--- title: ASR ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. subtitle: date: วันจันทร์ที่ 23 มีนาคม 2569 เวลา 16.51 น. --- (ข้อความสดจากระบบถอดความเสียงพูดทางไกล) เคย ไปร่วมงานครั้งแรก 2 ปีที่แล้ว ที่สุราษ ฎร์ที่ท่านสุเทพ เป็นประธาน ผมก็รู้สึก ประทับใจมากแล้ว ก็ทิ้งผมเป็น คนมหาวิทยาลัย คืออยู่มหาลัย มา 20 กว่า ปีก่อนที่จะมา กระทรวง ตระหนักถึงบทบาท สำคัญของสภา มหาวิทยาลัย แล้วก็ดี ถึงบทบาทที่ สำคัญของคณะ กรรมการส่งเสริม กิจการมหาวิทยาลัย เพราะว่าเป็นสิ่งที่ เป็น กลไกสำคัญ ในการขับเคลื่อน มหาวิทยา ลัยถ้าพูดง่ายๆ ก็คือขับ เคลื่อนอุดมศึกษา หลักคำสอนที่ท่าน อธิการ วีระพลเนี่ย รีบ ตอบรับทันที เพราะว่าผมอยากจะ มาร่วมงานนี้ เมื่อ 2 ปีที่แล้วเนี่ย ศักยภาพ ของการประชุม แล้วก็เห็นว่า มีความสำคัญมาก รายการ ที่ออกรับ มาเนี่ยก็ มีเจตนา แอบแฝงอยู่ด้วย นะครับคือผมอยาก จะมีการบ้าน มาฝากท่านคณะกรรมการ กิจการ สภามหาวิทยาลัย เพราะว่าผม คิดว่าถ้าเราจะทำ หลายสิ่งหลายอย่าง ตามนโยบาย ของรัฐบาลตาม นโยบายของ ประเทศเนี่ย ไหนครับ สภามหา วิทยาลัยคณะกรรม การส่งเสริมกิจการ มหาวิทยา ลัยมีความสำคัญ มากที่จะทำ เรื่องนี้นะครับ ซึ่งเดี๋ยวผมจะ บอกว่าผมอยากจะฝาก บ้านเรื่องอะไร ไว้ตอนท้าย นะก่อนที่ จะพูดถึงว่าผมจะ ฝากการบ้าน อะไรถึงท่าน คณะกรรมการ ส่งเสริมกิจการ สภามหาวิทยาลัย ผมว่าจะเริ่มต้นอย่างนี้นะครับ จริงทุกครั้ง ที่ผมพูดเนี่ย น่ะปัจจุบัน เวลาผมไปพูด ที่ไหนเนี่ยเรื่อง ที่ผมจะพูด จะพูด ถึงเรื่องการพัฒนา กำลังคนของประเทศ เนี่ยเป็นหลักเลย แล้ว ผมก็จะ เริ่มต้นด้วยว่า เวลาเราพูดถึงว่า ประเทศ มีวิกฤตนะครับ กว่าจะ เป็นวิกฤตทางเศรษฐกิจ วิกฤตทางสังคม หรือ วิกฤตอะไรก็แล้วแต่ แต่สำหรับ ผมผมคิดว่า วิกฤติที่สำคัญ ที่สุดสำหรับประเทศ ไทยในปัจจุบันคือ วิกฤตการศึกษา ตอน นี้เรากำลัง มีปัญหาในการ ผลิตคน เรา มีปัญหาใน การที่จะผลิต ที่เราเรียก ว่าถ่าย skill work Force คือ กำลัง พลที่มีทักษะสูง อันนี้เป็น ประเด็นสำคัญ และก็ทำ ให้เกิด วิกฤตอื่นๆตาม มานะครับถ้าเรา มองบอกว่าเรื่อง เรื่องเศรษฐกิจ ของประเทศ การเติบโตเศรษฐกิจ ของประเทศ ที่เราเติบโต ได้ไม่ไม่ ไม่ดีพอใน ปัจจุบัน โครงสร้าง ทางเศรษฐกิจ เรายังเป็น แบบเดิมทุกท่าน ก็ได้จะทราบ ว่าเรายัง