---
title: วิตามินและเกลือแร่ (16.57 นาที)
subtitle: 
date: วันพุธที่ 15 พฤษภาคม 2567  เวลา 09.52 น.
---

								(ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล)
 เริ่มเรียนกันนะคะ ให้นักเรียนมาm

[m;oความรู้ก่อนค่ะ ดูให้นักเรียนพิจารณาข้อความต่อไปนี้นะคะ ว่าถูกหรือผิดค่ะ แล้วเดี๋ยวเราค่อยไปดูเฉลยพร้อมกันนะคะ นักเรียนลองทำเลยค่ะ เป็นอย่างไรคะ ทำเสร็จแล้วหรือยังคะ เรามาเริ่มที่ข้อ 1 กันเลยนะคะ H2O หรือ น้ำนะคะ และ NaCl หรือโซเดียมคลอไรด์ สารโคเวเลนต์ ข้อนี้นะคะ เมื่อเราพิจารณาจากสูตรเคมีนะคะ เราก็จะเห็นว่าน้ำนะคะ ซึ่งมีสูตรเคมีเป็น H2O นะคะ ก็จะประกอบด้วย ธาตุออกซิเจน และธาตุไฮโดรเจนนะคะ ซึ่งทั้งสองชาตินี้นะคะ ก็เป็นสารอโลหะmyh'8^j ซึ่งแปลว่า NaCl นะคะ ประกอบด้วย โซเดียมนะคะ ซึ่งเป็นโลหะและคลอรีนนะคะ ซึ่งเป็นอโลหะ ซึ่งแปลว่าโซเดียมคลอไรด์นี้เป็นสารประกอบไอออนิก ก็คือข้อนี้ผิดค่ะ ข้อ 2 ค่ะ H2O หรือน้ำนะคะ สารไม่มีขั้วสามารถเกิดพันธะไฮโดรเจนได้นะคะ จริง ๆ แล้วนี่ น้ำนี่ เป็นสารมีขั้วนะคะ ก็แสดงว่าข้อนี้ก็ผิดเช่นกันค่ะ ข้อ 3 ค่ะ โมเลกุลที่มีพันธะ OH NH หรือ สามารถเกิดพันธะไฮโดรเจนได้ค่ะ ข้อนี้ถูกนะคะ และข้อสุดท้ายค่ะ น้ำมันเป็นไตรกลีเซอไรด์ที่เกิดจาก ไขมันค่ะ ข้อนี้ก็ถูกเหมือนกันค่ะ ถ้านักเรียนสงสัยก็สามารถกลับไปทบทวนก่อนได้ค่ะ เอาล่ะค่ะ เราจะเริ่มเรียนกันแล้วนะคะ ก่อนหน้านี้ได้เดือนกว่าแล้วนะคะ ว่าสารอาหารประเภทไขมันและน้ำมันคาร์โบไฮเดรต แล้วก็นี่ สารอาหารที่ให้พลังงานนะคะ แต่นอกจากนี้ แล้วก็ยังมีสารอีกกลุ่มหนึ่งนะคะ ให้พลังงานแต่มีมันจะเป็นจุดต่าง ๆ ของร่างกายนะคะ นั่นก็คือสารอาหารในกลุ่มของวิตามินและเกลือแร่นั้นเองค่ะ ส่วนใหญ่แล้วนี่อาหารที่มีไขมัน และคาร์โบไฮเดรตสูงนี่ จะมีปริมาณวิตามินและเกลือแร่ไม่เพียงพอ ต่อการต้องการของร่างกายนะคะ ดังนั้น เราจึงต้องได้รับวิตามินอาหารประเภทอื่น ๆ ค่ะ ก็คืออาหารในประเภทของผัก และผลไม้นั้นเองค่ะ นอกจากแล้วนี่ โปรตีน ไก่ เนื้อสัตว์บางชนิด ว่าจะมีเกลือแร่บางชนิดเช่นแคลเซียมเหล็กค่ะ สำหรับในหัวข้อนี้นะคะ แล้วก็จะไปเรียนกันว่าวิตามินและเกลือแร่ที่เป็นสารประเภทไหนนะคะ ศึกษาบางประการ อยู่ที่เราจะเลือกจากต่อเลยนะคะ วิตามินเป็นสารประกอบอินทรีย์ค่ะ มีความจำเป็นต่อกระบวนการต่าง ๆ ของร่างกาย อย่างเช่น วิตามิน A นะคะ จะช่วยในการทำงานของการมองเห็นค่ะ แล้วก็วิตามิน C ค่ะ จะช่วยโรครักปิดรักเปิดค่ะ เช่น วิตามิน C