สวัสดีค่ะ พบกับครูสุดาทิพย์บังอำนวยพรนะคะบทที่ 3 อาหารค่ะ ก่อนหน้านี้นี่นักเรียนได้เรียนเกี่ยวกับสารอาหารประเภทต่างๆมาแล้วนะคะ รวมทั้งมีการเชื่อมโยงไปถึง อย่างเช่น สารประกอบไฮโดรคาร์บอนนะคะ หรือว่าเรื่องพอลิเมอร์จากมอนอเมอร์ค่ะ สำหรับหัวข้อสุดท้ายนี้นะคะก็ยังเกี่ยวข้องกับอาหารอยู่นะคะนั่นก็คือบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารค่ะ และบรรจุภัณฑ์ที่ใช้สำหรับใส่อาหารในปัจจุบันนี้นะคะส่วนใหญ่ก็จะผลิตมาจาก สติค่ะ เนื่องจากว่าพลาสติกมีราคาถูกนะคะ น้ำหนักเบาแล้วก็ไม่แตกหักง่ายค่ะ พลาสติกนี้เป็นพอลิเมอร์นะคะ ก่อนหน้านี้ที่นี่ นักเรียนได้เรียนกับพอลิเมอร์ธรรมชาติมาแล้วใช่ไหมคะ จำได้อยู่ไหมคะ ไหนลองยกตัวอย่างพอลิเมอร์ธรรมชาติ ละ 1 ชนิดหน่อยค่ะ พอลิเมอร์ธรรมชาตินะคะก็อย่างเช่นแป้งหรือว่าโปรตีนนะคะแต่สำหรับพลาสติกนี่ จะเป็นพอลิเมอร์สังเคราะห์ค่ะ ซึ่งได้จาก ปิโตรเคมีนะคะ โพลิเมอร์เป็นบรรจุภัณฑ์ที่ทำมาจาก ว่าจะมีสมบัติที่แตกต่างกันค่ะ การเลือกใช้พลาสติกแต่ละประเภทนี้จงเลือกใช้อย่างเหมาะสมโดยคำนึงถึงความปลอดภัย เราควรเลือกใช้ให้ถูกประเภทค่ะ อย่างเช่น ถุงพลาสติกสำหรับใส่ของเย็นก็ไม่ควรเอามาใส่ของร้อนนะคะ แต่ถ้าเราต้องการใส่ของรอนนี่ ควรจะใส่ในถุงพลาสติกสำหรับใส่ของร้อนค่ะ การผลิตพอลิเมอร์สังเคราะห์นะคะสามารถทำได้โดยการนำมอนอเมอร์นะคะอย่างเช่น นะคะมาทำปฏิกิริยาเคมีกันทำให้เกิดการเชื่อมต่อกัน พอลิเมอร์ที่มีสมบัติต่างๆค่ะ เอาล่ะกูก็มีตัวอย่างพอลิเมอร์บางชนิดมาให้คุณนักเรียน แป้งทาหน้ากิฟฟารีน หรือว่าที่มีชื่อย่อว่า PE ว่าจะมีโครงสร้างนี้นะคะ ผลิตมาจากพอลิเมอร์ที่มีชื่อว่าอิทธิ นอนเร็วประมาณ 115 ถึง 135 องศาเซลเซียสค่ะซึ่งต่ำกว่า สังเคราะห์ ตื่นๆค่ะ boris จึงไม่เหมาะสำหรับการบรรจุของร้อนค่ะ พลาสติกที่ทำจากพอลิเอทิลีนนี่จะมีน้ำหนักเบานะคะโค้งงอได้แล้วก็ราคาถูก เป็นพลาสติกที่ มีการนำมาใช้งานมากที่สุดค่ะ โดยที่ Poly ethylene ที่ มีการนิยมนำมาใช้นะคะเพื่อสิ่งมีชีวิตค่ะได้แก่ karius Siri ซึ่งมีชื่อย่อว่า L แล้วก็จะนิยมธรรมคุณถุงพลาสติกใส่ของเย็นนะคะ พอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูง หรือ Identity V ลีลาวดี เดี๋ยวก็จะนิยมไปทำเป็นถุง ถุงพลาสติกแล้วก็ฝากขวดค่ะ เนื่องจากว่า hdpe ความหนาแน่นสูงกว่า ldpe นะคะดังนั้นมีความแข็งแล้วก็เหนียวรวมทั้ง ฝนตกความร้อนได้มากกว่า ldpe ค่ะ ต่อไปเรามาดูพอลิเมอร์อีกชนิดหนึ่งนะคะนั่นก็คือพอลิโพรพิลีนค่ะ ซึ่งมีชื่อย่อว่าพีพี ก็จะมีสูตรโครงสร้างดังรูปนี้นะคะโพลีโพรพิลีนนี่ ก็จะ สังเคราะห์มาจากมอนอเมอร์ที่ชื่อว่ากรมที่ดินค่ะก็จะมีสูตรโครงสร้างดังนี้นะคะ คุณสมบัติคล้าย น่าจะมีจุดหลอมเหลวสูงกว่าน่าจะมีจุดหลอมเหลวประมาณ 160 องศาเซลเซียสค่ะ ดังนั้นก็จะทนความร้อนได้ดีกว่า ดีค่ะเราจึงสามารถนำมาชนะที่ผลิตจากโพลีโพรพิลีน บรรจุอาหารร้อนได้ โดยจะมีการนิยม ไปใช้กับภาชนะที่ใช้กับไมโครเวฟ ต่อไปนะคะ ก็คิดพอลิเมลามีนฟอร์มาลดีไฮด์ค่ะซึ่งมีสูตรโครงสร้างดังรูปนี้นะคะ สังเคราะห์และอยากมีสามีแล้วก็ฟอร์ม LD หายค่ะ พอลิเมลามีนฟอร์มาลดีไฮด์นะคะ จะมีความแข็งแรงทนความร้อน จานชามแล้วก็พยัญชนะที่ว่าจะขายง่ายค่ะ รู้จักในชื่อคลังการค้าว่า ทำไมนะคะพอลิเอทิลีนเทเรฟทาเลตค่ะ จะเขียนชื่อย่อว่า p e t หรือ p e ค่ะ ET นะคะจะสังเคราะห์มาจากใบ methylated ethylene glycol ค่ะ p e t มีความแข็งและเหนียวนะคะ นิยมทำเป็นขวดน้ำดื่มค่ะ River สาทรนะคะนอกจากจะทำบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารแล้วนี่ก็ยังสามารถเอามาทำเป็นวัสดุต่างๆได้ด้วยค่ะ แจ้งพี่อีกทีนะคะ สามารถนำไปขึ้นรูปเป็นเส้นใย แล้วก็ไปผลิตเป็นเสื้อผ้าเส้นใยสังเคราะห์ได้ค่ะ ซึ่งเราก็จะรู้จักใน ชื่อของโพลีเอสเตอร์ค่ะ พอลิเมอร์มีการนำมาใช้ผลิตภัณฑ์ต่างๆมากมายนะคะไม่ได้คิดว่าสมบัติใดบ้างของมนุษย์ พี่ส่งผลต่อการใช้งานของผลิตภัณฑ์พอลิเมอร์ สมบัติพอลิเมอร์ที่ส่งผลต่อการใช้งานนะคะก็เช่นความแข็งความใสค่ะ การใช้งานนะคะ แต่สำหรับบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารนะคะ ความร้อนที่จะเป็นสมบัติ มีความสำคัญมากเนื่องจากความผลิตภัณฑ์ที่มีฉลากและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับอุณหภูมิค่ะ เช่นใช้แล้ว ไมโครเวฟหรือใช้ได้กับอุณหภูมิ -40 ถึง 100 องศาเซลเซียสค่ะ หรือมัวแต่ละชนิดนี้เมื่อได้รับความร้อนนะคะจะเกิดการเปลี่ยนแปลงที่แตกต่างกัน ซึ่งเราสามารถจัดกลุ่มพอลิเมอร์ตามลักษณะดังกล่าวได้เป็น พอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติก และพอลิเมอร์เทอร์มอเซตค่ะ พอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติก เป็นพอลิเมอร์ที่หลอมเหลวเมื่อได้รับความร้อนนะคะ กลับมาแข็งตัวเมื่อเย็นลง ส่วนผลิต versions นะคะ พอลิเมอร์ที่ไม่หลอมเหลว ร้อนแต่จะไม่ได้รับความร้อนสูง เอารหัสผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพอลิเมอร์ชนิดไหนคะ ที่สามารถนำมาหลอมและขึ้นรูปใหม่ได้ค่ะ ถูกต้องแล้วค่ะก็คือผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพอลิเมอร์ เทอร์มอพลาสติกค่ะ นำมาหลอมขึ้นรูปใหม่ได้ ผลิตภัณฑ์ที่ทำจาก River เทอร์มอเซตนะคะจะไม่สามารถนำมาหลอมและขึ้นรูปใหม่ได้ค่ะ พอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติก ก็เช่นกัน พอลิสไตรีน แล้วก็เพลิน เช่น พอลิเมลามีนฟอร์มาลดีไฮด์ ไปแล้วมาดูโครงสร้างของพอลิเมอร์กันบ้างนะคะพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกนะคะ จะมีโครงสร้างแบบเส้นหรือแบบกิ่งนะคะ แบบรูปนี้นะคะ ส่วนโพลิเมอร์สนะคะส่วนใหญ่ก็จะมีโครงสร้างแบบร่างแห บรรยาย เทอร์มอพลาสติกมีโครงสร้างแบบเส้นหรือแบบกิ่ง เมื่อให้ความร้อนจะหลอมเหลว อุณหภูมิลดลงจะแข็งตัว พอลิเมอร์เทอร์มอเซตมีโครงสร้างแบบร่างแห เมื่อได้รับความร้อนจะไม่หลอมเหลว จะเกิดการสลายตัวเมื่อได้รับความร้อนสูง พลาสติกมีการนำมาใช้อย่างแพร่หลายค่ะแต่หลังจากการใช้งานแล้วแล้วก็พบว่ามีปัญหาเกี่ยวกับ พลาสติกนะคะเนื่องจากพลาสติกย่อยสลายโดยธรรมชาติได้ยากค่ะ ผลิตภัณฑ์พลาสติกหลายชนิดที่ใช้บรรจุอาหารนะคะอย่างเช่นถุงร้อนถุงเย็น ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้งค่ะ จึงก่อให้เกิดขยะพลาสติกจำนวนมากค่ะ แล้วก็ส่งให้ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในหลายๆด้านค่ะ จักรยานคลาสสิคนี่จะตกค้างอยู่ในดินและน้ำค่ะ แล้วการกำจัดโดยวิธีการเผานี่ จะก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศด้วยค่ะ จะมีการรณรงค์นะคะให้ลดขยะพลาสติกขาวด้วยวิธีการต่อไปนี้ค่ะ การลบ ปริมาณการใช้นะคะหรือการดีๆนะคะ เป็นการใช้ผลิตภัณฑ์พลาสติกเท่าที่จำเป็นหรือใช้วัสดุอื่นทดแทนค่ะ เช่นการใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกค่ะ วิธีนี้จะเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุค่ะ วิธีต่อไปคือวิธีการใช้ซ้ำหรือการ reuse นะคะ เป็นการ สิ่งที่ใช้แล้วไม่ใช่ช้ำหรือ มาดัดแปลงให้เหมาะกับการใช้งานอื่นๆเช่นการนำขวดน้ำพลาสติกนี่ ใช้ซ้ำค่ะ วิธีต่อไปนะคะ ก็คือการนำกลับมาใช้ใหม่ Recycle ค่ะ มีการนำผลิตภัณฑ์ที่ทำจากพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกนะคะมาผ่านกระบวนการหลอมเพื่อขึ้นรูปใหม่ค่ะ อย่างไรก็ตามกับผลิตภัณฑ์ที่ได้จากกระบวนการรีไซเคิลนี่ ไม่ทำมาใช้บรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารนะคะ โดยทั่วไปแล้วนี่แล้วก็จะเห็นสัญลักษณ์ลูกเสือสามัญ เป็นรูปสามเหลี่ยม อยู่บนชั้นที่สามารถรับเงินได้ค่ะ การคัดแยก กระบวนการรีไซเคิลกฎหมายจึงได้กำหนดให้ผู้ผลิต ไม่ต้องแสดงรหัสชนิดพลาสติกบนผลิตภัณฑ์พลาสติกที่สามารถรีไซเคิลได้ค่ะ ยกตัวอย่างเช่นนะคะหมายเลข 1 ค่ะ ก็คือพอลิเอทิลีน Skeleton ค่ะ หรือเราเรียกชื่อย่อว่า p e t ค่ะ ส่วนหมายเลข 2 นะคะ Heineken หรือเรียกย่อๆว่า hdpe ค่ะ หมายเลข 3 นะคะ ก็คือโพลิไวนิลคลอไรด์ค่ะ หรือเรียกย่อๆว่า PVC ค่ะ หมายเลข 4 นะคะก็คือรถ City หรือ ldpe ค่ะ สบายดีค่านะคะก็คือโพลีโพลีนะคะ หรือพี่ๆ หมายเลข 6 นะคะก็คือโพลิสไตรีนนะคะหรือ PS 2 ใบสุดท้ายก็คือหมายเลข 7 นึกว่าจะแสดงถึงพอลิเมอร์ชนิดอื่นๆนะคะที่ไม่ใช่หมายเลข 1 ถึงหมายเลข 6 ค่ะ อย่างเช่นโพลีคาร์บอเนตค่ะ ว่าจะเขียนชื่อย่อว่า PC ค่ะหรือ Police arrested ค่ะ เขียนย่อๆว่า pla ค่ะ สัญลักษณ์ที่พบนี้นะคะอาจจะต่างจากที่ยกตัวอย่างได้นะคะ อย่างเช่นบางครั้งนี่หมายเลข 1 นะคะอาจจะไม่แสดงด้วย p e t อาจจะเป็น PE ก็ได้ค่ะ ลืมหมายเลข 3 นะคะ ว่าจะแสดงด้วยตัว v เท่านั้นค่ะ ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากกระบวนการรีไซเคิลนะคะก็จะมีหลายชนิดค่ะ เช่นถังขยะนะคะ เราจะได้จากการรีไซเคิลผลิตภัณฑ์ โพลิสไตรีนค่ะ หรือว่าถึงขยันนะคะจะได้จัดการรีไซเคิล พอลิเอทิลีนความหนาแน่นต่ำค่ะ หรือ ldpe นะคะ และในปัจจุบันนี่ก็มีการนำ ขวดพลาสติกชนิดใด p e t นะคะ มันเป็นเส้นใยสังเคราะห์สำหรับการผลิตเสื้อผ้าหรือว่ารองเท้าก็ได้ด้วยค่ะ นอกจากวิธีการ รถขยะ วิธีกล่าวดังกล่าวที่กล่าวมาแล้วนะคะ ก็ยังมีปริมาตรที่สามารถย่อยสลายในธรรมชาติมาทำเป็นบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารอีกด้วยค่ะ เช่นกระดาษชานอ้อยนะคะ พลาสติกย่อยสลายได้ทางชีวภาพ ซึ่งก็เป็นการลดปัญหาขยะได้อีกทางหนึ่งค่ะ เอารหัสออกไปก่อนที่จะจบบทเรียนนะคะเดี๋ยวเราไปทำแบบฝึกหัดกันค่ะ โดยโจทก์นะคะจะกลับ กำหนดมาให้ดังนี้นะคะ โทริ ไวนิลคลอไรด์นะคะ เป็นพอลิเมอร์ที่สามารถนำมารีไซเคิลได้ค่ะ ให้นักเรียนตอบคำถาม 2 ข้อนี้นะคะ ลองทำดูเลยค่ะ เราจะเฉลยกันเลยนะคะเริ่มจากข้อแรกนะครับ พอลิไวนิลคลอไรด์นะคะ เป็นพอลิเมอร์ เทอร์มอพลาสติกหรือว่าเทอร์มอเซตคะ พอลิเมอร์ ขอโทษค่ะ ลิเวอร์พูล