มีโครงสร้างทางเศรษฐกิจ เรา ก็ทำยังไง ถ้าเราอยากจะให้ ไทยเศรษฐกิจ ของประเทศโต ทำ ให้สังคม ของเราแข็งแรงขึ้นเนี่ย นะครับ Foundation ที่สำคัญ ที่สุดเลย คือการศึกษา คือทำ ยังไงถึงจะ ทำให้เราสร้าง การศึกษา ที่เข้มแข็งและก็ สามารถ นำไปสู่การแก้ปัญหา หลาย ท่านอาจจะเคย ได้ยินผมพูด ผมพูดบ่อย มาก ในเรื่องอุตสาหกรรม 4.0 เมื่อสองสามปีที่แล้วนะ ครับผมท่านที่ เคยฟังแล้ว ก็อาจจะขออนุญาต เล่าอีก 33 ปีที่แล้วเนี่ย กระทรวง ออกโดยสวทช เราทำ ดัชนีชี้วัด อุตสาหกรรม ขึ้นมาหนึ่งเรา เรียกว่า Thailand I fogus Index คือดัชนี วัดอุตสาห กรรม 4.0 ท่านอาจจะเคย ได้ยินนะว่า เราพูดถึงแก่กรรม 4.0 อุตสาหกรรม 1.0 อุตสาหกรรมพื้นฐาน จักรไอน้ำ ตั้งแต่ 200 กว่าปีที่ แล้วตอนปฏิวัติอุตสาหกรรมที่ วัดเนี่ย เครื่องจักรไอน้ำ ก็เกิดการปฏิวัติ อุตสาหกรรมอุตสาหกรรม 2 .0 ก็คืออุตสาหกรรม ที่เป็นแมส อุตสาหกรรมที่ผลิต ใน ใน สายงานการประกอบ ที่ระลึก assembly LINE และผลิต ทีละเยอะๆ สหกรรม 3.0 ก็คือการใช้ เทคโนโลยีใช้ อุตสาหกรรม 4.0 ซึ่ง เขาบอก ว่าเราควรจะ อยู่ในยุคปัจจุบัน อุตสาหกรรม 4.0 อุตสาหกรรมที่ใช้ iot ใช่ automation ใช้โหลดมากขึ้น ย้อน กลับไปเมื่อ 3 ปีที่แล้ว นะครับเราทำ ดัชนี ชี้วัดตัวหนึ่ง แล้วก็ทำร่วมกับ สภาอุตสาห กรรมแห่งประเทศไทย เรา ก็ไปวัด วัด ว่าประเทศ ไทยเนี่ยมีอุตสาหกรรม อยู่ในระดับไหนบ้าง แล้วก็ ไปวัดอยู่ใน eec eec เขต เศรษฐกิจพิเศษตะวัน ออกเนี่ยเป็นไข่ แดงของประเทศไทย ถาม ว่าจะมีอุตสาหกรรม ที่เป็น Advance Technology นี้มัน ควรจะอยู่ ใน eec Index เชื่อไหม ครับว่าอุตสาหกรรม ใน eec เนี่ย เป็นอุตสาหกรรม 4.0 เนี่ยกี่เปอร์เซ็นต์ ทำนอง ดูตาม index ที่เรา เปรียบเทียบ 20 เปอร์เซ็นต์ครับ majesty ของอุตสาห กรรมที่อยู่ใน ประเทศไทย ใน AEC ณประเทศไทยหรือยัง ผม ไม่แน่ใจว่า คำว่าไปถึง ไหนล่ะครับ 6 0 กว่าเปอร์เซนต์ อยู่ที่อุตสาหกรรม 2.0 นั่นคือ เป็น Mass Production นั่นคือเหตุผล ว่าทำไม เวลาเราบอก ว่าเราจะขึ้น ค่าแรงขั้นต่ำ แล้วมันมีปัญหา ราคาแหล่งอุตสาหกรรม 2.0 เนี่ยเป็น labor intensive Mask ป้องกันการขึ้น อะไรเนี่ย มันก็จะทำให้ พบ กับความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ถ้าเราไม่ ขึ้นค่าแรง เลยเนี่ยมันก็ มันก็ ไม่แฟร์กับคนคน ที่ใช้ แรงงานและ การทำงานพรุ่งนี้ครับ สิ่งที่สำคัญ ของโครงสร้างทางเศรษฐกิจ ที่จะต้องเปลี่ยน ก็คือทำอย่าง ไรเราถึง จะต้องเป็น Where are you economy มากขึ้น ต้อง เป็นอุตสาหกรรมที่ มีมูล ค่ามากขึ้น ทำยัง ไงถึงจะเปลี่ยน จาก 2.0 3.0 และ 3.0 คำ ตอบที่สำคัญ นะครับว่า ตอนที่เราทำ Thailand iPhone Index ไปวัดเนี่ย ซึ่งอันนี้คือ 3 ปีที่ แล้วแต่ผม คิดว่าในปัจจุบัน ก็คงจะ ไม่ได้ต่าง ไปจากเมื่อเช้า ก่อนมาร์คหน้า critical Factor ที่ สำคัญ ที่ทำให้ เราไม่สามารถ เปลี่ยนจากอุตสาหกรรม 2.0 เป็น 3.0 ไม่ใช่ เหรียญหลวงปู่ดุลย์ ไม่ ใช่ infrastructure ประเทศ ไทยนี้ถือว่าค่อนข้าง ดี สิ่ง ที่เป็น critical Factor ที่สำ คัญคือคนครับ เรา ไม่สามารถผลิต คนที่มี ศักยภาพ สูงเพียงพอ ไปตอบโจทย์ ผม เล่าย้อนหลัง บีบนิด นึงเหตุเกิดที่แม่ โจ้นี่แหละครับ ประมาณ ธันวาคม ปี 60 5 เนี่ย ผมก็ ถูกเชิญไม่ได้ เหรอที่กัน ที่โรงแรมอะไรผมจำไม่ได้นะ ก่อนนะเดี๋ยวมาเปิด งานเรื่องจะ คุยกันเรื่อง BCG แล้ว คนที่นั่งข้างๆ centrifugal ไต้หวันประจําประเทศ นะครับก็คือ เป็นเอกอัครราชทูต ณต่อเนื่องจากไทย กับไต้หวันเนี่ยเราไม่ได้มี ไม่มี ความสัมพันธ์ทางการทูต กับผู้แทนการค้า อยากนั่งข้าง ผมอยู่ที่ผม ก็ไม่รู้ จักแกก็ ไม่รู้จัก ผมก็รู้ว่า ผมนั้นเป็นรองปลัด เดี๋ยวก็ถามผมว่า กำลัง ฟังเอาจริงๆกู จะกำ กรรม Advance Electronics และใส่มีคอนดักเตอร์ ในไต้หวัน สน ใจที่จะมา ลงทุนในประเทศไทย 30000 สัก 2-3 ปีที่แล้วนี่มันมีมันมี สงครามทางการค้าระหว่าง ระหว่าง จีนกับทางตะวันตก ไต้หวัน นี่ก็เป็นหนึ่งในประเทศ ที่ได้รับผลกระทบ เรื่องแทร็กบอล ไต้หวัน ก็มีนโยบาย หนึ่งเขาเรียก ว่า South บ่าว policy มุ่งลงมาทางใต้ก็คือ การย้ายอุตสาหกรรมที่ benadryl เทคโน เทคโนโลยีลงมาข้างล่าง ประเทศ เป้าหมาย ที่สำคัญ คือประเทศไทย เวียดนามอินโดมาเล ที่จะต้องโผล่มาได้ แล้วท่าน ผู้แทนการค้า เนี่ยท่านก็บอกว่าจริงๆ ทำธุรกิจอะไรวะเนี่ย ชอบเมืองไทยแล้วอยากมาอยู่อยากจะ เอาอุตสาหกรรม มึงนะ แต่ข้อจำกัด ที่สำคัญที่สุดของเมืองไทย เรา ไม่มี Talent กินเหล้าไม่ มีคนเก่งทางด้านนี้ อันนี้ก็ เป็นสิ่งที่ ผมก็เลยรู้สึกมัน เราในฐานะ เป็นกระทรวงอวเอง แล้วก็ เคย อยู่มหาลัยนะครับ เว็บ เราจะถามเรื่อง เหล่านี้ให้ดี ได้อย่างไร ก็เป็นโจทย์ที่สำคัญว่าถ้า