนี่ เราเห็นว่ามันเป็นของแข็ง แต่น้ำมันถั่วเหลืองเขาเป็นของเหลว นักเรียนเคยสงสัยไหมคะ ทีนี้ครูจะให้ดูนะคะ ว่าปริมาณของกรดไขมันนี่ ที่อยู่ในไขมันและน้ำมันนี่ส่งผลต่อสมบัติของเอาอย่างไร มาดูที่เนยกับน้ำมันถั่วเหลืองนะ อันนี้ครูที่พบในเนยและน้ำมันถั่วเหลืองประกอบไปด้วยไขมันอิ่มตัวไปละ 50 ในขณะที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวอยู่ในร้อยละที่ 26 น้ำทางกลับกันนะคะ ดูในส่วนของน้ำมันถั่วเหลืองบ้าง นี่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวร้อยละ 80 ร้อยละ 81 เลยตัวนี้ร้อยละ  ลองเปรียบเทียบดูนะคะ มาดูที่จุดหลอมเหลวนะคะ ขณะที่นายนี่มีจุดหลอมเหลวสูงและน้ำมันถั่วเหลืองนี่ มีจุดหลอมเหลวต่ำ ข้อมูลเหล่านี้นี่เราจะพอที่จะสรุปความสัมพันธ์หนุมานว่าอย่างไรคะ ก็จะสรุปได้ว่าไขมันหรือน้ำมันไม่มีปริมาณกรดไขมันอิ่มตัวมากก็จะมีจุดหลอมเหลวสูง ถ้ามีจุดหลอมเหลวสูงมีก็อาจจะส่งผลให้มีสถานะของแข็งที่อุณหภูมิห้อง สงสัยอุณหภูมิห้องที่ต่างประเทศนะคะ 25 องศาเซลเซียสค่ะ ไปต่อกัน การพิจารณาความอิ่มตัวนะคะ ของสารการบอกความอิ่มตัวของสารประกอบอินทรีย์ด้วยนะคะ ครูมีตัวอย่างของสารประกอบชนิดอยากให้ใช้ความรู้เมื่อสักครู่นี่ บอกครูสิคะ สารใดเป็นสารประกอบอิ่มตัวและสารใดเป็นสารมีชนิดไม่อิ่มตัว ครูจะให้เวลานักเรียนคิดสักครู่นะคะ นักเรียนเอ่ยเฉลยแล้วนะคะ ชื่อสารประกอบอินทรีย์ชนิดอิ่มตัวกันก่อน นักเรียนออกอะไรบ้างคะ มาดู สารประกอบอินทรีย์ชนิดอิ่มตัวนะ ก็จะมีสาร A สาร C เพราะอะไรคะ เพราะอะไรคะ นักเรียนเพราะว่าดูที่สุดโครงสร้างแล้วนี่ขอโทษค่ะ พันธะอะตอมของคาร์บอนนี่เป็นพันเดี๋ยวทั้งหมด เพราะฉะนั้นนี่สาร a และสาร b แบบอิ่มตัวทั้งหมดก็จะไปสถานีและสาร b เขาจะมีพันธะคู่และพันธะ 3 แสดงว่าเขาเป็นสารประกอบอินทรีย์ชนิดไม่อิ่มตัวค่ะ จากสูตรโครงสร้างของสารประกอบอินทรีย์บางชนิดนะคะ หรือให้ดูไปแล้วเมื่อสักครู่ข้างต้นนี่ค่ะ จะเห็นว่าสารประกอบอินทรีย์บางชนิดที่ประกอบไปด้วยธาตุคาร์บอนนะคะ เราจะเรียกสารเหล่านี้นี่ว่า "สารประกอบไฮโดรคาร์บอน" เรื่องสารประกอบไฮโดรคาร์บอน ลูกค้าจะแบ่งออกเป็นประเภทของสารประกอบไฮโดรคาร์บอนอิ่มตัว อันนี้ครูเขียนนะ ไฮโดรคาร์บอน compound อิ่มตัว ส่วนอีกประเภทหนึ่งก็คือไม่อิ่มตัว ซึ่งไม่อิ่มตัวนะ ก็แสดงว่าในสูตรโครงสร้างนี้มันมีพันธะคู่หรือพันธะสามอย่างน้อย 