ไวนิลคลอไรด์นะคะก็จะเป็นพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกนะคะเนื่องจากว่าพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติก เมื่อได้รับความร้อนก็จะล้มเหลวนะคะ แล้วก็จะแข็งตัวเมื่อเย็นตัวลงนะคะจึงสามารถนำไปรีไซเคิลได้ค่ะ ส่วนข้อ 2 นะคะ โพลีไวนิลคลอไรด์นี่ มีโครงสร้างแบบใดได้บ้างแล้วก็ให้วาดภาพประกอบด้วยค่ะ ข้อสอบนะคะ ก็จะเป็นพอลิเมอร์พลาสติกใช่ไหมคะ นี่ก็จะมีโครงสร้างแบบเส้นหรือว่าแบบกิ่งดังรูปนี้นะคะ เอาราคาแล้วลองไปถามอีกข้อหนึ่งดูนะคะ การลดการใช้การใช้ซ้ำและการนำกลับมาใช้ใหม่นี่เป็นวิธีการลดขยะค่ะ ให้พิจารณาว่าการกระทำต่อไปนี้สอดคล้องกับวิธีใด ลองทำดูเลยนะคะ ไม่ยากใช่ไหมคะของถึงนะคะ แม่พกถุงผ้าติดตัวไว้เสมอ เพื่อใส่ของที่ซื้อแทนที่จะรับถุงจากร้านค้า วันนี้นะก็จะมีการลดปริมาณการใช้นะคะ เพราะว่าเป็นการใช้ถุงผ้าแทนถุงพลาสติกค่ะ ข้อ 2 โต๊ะนำถุงพลาสติกจากร้านสะดวกซื้อมาทำเป็นถุงขยะค่ะ ข้อใดเป็นการใช้ซ้ำนะครับ ว่าเป็นการนำถุงพลาสติกมาใช้ซ้ำเป็นถุงขยะค่ะ ข้อ 3 ค่ะ วันนั้นไปสีฟันที่ไม่ใช้แล้วนี่ มาใช้ขัดเงาหัวเข็มขัดค่ะ ข้อเดียวก็จะเป็นการใช้ซ้ำนะคะเพราะว่าเป็นการนำแปรงสีฟันนี่ มาดัดแปลงใช้งานอื่นค่ะ แล้วก็สุดท้ายนะคะ ลุงข้างบ้านแยกขยะพลาสติกเพื่อส่งขายโรงงานผลิตถุงขยะค่ะ สำหรับข้อนี้นี่ก็จะเป็นการใช้ใหม่ค่ะ บอกว่าเป็นการนำขยะพลาสติกนี้นะคะ ไปรีไซเคิลนะคะเป็นถุงขยะค่ะ สุดท้ายนะคะเราจะมาสรุปบทเรียนกันค่ะบรรจุภัณฑ์ที่ใช้สำหรับอาหารนี้นะคะส่วนใหญ่จะผลิต พลาสติกค่ะ โดยพลาสติกนี่ก็จะเป็นพอลิเมอร์สังเคราะห์นะคะ พอลิเมอร์นี่ก็สามารถแบ่งได้เป็นพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกแล้วก็พอลิเมอร์ เทอร์มอเซตค่ะ เลยพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกนี่จะเป็นพอลิเมอร์ที่เมื่อได้รับความร้อนแล้วก็จะล้มเหลวค่ะ แล้วก็จะแข็งตัวเมื่อไหร่ เมื่อเย็นตัวลงนะคะ ว่าจะมีโครงสร้างแบบเส้นแล้วก็แบบกิ่งค่ะส่วนพอลิเมอร์เทอร์มอเซตนะคะก็คือโพลิเมอร์ที่ ได้รับความร้อนจะไม่หลอมเหลว เกิดการไหม้หรือว่าเกิดการสลายตัวนะคะเมื่อได้รับความร้อนจำนวนสูงค่ะ ส่วนใหญ่ก็จะมีโครงสร้างแบบร่างแหค่ะ River นะคะอาจก่อให้เกิดปัญหาจากการใช้พอลิเมอร์ค่ะ ซึ่งแก้ไขได้โดยการลดปริมาณการใช้ การใช้ซ้ำนะคะ การนำกลับมาใช้ใหม่ค่ะ หัวข้อบรรจุภัณฑ์สำหรับอาหารนะคะ จะจบลงเพียงเท่านี้นะคะ ฉันไม่ได้มีข้อสงสัยอยู่นี่สามารถกลับไปทบทวนได้นะคะ สำหรับวันนี้สวัสดีค่ะ เสียงดนตรี