บางชนิดละลายในขันวิตามินเอค่ะ พอถึงตรงนี้แล้วนี่นักเรียนสงสัยไหมคะ มาตรฐานที่เป็นวิตามินเหมือนกันแต่บางชนิดถึงละลายในน้ำ ส่วนบางชนิดกันละลายในไขมันค่ะ อย่าเพิ่งตอบว่าไม่สงสัยนะคะ นักเรียนนี่ไปหาคำตอบไปพร้อม ๆ กับครูค่ะ ครูจะให้นักเรียนนะคะ พิจารณาจากสูตรโครงสร้างที่ครูยกตัวอย่างมานะคะ จะมีวิตามินที่ละลายในน้ำนะคะ ก็จะมีวิตามิน C มีวิตามินบี 1 ค่ะ แล้วก็ลองเปรียบเทียบกับวิตามินที่ละลายในไขมันนะคะ ว่าจะมีวิตามินเอและ วิตามิน B1 ค่ะ ก็ให้นักเรียนลองตอบคำถามนะคะ โมเลกุลของวิตามินที่ละลายในน้ำมีลักษณะอย่างไร แล้วก็แตกต่างจากวิตามินที่ละลายในไขมันอย่างไรบ้างค่ะ เป็นอย่างไรบ้างคะ ได้คำตอบกันว่าหรือยังคะ ถ้ายังนะคะ เดี๋ยวเรามาหาคำตอบไปพร้อมกันเลยค่ะ โดยก่อนอื่นนะคะ ครูจะให้นักเรียนลองพิจารณาสูตรโครงสร้างของน้ำนะคะ และไขมันของน้ำมันกันก่อนนะคะ โดยน้ำนะคะนักเรียน เตรียมไว้แล้วนะคะ ว่ามีชนิดโครงสร้างแบบนี้กันนะ แล้วก็เอนไซม์มีคู่ค่ะ ส่วนค่าน้ำมันเป็นสารของไตรกลีเซอไรด์ค่ะ น่าจะมีสาเหตุของโรคนี้เช่นกันนะคะ จากรูปนะคะ แล้วก็จะเห็นว่าส่วนใหญ่นี่ จะประกอบด้วย ว่าจะเป็นส่วนที่เป็นธาตุคาร์บอน และไฮโดรเจนค่ะ ไฮโดรคาร์บอนนี่เองนะคะ จะทำให้ไขมัน หรือน้ำมันนี่ เป็นสารไม่มีขั้วค่ะ ก็คือจะมีขั้วน้อยมาก ๆ เราถือว่าเป็นสารไม่มีขั้วค่ะ อันนี้รับทราบแล้วนะคะ ว่าน้ำเป็นสารมีขั้ว ส่วนไขมันหรือน้ำมันนี่เป็นสารไม่มีขั้วนะคะ ต่อไปเดี๋ยวเราก็จะมาดูที่ วิตามินกันบ้างนะคะ โดยเริ่มจากวิตามินที่ละลายในน้ำนะคะ เนื่องจากวิตามิน C กันเลยค่ะ วิตามิน D นะคะ ก็จะเป็นสารประกอบอินทรีย์เช่นเดียวกันนะคะ แต่ละส่วนใหญ่นี่ก็จะประกอบด้วย ธาตุคาร์บอนธาตุใด นอกจากนั้น ก็จะมีธาตุอื่นด้วย มันจะเห็นว่ามีธาตุออกซิเจนนะคะ กับไฮโดรเจน เวลาจะเรียกหมูนี้ว่า หมู่ไฮดรอกซิลค่ะ วิตามินนี้ก็ ดีมีหมู่ไฮดรอกซิลหลายหมู่เลยนะคะ มันจะทำให้วิตามิน C ที่เป็นสารมีขั้วนะคะ แล้วหมู่ไฮดรอกซิลนี่ ก็สามารถสร้างพันธะไฮโดรเจนกับน้ำได้ด้วย ทำให้วิตามิน C ละลายน้ำค่ะ เห็นว่ามีก็จะมีหมู่ด้วย 2 หมู่นี้ก็สามารถสร้างพันธะไฮโดรเจนกับน้ำได้เช่นกันค่ะ นอกจากนี้แล้ว ถ้าเราพิจารณาดี ๆ นะ เราจะเห็นว่าในโครงสร้างจะมีส่วนที่มีประจุด้วยนะคะ ซึ่งจะทำให้ละลายน้ำได้ดีในการแตกตัวค่ะ วิตามิน B1 สารมีขั้วแล้วก็ละลายน้ำได้ค่ะ ต่อไปเราจะลองดูไขมันบ้างนะคะ วิตามิน D ส่วนใหญ่ไฮโดรคาร์บอนนะคะ ไฮดรอกซิลอยู่ก็ตามในส่วนของไฮโดรคาร์บอน จะทำให้ วิตามิน A และวิตามิน D นะคะ มีมาก