--- title: ฝึก PE ยีนกับการควบคุมลักษณะทางพันธุกรรม (15.13 นาที) ห้องที่ 3 subtitle: date: วันพฤหัสบดีที่ 5 มีนาคม 2569 เวลา 10.55 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) สวัสดี ค่ะ สำหรับทริปนี้นะคะ เป็นคลิปการสอน ในหัวข้อที่ 12 ยีนกับการควบ คุมลักษณะทางพันธุกรรม ให้ความรู้โดย ครูเบญจพรค่ะ โดย ที่หัวข้อ นี้นะคะ อยู่ภายใต้บทที่ 4 เรื่อง พันธุกรรม และวิวัฒนาการ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ หนังสือเรียนวิทยาศาสตร์ ชีวภาพระดับ ฉัน ชั้นมัธยม ศึกษาปีที่ 4 ค่ะ ผสม นะคะก็คือให้ นักเรียนสามารถที่จะ อธิบาย ความสัมพันธ์ระหว่างยีน การสังเคราะห์โปรตีน และ ลักษณะทางพันธุกรรมค่ะ ก็ดีนะคะ นักเรียนจำ ไหมคะเกี่ยวกับ โรคธาลัสซีเมีย ที่ได้เรียนมา ในคลิป 1 ข้อที่ แล้วนะคะ ธาลัสซีเมียคืออะไร ธาลัสซีเมีย คือโรคทาง พันธุกรรมชนิดหนึ่งนะคะ โดย เป็นโรคโลหิต ตามแบบเรื้อรัง ซึ่งคนไทยเนี่ย ผู้ที่เป็น โรคนี้เป็นจำนวน มากนะคะและ มีผู้ที่เป็น พาหะของโรค นี้โดยไม่แสดงอาการ จำนวน มากยิ่งกว่า งั้นก็แปลว่า โรคธาลัสซีเมีย มีความจริงอยู่ใกล้ ตัวคนไทยเรา มากๆเลยนะคะ ที่นักเรียน ได้เรียนมา ในเขตที่ แล้วนะคะโรคธาลัสซีเมีย ถูกควบ คุมโดยยีน นะคะ โดยมีอันใหญ่ ที่ควบคุมลักษณะ ไม่เป็นโรคและ Aris ที่ควบคุมลักษณะ เป็นโรค งั้น ทำให้ผู้ที่ มีอันใหญ่ 2 อันเลวดังในรูปนะคะ จะ ไม่เป็นโรค ส่วนผู้ที่ มี อันเล็ก 2 อันเลว จะเป็นโรค ในขณะ ที่ผู้ที่ มีอายุที่เล็กและพิธีใหญ่อย่าง ละ 1 อัน เร็วนะคะ ไม่ เป็นโรคแต่ว่า เช้านี้ คำถามก็คือ ดังกล่าวเหล่านี้ เนี่ยมันทำให้เกิดโรค หรือไม่ เกิดโรค ได้อย่างไร เดี๋ยว วันนี้นะคะ เราจะได้มา เรียนกัน ในข้อนี้ค่ะ เรา มาลองชวน กันอีกนิดนึงนะคะ ว่า ไอ้เลวคืออะไร ดีนะคะก็ คือรูปแบบของยีน โดย ที่ยิง ควบคุม ลักษณะทาง พันธุกรรมผ่านการสังเคราะห์โปรตีน แล้ว การควบคุม นะเนี่ยมัน เกิดขึ้นได้ยังไงนะคะ ยีนเป็น ช่วงหนึ่งของ สาย DNA นะคะ ที่ จะควบคุม กำหนดลักษณะ ของโปรตีน ที่สังเคราะห์ได้ ซึ่ง โรบินสันเนี่ยก็จะ ไปส่งผลให้ เกิดลักษณะทาง ลักษณะทางพันธุกรรมต่างๆขึ้นอยู่กับ แล้ว ก็หน้าที่ พรุ่งนี้อาจ จะยังไม่เห็น ภาพนะคะ เดี๋ยวเรามาลอง ดูในส่วนของ ลักษณะ เผื่อเป็น ตัวอย่างก่อนนะ คะที่นักเรียน เคยเรียนมา แล้วว่ายีนควบคุมการเกิด การ มีไม่มีลักษณะยังไง ลักษณะ เผื่อนะคะ เกิดจากการที่ โดย มีนะคะเป็นนิดนึงที่อยู่บริเวณ แล้วมันปลา ดีนะคะลักษณะเผือก ฉันมี นะคะ ที่ทำ หน้าที่ในกระบวน การสังเคราะห์มีอะไรนะคะ เปลี่ยนแปลงไป ให้ ไม่สามารถขับขี่ได้ ยาง ในซอยที่โรงเรียน อยู่ตอนนี้นะคะ ที่ทำงานได้ด้วย ต้นแดง ส่วน โปรตีนที่ ทำงานไม่ได้ คราวนี้แล้ว ยีนที่มี อลูใหญ่ๆ โครงการมี หรือไม่มีลัก เผือกได้ยังไง พร้อมกัน ในผู้ที่ มีอายุเวลา 14:00 น ลืม นะคะ เขาก็จะสามารถ โปรตีน ที่ทำงานได้ ซึ่งโปรตีนที่ทำงานได้ เนี่ยก็จะ ไปทำหน้าที่ ในกระบวนการ เมลานิน นะคะทำให้พูด แบบนี้เนี่ยมีอะไรและ ทำให้ไม่มีลักษณะ ในขณะที่ ผู้ที่มีเฉพาะ alvarez นะคะ จะสังเคราะห์ โปรตีนออกมาเป็นโปร ที่ทำงานไม่ได้ ซึ่งทำ ให้ในกระบวน การสังเคราะห์เมลานิน ไม่มีเมลานิน เกิดขึ้นนะคะ และทำให้ มี ลักษณะเสือ โลตัสการควบคุมลักษณะ ทางพันธุกรรมของ ผู้ที่มีเฉพาะ เร็วๆๆแล้วก็ ผู้ที่มีเฉพาะเล็ก แล้วนะคะคำถามก็คือ แล้ว ผู้ที่มีอายุทั้ง 2 รูปแบบ ก็คือมี ไก่แล้วก็ไอเล็กเนี่ย เขา จะมีการควบ คุมลักษณะทาง กลับมาเป็นยัง ไงนะคะ เดี๋ยวต้องมีคุณ จะให้เวลาคิดประมาณ 10 วินาที นะคะลองมา คิดเล่นๆ กันแล้วเดี๋ยว เราค่อยมาดูกัน เอากัน แล้วไหนล่ะ อัน นี้น่าจะพอ ต่อกัน ได้แล้วนะคะ งั้นเรามาลองดูคำตอบ พร้อมกันเลยค่ะ วันนี้เป็นทหาร และ โดย การมีอะไรนะคะ ทำให้เขามีการ สร้างโปรตีน ทำงานไม่ได้ อยู่กัน บุคคลนี้มี อะไรด้วย ค่ะ ได้ด้วย จึงทำให้มีการ เกิดขึ้น และ ทำให้บุคคลนี้ไม่มี โรง เด็กนี้ นะคะนักเรียน อาจจะสังเกตถึงความแตกต่าง Android ที่นักเรียนไม่เคยเรียน มาแล้วนะคะ อีเมลใหญ่ เพียงแค่ 1 อันนึง จึงจะ เป็นอันนี้ ใน ทางกลับกันนะ คะถึงแม้ว่าจะ มีอเล็กซ์อยู่ก็ตาม แต่ไม่มีการแสดงออก จากนั้นจึงจะเป็นอันนี้ จาก ที่นัก เรียนได้เรียนมา นะคะนักเรียน พอที่จะสรุปความเชื่อมโยง แผนผัง ที่ครูให้ไว้ ตั้งแต่ต้นคาบได้ไหมคะ ตาราง นี้นะคะ ยีนควบ คุมลักษณะทาง พันธุกรรมได้อย่างไร นะคะ กูอยาก ให้นักเรียนเชื่อมโยงระหว่าง ruk ใหญ่ relx กับการมี หรือไม่มี ลักษณะเปลือกทุเรียน มาเมื่อสัก สำหรับตอนนี้ เริ่มได้เลยค่ะ ได้เวลาแล้ว นะคะเรา มาดูกันต่อไป เลยดีกว่าว่าคำ ตอบของเราเป็น ยังไงกันบ้างค่ะ จากรูปนี้ นะคะจะอธิบาย การที่มียีนควบ ลักษณะทางพันธุกรรม ของ การมีหรือไม่ มีลักษณะ ผิวเผือกได้เรามาลองดูกัน ไม่ค่อย ดูกันไปทีละคนอีกครั้ง นึงนะคะ ยืนทำหน้าที่กำหนด ลักษณะ ของโปรตีน ยีนที่ควบ คุมลักษณะเผือก นะคะมีอันใหญ่ๆ ฉัน ตัดถนนอักษะ ใช้เป็นโปรตีน ที่ทำงานได้ และ alexa ซึ่งเป็นโปรตีน ที่ทำงานไม่ได้ นะคะ ต่อมานะ คะ รสดีนั้น ก็จะส่งผลให้เกิด ลักษณะ ทางพันธุกรรมนะคะ สำหรับลักษณะ เผื่อก็คือ การมีโปรตีน ที่ทำงานได้ หรือทำงานไม่ได้เนี่ย ทำให้ สามารถ สังเคราะห์ เมลานินได้หรือ ไม่ได้นะคะ หรือไม่มี อะไรนี้เอง ที่เป็น ลักษณะ ทางพันธุกรรมของเรา ก็คือการมีอยู่ หรือไม่มีลัก แบบนั้นเอง ค่ะ จับตัวอย่างข้างต้น นะคะก็จะเห็น ได้ว่ายีนส์ ชุดคุมการแสดงออก ของลักษณะทางพันธุกรรม ผ่านการสังเคราะห์ โปรตีน แล้วคราวนี้ กำหนด ลักษณะของโปรตีน ได้อย่างไรนะคะ คำตอบก็คือ ลำ ดับนิวคลีโอไทด์ ของยีนมี ผลต่อ โปรตีนที่สังเคราะห์ได้ค่ะ นักเรียน อาจจะบอกนะคะว่า คู่ค้าเขาตอบแค่นี้ ไม่ช่วยอะไร คะ ใคร ที่ลืมไป แล้วนะคะหรือว่า อาจจะรู้สึก ว่าเหมือนไม่เคย เรียนมาก่อนเลย ไม่ เป็นไรค่ะเดี๋ยว คุณครู ชวนให้ฟังอีกครั้งนึงนะคะ ย้อน กลับไปตั้งแต่ว่า ยีนคือ ช่วงหนึ่งของสาย DNA แล้วเรียนเอกคืออะไร DNA นะคะ หรือชื่อเต็ม deoxyribonucleic Acid นะคะ เป็น สารพันธุกรรม ซึ่งประกอบด้วย นิวคลีโอไทด์ค่ะ อยาก ได้รูป ตอนนี้นะคะ ของตั้งในกรอบนี้ คือ 1 นิวคลีโอไทด์ค่ะ จะ มาเรียงต่อกัน นะคะเป็น สายพอลินิวคลีโอไทด์ จำ นวน 23 ค่ะอันนี้คือสาย นึงนะคะส่วนอันนี้ก็คือ พอลินิวคลีโอไทด์ สายคู่นี้ นะคะจากกันการเป็น โครงสร้างเตียงคู่ ทีโอไทยเนี่ย จะประกอบไปด้วย น้ำตาล ฟอสเฟตและ ไนโตรเจน อันนี้ เดี๋ยวครูจะลอง ขยาย ดูส่วนของพี่มาให้ ใหญ่หน่อยนะ เราจะได้เห็น ที่มา ต่อกันนี้ นะคะมี 4 ชนิด ตามชนิด ของไนโตรจีนัสเบส ได้ แก่อาทิตย์นี้หรือ I Mean หรือ T ไซโทซีนหรือ C และ วันยินดีค่ะ โดย นิวคลีโอไทด์ที่ มีเบส a นะคะ จะจับกับนิว คลีโอไทด์ที่มีเบส ทีเด็ด ค่ะที่มีเบสจีนนะคะ จะจับ กับนิวคลีโอไทด์ที่ มีเบสดีค่ะ เท่านี้นะ คะเราได้ รู้จัก กัน แล้วกลับ มาที่ยืน กว่าค่ะ กลับ มาพรุ่งนี้ อีกครั้งนึงนะ คะเป็นช่วงหนึ่งของสาย DNA นะคะ ที่มีลำ ดับนิวคลีโอไทด์ ซึ่งกำหนด ลักษณะของโปรตีน ที่สังเคราะห์ขึ้น ดังนั้น ถ้าหากว่าลำดับ ของนิวคลีโอไทด์ เปลี่ยนแปลงไปให้ได้ ขี้เกียจแปลงไปด้วยนะคะ คุณ สาย DNA ยาวยีนส์ค่ะ ก็จะมี ลำดับนิวคลีโอไทด์แตกต่างกันได้ โปรตีน ต่างชนิดกันและส่ง ลักษณะ ทางพันธุกรรม ต่างๆนะคะ อย่างที่เราเรียนมานะคะ ยีนลักษณะเผือกนะคะ ก็ เป็นยีนคืออะไรยีน กัน มีลำดับนิวคลีโอไทด์ ต่างกัน และได้เป็นโปรตีนแตก ซึ่งจะส่งผล ให้เกิด ลักษณะทางพันธุกรรมคนละอย่าง เท่านี้นะ คะเรามาลอง ดูที่อื่นกันบ้าง ใน กรณีของ เยี่ยวกัน นะคะรูปแบบการก็จะมี ลำดับนิวคลีโอไทด์ที่แตก ทำให้ มีความแตกต่างของ เพราะได้ นะคะซึ่งจะส่งผลให้เกิด เป็นสิ่งที่แตกต่างกันไปด้วย ตัว อย่างนะคะ เช่นผู้ใหญ่แล้วนะคะ ในกรณีตัว ของโรคธาลัสซีเมีย จาก ในรูปนะ คะแต่เห็นว่า alp ใหญ่ กับเล็กเนี่ย มีลำดับ นิวคลีโอไทด์ แตก ต่างกันนะคะ ซึ่งก็ส่งผล ให้สังเคราะห์ ออกมาเป็นโปร ตีนที่มีลักษณะ แตกต่างกัน และ ส่งผลต่อลักษณะ การเป็นหรือ ไม่เป็นโรค ธาลัสซีเมียนั่นเองค่ะ ค่ะ จากที่นัก เรียนมาทั้ง หมดนะคะเจ้าหน้าที่จะผ่อน ผ้าแปลว่า ยิงเมีย เกี่ยวข้อง กับการควบคุม ลักษณะทางพันธุกรรม ได้อย่างไรนะ คะต้องกดนี่นะคะอยากจะให้นักเรียนรอ ตอบคำถามตรวจสอบ ความเข้าใจของ ตัวเองนะคะ โดยให้เขียนแผนผัง แสดงความ สัมพันธ์ระหว่าง ยีนโปรตีน และลักษณะทางพันธุกรรม ในกรณี ของคนที่มีเลือด หมู่ AB ค่ะ น่าจะ ไม่ยากนะ คะ สำหรับนักเรียนที่ สอบได้เนี่ย แสดงว่าเข้าใจ แล้วแต่ถ้า หากว่าใครยัง ตอบไม่ได้ก็ ไม่เป็นไรนะคะ อาจจะ ลองย้อน กลับไปดูคลิป นี้อีกครั้งหนึ่งเพื่อที่จะ ทำความเข้า ใจหรือว่า อาจจะสืบค้น เพิ่มเติมนะคะแล้วก็ ลองคุย กับเพื่อนดูว่า แต่ละคน เนี่ยมีความเข้าใจ ตรงกันหรือแตกต่าง กันยังไงบ้าง จากที่เรา ได้เรียนมานะ คะ วันนี้เดี๋ยวเรามาลอง สรุปเนื้อหา ในบทเรียนกันค่ะ การถ่ายทอด ลักษณะทางพันธุกรรม เกิดจากยีน ซึ่งเป็นช่วงหนึ่งของ สาย DNA นะคะ ที่อยู่บน โครโมโซมโดย ลำดับนิวคลีโอไทด์ของยีน กำหนดลักษณะ ของโปรตีน ขึ้น รูป แบบต่างกัน จะมีลำดับ นิวคลีโอไทด์ ต่างกันและ ทำให้ได้โปร ที่มีสมบัติ กันค่ะ