1 พันธะ ก่อนที่จะจบเรื่องของไขมันและน้ำมันนะคะ ครูก็ให้นักเรียนทำแบบฝึกหัดก่อนนะคะ ว่าหลังจากที่ครูพูดนี่นักเรียนหลุดลอยไปหรือเปล่านะคะ มาช่วยครูตอบปัญหานะคะ ข้อ 1 นะคะ ลองพิจารณาสูตรโครงสร้างของสารต่อไปนี้ไหมคะ เห็นไหมคะ ครูมีสูตรโครงสร้างหลายชนิดเลยนี้ ทีนี้นักเรียนสอบครูไหนว่าสารใดข้อ 1 สารใดเป็นสารประกอบอินทรีย์ค่ะ ดูสิคะว่า จะเฉลยเหมือนครูหรือเปล่า นักเรียนลองดูนะสารตรงนี้ สารประกอบตรงนี้สถานที่ อยู่ด้านล่างนะแล้วสารใดล่ะเป็นสารประกอบไฮโดรคาร์บอนจำได้ไหมคะ สารประกอบไฮโดรคาร์บอนอะไรเฉลยนะคะ ก็คือเอาสารนั่นเองก็คือสารที่อยู่ด้านบนและสถานที่อยู่ด้านล่างเพราะอะไรคะ ที่สอนไป ก็คือสารประกอบอินทรีย์ที่สารประกอบไฮโดรคาร์บอนนั่นเอง ก็คือขณะนี้ค่ะ สำหรับคำถามข้อสุดท้ายของวันนี้อ่านโจทย์ก่อนนะโจทย์ให้ข้อมูลมาด้วยไฮโดรคาร์บอนที่อิ่มตัวสามารถฟอกจางสารสีสารละลายไอโอดีนได้ นักวิทยาศาสตร์คนหนึ่งต้องการทดสอบการฟอกจางของสารละลายไอโดY และ Zซึ่งมีสูตรโครงสร้างคำถามก็คือว่าสารใดสามารถฟอกจางสีสารไอโอดีนได้ เพราะเหตุใด จะปล่อยเวลาให้นักเรียนคิดสักครู่นะคะ มาเฉลยกันเลยนะ นักเรียนว่าอะไรคะ สารไหนคะ เก่งมากค่ะ สาร x กับสาร Z เนื่องจากว่าอะไรบอกว่าสาร X Y Z ที่ไม่อิ่มตัวซึ่งนักเรียนจะเห็นนะคะ ว่าเป็นพันธะ 3 ในขณะที่สารแรกพันธะคู่ด้วยแปลว่าสาร x ไม่เป็นสารประกอบคาร์บอนที่ไม่อิ่มตัว ซึ่งนำเอาไปประกอบกับสารละลายไอโอดีนนี่ ก็เลยสามารถฟอกจางสีได้ค่ะ ก่อนจะลากันไปนะคะ ครูก็ขอสรุปบทเรียนหัวข้อไขมันและน้ำมันก่อน ไขมันและน้ำมันจัดเป็นสารประกอบอินทรีย์ สารประกอบอินทรีย์มีธาตุคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ ซึ่งส่วนใหญ่สามารถสร้างพันธะโคเวเลนต์กับธาตุไฮโดรเจนหรือธาตุคาร์บอนด้วยกันเอง และก็อาจสร้างพันธะโคเวเลนต์กับสารอื่นด้วย ประกอบไฮโดรคาร์บอนเป็นสารประกอบอินทรีย์ที่ประกอบไปด้วยธาตุคาร์บอนและไฮโดรเจนเท่านั้นสารประกอบไฮโดรเจน ไฮโดรคาร์บอนอิ่มตัวมีโครงสร้างที่ประกอบไปด้วยพันธะเดี่ยวทั้งหมด กับสารประกอบไฮโดรคาร์บอนไม่อิ่มตัวมีโครงสร้างประกอบไปด้วยคู่และพันธะสามอย่างน้อย 1 พันธะ ค่ะ วันนี้หัวข้อไขมันและน้ำมันนะคะ ก็ขอไปแต่เพียงเท่านี้นะคะ แต่ก็อยากฝากให้นักเรียนนี่กลับไปทบทวนกันด้วยค่ะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]