ๆ จะถือว่าไม่มีขั้วจึงไม่ละลายน้ำที่เป็นสารมีขั้วนะคะ สารที่มีไขมัน เอาล่ะค่ะ เราแล้วก็จะสรุปได้นะคะ บริการของวิตามินที่ละลายในน้ำนี่แตกต่างจากโมเลกุลของวิตามินที่ละลายในไขมันนะคะ อุณหภูมิของวิตามินที่ละลายในน้ำจะต้องมีสารมีขั้วนะคะ เราก็จะพิจารณาจากโครงสร้างที่จะมีฟังก์ชัน สามารถเกิดพันธะไฮโดรเจนกับน้ำได้หลาย ตำแหน่งนะคะ นอกนั้น โครงสร้างก็จะมีประจุด้วยส่วนของวิตามินที่ละลายในไขมันนะคะ ก็จะเป็นสารไม่มีขั้วค่ะ โดยส่วนใหญ่แล้วนี่ ก็จะมีส่วนที่เป็นไฮโดรคาร์บอนอยู่มากค่ะ ที่นักเรียนน่าจะตอบคำถามได้แล้วนะคะ ทำไมวิตามินบางชนิดละลายในน้ำ แต่บางชนิดละลายในไขมัน ขึ้นอยู่กับว่าสารมีขั้วหรือไม่มีขั้วนะคะ วิตามิน ไม่มีขั้วละลายในไขมันค่ะ เอาล่ะค่ะ เราลองมาทำแบบฝึกหัดกันนิดหนึ่งนะคะ เป็นโครงสร้างของวิตามิน ครูกำหนดให้นะคะ ก็ให้นักเรียนนี่ วิตามินละลายในน้ำในไขมันนะคะ เพราะเหตุใดค่ะ ลองทำดูเลยค่ะ เห็นว่านักเรียนนี้นะคะ มีหมู่ไฮดรอกซิล 2 หมู่นะคะ แสดงว่าเป็นสารมีขั้วนะคะ จึงละลายได้ในน้ำค่ะ วิตามิน B ก็คือวิตามิน B 6 ค่ะ มาดูอีก วิตขอไข่นะคะ นะคะ แล้วก็จะเห็นว่านี่ ก็จะเป็นใครนะคะ จะมีหมู่ไฮดรอกซิลแค่ 1 หมู่นะคะ คาร์บอนมีขนาดที่ใหญ่มาก ๆ วิตามิน ข นี่นะคะ ไม่มีขั้วค่ะ อะไรเป็นไขมันค่ะ ทีนี้ ข นี่จริง ๆ ก็คือวิตามินอีค่ะ อะไรของวิตามินที่เราละลายได้ทำไรที่มีได้วยนะคะ อย่างเช่น อย่างในรูปนี่ เห็นว่าน้ำมันนี่ไม่ละลายน้ำนะคะ ครูคิดว่านักเรียนหลายคนคงทราบแล้วล่ะ ว่าน้ำมันไม่ละลายในน้ำแต่เป็นเพราะเหตุใดคะ มันก็เป็นเพราะว่าน้ำนี่ สารมีขั้วใช่ไหมคะ สารน้ำมันไป 3 ไม่มีขั้ว มีขั้วต่างกันจึงไม่ละลายนั่นเองค่ะ นอกจากนี้แล้วนี่ แล้วก็สามารถใช้รายการนี้นะคะ ในการละลายของสารประกอบอินทรีย์ เช่น กลูโคส ก็จะเห็นว่ากลูโคสหลายหมูนะคะ ทำให้เป็นสารนั่นเอง สามารถละลายได้ในน้ำ มันก็คือเป็นช่อนะคะ ซึ่งเป็นสารที่ใช้แต่งกลิ่นในอาหารร้านอาหารนะคะ เห็นว่าส่วนใหญ่ประกอบด้วย ส่วนของไฮโดรคาร์บอนนะคะ ให้เป็นสารที่มีขั้วนะคะ มาจากนี้นะคะ เราสามารถยึดหลัก Like dissolves Like นะคะ มาใช้ในชีวิตประจำวันได้ด้วยค่ะ เช่น ในการเลือกตัวทำอะไรที่เหมาะสม การสกัดสารประกอบอินทรีย์จากพืชนะคะ ใช้เอทานอลนะคะ การสกัดกลิ่นหอมจากดอกไม้ แล้วก็สามารถใช้ในการอธิบายกลไกการซัก ล้างคราบไคล และไขมันของสบู่ ผงซักฟอก น้ำยาล้างจานได้ด้วยนะคะ นักเรียนใช้วิทยาศาสตร์กายภาพเล่ม 1 ของ สสวท. รูปนี้นะคะ มีสัญลักษณ์ AR รูปนี้อยู่ อนิเมชันค่ะ ครูก็มีคลิปมาให้นักเรียนดูด้วยนะคะ เดี๋ยวไปดูคลิปกันเลยค่ะ ซักฟอก หรือน้ำยาล้างจานของสารเหล่านี้ มีทั้งมีขั้วและไม่มีขั้ว ส่วนไม่มีขั้ว ทำหน้าที่ของไขมันส่วนมีคู่หัน เข้าหาที่มีรูปร่างเป็น 3 มิติล้อมรอบไขมันทุกทิศทางเรามาดูกันและกันบ้างนะคะ จะทราบแล้วใช่ไหมคะ ว่าวิตามินนี่ สารประกอบอินทรีย์ แล้วนักเรียนคิดว่าเกลือแร่ค่ะ หรือเปล่าคะ จริงแล้วนี่ ไอออนหรือสารประกอบไอออนิกคะ จึงทำให้เกิดแร่ที่ละลายในน้ำนะคะ เกลือแร่มีความจำเป็นต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย แคลเซียม ส่วนประกอบของกระดูกนะคะ แล้วก็ช่วยในการทำงานของกล้ามเนื้อค่ะ นะคะ โซเดียม การทำงานของระบบประสาทค่ะ แล้วก็ช่วยรักษาสมดุลของน้ำในร่างกายด้วย ตอนที่คุณครูพูดว่าอะไรนะคะ ไม่ใช่ว่าจะอยู่ในรูปของโลหะแคลเซียม หรือว่าโลหะโซเดียมนะคะ อยู่ในรูปของหรือว่าสารประกอบไอออนิกค่ะ นักเรียนได้รับระบบของการทำงานของร่างกาย เราได้รับโซเดียมน้อยเกินไปนี่ ก็จะเกิดอาการกล้ามเนื้อกระตุก ปวดศีรษะ เกิดอาการชักได้ค่ะ มากเกินไปนะคะ ว่าจะทำให้เราได้เกิดโรคอะไร หรือว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงได้ค่ะ อย่างนั้นนะคะ เราจึงควรจะใส่ใจในการรับประทานอาหาร ว่ามีปริมาณสารอาหารมากหรือน้อย ด้วย แล้วอาจจะพิจารณาจาก รายการอาหารนะคะ เขาจะแสดงเกลือแร่หลายชนิดไว้ด้วยนะคะ ก่อนที่เราจะจบบทเรียนกันนะคะ ให้นักเรียนระบุว่า แต่ละชนิดน้ำได้หรือไม่ เพราะเหตุใดค่ะ เอาล่ะค่ะ นักเรียนลองทำดูเลยค่ะ ทำได้ไหมคะ ในการที่จะทำโจทย์ข้อนี้นะคะ เราจะต้องใช้ดูว่าสามารถใช้เป็นสารมีขั้ว หรือไม่มีขั้วก่อนนะคะ เพิ่งจะละลายได้น้ำเป็นสารมีขั้วนั่นเอง ถ้าเป็นเราก็จะไม่ละลายในน้ำค่ะ เราแล้วจะเริ่มรู้จักที่ข้อ 1 กันเลยนะคะ จากข้อ 1 นะคะ ว่าจะเห็นว่าสารชนิดนี้นี่ สารประกอบไฮโดรคาร์บอน แสดงว่าไม่มีคนนั่นเอง จึงไม่ละลายในน้ำนะคะ ข้อ 2 ค่ะ จะเห็นว่าได้นี้มีส่วนที่มีประจุนะคะ แสดงว่าสารนี้สารมีขั้วค่ะ ไม่เป็นไรมีน้ำมันขายค่ะ แล้วก็จะเห็นว่า ส่วนของ Hydra 2 หัวค่ะ ครูก็จะเป็นสารมีขั้วนะคะ สามารถละลายในน้ำได้ เแล้วก็สรุปบทเรียนกันนะคะ ตอนแรกเป็นที่มีความจำเป็นต่อกระบวนการต่าง ๆ ของร่างกาย สารประกอบอินทรีย์ เกลือแร่เป็นไอออน มีสารประกอบไอออนิกค่ะ วิตามินบางชนิดละลายในน้ำ แต่บางชนิดละลายในไขมันการพิจารณาการละลายสารในตัวทำละลาย จะอาศัยหlike dissolves like ค่ะ เรื่องของวิตามินเกลือแร่ก็จะจบเพียงเท่านี้นะคะ สวัสดีค่ะ 

[เสียงดนตรี]