เหล่า มุ่งไปสู่เรื่อง ของการพัฒนากำลังคน พัฒนากำลัง คนทักษะสูง ของประเทศนี้ผมว่าเป็น เป็น ความสำคัญ และเป็นหน้าที่ ของกระทรวง อบตและหน้าที่ของ ทุกมหาวิทยาลัย ที่นั่งอยู่นี่ ก็เรา ทำยังไงเรา ถึงจะสามารถที่จะ สร้างกำลัง ขนทั้งทรายสูง ให้กับประเทศได้ อย่างทันท่วงที ลองกลับมามอง ใน มหาวิทยาลัยนะครับ จริงเรามีมหาวิทยาลัย ในประเทศ ไทย 150 กว่าแห่ง มหาวิทยา ลัยราชมหาวิทยาลัย เอกชนอยู่ด้วยกัน เรามี นักศึกษา ที่เข้าเรียน มหาวิทยาลัย แล้วก็จำนวน ก็ลดลงเรื่อย ๆนะครับเนื่องจากว่า อยู่ ในช่วงของข้าวสวย จริงสงสัย ตีตูดเหม็น ทำ ยังไงเรา ถึงจะสามารถ สร้างกำลังคน ทัก ษะสูงในประเทศได้ อยาก มีคุณภาพ และก็ อย่างรวดเร็ว เพื่อจะเพียง พอต่อการดึงดูด ลงทุนหรือ ทำยังไงถึง จะทำให้ประเทศ มีความแข็งแรง การศึกษา ถึงความสำคัญและ มหาลัยก็เป็น ความสำคัญ นะครับ ที่จะทำเรื่องเหล่านี้ รีบ กลับมาถึง มหาวิทยาลัยมหาวิทยาลัย วิทยา ลัยไทยเนี่ยที่เป็นมหาวิทยาลัยที่ ดีนะครับ ก่อนเอ้าคือ ผมว่า about ก่อนเอ้าคือผมว่า Outlet แน่นอน ในเรื่องของคุณ ภาพการศึกษา เกินค่าเฉลี่ย ของโลกแน่นอน นะครับ ว่าการศึกษามหาวิทยาลัยไทย มีการเติบโตอย่าง ดีมาก นะครับแล้วก็คือ มีกัน อย่างต่อเนื่อง วิทยากรหลัง ไปเมื่อเช้า 20 ปีที่แล้วเนี่ย มหาวิทยา ลัยหาคนที่ จะเป็นศาสตราจารย์ นี้หายากมากเลย แล้วปัจจุบันเนี่ย ไม่มีภารกิจ ที่สำคัญมากเลยคือ ตรวจ ผลงานศาสตราจารย์ เพื่อเสนอโปร ดเกล้ามีเยอะมากนะครับ พัฒนาไปเยอะมาก ถึง แรงกิ้ง มหาลัยเวลาคน ก็พูดถึงและรักจริงมหาลัย จะได้ขาวๆอะไรเนี่ยตก เรื่อง ของ International Banking คือ ranking ระดับ มหาลัยเนี่ย เห็นภาพ ว่าเรา ranking มหาวิทยาลัยไม่ขึ้นน่ะ แต่ถ้า ไปดูใน Detail เนี่ยนะครับ ถ้าเราไปบอก ไปดูเรื่อง ranking by Subject ไหนอ่ะ ranking จาก สาขาวิชา ที่ มหาวิทยาลัย ไทยติดอันดับโลก ลบเพิ่มขึ้น เป็น 2 เท่านะ g2020 เนี่ย เราติดอันดับ ranking by Subject อยู่สักประมาณ 60 กว่า ปี 2 024 นี้เรา ติดอันดับ 1 20 กว่าสาขานะคะ ก็ถึงว่ามหาลัยไทยเนี่ยมีความ เปิด โตแล้ว ก็แข็งแรง พอสมควรแต่ที่น่าสนใจกว่านะครับ ก็คือ Impact Ranking Impact ranking ก็คือการวัด ranking ที่ ใช้ sdg goals ของสหประชาชาติ The Ghost เป็นตัววัด ของ Time Higher Education