--- title: การทำงานผิดพลาดของระบบ (15.10 นาที) subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 6 มิถุนายน 2567 เวลา 09.00 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) (ดร.พิมพร) สวัสดีค่ะนักเรียนคะ พบกับครูอ้อมอีกครั้งนะคะ ในวิชาเทคโนโลยีการออกแบบเทคโนโลยี ที่ครูอ้อมเคยแจ้งไว้นะคะ ว่าวิชานี้ประกอบด้วย 7 บทค่ะ นักเรียนกำลังเรียนอยู่ น่ารู้ซึ่งเป็น 3 บท แรกก่อนหน้านี้ นักเรียนได้ไปเรียนแล้วนะที่ 1 โดยมี 2 หัวข้อที่ผ่านมานะคะ นั่นคือระบบคืออะไร แล้วก็ระบบทางเทคโนโลยี และระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนนะคะ ในวันนี้ก็จะเป็นหัวข้อที่ 3 นะคะ ก็คือการทำงานผิดพลาดของระบบนะคะ ก่อนอื่นนะคะ อยากให้นักเรียนนึกย้อนกลับไปนะคะ ว่าที่เราเรียนที่ผ่านมานะคะ ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนนั้น เห็นว่าระบบทางเทคโนโลยี ที่ซับซ้อนมีระบบย่อยหลายระบบ ซึ่งแต่ละส่วนก็ทำงานสัมพันธ์กัน แต่ถ้ามีบางส่วน หรือว่าบางระบบย่อยนั้น ทำงานผิดพลาดขึ้นมานะคะ ประสิทธิภาพของงาน โดยระบบรวมนั้น ก็จะผิดพลาดไปด้วยนะคะ เพราะฉะนั้น เราก็เลยต้องฝึกวิเคราะห์ หาการทำงานผิดพลาด ของระบุ ที่จะได้หาแนวทางแก้ไขได้ถูกต้อง ซึ่งในบทนี้ ก็จะได้ฝึกฝนในส่วนนี้นะคะ ก่อนอื่นคุณครูขอแจ้งจุดประสงค์ การเรียนรู้นะคะ สำหรับวิชา หัวข้อในหัวข้อนี้นะคะ ครูก็คาดหวัง ว่าอยากให้นักเรียนนั้น สามารถวิเคราะห์ การทำงานที่ผิดพลาดของระบบได้นะคะ นอกจากนี้ แนวทางการแก้ไขปัญหาความผิดพลาด ของระบบได้เช่นกัน ก่อนอื่นเลย อยากให้นักเรียนพิจารณาภาพนี้ค่ะ ภาพนี้นักเรียนอะไรบ้าง ให้นักเรียนดูชัด ๆ เลยนะคะ นักเรียนจะเห็นว่ามีคน 2 คนในภาพ ที่เหงื่อเต็มเลยค่ะ เมื่อพิจารณาเมื่อดูขึ้นไปที่เครื่องปรับอากาศ สภาพแบบนี้ น่าจะทำงานไม่ปกติแล้วนะคะ ใช่เลยนะคะ เมื่ออุณหภูมิในห้อง ของเครื่อง ที่มีเครื่องปรับอากาศอยู่นั้นน่ะ ไม่ช่วยทำให้อากาศเย็นขึ้นมาเลย หรือไม่ได้อากาศที่เย็นตามต้องการเลย เราจะแก้ไขอย่างไรดีคะ นี่ล่ะค่ะ เมื่อพูดถึงความผิดพลาดของระบบนะคะ ถ้าพิจารณาที่สถานการณ์ สักครู่นี้นะคะ อุณภูมิของอากาศ ภายในห้องไม่ตรงกับอุณหภูมิ ที่ตั้งไว้กับเครื่องปรับอากาศ ย่างนั้นนก็แปลว่าเราก็ต้องนึกย้อนกลับ ไปที่องค์ประกอบของระบบค่ะ จำได้ไหมคะ องค์ประกอบของระบบมีอะไรบ้าง ระบบนะคะ ก็จะมีตัวป้อนกระบวนการผลผลิต ซึ่งเครื่องปรับอากาศนั้น ก็ถือว่ามีส่วนที่เป็นข้อมูลย้อนกลับด้วย เรามาช่วยกันวิเคราะห์นึกย้อนกลับไปอีกทีนะคะ ว่าส่วนต่าง ๆ ระบบเครื่องปรับอากาศนั้น มีอะไรบ้างนะคะ มาวิเคราะห์กันเลยนะคะ ถ้าอากาศไม่เย็นตามต้องการ นั่นก็คือส่วนของผลผลิตใช่ไหมคะ ส่วนของผลผลิตมีปัญหา ถ้าวิเคราะห์การที่ระบบการทำงาน ของเครื่องปรับอากาศนะคะ ตัวป้อนก็คืออากาศภายในห้อง แล้วก็มีพลังงานไฟฟ้าด้วยนะคะ ส่วนกระบวนการ ก็คือส่วนที่เป็นการทำงานของเครื่อง เพื่อปรับอุณหภูมิของห้องให้ลดลงนั่นเองนะคะ ผลผลิตก็คืออากาศ ที่มีอุณหภูมิลดลงนะคะ แต่ในส่วนนี้ เรารู้แล้วว่าส่วนนี้มีปัญหานะคะ ในเครื่องปรับอากาศนั้น ก็มีส่วนของข้อมูลย้อนกลับด้วยนะคะ นั่นก็คือค่าอุณหภูมิให้ตัวเครื่องนะ ทำงานได้ตามต้องการนะคะ เมื่อเราวิเคราะห์ หรือว่านึกย้อนกลับไปได้ละ ว่าระบบเครื่องปรับอากาศมันเป็นอย่างนี้แหละ เราก็เช็กทีละจุดค่ะ เมื่อดูที่ตัวป้อนนะคะ ของระบบโดยรวมนะคะ จากสถานการณ์นี้ เราก็เห็นว่ามันทำงานได้ปกติ มีอากาศไหลเวียนตามปกติ เพียงแต่อากาศนั้น ไม่เย็นตามที่เราต้องการ แปลว่าตัวป้อนนี่ ไม่ได้มีปัญหาอะไรถ้ามาพิจารณา ที่ผลผลิตอากาศต้องการ ส่วนที่เราควรพิจารณา นั่นก็คือส่วนก่อนหน้านั้น ก็คือส่วนของกระบวนการนั่นเองใช่ไหมคะ กระบวนการนักเรียนทำได้หรือไม่ เครื่องปรับอากาศเป็นระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อนค่ะ เพราะว่ามีระบบย่อยหลายระบบมาก อยู่ในส่วนของกระบวนการ เราไปต้องไปวิเคราะห์ทีละจุด ทีละจุด เพื่อหาส่วนที่อาจบกพร่อง หรือว่าทำงานผิดพลาดนั่นเองนะคะ ระบบย่อยของกระบวนการนะคะ นักเรียนพอนึกออกไหมมีอะไรบ้าง มี 4 ระบบย่อยค่ะ ระบบคอยล์เย็น ระบบอัดความดัน ระบบคอยล์ร้อน แล้วก็ระบบลดความดัน ใช่ไหมคะ เมื่ออากาศที่มีอุณหภูมิสูง ผ่านกระบวนการ หรือว่าระบบการทำงาน ของเครื่องปรับอากาศทั้ง 4 ระบบนี้แล้ว เราก็คาดหวังว่าอากาศน่าจะมีอุณหภูมิลดลง แต่ตอนนี้ปัญหาอากาศนั้น ไม่ลดลงตามที่เราต้องการ ไม่เย็นตามที่เราต้องการเลย เราก็ต้องกลับมาวิเคราะห์ 4 ระบบย่อยนี้นะะค เริ่มกันที่ระบบแรกเลยค่ะ อากาศภายในห้องนะคะ ไหลเวียนเข้าสู่ตัวเครื่อง ผ่านระบบคอยล์เย็น ใช่ไหมคะ ถ้าเราจำได้นะ เพราะฉะนั้น แรกที่เราควรตรวจสอบ ก็คือต้องตรวจสอบการไหลเวียนของอากาศค่ะ ว่าเป็นไปด้วยความสมบูรณ์หรือเปล่า ปกติหรือเปล่านะคะ ในส่วนของระบบคอยล์เย็นนะคะ ถ้าจะตรวจสอบการไหลเวียนของอากาศ ก็ต้องตรวจสอบที่แผ่นกรองอากาศค่ะ เพราะว่าแผ่นกรองอากาศนั้นนะคะ แลกเปลี่ยนอากาศภายในห้อง เพื่อที่จะเข้าไปสู่สารทำความเย็น ซึ่งการทำความเย็นนี้ ว่าจะทำหน้าที่ดูดความร้อนจากอากาศ แล้วก็ไปยังส่วนระบบอื่น ๆ ออกไปใช่ไหมคะ เพราะฉะนั้น ถ้าแผ่นกรองอากาศอุดตันแบบนี้ อากาศไหลเวียนไม่สะดวก ก็เกิดการดูดความร้อน การทำเครื่องดูดความร้อนได้ไม่ดีใช่ไหมคะ ก็เป็นเหตุผล วิธีทำให้อาการไม่ต้องการ ได้เหมือนกัน ตรวจสอบแล้ว พบว่าแผ่นกรองอากาศอุดตัน มีฝุ่นนะคะ นักเรียนก็สามารถทำความสะอาดเบื้องต้นได้ใช่ไหมคะ ตรวจสอบแล้วไม่เป็นอะไรนะคะ อากาศยังปกติดีไม่มีฝุ่น แปลว่าเราก็ต้อง ขยับไปตรวจสอบระบบย่อยถัดไป ระบบอะไรคะ นักเรียนพอนึกออกไหม มันก็คือระบบอัดความดันค่ะ ระบบอัดความดัน ระบบนี้ทำหน้าที่ เพื่อทำให้สารทำความเย็นก่อนหน้านี่ ที่มีสถานะแก๊สอุณหภูมิสูงมานะคะ จะมาผ่านระบบอัดความดัน ก็จะมีคอมเพรสเซอร์ คอมเพรสเซอร์ที่ทำหน้าที่เพิ่มความดัน ให้สารทำความเย็นนั้น โดนสารทำความเย็น ได้เป็นผลผลิตออกมาเป็นสถานะของเหลว ที่มีความดันสูง อุณหภูมิสูงอยู่ เพราะฉะนั้น เราก็ต้องตรวจสอบ ว่าคอมเพรสเซอร์ในระบบอัดความดันนี่ ทำงานปกติอยู่หรือเปล่า อีกกรณีหนึ่งค่ะ ระหว่างทาง ระหว่างการส่งสารทำความเย็นนั้น มีการรั่ว ของท่อส่งสารทำความเย็นหรือเปล่า อันนี้ก็อาจจะเป็นสาเหตุหนึ่งได้ใช่ไหมคะ นอกจากตรวจสอบที่คอมเพรสเซอร์ แล้วตรวจสอบช่องทางระหว่างส่งสาร ทำความเย็นด้วยนะคะ โอเคค่ะ ถ้าสมมุติว่าตรวจสอบแล้ว ยังปกติดี ยังปกติดี แต่ในช่วงการตรวจสอบคอมเพรสเซอร์นี้นะคะ ส่วนใหญ่แล้วก็จะต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางใช่ไหมครับ โดยปกตินะคะ เราก็มีคอมเพรสเซอร์นะคะ มีระบบการทำงานที่ค่อนข้างซับซ้อน เพราะฉะนั้น ต้องใช้ผู้เ****วชาญมีการตรวจสอบถ้าตรวจสอบแล้วยังปกติดีมีอีกจุดหนึ่งค่ะ ที่ตรวจสอบนะคะ นั่นก็คือระบบถัดมาค่ะ ระบบคอยล์ร้อน ระบบคอยล์ร้อน ทำงานปกติอยู่หรือเปล่านะ จุดที่ 3 ที่เราควรตรวจสอบ อะไรคะ ระบบคอยล์ร้อนนั้น ทำหน้าที่ในการ นำสารทำความเย็น ที่อยู่ในสถานะของเหลวนี่นะคะ ให้ผ่านระบบคอยล์ร้อน แล้วสารทำความเย็น ที่ผ่านนั้น ก็จะมีสถานะของเหลวที่มีอุณหภูมิลดลง อุณหภูมิสูงอุณหภูมิลดลง เนื่องจากเขามีในระบบคอยล์ร้อนนี่นะคะ มีพัดลมระบายอากาศนะคะ ทำให้สารทำความเย็นนั้น เกิดการถ่ายเทความร้อน ออกไปสู่อากาศภายนอกได้ เพราะฉะนั้น สิ่งที่เราต้องสำรวจ สิ่งที่เราต้องตรวจสอบอีกจุดหนึ่ง ก็คือพัดลมระบายอากาศนั้น ทำงานปกติดีหรือไม่นะคะ และในส่วนนี้เอง ก็มีแผ่นกรองอากาศด้วยเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ก็ต้องตรวจสอบดูแผ่นกรองอากาศด้วยนะคะ และที่ขาดไม่ได้นะคะ ระหว่างทางนะคะ มีการรั่วไหลรั่วไหลของสารทำความเย็นอยู่หรือเปล่า ก็เป็นอีกจุดหนึ่ ง ที่ต้องตรวจสอบอยู่ตลอดเวลานะคะ ตรวจสอบคอยล์ ระบบคอยล์เย็น แล้ว ตรวจสอบระบบอัดความดันแล้ว ตรวจสอบระบบคอยล์ร้อนแล้ว ถ้ายังปกติอยู่ก็ยังมีอีก เรื่องที่ต้องพิจารณานะคะ นั่นก็คือระบบลดความดันนะคะ เพราะว่าระบบลดความดันนี่นะคะ มีวาล์วลดความดัน ซึ่งจะเป็นตัวที่อาจเกิดการอุดตัน หรือเกิดความเสียหายได้นะคะ ถ้าในส่วนนี้เกิดความเสียหายขึ้นมา สารทำความเย็นก็ไม่ถูกส่งไปยังระบบคอยล์เย็นนะคะ ถ้าไม่ถูกส่งไปหรือส่งไปด้วย ปริมาณที่ไม่สมบูรณ์นั่น ก็แปลว่าการทำงานที่ไม่มีประสิทธิภาพ และก็อาจเป็นสาเหตุหนึ่ง ที่ทำให้เครื่องปรับอากาศไม่ทำงาน ไม่มีประสิทธิภาพได้ และนี่ก็คือเป็นตัวอย่าง นักเรียนที่ครูได้ยกตัวอย่าง ให้นักเรียนเห็นว่าการวิเคราะห์ โดยใช้ความรู้เรื่องระบบทางเทคโนโลยี ที่ซับซ้อนนี่ ทำให้นักเรียนได้สามารถวิเคราะห์ ได้อย่างเป็นระบบ ครบถ้วน ก็จะทำให้สามารถหาจุดผิดพลาดได้นะคะ เครื่องปรับอากาศนี่ นะคะ พิจารณาทั้งระบบคอยล์เย็น ระบบอัดความดัน ระบบคอยล์ร้อน ระบบลดความดันใช่ไหมคะ เราตรวจสอบทุกระบบเลยแล้วเราก็แก้ไขปัญหา ส่วนของแนวทางการแก้ไขปัญ หาความผิดพลาดของระบบนะคะ จะใช้ความรู้เบื้องต้น ตรวจสอบด้วยตนเองได้ ก็ได้เหมือนกันนะคะ ก็มีบางระบบนะคะ ที่เราสามารถแก้ไขได้ด้วยตนเอง เช่นการล้างทำความสะอาดแผ่นกรองอากาศ อันนี้สามารถทำได้ง่าย ๆ เลยนะคะ แต่ในบางจุดวางระบบ เช่น คอมเพรสเซอร์อย่างนี้นะคะ มันมีความซับซ้อน ถ้าเราทำเอง ก็อาจเกิดอันตราย อันตรายกับเรา หรือว่าความเสียหายต่ออุปกรณ์ได้ ฉะนั้นเราก็เลยต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญ ในการตรวจสอบและก็ในการแก้ไขด้วยนะคะ ปัญหาเรื่องของสารทำความเย็นเกิดความรั่วไหล คอมเพรสเซอร์ไม่ทำงานแบบนี้นะคะ ช่วยแก้ไข เรื่องของการทำงานผิดพลาด ของระบบ นักเรียนคุณครูขอนำเสนอ วิเคราะห์การทำงาน เครื่องปรับอากาศไว้เพียงเท่านี้นะคะ ถ้านักเรียนอยากทบทวน ระบบการทำงานของเครื่องปรับอากาศ สามารถไปได้ตามลิงก์ที่ครูแนบไว้นะคะ ค่ะ นักเรียนบทที่ 1 นะคะ เราได้เรียนมา 3 หัวข้อนะคะ ในหัวข้อแรก เราก็จะได้เรียนเรื่องของความหมายของระบบใช่ไหมคะ มาเราก็ฝึกวิเคราะห์ระบบ ทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อน ที่จะได้ทราบว่าในระบบนั้นประกอบด้วย ระบบย่อยหลายระบบ ทำงานสัมพันธ์กัน จากนั้น เราก็ได้ฝึกตรวจสอบ การทำงานผิดพลาดของระบบใช่ไหมคะ เราจะสามารถผิดพลาดนำไปแก้ไขได้นะคะ นอกจากนี้นะคะ ความรู้เรื่องการวิเคราะห์ระบบทางเทคโนโลยีตรงนี้ ก็อาจจะสามารถนำไปสู่การพัฒนาต่อยอดระบบเทคโนโลยีนั้น ๆ มีความสมบูรณ์ยิ่งขึ้น มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้นนั่นเองนะคะ ครูก็หวังว่าความรู้เรื่องของการวิเคราะห์ระบบทางเทคโนโลยี ที่ซับซ้อนนี้ก็จะเป็นประโยชน์ ให้นักเรียนสามารถนำไปใช้ในชีวิตจำวันได้ นำความรู้เรื่องนี้นะคะ ไปเรียนในหัวข้อต่อไปได้ พบกันใหม่ในหัวข้อต่อไปค่ะ สวัสดีค่ะ [เสียงดนตรี]